clr/1990/1990_3_3913.pdf

(1990)ους Ομολογητές κατάτην27.6.78,όπωςκαθορίστηκε απότον εκτι­ μητή των καθ' ων ηαίτηση, ήταν £48.000.-.Το προϊόν πωλήσεως ήταν£90.000.-, τοφορολογητέο εισόδημα£42.000.-καιτοποσό φό­ ρου£8.400.-. 5 Η αιτήτρια υπέβαλε ένσταση ισχυριζόμενη ότι η αγοραίααξία σύμφωνα με δική της εκτίμηση και για τα τρία οικόπεδα είναι £75.000,ηπρομήθειαπουπλήρωσε£2.800καιταδικηγορικά£

1. Η ένσταση απορρίφθηκε. Με την Ειδοποίηση Επιβολής Φορολογίας εζητείτοαπότηναιτήτριαηπληρωμήτόκου 9%,τρεις μήνεςαπότην 10 ημερομηνία διάθεσης,μέχρι τηνημερομηνία πληρωμής τουφόρου. Στην προσφυγήτης ηαιτήτρια ισχυρίστηκε ότι:
2. Ο Διευθυντής δε δικαιούται να ασκήσει διακριτική ευχέρεια στον καθορισμό της αξίαςακίνητης ιδιοκτησίας στις 27.6.
3. 15
4. Ο εκτιμητής των καθ' ων ηαίτησηάσκησε εξουσία, με τηνέκθε­ ση εκτίμησης του,χωρίς να είναι "ειδήμων εκτιμητής". 20 3 Τα συγκριτικά στοιχεία που χρησιμοποιήθηκαν λήφθηκαν με παράνομο τρόπο, αντίθετα με τις πρόνοιες του Αρθρου 69

(4)του περί Ακινήτου ΙδιοκτησίαςΝόμου.

1. ΟΔιευθυντής παραβίασετην αρχήτηςκαλής πίστης,γιατί εισέ- 25 πράττε απότην αιτήτριαφόρο ακίνητης ιδιοκτησίας σύμφωνα με τους περί Φορολογίας Ακινήτου Ιδιοκτησίας Νόμους του 1980-87,με βάση την αξίατων οικοπέδων που όπως δηλώθηκε από την ίδια ήταν£25.000για το καθένα,ενώ αποφάσισε ότι η αγοραία αξία των ίδιων οικοπέδων στις 27.6.78, ήταν £16.000 30 τοκαθένα. Το Ανώτατο Δικαστήριο,απέρριψε την προσφυγήκαι αποφάν­ θηκε ότι: 35
2. Ο Διευθυντής έχει διακριτική ευχέρεια υπολογισμού της αξίας της ακίνητης ιδιοκτησίας στις 27.6.78, η οποία ασκείται μετά από στάθμισηόλων των παραγόντωνκαιαφού ληφθεί υπόψηο σκοπός του περί Φορολογίας Κεφαλαιουχικών Κερδών Νόμου του 1980 (Ν.52/80). Η εξουσία του δεν είναι απόλυτη και η 40 άσκηση της υπόκειταισεδικαστικό έλεγχο. Μπορεί νααναθέσει την άσκησητων εξουσιών καιαρμοδιοτήτωντουσελειτουργό ή λειτουργούς τουΤμήματος Εσωτερικών Προσόδων. 3914 3 ΑΛΛ. Ιεροπούλου ν. Δημοκρατίας
3. Η έκθεση του εκτιμητή των καθ' ωνη αίτησηστηρίχτηκε σεπλη­ ροφορίες και στοιχεία που λήφθηκαν δυνάμει του Αρθρου 51Α του περί Ακινήτου Ιδιοκτησίας Νόμου και του Αρθρου 31 του Νόμου 52/
4. 5 10 15 20
5. Η είσπραξηφόρουμεβάσητηδήλωση τηςαιτήτριας,ήτανμέτρο προσωρινό και ο Νόμος προβλέπει αναπροσαρμογή και/ήεπι­ στροφήτουφόρου.Η πληρωμήτουφόρουακίνητης ιδιοκτησίας πάνωστοποσότων£25.000γιακάθεοικόπεδο έγινεμεβάσητη δήλωση τηςαιτήτριαςκαιόχι απόπράξηή παράλειψητης Διοί­ κησης. Ωςεκτούτουο ισχυρισμός γιαπαραβίασητωνκανόνων τηςκαλής πίστης,δεν έχει τεκμηριωθεί.
6. Η προσβαλλόμενη απόφαση παρέχει αιτιολογία, η οποία συμπληρώνεται απόταστοιχεία του φακέλου.
7. Η επιβολήτόκουπρος9%τοχρόνοκαταβάλλεταισύμφωναμετο Αρθρο22 τουΝόμου52/80πάνωσεφόροαπότηνπάροδοτριών μηνών από την ημερομηνία διάθεσης της ιδιοκτησίας μέχρι την ημερομηνία πληρωμής. Ο Διευθυντής δεν έχει διακριτική ευχέ­ ρεια,αλλάκαθήκονκαι υποχρέωση ναεφαρμόζει τοΝόμο. Η προσφυγή απορρίπτεται χωρίςέξοδα. 25 Προσφυγή. 30 Προσφυγή εναντίον της απόφασης του Διευθυντή Τμήματος Εσωτερικών Προσόδων με την οποία επιβλήθηκε στην αιτήτρια φορολογία κεφαλαιουχικών κερδών για τη διάθεση τριών οικοπέδανν της. Π. Αναστασιάδης, για την Αιτήτρια. 35 Γ. Λαζάρου, Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τους Καθ' ων η αίτηση. Cur. adv. vult, 40 ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ, Δ.: Με την προσ<ρυγή αυτή η αιτήτρια ζητά την ακύρωση της απόφασηςτου Διευθυντή Τμήματος Εσωτερικών Προσόδων, (ο "Διευθυντής"), ημερομηνίας 11 Απριλίου, 1989, αναφορικά με τη φορολογία κεφαλαιουχικών κερδών για τη διά­ θεσητριών οικοπέδων της. 3915 Στυλιανίδης, Δ. Ιεροπούλοιι ν. Δημοκρατίας

