(1990)6 Δεκεμβρίου, 1990 [ΠΙΚΗΣ,Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ 1.ΟΛΓΑ ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗ, 2. ΕΥΘΥΜΙΟΣ ΣΥΜΙΛΛΙΔΗΣ, Αιτητές, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ (ΑΡ. 3), Καθ' ων η αίτηση. (Συνεκδικαζόμενες Υποθέσεις Αρ. 228/88, 284/88). Διοικητικό Δικονομικό Δίκαιο — Αίτηση αναστολής δικαστικής ακυ ρωτικής απόφασης εκκρεμούσης εφέσεως — Κατά πόσο είναι επι τρεπτό για τον αιτητή που δε συμμορφώθηκε με την ακυρωτική απόφαση να ακουστεί προς υποστήριξη της αίτησης για αναστολή — Τρόπος αντιμετώπισης του θέματος από την Κυπριακή και Αγγλική νομολογία — Διισταμένες οι απόψεις — Υιοθέτηση της αρ χής στην υπόθεση Mouzouris — Η υποβολή αίτησης για αναστολή απόφασης δε συνεπάγεται και την αναστολή εκτέλεσης της — Ως εκ τούτου ο αιτητής στην προσφυγή δε στερείται τον δικαιώματος να υποβάλει αίτηση για καταφρόνηση τον Δικαστηρίου. Το Ανώτατο Δικαστήριο αποφάσισε να επιτρέψει στον αιτητή να ακουστεί προς υποστήριξη της αίτησης για αναστολή παρ' όλο που δε συμμορφώθηκε με την απόφαση, με βάση τον αυστηρότερο κανόνα όπως διατυπώθηκε από το Δικαστή Romer στην υπόθεση Hadkinson v. Hadkinson. Το Δικαστήριο τόνισε ότι στο ίδιο απο τέλεσμα οδηγεί η άσκησητης διακριτικήςευχέρειας του Δικαστηρί ου και βάσει του πιο ελαστικού κανόναπου διατύπωσεο Δικαστής Denning στην υπόθεση Hadkinson (ανωτέρω) και έτυχε της έγκρι σης του εφετείου στην υπόθεση Mouzouris. Διαταγή ως ανωτέρω. 4244 5 10 15 20 3 ΑΛΑ. Μαυρομμάτηκ.ά.ν.Δημοκρατίας (Αρ.3) Αναφερόμενες υποθέσεις: Θαλασσινόςν.Δημοκρατίας (Αρ. 4)(!990)3Α.Α.Δ. 3517, 5 MavrommatisandOthers v.CyprusHotels Co.Ltd
(1967)1 C.LR. 266, MouzourisandAnother v. Xyiophaghou Plantations Ltd
(1977)I C.LR. 287, 10 Hadkinson v.Hadkinson [1952]p.285, Smithv.Paphos StoneC.Estate Ltd καιΑλλων
(1989)1(E)Α.Α.Δ. 499, 15 Midland Bank Trust Co.Ltdv.Green [1979]2All E.R. 193, Isaacs v.Robertson [1984]3All E.R. 140, Ogden Industries PtyLtdv. Lucas[1969] IAll E.R. 121, 20 Miliangos v. GeorgeFrance (Textiles)Ltd[1975]3AllE.R.
- Αίτηση. 25 Αίτημα τωναιτητών στην προσφυγή όπως μηακουστεί οΓε νικός Εισαγγελέας σε αίτηση του για αναστολή της εκτέλεσης της απόφασης,λόγω παράλειψης τηςΔιοίκησης να συμμορφω θεί μεακυρωτικήαπόφαση. 30 Λ. Κονρσονμπά, Ανώτερος Δικηγόρος τηςΔημοκρατίας,για τους Καθ'ωνη αίτηση-αιτητές. Α. Σ.Αγγελίδης, γιατηνΑιτήτρια-καθ' ηςη αίτηση στην Υπό θεσηΑρ.228/
- 35 Α. Ευτυχίου, γιατον Αιτητή-καθ' ουηαίτηση στην Υπόθεση Αρ.228/
- Α. Παναγιώτον, γιατο Ενδιαφερόμενο μέρος Π.Παπαμιχαήλ. 40 Cur. adv. vult. ΠΙΚΗΣ,Δ.: Τοθέμα τοοποίο έχει προκύψει έχει οριστεί στην απόφαση πουδόθηκε στις 21.11.
