clr/1990/1990_3_4205.pdf

(1990)ση του Συμβουλίου επικυρώθηκε απότο πρωτόδικο δικαστήριο. Η Ολομέλεια τουΑνωτάτουΔικαστηρίουανέτρεψετηνπρωτόδικη από­ φασηλόγωτουότιδεδόθηκεστον εφεσείοντατοδικαίωμαακρόασης κατάτηλήψη τηςπροσβαλλόμενης απόφασης. 5 Μετά την ακυρωτική απόφαση της Ολομέλειας, το Υπουργικό Συμβούλιο, απέρριψε αίτημα του εφεσείοντα για εφαρμογή της.Η απορριπτική απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου επικυρώθηκε απότοπρωτόδικοδικαστήριο.Οεφεσείων καταχώρησετην παρούσα έφεσηκαιισχυρίστηκε όη ηπροσβαλλόμενη απόφασηστερείται αίτιο10 λογίας,λήφθηκεχωρίς τηδιεξαγωγήνέαςέρευνας,δεντουδόθηκετο δικαίωμανααντικρούσει τις κατηγορίεςγιατηδράσητουτηνπερίο­ δο του πραξικοπήματος καιεπίσης ότι το πρωτόδικοδικαστήριοερ­ μήνευσε εσφαλμένα την απόφασητης Ολομέλειας ηοποίαέπρεπενα είχεσαναποτέλεσματηχορήγησησύνταξηςκαιόχι τηνεπανάκριση. 15 ΗΟλομέλεια τουΑνωτάτου απέρριψετηνέφεσηκαιαποφάνθη­ κε ότι:

1. Τα στοιχεία που τέθηκαν υπ' όψιν του Συμβουλίου,καθώς και ηαπόφασητου,πείθουνγια τηνπληρότητατηςαιτιολογίαςτης προσβαλλόμενηςαπόφασης.
2. Ηυποχρέωση για διεξαγωγήνέας έρευναςδεν ήταν επιβεβλημέ­ νηαπότη στιγμή πουτο Συμβούλιο αγνόησε ολοκληρωτικά τις κατηγορίες για τη δράσητου εφεσείοντα, αλλά ούτε και ηακυ­ ρωτικήαπόφασηεπέβαλλε τέτοια υποχρέωση.
3. Ηυποχρέωση για παροχήτου δικαιώματοςτου ακούεσθαι,δεν υφίσταται στην παρούσα υπόθεση, στην οποία το Δικαστήριο εξέταζε αίτηματου εφεσείοντα για σύνταξη κατόπιν υποβολής αίτησης, στην οποία ο εφεσείων μπορούσε να αναφέρειοτιδή­ ποτε θεωρούσε σχετικό καιαναγκαίογιαυποστήριξη τουαιτή­ ματοςτου. 20 25 30 35
4. Μετά την ακυρωτική απόφαση της Ολομέλειας για λήψη υπ' όψιν μηνομίμου στοιχείου κρίσης, το Συμβούλιο είχευποχρέω­ ση να εξετάσει το αίτημα στο πλαίσιο των νομίμων στοιχείων, πράγμα πουακριβώςέπραξε. 40 Η έφεσηαπορρίπτεται χωρίςέξοδα. 4206 3 ΑΛΛ. Σάββα ν. Δημοκρατίας Αναφερόμενες υποθέσεις: Constantinou v. Republic

(1984)3(A) C.L.R. 456, 5 Savva v. Republic

(1979)3C.L.R. 250, Savva v. Republic

(1981)3C.L.R. 599, Louca v. Republic

(1986)3(B) C.L.R. 1640, 10 Γεωργίουv. Δημοκρατίας

(1989)3(B)Α.Α.Δ.