(1990)Οι λόγοι ακυρότηταςπουπροβάλλονται είναι:

1. ΟΔιευθυντής δενέχειδιακριτικήευχέρειανακαθορίζειτην αγοραία αξία της ακίνητης ιδιοκτησίας στις 27 Ιουνίου,
2. 5
3. Η αγοραία αξία καθορίστηκε από αναρμόδιο όργανο, πρόσωπο πουδεν είναι ειδικός εκτιμητής.
4. Ταστοιχεία σταοποίαβασίστηκε ηεκτίμηση απότοΔιευθυ- 10 ντή λήφθηκαν παράνομα, αντίθετα με τις πρόνοιες του Αρθρου 69

(4)του περί Ακινήτου Ιδιοκτησίας (Διακατοχή, Εγγραφή και Εκτίμησις) Νόμου, (Κεφ. 224, Νόμοι 3/60, 78/65, 10/66, 75/68, 51/71, 2^78, 16/80,23/82, 68/84,82/84, 86/85,189/86,12/87,74/88,117/88,43/90),(0 "περίΑκινήτου 15 Ιδιοκτησίας Νόμος").Δεν αποκαλύπτεταιηπροέλευση των στοιχείων καιοέλεγχοςτηςορθότηταςτουςείναιαδύνατος.