- Είναι τούτο: Αν ηπαράλει4245 Πικής, Δ. Μαυρομμάτη κ.ά. ν.Δημοκρατίας (Αρ. 3)
(1990)ψη της Διοίκησης να συμμορφωθεί με την ακυρωτικήαπόφαση που εκδόθηκε στις 7.7.1990συνιστά κώλυμα ήλόγο γιατηνπα ρεμπόδιση τους (αρχών ή οργάνων) να ακουστούν στην αίτηση τους για αναστολή της εκτέλεσης τηςαπόφασης. 5 Ηεισήγηση των δικηγόρων των αιτητών (στην προσφυγή) εί ναι ότι ενόσω η Διοίκηση τελεί σε ανυπακοήκωλύονται ή δεν πρέπεινατουςεπιτραπείναακουστούν.Προκύπτειαπ' ό/αέχει δηλωθεί εκ μέρους ή από το Γενικό Εισαγγελέα ότι η Διοίκηση δεν έχει συμμορφωθεί με την ακυρωτική απόφασητου ΑνωτάτουΔικαστηρίου, όπως επιβάλλει το άρθρο 146.5 ενόψει τουγε γονότος (α)ότι ασκήθηκεέφεσηκατάτης απόφασηςκαι(β)προς αποφυγή αναστάτωσης στο τμήμα, η οποία θα καταδειχθεί ότι ήταν άσκοπηανηέφεση επιτύχει. 10 15 Ηαίτησηγιααναστολήκαταχωρήθηκεμετάτηνυποβολήέφε σης και ηακρόασητης αναβλήθηκεμέχρι τις 22.10.90εναναμο νήτης έκδοσης της απόφασηςτουΔικαστηρίου σε παρόμοιοθέ μα, συγκεκριμένα στην υπόθεση Θαλασσινός ν. Δημοκρατίας
(1990)3 Α.Α.Δ. 3517. Μετά την έκδοση της απόφασης εκείνης, 20 στις 27.10.90ζητήθηκεκαιπάλι εκ μέρους του Γενικού Εισαγγε λέα σύντομη αναβολήγιαναπαρασχεθεί ευκαιρίαεπανεξέτασης των επίδικων θεμάτων υπότο φως των αρχώνπου περιέχονται στην απόφαση θαλασσινού. 25 Όπως υπόδειξα στην απόφαση της 21.11.90υπάρχει,ως θέμα αρχής» αντινομία μεταξύ της επίκλησης της δικαιοδοσίας του Δι καστηρίου για την αναγνώριση δικαιώματος ενώ οι μηχανισμοί του δικαίουκαταστρατηγούνταικαιυπονομεύονται απότηνανυ πακοή σε εκδοθείσα απόφαση. Στη Theofylactos Mavrommatis 30 and 2 Others v. Cyprus Hotels Co. Ltd
(1967)1C.LR. 266, το Ανώτατο Δικαστήριο υιοθέτησε μετρόποκατηγορηματικότηναρ χήότι διάδικοςπου τελεί σεανυπακοήπρογενέστερης απόφασης τουΔικαστηρίου στην ίδιαυπόθεσηδεν μπορεί ναεπικαλεσθεί τη δικαιοδοσία τουΔικαστηρίου ανπρώταδεσυμμορφωθεί. Στημε- 35 ταγενέστερη απόφασητου Ανωτάτου Δικαστηρίου στην Antonis Mouzouris and Another v.Xylophaghou PlantationLtd