1. Έφεση. 15 20 Έφεσηεναντίον της απόφασηςΔικαστή τουΑνωτάτου Δικα­ στηρίου Κύπρου (Λ. Λοΐζου, Δ.) που δόθηκε στις 5 Ιουλίου, 1985 (Αριθμός Προσφυγής 382/82)με την οποία απορρίφθηκεη προσφυγή του εφεσείοντα για. χορήγηση σύνταξης και άλλων ωφελημάτων που κέρδισε κατά τα χρόνια της υπηρεσίας του στην ΑστυνομικήΔύναμη μέχρι το χρόνο πουπαύθηκε. Ε.Ευσταθίου με τον Κ. Καμένο,γιατον Εφεσείοντα. 25 Μ. Φλωρέντζος, Ανώτερος Δικηγόρος της Δημοκρατίας,για το Εφεσίβλητο. Cur. adv. vult. Α. Ν.ΛΟΪΖΟΥ, Π.: Τηνομόφωνηαπόφασητουδικαστηρίου θα δώσει οδικαστής Σ. Νικήτας. 30 35 40 ΝΙΚΗΤΑΣ,Δ.: Το 1976 ο εφεσείων,που ήταν τότε μέλος της αστυνομικής δύναμης, καταδικάστηκε από δικαστήριο για διά­ πραξηποινικούαδικήματοςκαισυγκεκριμένα τηλήψη χρημάτων μεψευδείςπαραστάσεις.Σεπειθαρχικήδίκη/πουακολούθησετην καταδίκη,επιβλήθηκεστονεφεσείοντα ητιμωρία "εξαναγκασμού σεπαραίτηση".Αυτό συνέβητο Σεπτέμβριοτου
2. Στησυνέχεια οεφεσείωνυπέβαλεαίτησηγιαχορήγηση σύντα­ ξηςκαιγιαάλλαωφελήματαπουκέρδισεκατάταχρόνιατηςυπηρεσίας τουμέχριτοχρόνο πουπαύθηκε. Η αίτησητουστηρίχθη­ κεστον Καν.45 τωνπερί ΑστυνομίαςΠειθαρχικών Κανονισμών του 1958 έως
3. Σύμφωνα με τηδιάταξηηαπαίτησηγιαπα­ ραίτηση θεωρείται ως τερματισμός υπηρεσίας προς το δημόσιο συμφέρον, αλλάδεστερείτομέλοςτηςδύναμης,πουεξαναγκάζε4207 Νικήτας,Δ. Σάββαν.Δημοκρατίας

(1990)ται σε παραίτηση, του δικαιώματος να ζητήσει συνταξιοδότηση πάνωσεαυτήτηβάση.Θα μπορούσε ναυπομνησθεί εδώότιηδιά­ ταξη,σε συνδυασμό με τις διατάξεις των άρθρων 6και 7τουπε­ ρί Συντάξεων Νόμου Κεφ.311,δενπαρέχει απόλυτοδικαίωμασε σύνταξη ήάλλα οφέλη. Η παροχήήμηοποιουδήποτε ωφέληματος εναπόκειται στη διακριτική εξουσία του Υπουργικού Συμ­ βουλίου: Constantinou v. Republic

(1984)3(A) C.L.R.456. Την ερμηνεία αυτή επικύρωσε η Ολομέλεια αργότερα στην υπόθεση Louca v.Republic

(1986)3(B) C.L.R. 1640. 5 10 Μετην υπ' αρ. 16.832απόφασητου,ημερ.4/5/78, το Υπουρ­ γικό Συμβούλιο απέρριψε το αίτημα.Χρειάζεται όμωςαναφορά στα γεγονότα, τουλάχιστον τα πιο ουσιαστικά. Συμπλέκονται άμεσα μεταθέματαπουεγείρειη έφεση. Η σχετική πρόταση στο Συμβούλιο συνοδευόταν και από έκθεση της αστυνομίας, που σύνταξε ο τότε υπαρχηγός της. Το έγγραφο αυτό περιείχε τα στοιχεία και το αποτέλεσμα της πειθαρχικής δίκης ως και το πειθαρχικό μητρώο του εφεσείοντα. Πέραν όμως από αυτάτου απέδιδε παράνομηδράση εναντίον της νόμιμης κυβέρνησης της Δημοκρατίας προ και κατάτη διάρκειατου πραξικοπήματος. 15 20 Ο εφεσείων αμφισβήτησε την εγκυρότητα της απορριπτικής απόφασηςπροσφεύγοντας στοδικαστήριο,χωρίς όμωςναδικαιω­ θεί. Η δικαστικήαπόφαση είναιδημοσιευμένη στον τόμοτωναπο­ φάσεων μετηνεπικεφαλίδαSavvav.Republic