1. Έλλειψη δέουσας έρευνας. 20
2. Παράβασητης αρχήςτης καλής πίστης.
3. Ο Διευθυντής δεν έλαβε υπόψητου την εκτίμηση του ειδι­ κού εκτιμητή τηςαιτήτριας. 25
4. Ηαπόφασηείναι αναιτιολόγητη.
5. Τόκος δεν είναι πληρωτέος, γιατί ο Διευθυντής καθυστέ­ ρησε να επιληφθεί και νααποφασίσει την υπόθεση. 30 Ηαιτήτριαήταν ιδιοκτήτρια τριών οικοπέδων στην οδόΔημοφώντος, ενορία Αγίων Ομολογητών, Λευκωσία, Τεμάχια C261,C262και C263,Φύλλο/Σχέδιο ΧΧΙ/54.3.ΙΙΙ. Στις 7 Φεβρουαρίου, 1983, η αιτήτρια διάθεσε με πώληση τα πιο πάνωοικόπεδαγια£30.000τοκαθένα,συνολικά £90.
6. Η αιτήτρια,παρά τις διατάξεις του Αρθρου 12 του περίΦο­ ρολογίας Κεφαλαιουχικών Κερδών Νόμουτου 1980, (Αρ.52/80), (ο"Νόμος"),δενυπόβαλεδήλωση διάθεσης της ιδιοκτησίας. Ο Διευθυντής στις 10 Δεκεμβρίου, 1987, ζήτησε από τον κ. Ματέα, Αρχιφοροθέτη 1ης Τάξης, Προϊστάμενο του Γραφείου Φόρου Κληρονομιών, μέλοςτου Incorporated Society of Valuers 3916 35 40 3 AAA. Ιεροπούλου v. Δημοκρατίας Σΐυλιανί&ης, Δ. and Auctioneers της Αγγλίας, (I.S.V.A.),να προβεί σε εκτίμηση των πιο πάνω οικοπέδων στην απότο Νόμο καθορισμένη ημε­ ρομηνία- 27 Ιουνίου,
7. 5 10 15 Στις 15 Ιανουαρίου,1988, οκ. Ματέαςέστειλε έκθεση εκτίμη­ σης στο Διευθυντή. Ησυνολική αγοραία αξίατων τεμαχίων στις 27 Ιουνίου, 1978, κατάτηγνώμητου,ήταν£48.
8. Χρησιμοποί­ ησε για τον υπολογισμό της αγοραίας αξίας την απευθείας συ­ γκριτικήμέθοδο,προβαίνονταςστις αναγκαίεςαναπροσαρμογές, βάσει ποσοστών που προέκυψαν από συγκεκριμένες αναλύσεις πουπαράθεσε.Έλαβευπόψητου τρεις συγκριτικές πωλήσεις. Στις 11Φεβρουαρίου, 1988, ο Διευθυντής έστειλε αρχικήΕιδο­ ποίηση Επιβολής Φορολογίας Κεφαλαιουχικών Κερδών, στην οποίακαθορίζονταιταακόλουθα: Τοπροϊόνδιάθεσης,τοποσότης πώλησης - £90.000, ηαξίαστις 27 Ιουνίου, 1978 - £48.000.-, τοφο­ ρολογητέο εισόδημα-£42.000καιτοποσότουφόρου-£8.400.-. 20 Στις25Φεβρουαρίου, 1988, ηαιτήτριαυπόβαλεένσταση στην οποίααναφέρει:- 25 "Η αγοραία αξία 27/6/1978 και διά τα 3 οικόπεδα είναι £75.000αντί£48.000σύμφωναμετηδικήμαςεκτίμηση. Πλή­ ρωσα προμήθεια στον Κύπρο Λοϊζίδη £2.800 Δικηγορικά στον ΠέτροΑναστασιάδη £200." 30 35 40 Η αιτήτρια έστειλε στο Διευθυντή έκθεση εκτίμησης του κ. Παντελίδη - προσοντούχου εκτιμητή, συνταξιούχου δημόσιου υπάλληλου - στην οποίαηαξίατων οικοπέδων στις 27 Ιουνίου, 1978,υπολογίζεται σε£77.
9. Δεν υπόβαλεαιτιολογικάγιατην προμήθειακαιδικηγορικάγιαταοποίαζητούσε έκπτωση απότο κέρδος που προέκυψε. Η εκτίμηση Παντελίδη στάληκε από το Διευθυντή στον κ. Ματέαγιασύγκριση, μελέτηκαιαπόψεις. Ο κ. Ματέας επικοινώνησε προσωπικά με τον εκτιμητή της αιτήτριας στις 15 Φεβρουαρίου,
10. Σεέκθεση -επιστολή στο Διευθυντή,ημερομηνίας 9 Μαρτίου,1989, ανάφερεότι η εκτίμησητουεκτιμητήτηςαιτήτριας"παρουσιάζειπολλάκενάκαιατέ­ λειες". Ύστερα από επανεξέταση της υπόθεσης, κατάληξε πως το ποσό των£48.000.-στις 27 Ιουνίου, 1978, είναι ορθή, λογική καιδίκαιηεκτίμηση. Επισύναψε σημείωμα μετιςπαρατηρήσεις του πάνωστην έκθεση του εκτιμητή κ.Παντελίδη. 3917 Στυλιανίδης,Δ. Ιεροπούλου ν.Δημοκρατίας

(1990)ΟΔιευθυντής πήρετηνπροσβαλλόμενη απόφασημετηνοποία απόρριψε την ένσταση. Κοινοποίησε την απόφασητου μεεπιστο­ λή ημερομηνίας 11 Απριλίου, 1989, και έστειλε Ειδοποίηση Επι­ βολής Φορολογίας. Το ουσιαστικό μέρος της επιστολής έχει:5 "Έχω εξετάσειτον ισχυρισμό σαςότι ηαγοραίααξίατων ακινήτωνπουδιαθέσατετην7ηΦεβρουαρίου, 1983, μεαρ.εγ­ γραφής τίτλων C283, C284,C285Αγιοι Ομολογητές, Λευκω­ σία,ήταν κατά την 27η Ιουνίου, 1978, μεγαλύτερη απόαυτή που έχω καθορίσει στην πιο πάνω φορολογία και σας ανα- 10 φέρω ότι με βάση τα στοιχεία που έχω στη διάθεση μου και που αφορούν πωλήσεις άλλων παρομοίων κτημάτων στην ίδια περιοχή κατά το ίδιοπερίπουχρονικό διάστημα, καθώς και άλλους παράγοντες που έχω υπόψη μου ότι επηρεάζουν τηναγοραίααξίατηςακίνητηςιδιοκτησίας,κατέληξαστο συ- 15 μπέρασμα ότι ηεκτίμηση μου είναι κανονική καιδεν μπορώ να την αλλάξω." Μετην ΕιδοποίησηΕπιβολήςΦορολογίαςζητείταιαπότηναι­ τήτριαηπληρωμήτόκου9% από 7Μαΐου, 1983 - τρεις μήνες από 20 την ημερομηνία διάθεσης - μέχρι την ημερομηνία πληρωμής του φόρου. Ο δικηγόρος της αιτήτριαςισχυρίστηκε ότι οΔιευθυντής δεν δικαιούται να ασκήσει διακριτικήευχέρεια στον καθορισμό της αξίας ακίνητης ιδιοκτησίας στις 27 Ιουνίου,

