(1990)4 Δεκεμβρίου, 1990 [ΠΙΚΗΣ,Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟ ΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΘΑΛΛΑΣΣΙΝΟΣ, Αιτητής, ν. ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ 1.ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ, 2. ΤΟΥ ΕΠΑΡΧΟΥ ΚΥΡΗΝΕΙΑΣ, 3.ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣΥΠΗΡΕΣΙΑΣ(ΑΡ.5), Καθ' ων η αίτηση. (Συνεκδικαζόμενες Υποθέσεις Αρ. 345/88,10/89, 747/89). Ακυρωτική απόφαση Ανωτάτου Δικαστηρίου — Αίτηση για τιμωρία λό γω παρακοής — Περιφρόνηση Δικαστηρίου — Εξουσία για τιμωρία — Έχει ως κύριο λόγο την αποκατάσταση τον δικαίου μέσω της τι μωρίας των περιφρονονντων τις αποφάσεις του δικαστηρίου — Η ταχεία εκδίκαση αιτήσεων για καταφρόνηση του δικαστηρίου, ιδίως εκ μέρους διοικητικών οργάνων, είναι επιβεβλημένη ενόψει και της δημιουργίας εντνπώσεως ότι θέτουν τον εαυτό τους υπεράνω του νό μου — Εφαρμοστέες αρχές δικαίου αναφορικά με την υποχρέωση για υπακοή στις αποφάσεις του δικαστηρίου όπως προσδιορίζονται στο Σύνταγμα και τη νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου. 10 Αναθεωρητική δικαιοδοσία — Δυνάμει του Άρθρου 11
(2)τον Περί Απονομής της Δικαιοσύνης (Ποικίλαι Διατάξεις) Νόμου του 1964 (Ν.33/64)— Δεν υπόκειται στον έλεγχο οποιουδήποτε άλλου δικα στηρίου εκτός μέσω εφέσεως κατά των αποφάσεων του. 15 Διοικητικό Δικονομικό Δίκαιο — Αίτημα για αναβολή ακρόασης αίτησης για παρακοή δικαστικής ακυρωτικής απόφασης — Ανάγεται στη δια κριτική ευχέρεια του δικαστηρίου, η οποία ασκείται δικαστικά στο πλαίσιο της τάξης που καθιερώνει το Άρθρο 30.2 του Συντάγματος και με αποκλειστικό γνώμονα το συμφέρον της δικαιοσύνης. 4224 5 20 3 ΑΑΛ. 5 10 15 θαλασσινόςν.Δημοκρατίας (Αρ. 5) ΜετηνπαρούσααίτησηεπιδιώκεταιητιμωρίατουΕπαρχου Κυ ρήνειας γιαανυπακοήστηδικαστική απόφαση ημερ. 7.5.90,με την οποία αποφασίστηκε η επαναφοράτης22.1.1929 ως ημερομηνίας γέννησηςτουαιτητή,στοφάκελοτηςΔιοίκησης πουτηρείταιωςυποκατάστατοτουμητρώου γεννήσεων που παρέμεινε στην Κερύνεια, Πριν τηνακρόαση στις 30.11.90,ο Γενικός Εισαγγελέας υπέβαλεαί τημαγιααναβολήτης,ενόψει της συνεχιζόμενης ακρόασηςτωνΑ.Ε. 1113 και 1201.ΚαιOLδύοαναθεωρητικές εφέσειςκαταχωρήθηκαν απότοΓενικό Εισαγγελέα,ηπρώτηεναντίοντηςδικαστικήςαπόφασης ημερ.7.5.90(για επαναφορά της22.1.1929ωςημερομηνίας γέν νησης τουαιτητή)καιηδεύτερηεναντίον της απορριπτικής απόφα σης τουδικαστηρίουγιααναστολήεκτελέσεως της. Ο Γενικός Εισαγγελέας ισχυρίστηκε ότιηΔιοίκηση έπραξεότι ήτανδυνατόγιααποκατάστασητουνομικούκαθεστώτος που ίσχυε πριν την έκδοση τηςακυρωθείσας απόφασης. Ο δικηγόρος τουαι τητή αμφισβήτησε τον ισχυρισμό του Γενικού Εισαγγελέα ενόψει της αρνήσεως τουαρμοδίου οργάνουνα προβεί στην έκδοση νέου πιστοποιητικούγεννήσεως στον αιτητή. 