(1979)3C.L.R. 250. 25 Ας σημειωθεί ότι ηθέση πουπροβάλλει οεφεσείων πως έτυχε άνι­ σης μεταχείρισης απορρίφθηκε ως αναπόδεικτη. Αξίζει, μάλιστα, να αναφερθεί ότι ο ισχυρισμός στηρίχθηκε στην περίπτωση άλλου αστυφύλακα στον οποίο απονεμήθηκε σύνταξη, παρότιαναγκά­ στηκε να παραιτηθεί μετά απόκαταδίκηγια πειθαρχικό αδίκημα. 30 Το δικαστήριο όμως υπέδειξε ότι για συγκεκριμένους λόγους, που ανέλυσε, μπορούσε ναγίνειδιαφορισμόςτηςμιαςπερίπτωσηςαπό τηνάλλη.Ορθάκατάτηγνώμημαςδιότι απόαυτήτηνάποψηηκά­ θευπόθεση πρέπει νακρίνεται αυτοτελώς. 35 Ηπρωτόδικη απόφασηανατράπηκεαπό την Ολομέλεια, αλλά για άλλους λόγους. Είναι δημοσιευμένη με τα στοιχεία Savva ν. Republic

(1981)3 C.L.R.

1. Στεκόμαστε στα αιτιολογικά ερεί­ σματα του σκεπτικού, που θεμελίωσαν την ακύρωση. Οι ισχυρι­ σμοί για παράνομη δράση του εφεσείοντα άσκησαν ουσιαστική επίδραση στη λήψητης απόφασης.Συγχρόνως παραβιάστηκε αρ­ χήτης φυσικής δικαιοσύνης, διότι δενπαρασχέθηκε στον εφεσείο­ ντα η ευκαιρία να εκθέσει τις απόψεις του και να υπερασπισθεί. Μεάλληδιατύπωσηδεντου δόθηκε τοδικαίωμαακρόασης. 4208 40 3 Α.Α.Δ. 5 10 15 20 Σάββα ν.Δημοκρατίας Νικήτας, Δ. ΜετάτηνακυρωτικήαπόφασητηςΟλομέλειας οδικηγόροςτου αιτητή αποτάθηκε στον Υπουργό Εσωτερικών καλώντας τον να δώσει οδηγίες έτσιώστε"ναεφαρμοσθεί" κατάτηνέκφρασητου "η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου άνευ περαιτέρω χρονοτριβής".Ο Υπουργός έθεσετο ζήτημα στο εφεσίβλητο Συμβούλιο με νέαπρότασητουημερ. 14.6.
2. Ανευρίσκεται, όπωςκαιταάλλαέγ­ γραφασταοποίααναφερθήκαμε,στοφάκελοτηςυπόθεσης.Ηπρό­ τασηαναφέρεταιστο ιστορικό καιτηνπρώτη απόφασητου Υπουρ­ γικού Συμβουλίου και εκθέτει verbatim το αιτιολογικό της Ολομέλείας. Στηνκαταληκτική παράγραφοκαλείταιτοΣυμβούλιο,επα­ νεξετάζοντας τοζήτημα,νααγνοήσει καινα μηλάβει υπόψη τους ισχυρισμούς γιατηνπαράνομηδραστηριότητατουεφεσείοντα. Ηαπορριπτικήκρίση του Υπουργικού Συμβουλίου, που ενσωματώθηκε στην υπ' αρ.21.907απόφαση του,υπήρξε αντικεί­ μενο της νέας προσφυγής στην οποίατοπρωτόδικοδικαστήριο, απορρίπτοντας όλες τις αιτιάσεις του εφεσείοντα, επικύρωσε τηνορθότητα καινομιμότητα της. Οιλόγοιέφεσης,όπωςτους ανέπτυξε οδικηγόρος του εφεσεί­ ονταενώπιον μας,συνοψίζονται ως εξής: 25