1. 25 Διακριτική ευχέρεια είναι ηνομική δυνατότητατης Διοίκησης ναεπιλέγειανάμεσασεδιάφορεςεξίσουνόμιμες λύσεις.ΟΔιευθυ­ ντήςείναι,σύμφωνα μετοΑρθρο3τουΝόμου,υπεύθυνοςγιατην 30 καλήκαιπιστή εφαρμογήτουΝόμουκαιδύναταιναπροβαίνει σε κάθεενέργεια,πουήθελεκρίνει αναγκαίαήσκόπιμη,γιατηνεφαρ­ μογή των διατάξεων του. Μπορεί να αναθέσει την άσκηση των εξουσιών και αρμοδιοτήτων του σε λειτουργό/λειτουργούς του Τμήματος Εσωτερικών Προσόδων. Ηεξουσία του Διευθυντή δεν 35 είναι δεσμευμένη. Ο Διευθυντής πρέπει να σταθμίσει όλους τους παράγοντες, λαμβάνοντας υπόψη το σκοπό του Νόμου, και να ασκήσει τηδιακριτικήτου ευχέρεια. Ηεξουσία τουδεν είναι από­ λυτηκαι ηάσκησητης υπόκειται στο δικαστικό έλεγχο. Η διακρι­ τική ευχέρεια δεν είναι απεριόριστη και πρέπει να θεωρείται ότι 40 σιωπηράυπάγεταιστουςπεριορισμούς τωναρχώνπουθέτειτοΣύ­ νταγμακαιοι γενικές αρχέςτουΔιοικητικούΔικαίου. Ο Διευθυντής έχει διακριτική ευχέρεια υπολογισμού της 3918 3 AAA, Ιεροποΰλου ν. Δημοκρατίας Στυλιανίδης, Δ. αξίας της ακίνητης ιδιοκτησίας στις 27 Ιουνίου,
2. Το στοι­ χείο αυτόείναι αναγκαίο για την εφαρμογήτουΝόμου. 5 10 Ηδεύτερηαιτίασητουδικηγόρουτης αιτήτριαςείναι ότι οκ. Ματέαςάσκησε εξουσία, με την έκθεσηεκτίμησης του,χωρίς να είναι "ειδήμων εκτιμητής". Ούτε ο Διευθυντής έχει προσόν το οποίο τον καθιστάειδήμονα εκτιμητή αξιών ακινήτων. ΟΔιευθυντής είναι,μετο Νόμο, τοαρμόδιοόργανο.Στηδιαδικασία άσκησης της διακριτικής του εξουσίας, χρησιμοποίησε τις υπηρεσίες του Αρχιφοροθέτη κ. Ματέα,προσοντούχου εκτι­ μητή,Προϊστάμενου του Γραφείου Φόρου Κληρονομιών. Ηαιτίασηαυτήείναι αβάσιμηκαιαστήρικτη. 15 20 25 30 Υποβλήθηκε εισήγησηαπότο δικηγόρο της αιτήτριαςότι τα συγκριτικά στοιχεία που χρησιμοποίησε ο κ. Ματέαςλήφθηκαν μεπαράνομοτρόπο,αντίθεταμετιςπρόνοιες τουΆρθρου 69

(4)τουπερί Ακινήτου ΙδιοκτησίαςΝόμουκαι,ως εκτούτου,ηεκτίμηση καιη προσβαλλόμενη απόφασητουΔιευθυντή είναι παρά­ νομες καιάκυρες. Περαιτέρωανάπτυξεότι δεν υπάρχειτρόπος ελέγχουτηςορθότηταςτων στοιχείων αυτών.Αυτός, ισχυρίστη­ κε,είναι πρόσθετος λόγοςακυρότητας. Μεόλητηνεκτίμησηπροςτοδικηγόροτηςαιτήτριας,τοΑρθρο 69