20 25 ΤοΑνώτατο Δικαστήριο αποφάνθηκεότιηυποχρέωση γιασυμ μόρφωση με ακυρωτικές αποφάσεις που εκδίδονται βάσει του Αρθρου 146.4(β)τουΣυντάγματος, διατυπώνεται κατηγορηματικά καιμεσαφήνειαστιςδιατάξειςτηςΠαρ.5 τουίδιουΑρθρου. Η παράλειψη συμμόρφωσης μεακυρωτικές αποφάσειςόπως επιβάλλει το Αρθρο 146.5, συνιστά πράξη καταφρόνησης,η εξουσία για τι μωρία προσδιορίζεται στο Αρθρο 150τουΣυντάγματος,τοδε δι κονομικό πλαίσιο άσκησης της δικαιοδοσίαςγια καταφρόνηση κα θορίστηκε στησχετική νομολογία τουΑνωτάτου Δικαστηρίου. 30 Δε συντρέχει κανένας βάσιμος λόγος πουνα δικαιολογεί την αναβολήτης παρούσαςαίτησης ηοποίαωςεκτούτου ορίζεταιγια ακρόαση. 35 Διαταγή ως ανωτέρω. Αναφερόμενες υποθέσεις: Republic v.NissiotouandAnother
(1985)3(B) C.L.R. 1335, 40 Kyriacou andOthers v.Ministerof Interior
(1988)3(A) C.L.R. 643. 4225 θαλασσινός ν. Δημοκρατίας (Αρ. 5)
(1990)Αίτηση. Αίτημα του Γενικού Εισαγγελέα γιααναβολήτης αίτησηςγια τιμωρία του ΕπαρχουΚυρήνειας λόγω ανυπακοήςσεδικαστική απόφαση ημερομηνίας 7Μαΐου,
- 5 Λ. Κληρίδης και Γ. Τριανταφυλλίδης, γιατον Αιτητή. Μ. Τριανταφυλλίδης, Γενικός Εισαγγελέας τηςΔημοκρατίας, Α. Παπασάββας,Ανώτερος Δικηγόρος της Δημοκρατίας 10 και Γ. Φράγκου, Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τους Καθ' ων ηαίτηση. Cur.adv. vult. ΠΙΚΗΣ, Δ.: Στις 7/5/90ακυρώθηκε η απόφασητου Επαρχου 15 Κυρήνειας βάσει της οποίαςείχεδιαγραφείη 14/4/1933ως η ημε ρομηνίαγέννησης τουαιτητή. Η απόφασηεπέβαλλετηνεπαναφο ράτης22/1/1929ως τηςημερομηνίας τηςγέννησης του. Εναντίον τηςδικαστικήςαπόφασηςασκήθηκεέφεσηαπότο Γενικό Εισαγγε λέα (Α.Ε. 1113).Μετάτηνυποβολή της έφεσης στις 29/5/90,ο Γε- 20 νικός Εισαγγελέας έκαμε αίτηση για αναστολή της εκτέλεσης της πρωτόδικης απόφασηςμέχρι την αποπεράτωσητης έφεσης. Η αί τησηαπορρίφθηκεμε απόφασητης24/10/1990εναντίον τηςοποί ας και πάλι υποβλήθηκε έφεση από το Γενικό Εισαγγελέα (Α.Ε. 1201). Και οι δύο εφέσεις ορίστηκαν για ακρόαση ενώπιον της 25 ολομέλειας του Ανωτάτου Δικαστηρίου στις29/11/
- Στο μεταξύ,στις 15/11/1990, οαιτητήςυπέβαλετηνπαρούσα αίτηση μετην οποίαεπιδιώκεται ητιμωρία του ΕπαρχουΚυρή νειαςγια ανυπακοήστην απόφασητης 7/5/
- Οαιτητής ισχύρίζεται ότι η αρμόδια αρχή ή αρχές της Δημοκρατίας,αρνήθη καν να εφαρμόσουν την απόφασητου δικαστηρίου και να εξα λείψουν τις συνέπειες της ακυρωθείσας πράξης. Ο Γενικός Ει σαγγελέας ήγειρε ένσταση στην αίτηση εκ μέρους του Επαρχου Κυρήνειας. Ο τελευταίος σε ένορκη δήλωση του που συνοδεύει την ένσταση αρνείται ότι παρέλειψε να πράξει οτιδήποτε ήνα προβεί σε οποιαδήποτεενέργεια που επιβαλλόταν απότην από φασητου δικαστηρίου. Ηαίτησηορίστηκε γιαακρόασηστις 30/11/
- Πριντηνέναρξη τηςακρόασηςο Γενικός Εισαγγελέας υπέβαλεαίτημαγιατην αναβολήτης ενόψει της συνεχιζόμενης ακρόασης των Α.Ε. 1113 και