(1)Η απόφασητουΥπουργικού Συμβουλίου,πουαπότηφύ­ σητηςχρήζει αιτιολογίας,είναι αναιτιολόγητη-ενώ αναφέρειτι αγνόησε, σιωπά ως προς το τι λήφθηκευπόψη. 30

(2)ΤοΣυμβούλιο δεν έδωσε την ευκαιρίαστον εφεσείοντα να αποκρούσει τις κατηγορίες για τη δράση του την περίοδο του πραξικοπήματος, όπως ήταν οι οδηγίες του δικαστηρίου στο διατακτικότης απόφασηςτου. 35

(3)Το Υπουργικό Συμβούλιο παρέλειψε να προβεί σε νέα έρευνα παραγνωρίζονταςστο σημείο αυτό την ακυρωτική από­ φαση. Ηεισήγηση στην ουσία είναι ότι οι ισχυρισμοί γιαπραξικοπηματικη δράση του εφεσείοντα επηρέασαν δυσμενώς την κρίση του τότε υπαρχηγού της αστυνομίας, ο οποίος είχε εκδι­ κάσει το παράπτωμακαι επιβάλει την ποινή της αναγκαστικής αφυπηρέτησης. Και στη συνέχεια επαναλαμβάνονταςτις κατη­ γορίες στην έκθεση του προκατέλαβεκαιτο ίδιο το Συμβούλιο. 40

(4)Τοπρωτόδικοδικαστήριο ερμήνευσε εσφαλμένα την από­ φασητης Ολομέλειας. Αμεσησυνέπεια της έπρεπεναήτανηχο­ ρήγηση σύνταξης και όχι ηεπανάκριση.Αλλωστε,αυτόήταντο γράμμα και το πνεύμα της αίτησης για συνταξιοδότηση που 4209 Νικήτας, Α. Σάββα ν. Δημοκρατίας

(1990)προηγήθηκε της προσβαλλόμενης απόφασης. Η υποχρέωση αιτιολογίας διοικητικής πράξης,που επιβάλλει γενική αρχήτου δικαίου,ήταναντικείμενο πολυάριθμων αποφά­ σεων.Ξεχωρίζουμε όμως τις αποφάσειςLouca v.Republic