(4)του περί Ακινήτου Ιδιοκτησίας Νόμουαναφέρεταιστην γε­ νικήεκτίμηση καιείναιάσχετο μετουςσυλλογισμούς,σκέψειςκαι εισηγήσειςτου. Ταστοιχεία πουχρησιμοποιήθηκαν είναι συγκρι­ τικές δηλώσεις πωλήσεων και κτηματολογικοί χάρτες.Οι κτηματολογικοί χάρτεςπωλούνται ελεύθερα απότο Κτηματολόγιο. Το Αρθρο 51Α του περί Ακινήτου Ιδιοκτησίας Νόμου,που προστέθηκε με το Αρθρο 19του Νόμου 16/80 προβλέπει:- 35 "5ΙΑ -

(1)ΟΔιευθυντής παρέχει εις οιονδήποτεενδιαφερόμενον πρόσωπον, επί τη καταβολή του νενομισμένου τέ­ λους, οιανδήποτε πληροφορίαν εν σχέσει προς οιανδήποτε καταχώρησιν εν παντίμητρώωήετέρω βιβλίω τηρουμένω εν εκάστω ΕπαρχιακώΚτηματολογικώ Γραφείω. 40

(2)Διά τους σκοπούς του εδαφίου

(1), 'ενδιαφερόμενον πρόσωπον' σημαίνει τον κύριον, τους καθολικούς και ειδι­ κούς αυτούδιαδόχους,τον κύριον οιωνδήποτε δένδρων, οι­ κοδομημάτων ήετέρων αντικειμένων επί της γαίαςήτιςανή3919 Στυλιανίδης, Δ. Ιεροποΰλουν.Δημοκρατίας

(1990)κει εις έτερον και αντιστρόφως, τον δικαιούχον οιουδήποτε δικαιώματος ή συμφέροντος επί της ακινήτου ιδιοκτησίας, τον ικανοποιούντα τον Διευθυντήν ότι είναι προτιθέμενος αγοραστής ή ενυπόθηκος δανειστής, τον ενάγοντα ενοιαδή­ ποτε αγωγή κατάτου κυρίου της ιδιοκτησίας ταύτης,τον εξ 5 επαγγέλματος εκτιμητήν όστις θαήθελεν ωρισμένας πληρο­ φορίας διά τους σκοπούς της εκτιμήσεως ωρισμένης ακινή­ του ιδιοκτησίας δι' υπόθεσιν σχετιζομένην μεαναγκαστικήν απαλλοτρίωσιν και περιλαμβάνει παν μηούτω καθοριζόμενον πρόσωπον εις το οποίον ο Διευθυντής ήθελεν ειδικώς 10 διατάξει την παροχήνοιασδήποτε πληροφορίας." Το Αρθρο 31 του Νόμου προβλέπει ότι OLδημόσιοι υπάλλη­ λοι παρέχουν βοήθεια στο Διευθυντή και κάθε δημόσιος υπάλ­ ληλοςπουέχει στηφύλαξητου μητρώο,βιβλίο,αρχείο,έγγραφα ήδικόγραφα,που ηεξέταση τους δυνατόνα βοηθήσει στην εξα­ σφάλιση του φόρου, με βάσητο Νόμο,υποχρεούται σε κάθεεύ­ λογο χρόνο, να επιτρέπει στο Διευθυντή, ή σε κάθε εξουσιοδο­ τημένο από αυτό πρόσωπο,να τα εξετάζει και να λαμβάνει τέ­ τοιες σημειώσεις και αντίγραφαπουήθελε κρίνει αναγκαία. 15 20 Ο συνδυασμός των διατάξεωντων δύοΝόμωναφήνει έκθετο και αθεμελίωτο τον ισχυρισμό του δικηγόρου τηςαιτήτριας. Αντίθετα,οΔιευθυντής του Κτηματολογίου καικάθεάλλος δημόσιος υπάλληλος έχουν υποχρέωση με το Νόμονα παρέχουν τις πληροφορίεςκαιταστοιχείασταοποίαστηρίχτηκεηέκθεση Ματέα. Ηαιτήτριαείχεδικαίωμανα πάρειόλα τασχετικά στοιχεία με πληρωμή του σχετικού τέλους, με βάσητις πρόνοιες του Αρθρου 5ΙΑ. Ο εκτιμητής της χρησιμοποίησε ορισμένες πωλήσεις ως συ­ γκριτικάστοιχεία τιςοποίες,πρόδηλα,πήρεαπότηνίδια πηγή. 25 30 Προβλήθηκε για την αιτήτριαο ισχυρισμός ότι ο Διευθυντής παράβηκετηναρχήτηςκαλήςπίστης,γιατί,ενώ απότο 1980 εί- 35 σπραττε και/ή δεχόταν καταβολή από την αιτήτρια φόρου ακί­ νητης ιδιοκτησίας σύμφωναμε τουςπερί Φορολογίας Ακινήτου Ιδιοκτησίας Νόμους του 1980 έως 1987 (Αρ. 24/80,60/80, 68/80, 25/81, 10/84 και 33/87),με βάση τη δήλωση της αιτήτριας ότι η αξία των οικοπέδων της την 1ηΙανουαρίου, 1980, ήταν£25.000 40 τοκαθένα,£75.000συνολικά,αποφάσισεότιη αγοραίααξίατων ίδιωνοικοπέδων στις 27 Ιουνίου, 1978, ήταν£48.000συνολικά £16.000.τοκαθένα. 3920 £ 3 AAA, 5 10 Ιεροπούλου v. Δημοκρατίας Στυλίάνίδης, Δ. Είναι γεγονός ότι η αιτήτρια σε σχετικό έντυπο με βάση το Νόμο αυτόκαθόρισε την αξίατους. ΟΔιευθυντής, με'βάση τον ίδιο Νόμο,καθόρισε την αξίατων οικοπέδων την£22.800για το Τεμάχιο C262 και £22.800 για το Τεμάχιο C263, συνολικά £68.200. Στο σύγγραμμα του καθηγητήΠ.Δ. Δαγτόγλου "ΓενΙκό'ΔιοικήτικόΔίκαιο" α',β'Έκδοση,