- Πληροφόρησε το δικαστήριο ότι κατά την έναρξη της ακρόασης των δύο εφέσεων ο αι,τητής (Γ. Θαλασσινός) εισηγή4226 30 35 40 3ΑΛΛ. 5 10 15 20 25 30 35 40 θαλασσινός ν.Δημοκρατίας(Αρ. 5) Πικής,Δ. θηκε ότι ηΔιοίκηση δεν εδικαιούτο ή δεν έπρεπε νατης επιτρα πεί να ακουστεί πριν πρώτα συμμορφωθεί με την απόφασητου δικαστηρίου. Το δικαστήριο άκουσε επιχειρηματολογία από τις δύο πλευρές και ανάβαλε τις εφέσεις για περαιτέρω συζήτηση ώστε να παρασχεθεί χρόνος για τηδιεξοδική εξέταση των θεμά των πουαναφύονταικαιγια το σκοπό αυτό ανάβαλετη συνέχι σητης ακρόασης στις 20/12/90.Ο Γενικός Εισαγγελέας διευκρί νισεότι είναι ηθέση του ότι οι δύο διαδικασίες είναιανεξάρτη τες και ότι το δικαστήριο αυτό δε δεσμεύεται να αναβάλει την εκδίκασητης αίτησης γιακαταφρόνησηήνααναμένει τηνέκβα ση των εφέσεων. Θεώρησε όμως ορθό να αναφερθεί στηδυνα τότητα αναβολής ενόψει των παρατηρήσεων του Ανωτάτου Δι καστηρίου πουπεριέχονται στο πιο κάτω απόσπασμα:"Βεβαίως δεν είναι εύκολο έστω και ηολομέλεια ναπροκαταλάβει την άσκηση δικαιοδοσίας από ένα άλλο δικαστή ριο ήΔικαστή. Ασφαλώς εάν φέρετε εις γνώση του πρωτόδι κου Δικαστή ότι το ίδιο θέμα απασχολεί την ολομέλεια εις έκταση, που την ανάγκασε να ζητήσει και περαιτέρω επιχειρηματολογία, αυτόθαβοηθούσε τοΔικαστή ως προς τοποια πορεία θα ακολουθήσει." Συμφωνώ με τηδιαπίστωση της ολομέλειας ότι το Ανώτατο Δικαστήριο στην άσκηση της δικαιοδοσίας που παρέχεται από το αρθρ. 146, και ασκείται πρωτόδικα δυνάμει των προνοιών τουαρθρ. 11
(2)του Ν.33/64, δεν υπόκειται στον έλεγχοοποιου δήποτε άλλου δικαστηρίου, εκτός μέσω εφέσεως κατάτων απο φάσεων του, όπως προβλέπεται στην επιφύλαξη του εδαφίου2 του αρθρ. 11. Εξάλλου η αναβολή της εκδίκασης θέματος που εμπίπτει στη δικαιοδοσία του ανάγεται στη διακριτική ευχέρεια τουδικαστηρίου,ευχέρεια η οποίαασκείται δικαστικάστο πλαί σιο της τάξης πουκαθιερώνει το Σύνταγμα-αρθρ.30.2 -και με αποκλειστικό γνώμονα το συμφέρον της δικαιοσύνης. Ο Γενικός Εισαγγελέας έφερε σε γνώση του δικαστηρίου ότι από20/11/90 έγιναν OLαναγκαίεςτροποποιήσεις στο φάκελο της Διοίκησης που περιέχει ταστοιχεία γιατην ημερομηνία γεννήσε ωςτουαιτητή,πουσυνιστά άλλογεγονός πουσυνηγορεί, όπωςει σηγήθηκε, υπέρτηςαναβολής.Οφάκελοςαυτόςτηρείται ωςυποκαταστατοτου μητρώου γεννήσεων τοοποίο παρέμεινε στην Κε ρύνεια.Σύμφωνα μετο Γενικό Εισαγγελέα δεναπέμεινε οτιδήπο τε για τη Διοίκηση να πράξει προς αποκατάσταση του νομικού καθεστώτος που ίσχυε πριν την έκδοση της ακυρωθείσας απόφα σης. Οκ. Κληρίδης αμφισβήτησε τηθέση ότι επήλθε πλήρης συμ4227 Πικής,Δ. θαλασσινός ν.Δημοκρατίας (Αρ. 5)