(1986)5 3(B) C.L.R. 1640 και την Γεωργίου ν.Δημοκρατίας

(1989)3(B) Α.Α.Δ. 589, γιατί εξετάστηκε η ανάγκη αιτιολογίας αρνητικών αποφάσεωντουΣυμβουλίου ναπαραχωρήσει σύνταξη σεαστυνο­ μικούς πουτερματίστηκε ηυπηρεσίατουςυπόόμοιες συνθήκες. Η ουσία των αποφάσεωνείναι πωςη επάρκειατηςαιτιολογίας μπο- 10 ρεί ναπροκύπτει απόταστοιχεία τουφακέλου μόνο. Είναιάξια μνείας η σχετική περικοπήαπότηνυπόθεση Louca στησελ. 1645: "Ερχόμαστε ναεξετάσουμε τώρατην εισήγησηπωςηεπίδικη απόφασηδεν ήταν δεόντως αιτιολογημένη. Δέουσα αιτιολο- 15 για είναι ουσιώδες στοιχείο σε μια διοικητική απόφαση, αλ­ λά επαρκής αιτιολόγηση μπορεί επίσης να συναχθεί ικανο­ ποιητικά από το διοικητικό φάκελο. Στην παρούσα ειδικά υπόθεση το Υπουργικό Συμβούλιο είχεενώπιον τουτοφάκε­ λο του αιτητή και το υπόλοιπο αναγκαίουλικό και ειδικότε- 20 ρα την "πρόταση" του Υπουργού Εσωτερικών ημερ. 18/1/82 προς το Συμβούλιο η οποία είναι τόσο σαφής ώστε να απο­ τελεί απόμόνη της τη δέουσα αιτιολογία που χρειάζεται." Στηνπροκείμενη περίπτωση έναβλέμμα στα στοιχεία πουτέθηκαν υπόψη του Συμβουλίου (τα αναφέραμε προ ολίγου περι­ ληπτικά) και στην ίδια την απόφασητου πείθει για την πληρό­ τητα της αιτιολογίας. Το υλικό δεν αφήνει αμφιβολίες σε κανέ­ να για τους λόγους απόρριψης του αιτήματος.Υπάρχει σ' αυτό ακριβής μνεία των πραγματικώνστοιχείων σταοποίαστηρίχθηκε η διοικητική πράξηόπωςκαιηνομική τηςβάση. Διαβάζουμε ολόκληρο το κείμενο της παραπάνω απόφασης: "Αναφορι,κώς προς την Απόφασιν υπ' αρ. 16.832 της 4ης Μαΐου, 1978, το Συμβούλων εμελέτησε νέαν αίτησιν (μέσω του δικηγόρου κ. Ευστάθιου Ευσταθίου) του κ. Χ. Σάββα, πρώην Αστυφ. υπ' αρ.2659, εις τον οποίον επεβλήθη η πει­ θαρχικήποινήτης απαιτήσεως προς παραίτησιν,διάτηνκαταβολήν εις αυτόν, δυνάμει του Κανονισμού 45 των περί Αστυνομίας (Πειθαρχικών Κανονισμών και του άρθρου 7 του περί Συντάξεων Νόμου, Κεφ. 311 και Νόμων 17 του 1960, 9 και 18 του 1967,51 και 119 του 1968, 9του 1971,65 του 1973,42του 1976, 38 του 1979 και2και 39του 1981,των ωφελημάτων αφυπηρετήσεως τα οποία ούτος εκέρδισε βάσει 4210 25 30 35 40 3AAA Σάββα v.Δημοκρατίας Νικήτας,Δ. της πραγματικής αυτού υπηρεσίας και απεφάσισεν όπως η ως άνωαίτησις μηγίνη αποδεκτή. 5 10 Κατά την μελέτην της ως άνω υποθέσεως και την λήψιν της Αποφάσεως, τοΣυμβούλιον δενέλαβεν υπ'όψιν τα αποδιδό­ μενα εις τον πρώην Αστυφ. 2659 Χ. Σάββα ότι "ούτοςυπήρξεν ενεργόν μέλος της παρανόμουοργανώσεως ΕΟΚΑ Β' με πλουσίαν δράσιν κατάτηςνομίμου Κυβερνήσεως καιότιού­ τος συμμετέσχεν εις την καταλήστευσιν του ΠροεδρικούΜεγάρουεις Τρόοδος κατάτο πραξικόπημα." Ο Υπουργός Εσωτερικών δεσυμμετείχε εις την λήψιν της ως άνω αποφάσεως." 15 Η απόφαση Γεωργίου, που απηχεί το σκεπτικό στη Louca, προχώρησε ναυιοθετήσει το σχόλιο του καθηγητήΤσάτσου στο σύγγραμμα του "Η αίτησης ακυρώσεως ενώπιον του Συμβουλί­ ουτης Επικρατείας"στις σελ. 249 και250 πουαπαντά άμεσατο τρίτο επιχείρημα του εφεσείοντα γιανέα έρευνα: 20 25 30 35 40 "Το Συμβούλιον της Επικρατείαςόμως δεν δύναταιναεισέλθη εις τον έλεγχον της ορθότητος της αιτιολογίας από από­ ψεως σκοπιμότητος και να εκτίμηση ούτω από ουσιαστικής απόψεως ταπραγματικάγεγονότα, δηλαδήταδεδομένα ενόψει των οποίων η διοίκησις απεφάσισεν, υποκαθιστάμενον δηλαδή εις την ενεργόν διοίκησιν. Το Συμβούλιον της Επι­ κρατείαςπεριορίζεται εις τον έλεγχοντηςακριβείαςτων δια­ πιστώσεων της διοικήσεως επί τη βάσει των στοιχείων του φακέλουκαιτων υπότουασκούντος τηναίτησιν ακυρώσεως προσαγομένων και επικαλουμένων, ως και εις τον έλεγχον κατά πόσον ταδιαπιστωθέντα είναι ικανάνα αιτιολογήσουν την προσβαλλομένην πράξιν." Από τη στιγμή που το Συμβούλιο αγνόησε ολοκληρωτικά τις κατηγορίες γιατηδράσητου εφεσείοντα δενυπήρχε αποχρώνλό­ γος διεξαγωγής έρευνας, της μορφής που εισηγείται ο δικηγόρος του.Ούτε ηακυρωτικήαπόφαση,ορθάερμηνευόμενη, επέβαλετέ­ τοιαυποχρέωση.Θαήταννομικάανεπίτρεπτοείτεγιατο Συμβού­ λιοείτεγιατοΔικαστήριοναεμπλακείσεεπανεκτίμηση γεγονότων γιαναελεχθείηορθότηςήησκοπιμότης τηςπειθαρχικήςκύρωσης. Η υπόθεση Louca συζήτησε και το δικαίωμαακρόασης σε συ­ νάρτησηφυσικάμετησυνταξιοδότηση απολυθέντων αστυνομικών, αλλάαρνήθηκενατοεπεκτείνει καισεπεριπτώσεις όπωςη παρού4211 Νικήτας, Δ. Σάββα ν.Δημοκρατίας