(1984), γιατην αρχήτηςχάλήςπί­ ΛΓ στης αναφέρονται στις σελ. 132-134:^ > Λ '' "...ηκυριαρχική διοίκηση, που ενεργεί κατάκανόνα"μονομε­ ρώς, υπερέχει νομικώς των ιδιωτών, οι οποίοι δεν μπορούν να επιλέξουν ταδιοικητικά όργανα,στα οποία αντιθέτως εί­ ναι υποχρεωμένοι νααπευθυνθούν. Λ" ''.'' 15 20 25 30 35 40 Παρ' όλα αυτά, η συχνή και αυξανόμενη εξάρτηση του σύγχρονου ανθρώπου απότην παροχικήκαι ρυθμιστική κυ­ ρίως διοίκηση έχει δημιουργήσει μιαν αμεσότητα και στενό­ τητα επαφήςδιοικήσεως και ιδιώτη πουκαθιστάαπαραίτητη την καλή πίστη στις σχέσεις τους. .' Από την αρχή της καλής πίστεως προκύπτει on (όπως ο ιδιώτηςέτσικαθηδιοίκηση δενδικαιούταιναεκμεταλλευθεί ή, ακόμηλιγότερο, ναδημιουργήσει καταστάσεις πλάνης, απάτης ήαπειλής. Το Συμβούλιο της Επικρατείας εφάρμοζε^'μάλιστα στηνδιοίκησητηνλεγόμενηαρχήτουestoppel (χωρίςβέβαιανα την αναφέρει ρητώς),ότανδέχεται ότι ηδιοίκηση δενδίκαιου-; ται,επικαλούμενη τις ίδιες της παραλείψεις,γιατις οποίες δεν είναιυπαίτιοςοιδιώτης,νααγνοεί μιαευνοϊκήγι'αυτόνπραγματική κατάσταση,δημιουργημένη από πολύ χρόνο,καινααρ­ νείταιτηνυπέρτου ιδιώτησυναγωγή τωνωφελημάτων καινο­ μίμων συνεπειών που προκύπτουν από την κατάσταση'αυτή. Όπου ο νόμος απαιτεί την τήρηση ορισμένου τύπου, π.χ. την έκδοση προεδρικού διατάγματος,που παραλείπει η διοίκηση (εκδίδοντας π.χ. υπουργική απόφαση),η επίκληση της αρχής τηςκαλήςπίστεως απότον ιδιώτηδεναρκείγιανααναπληρώ­ σει την(έστωκακόπιστη)παρατυπία. Ενδεχομένως, βέβαια,θε­ μελιώνεται κρατικήευθύνηπρος αποζημίωση. >··>ί·' Η διοίκηση παραβαίνει την αρχή της καλής πίστεως προ­ πάντωνότανενεργείκατάτρόποαντίθετοπροςτηνδικαιολο­ γημένη εμπιστοσύνη του ιδιώτη. Η εμπιστοσύνη τουΙδιώτη στην καλή πίστη, ειλικρίνεια και συνέπεια της διοικήσεως εί­ ναι αναγκαίαγια την λειτουργία κάθε δημοκρατικής πολιτεί3921 Στυλιανίδης, Δ. Ιεροπούλου ν. Δημοκρατίας