(1977)1 C.L.R. 287, εξηγείται ότι δεν ισχύει απόλυτοςκανόναςαποκλει σμού.Οδιάδικοςοοποίος τελείσε ανυπακοήδεχάνειτο δικαίω ματουναακουστείαλλά,όπωςδιευκρινίζεται,τοΔικαστήριο έχει 40 διακριτική ευχέρεια να αρνηθεί να τον ακούσει εφόσον κρίνεται αναγκαίογιατην τελεσφόρο απονομήτηςδικαιοσύνης.Τακριτή ρια τα οποία διέπουν την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου στον τομέα αυτό είναι εκείνα που εγκρίθηκαν στην 4246 3 Α.Α.Δ. Μαυρομμάτη κ.ά. ν.Δημοκρατίας (Αρ. 3) Πικής,Δ. Mouzouris,ταοποίαέθεσεοΔικαστής Denningστην Hadkinson v. Hadkinson [1952] p.285. Δικαιολογείται ο αποκλεισμόςτου διαδίκου μόνο όπου ηπαρακοήστη εκδοθείσα διαταγήτουΔικα στηρίου συνιστά κώλυμα στην απονομήτηςδικαιοσύνης. 5 10 15 20 Στηνπρόσφατηαπόφασημουστην υπόθεση Smith v. Paphos Stone C. EstatesLtd
(1989)1 Α.Α.Δ.499, είχα την ευκαιρίανα εξετάσω τη φύση και έκταση των αρχών που πραγματεύεταιη Hadkinson. Επρόκειτο γιαομόφωνη απόφαση τουΑγγλικού εφετείου αναφορικάμετοαποτέλεσμα, χωρίς όμως νασυμπί πτουν οι απόψεις των μελών του Δικαστηρίου ωςπρος προσ διορισμό του κανόναο οποίος ισχύει. Οι άλλοι δύοδικαστές, ο Romer και Somerville, υιοθέτησαν τη θέση ότι διάδικοςοοποί ος τελείσεανυπακοήαποκλείεται απότου να ακουστεί από το Δικαστήριο σε οποιοδήποτε άλλο διαδικαστικό διάβημα εκτός ανσυντρέχει μιαήπερισσότερες απότιςτέσσεριςεξαιρέσεις του κανόνα.Αυτές είναι σε σύνοψη οιεξής: (α)Διάδικος μπορεί να αποταθεί στο Δικαστήριο και να ακουστείγιατην απάλειψη(purge)της καταφρόνησηςπρος το Δι καστήριο. (β)Μπορεί να ακουστεί σεέφεση εναντίον απόφασηςή ανυπα κοήπρος τηνοποίαθεμελιώνει τηνκαταφρόνηση. 25 (γ)Να ακουστεί σε σχέση με εισηγήσεις τουότι λαμβάνοντας υπόψη την αληθή φύση του διατάγματος οι πράξεις τουδε συνιστούν παρακοή, και 30 35 40 (δ)να ακουστεί προς υποστήριξη της υπεράσπισης του σεαίτη σηηοποία υποβάλλεται απότον αντίδικοτου. 'Στην απόφασητου Δικαστή Romer με την οποία συμφώνησε και ο Δικαστής Somerville υποδεικνύεται ότιη υποχρέωση για υπακοήστις αποφάσειςτου Δικαστηρίου είναι άνευ όρων έστω και ανοεπηρεαζόμενος διάδικοςισχυρίζεται o nηαπόφαση εί ναι αντικανονικήή άκυρη. Σύμφωνα με τις αρχές πουπροσδιορίζουν το λόγο δικαστικής απόφασης (ratio decidendi),ότανη απόφασητουΔικαστηρίου στη ρίζεταιδιαζευτικάσεδύοήπερισσότερες αρχέςδικαίουτότεκάθε μια από αυτές αποτελεί μέρος τουλόγου τηςαπόφασηςOgden IndustriesPty Ltd v.Lucas[\%9]1 AllE.R. 121(P.C), Miliangos v.GeorgeFrance (Textiles)Lid[1975] 3All E.R.801 (H.L.).Η με4247 Πικής, Δ. Μαυρομμάτη κ.ά.ν.Δημοκρατίας(Αρ. 3)