(1990)σα.Τέτοια υποχρέωση δενυφίσταται. Τοδικαστήριοπαρατήρησε στο σημείοαυτόότι τοΣυμβούλιο απλάεξέταζε μιααίτησηγιασύ­ νταξη. Καιπρόσθεσε ότιοενδιαφερόμενοςείχετηνευκαιρία,όπως εδώ,ναακουστεί,δοθέντοςότιυπέβαλεαίτησηστηνοποίαμπορού­ σε να αναφέρει οτιδήποτε θεωρούσε σχετικό και αναγκαίογια να υποστηρίξει το αίτηματου.Χρήσιμηαναφορά μπορεί ναγίνεικαι στον Α.Γ. Τσούτσο "Διοίκησις καιΔίκαιον"στησελ. 122: "Μολονότι η αρχήτηςακροάσεωςτουενδιαφερομένουεμφα­ νίζει μεγάλην χρησιμότητα διάτην ορθότητατηςδιοικητικής δράσεως και αποτελεί εγγύησιν υπέρ του διοικούμενου, δεν είναι δυνατόν να λεχθή ότι ισχύει εν τω διοικητικά)δικαίω κατά τα ανωτέρω ειρημένα γενικώς και επί πάσηςπεριπτώ­ σεως, και εάνέτι αύτηαφοράεις την έκδοσιν ατομικής πρά­ ξεως εχούσης επιζήμιους συνεπείας διάτον διοικούμενον." 5 10 15 Ούτε το τελευταίο επιχείρημα μπορεί να ευσταθήσει. Έχουμε ήδηαναλύσει το σκεπτικό της ακυρωτικής απόφασηςτηςΟλομέ­ λειας. Επαναλαμβάνουμεότιη λήψη υπόψημη νομίμου στοιχείου κρίσης οδήγησε στην ακύρωση.Τίποτε άλλο. Μετάτην ακυρωτική 20 απόφασητο Συμβούλιοείχευποχρέωσηναεξετάσει τοαίτημαστο πλαίσιο των νόμιμων στοιχείων. Καιαυτόακριβώςέπραξε. Υπό τοπρίσματωνανωτέρωδεδομένων οι προβληθέντες ισχυ­ ρισμοίπαρέμειναναναπόδεικτοι.Η έφεσηαπορρίπτεταιχωρίςέξοδα. Η υπόέφεση απόφαση,πουλήφθηκεμέσασταόριατης διακρι­ τικήςεξουσίας πουπαρέχεταιστο Συμβούλιο,επικυρώνεται. 25 Ηέφεσηαπορρίπτεταιχα>ρίςέξοδα. 4212