(1990)ας. Σε ένα κοινωνικό κράτος,όπου το μεγαλύτερο μέρος της οικονομικής και σημαντικό ποσοστό της κοινωνικής ζωής ρυθμίζεται,εξαρτάται ή,εν πάσηπεριπτώσει, θίγεται απότην παροχικήκαιρυθμιστικήκυρίωςδιοίκηση,έναminimum εμπι­ στοσύνης του ιδιώτηείναι sinequa non.Ηεπιδίωξητουδημό5 σιου συμφέροντος δεν επιδέχεται βέβαιαως κανόνασυμβατι­ κές ήημι-συμβατικές δεσμεύσειςτηςδιοικήσεως, όπωςεκείνες στις οποίες αρχικώς αναφερόταν η αρχήτηςκαλήςπίστεως· ο βασικός τρόπος ενέργειας της διοικήσεως παραμένει λοιπόν κατ' ανάγκημονομερής. Ηεπιδίωξη του δημόσιου συμφέρο- 10 ντος στους διαρκώς μεταβαλλόμενους και διεθνώς επηρεαζό­ μενους όρους της οικονομικής κυρίως ζωής επιβάλλει τηνευ­ ελιξία,προσαρμοστικότητακαιδυνατότητατηςδιοικήσεως να μεταβάλει πορεία, όπουτοκρίνειαναγκαίο. 15 Αλλά και οι αλλαγές αυτές δεν πρέπει να αποτελούν εκ­ δήλωση ασυνέπειας, αυθαιρεσίας. Ηαντιφατικήσυμπεριφο­ ρά της διοικήσεως (venirecontra factum proprium) προσβάλ­ λει τηνδικαιολογημένη εμπιστοσύνη του ιδιώτηαπέναντιτης και μπορεί να συνεπάγεται την παρανομία της διοικητικής 20 πράξεως. Συγκεκριμένα,κακόπιστηείναιη συμπεριφοράτης διοικήσεως, όταν αίρει εκ των υστέρων στην συγκεκριμένη περίπτωση κίνητρα πουπρόβλεψε ο νόμος γιανα προσελκύ­ σει ορισμένη συμπεριφορά του ιδιώτη (συχνά στην νομοθε­ σία επενδύσεων ή εισαγωγής ξένου συναλλάγματος)· ή όταν 25 αντίκειται σε υποσχέσεις ή 'δεσμευτικές' ή 'επίσημες' πληρο­ φορίες των αρμόδιων αρχών ή πληροφορίες, την χορήγηση των οποίων προβλέπει ονόμος (ανκαι όχι απλές πληροφο­ ρίες χωρίς δέσμευση). 30 Ταανωτέρω ισχύουν όμως μόνο στις περιπτώσεις διακρι­ τικής ευχέρειας της διοικήσεως. Στις περιπτώσεις δέσμιας αρμοδιότητας,καμιά(εσφαλμένη) πληροφορίαδεν μπορείνα απαλλάξει την διοίκηση απότην υποχρέωση της ναεφαρμό­ σει τον νόμο, αν και μπορεί να θεμελιώσει την υποχρέωση 35 του κράτους προςαποζημίωση." Ο Διευθυντής δεν παράβηκετην αρχήτης καλής πίστης. Ηείσπραξη φόρου μεβάσητηδήλωσητης αιτήτριαςήτανμέ- 40 τρο προσωρινό και ο Νόμος προβλέπει αναπροσαρμογήκαι/ή επιστροφή του φόρου. Ηπληρωμή του φόρουακίνητης ιδιοκτη­ σίας πάνω στο ποσό των £25.000για κάθε οικόπεδο έγινε, όχι από πράξη ήπαράλειψη της Διοίκησης, αλλά με βάσητηδήλω3922 3 Α.ΑΛ. Ιεροηούλου ν. Δημοκρατίας Στυλιανίδης, Δ. σητης ιδιοκτήτριαςαιτήτριας. 5 10 15 20 25 30 35 40 ΗΔιοίκησηδενεπέδειξε καμιάαντιφατικήσυμπεριφορά,ού­ τε αρνήθηκε στην αιτήτρια ωφελήματα ή/και νόμιμες συνέπειες πουπροκύπτουναπότην εφαρμογήτου Νόμουκαιπράξεις της Διοίκησης. Αντιφατική είναι ηδήλωσητης αιτήτριας που επιμένει on η αξίαπουέθεσεγιαταοικόπεδατηςτην 1ηΙανουαρίου, 1980,ήταν η ίδια 18 μήνες ενωρίτερα, παρόλο ότι στην περιοχή ηαξίατων οικοπέδων αυξανότανστην κρίσιμη περίοδοκατά 20% τοχρόνο. Ηπροσβαλλόμενη απόφασηλήφθηκεύστερααπόδέουσαέρευ­ να, όπως φαίνεται απότις εκθέσεις Ματέα,τους χάρτες, τασυγκριτικάκαιόλα ταστοιχεία του φακέλου, γενικά. Οδικηγόροςτηςαιτήτριαςισχυρίστηκε ότι ηφράση"... καθώς και άλλους παράγοντες που έχω υπόψη μου ότι επηρεάζουντην αγοραία αξία της ακίνητης ιδιοκτησίας, ..." είναι ασαφής, αόριστος και εμποδίζει τοδικαστικό έλεγχο. Ηφράσηαυτήδενμπο­ ρεί νααπομονωθείαπότιςπροηγούμενες φράσεις.Πρέπειναδια­ βαστεί σε συνάρτηση με τις προτάσεις που προηγούνται: "... με βάσηταστοιχεία πουέχω στηδιάθεσημουκαιπουαφορούν πω­ λήσεις άλλων παρομοίων κτημάτων στην ίδια περιοχή κατά το ίδιο περίπου χρονικό διάστημα, ...". Οι άλλοι παράγοντες που επηρεάζουντηναγοραίααξίατηςακίνητηςιδιοκτησίαςαναφέρο­ νται στις εκθέσειςτουκ. Ματέα και είναι ηέκταση,οχρόνος της διάθεσης καιη ετήσια αύξησητων αξιών. Η απόφασηπεριέχει αιτιολογία ηοποία συμπληρώνεται από τα στοιχεία του φακέλου με σαφήνειακαιεπάρκεια. Η έκθεση εκτίμησης του κ. Παντελίδη εξετάστηκε, αλλά δεν ήταν δυνατόνα αποτελέσει βάσητης απόφασηςτου Διευθυντή, γιατί τασυγκριτικά πουχρησιμοποίησε βρίσκονται σε καλύτερη περιοχήκαιοι πωλήσεις έγιναντο 1975 και 1976. Ειδικάτοσυ­ γκριτικό ΙΑ αγοράστηκε απότη Ρωσσική Πρεσβεία για τηνανέ­ γερσηΣοβιετικού Πολιτιστικού Κέντρου. Οι αγοραστές, επειδή οι ανάγκεςτους δεν ικανοποιούνταν με το συγκριτικό ΙΑ,ήταν αναγκασμένοι το 1979 να αγοράσουν το γειτονικό συγκριτικό 3Α, όχι στην τιμήπουθαεπωλείτο στην ελεύθερηαγοράαπόένα πρόθυμοπωλητήσε έναπρόθυμοαγοραστή,αλλά στηντιμήπου θα πλήρωνε ένας που έχει απόλυτηανάγκητου γειτονικού κτή­ ματος. Οκ. Παντελίδης χρησιμοποίησε συντελεστήαύξησης μό3923 Στιιλιανίδης, Δ. Ιεροπούλου ν. Δημοκρατίας