(1990)μόρφωση μετηναπόφασητου δικαστηρίου ενόψει της άρνησης του αρμόδιουοργάνουναπροβεί στην έκδοση νέου πιστοποιητι κού γεννήσεως. Ως προς το αίτημα γιααναβολή τηςυπόθεσης άφησετο θέμαστη διακριτικήευχέρεια τουδικαστηρίου. 5 Η λειτουργικότητα της δικαστικής εξουσίας εξαρτάταιάμεσα απότηνυπακοήστις δικαστικέςαποφάσειςκαθώςκαιηεξασφάλι ση κράτους δικαίου. Ανυπακοή στις αποφάσειςτουδικαστηρίου συνιστά εκτροπήαπότηνέννομητάξηκαιθέτειτονπαρανομούντα εκτόςνόμουόχι όμως καιπέραντηςεξουσίας τουδικαστηρίου. Η 10 εξουσίαγιατιμωρίαγιακαταφρόνησητουδικαστηρίουέχειωςκύ ριο λόγοτηναποκατάστασητουδικαίουμέσωτηςτιμωρίαςόποι ου περιφρονεί τιςαποφάσειςτου. Συντρέχουν ιδιαίτερα ισχυροί λόγοι γιατην ταχείαεκδίκασηαιτήσεων γιακαταφρόνησητουδι καστηρίου, ιδίως στην περίπτωση οργάνων της διοικήσεως, ανυ- 15 πακοήεκμέρουςτωνοποίωνμπορείναδημιουργήσει καιτηνεντύ πωση OTL θέτουν τον εαυτότουςυπεράνωτουνόμου. Θα εξέταζα πλεόν ευνοϊκά αίτηση για αναβολή εάνοιαρχές δικαίουοιοποίες τυγχάνουν εφαρμογήςήτανασαφείςκαι εύλο- 20 γα αναμενόταν να αποκρυσταλλωθούν από τηνολομέλεια σε υπό εκδίκαση έφεση. Αυτήδεν είναι ηπερίπτωση στην προκεί μενη υπόθεση. Οι αρχέςδικαίου OL οποίες ισχύουν γιατηνυπο χρέωσηγιαυπακοήστις αποφάσειςτουδικαστηρίου,καθώς και οι συνέπειες που μπορεί να προκύψουν προσδιορίζονται ρητά 25 στο ίδιο το Σύνταγμα όπως αναγνωρίζει καιηνομολογίατης ολομέλειας του Ανωτάτου Δικαστηρίου.
(1)Η υποχρέωση γιασυμμόρφωση μεακυρωτικέςαποφάσεις που εκδίδονται βάσει του αρθρ. 146.4 (β)διατυπώνεταικατηγορηματικά και με σαφήνεια απότιςδιατάξεις της παραγράφου5 του ιδίου άρθρουτουΣυντάγματος. 30
(2)Η εξουσία γιατιμωρίαπροσδιορίζεται μεακρίβειααπότο άρθρο 150:"Το Ανώτατον Συνταγματικόν Δικαστήριον κέκτηται δικαιοδοσίαν να επιβάλλη ποινάς ένεκεν περιφρονήσεως τουΔικαστηρίου τούτου."
(3)Παράλειψη συμμόρφωσης μεακυρωτικές αποφάσεις(αρ θρ. 146.4(β))όπως επιβάλλει τοαρθρ. 146.5συνιστά πράξηκα- 40 ταφρόνησης όπως έχει ομόφωνα αναγνωρισθεί από την ολομέ λεια του Ανωτάτου Δικαστηρίου στηRepublic v.Nissiotou and Another
(1985)3(B) C.L.R. 1335. To πιο κάτωαπόσπασμα από την απόφασησυνοψίζει τηθέσηαυτή:4228 35 3 ΑΛΛ. θαλασσινός ν.Δημοκρατίας (Αρ. 5) Πικής, Δ. "Under Article 150 of the Constitution the Supreme Constitutional Court hasjurisdiction topunish forcontemptot itself;and,of course, oneform of contempt is non-compliance withitsjudgments." (p. 1351) 5 10 Σεμετάφραση:"Κάτω απότοάρθρο 150τουΣυντάγματοςτο Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο έχει δικαιοδοσία νατιμωρείδιά καταφρόνησητουΔικαστηρίου-καιβεβαίως,μιαμορφήείναι ημησυμμόρφωση μετιςαποφάσεις του." Η απόφασηISissiotouακολουθήθηκεαπότηνολομέλεια στην KyriacouandOthers v.Ministerof Interior
(1988)3(A) C.L.R. 643. 15
(4)Toδικονομικό πλαίσιοάσκησηςτηςδικαιοδοσίαςγιακα ταφρόνηση καθορίστηκε στην απόφαση της ολομέλειας στην Kyriacou(ανωτέρω - κατά πλειοψηφία). 20 Καταλήγω ότιδεσυντρέχει κανένας βάσιμος λόγος που να δικαιολογεί τηναναβολή τηςαίτησης. Τουναντίον ηφύση και χαρακτήρας τηςεπιβάλλουν τηνεκδίκαση τηςτο συντομότερο δυνατό. Ορίζεται προς ακρόασηστις 17/12/90στις 3.00 μ.μ.. 25 Διαταγή ως ανωτέρω. 4229