(1990)ταγενέστερη αγγλική νομολογία παρουσιάζει διακυμάνσεις ως προς τον κανόνα ο οποίος ισχύει. Παρατηρήσεις τουΔικαστή Oliver στην υπόθεση MiddlandBank Trust Co.Ltd. v. Green [1979] 2All E.R. 193,συνηγορούν υπέρτουελαστικότερουκανόνα πουδιατύπωσεοΔικαστήςDenning, άποψητηνοποίαεπίσηςσυμ5 μερίζονται οι συγγραφείς τουέργου Borrie andLowe's "Law of Contempt",2nded.. Αντίθετα η Δικαστική ΕπιτροπήτουΑνακτοσυμβουλίου (Privy Council)στην Isaacs v.Robertson[1984]3 All E.R. 140, υιοθέτησε την προσέγγιση της πλειοψηφίας στη Hadkinson ωςσωστήέκφρασητου δικαίου-υποδεικνύονταςσυγ- 10 χρόνως ότι δεν μπορεί ναγίνεταιδιάκρισηωςπροςτην υποχρέω σηγιαυπακοήστις διαταγέςΔικαστηρίου μεαπεριόριστη δικαιο δοσίαστοντομέατου. Η υποχρέωσηγιαυπακοήείναιομοιόμορφη καικαθολική.Επισημαίνεταιεπίσηςότιδενμπορείναγίνεταιδιά κριση ωςπροςτην έκτασητης υποχρέωσης μεταξύκανονικήςκαι 15 άκυρης απόφασης, διάκρισηπουέλκει την προέλευση της από το δίκαιοτωνσυμβάσεων. Η υποχρέωσηγιαυπακοήείναιάνευόρων. Δεν παρίσταταιανάγκηνααποφασίσουμετηνακριβήφύσηκαι έκτασητωνκρινόμενων αρχώνδιότικαιμεβάσητιςαρχέςτου αυ στηρότερου κανόνα όπως διατυπώθηκε από το Δικαστή Romer πρέπειναεπιτραπείστοναιτητή ναακουστείπροςυποστήριξητης υπόκρίσηαίτησης.Η αίτησηγιααναστολήαποτελείδιαδικαστικό μέτρο συνυφασμένο μετηνέφεση καιγιατον ίδιολόγοόπωςκαι στην έφεση μπορεί ναακουστεί ο αιτητής,παρόλο που δενέχει συμμορφωθεί με την απόφαση. Στο ίδιο αποτέλεσμα οδηγεί η άσκησητης διακριτικήςευχέρειας τουΔικαστηρίου καιβάσειτου ελαστικότερου κανόνα που διατύπωσε ο Δικαστής Denning και έτυχε της έγκρισης του εφετείου στην υπόθεση Mouzouris(ανω τέρω). Πρέπει όμως να επισημάνωότιόπως καιστην περίπτωση τηςέφεσης καιηυποβολήαίτησηςγιααναστολήτηςαπόφασηςδε συνεπάγεται και την αναστολή της εκτέλεσης τηςπρωτόδικης απόφασης. Καισυνεπώςδεναποστερείτοναιτητήαπότοδικαίω μαναυποβάλλει,ανεπιθυμεί,αίτησηγιακαταφρόνησητουΔικα στηρίου. Καταλήγω ότι θαεπιτραπεί στον αιτητή ναακουστεί προς υποστήριξητηςαίτησηςγιααναστολή. Θαδοθεί ημερομηνίαγια την ακρόασητης αίτησης αφούακούσωταδύομέρη. Διαταγή ως ανωτέρω. 4248 20 25 30 35