(1990)νο 15%,παρόλο ότι ησύγκρισητων πωλήσεων δείχνει χρονιαια αύξηση 20% των αξιών των οικοπέδων στην περιοχή. Οκ.Μα­ τέας χρησιμοποίησε τρία γειτονικά συγκριτικά, ένα από τα οποία βρίσκεται ακριβώς στον ίδιο δρόμο,απέναντιαπότατε­ μάχια -οικόπεδατης αιτήτριας. Απλός τόκος προς 9% το χρόνο καταβάλλεται σύμφωνα με το Αρθρο 22 του Νόμου πάνω σε φόρο από την πάροδο τριών μηνών απότην ημερομηνία διάθεσης της ιδιοκτησίας μέχρι την ημερομηνία πληρωμής. Η διάταξη αυτή είναι χωρίς κανένα προσδιορισμό. Η διάθεση έγινε στις 7 Φεβρουαρίου, 1983, και τόκος λογίζεται από8 Μαΐου, 1983. ΟΔιευθυντής δεν έχει δια­ κριτική ευχέρεια. Είναι επιβολή απότο Νόμοκαιο Διευθυντής έχεικαθήκονκαι υποχρέωση να εφαρμόζει τοΝόμο. 5 10 15 Γιαόλους τους πιο πάνωλόγους ηπροσφυγή απορρίπτεται. Ηπροσβαλλόμενη απόφασηεπικυρώνεται. Καμιά διαταγήγια έξοδα. 20 Η προσφυγή απορρίπτεται χωρίς έξοδα. 3924