3 ΑΛΛ. 7 Δεκεμβρίου, 1990 [ΠΙΚΗΣ,Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟ ΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΝΙΚΗ Α. ΧΑΤΖΗΠΑΝΝΗ,ΩΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΡΙΑΤΗΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ ΤΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑ Χ'ΆΝΤΩΝΗ, Αιτήτρια, ν. ΕΦΟΡΟΥ ΦΟΡΟΥ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΩΝ, ΔΙΑ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, Καθ' ων η αίτηση. (Υπόθεση Αρ. 214/89). 5 10 15 20 Αίτηση ακυρώσεως — Αόγοι ακυρώσεως — Πλάνη περί το νόμο — Απόρριψη αιτήματος για εξαίρεση από τα περιουσιακά στοιχεία. αποβιώσαντος, που υπόκεινται σε φόρο κληρονομιάς, δωρεών που γίνονται λόγω γάμου, εφόσον αποτελούν αντικείμενο έγκυρης και εκτελεστής συμφωνίας, λόγω αντικειμενικής αδυναμίας προσκόμι σης τον προικοσυμφώνου το οποίο βρίσκεται στην Αμμόχωστο — Η λήψη δευτερογενούς μαρτυρίας για τη διαπίστωση των γεγονό των ήταν υπό τις συνθήκες επιβεβλημένη — Η πλάνη έγκειται στην κρίση τον Εφόρου Φόρου Κληρονομιών ότι η κατάθεση τον προικοσυμφώνον, συνιστά προϋπόθεση για εξαίρεση περιουσίας από τις διατάξεις της πιο πάνω νομοθετικής διάταξης. Φορολογία — Φόρος Κληρονομιάς — Εξαίρεση δωρεών λόγω γάμου — Αρθρο 7(δ)(ν) του περί Φορολογίας των Κληρονομιών Νόμου του 1962(Ν. 67/62). Διοικητικό Δίκαιο — Γενικές Αρχές — Δέουσα έρευνα — Η Διοίκηση δεν περιορίζεται από τις αρχές του Δικαίου της Απόδειξης στη δια πίστωση των γεγονότων — Το καθήκον της συνίσταται στην εύλογη διερεύνηση όλων των σχετικών στοιχείων, υποχρέωση που επε κτείνεται και στην εκτίμηση δευτερογενούς μαρτυρίας όταν συ ντρέχουν πειστικοί λόγοι για την απουσία του πρωτοτύπου. 4255 Χατζηγιόννη ν. Εφόρου Φόρου Κληρονομιών
(1990)Ταγεγονότα και οι νομικές αρχές που εφάρμοσε το Ανώτατο Δικαστήριο επιτρέποντας την προσφυγή,αναφέρονταιπεριληπτι κάστις πιοπάνω εισαγωγικέςσημειώσεις. Αποφασίστηκε ότιη απόφαση τουΕφόρουλήφθηκεκάτωαπό κα5 θεστώς νομικής πλάνης ως προς τις προϋποθέσεις εφαρμογής του Αρθρου7(δ)(ν)τουΝ.67/62η οποίαοδήγησε στην ατελήδιερεύνηση τωνγεγονότων. Ηπροσφυγήεπιτυγχάνειχωρίςέξοδα. 10 Αναφερόμενη υπόθεση: Μιχαήλ ν.Δημοκρατίας
(1990)3Α.Α.Δ. 3856. Προσφυγή. 15 Προσφυγή εναντίον της απόφασης του Εφόρου Φόρου Κλη ρονομιών νααπορρίψει αίτηματηςαιτήτριας,ως διαχειρίστριας της περιουσίας του αποβιώσαντος Γεωργίου Ν. Χ'Άντώνη, για εξαίρεση περιουσίας τουγιασκοπούς φόρουκληρονομιάς. 20 Γ. Πιττάτζης, γιατην Αιτητρια. Γ. Λαζάρου, Δικηγόρος της Δημοκρατίας,για τους Καθ' ων ηαίτηση. 25 Cur. adv.vult. ΠΙΚΗΣ,Δ.: Ηέκβαση της προσφυγής εξαρτάταικατά κύριο λόγοαπότον προσδιορισμό τωνπροϋποθέσεων γιατην εξαίρεση περιουσίας η οποία δωρίζεται με προικοσύμφωνο από τα περίουσιακάστοιχεία τουαποβιώσανταγιασκοπούςφόρουκληρονο μιάς. Ηαπαλλαγήπροβλέπεται καιρυθμίζεται απότιςδιατάξεις του Αρθρ. 7
(6)(ν)του Περί Φορολογίας των Κληρονομιών Νό μου, 1962 (Ν. 67/62). 30 35 Ο Έφορος Φόρου Κληρονομιών (ο Έφορος)απέρριψε το αί τημα της διαχειρίστριας της περιουσίας του Γεώργιου Νικόλα Χ'Άντώνηγιατηνεξαίρεση περιουσίαςτουαποβιώσανταστοΠαραλίμνι γιασκοπούς φόρουκληρονομιάς γιατολόγοότι δεντεκ μηριώθηκαν οι προϋποθέσεις για απαλλαγή. Συνάγεταιαπότην απόφασηότι ηκατάθεσητουπροικοσυμφώνου αποτελείόροαπα ράβατογιατηναπαλλαγή πουπροβλέπεταιστοΑρθρο7(δ)(ν)-και εφόσον η αιτητριαπαρέλειψε ναπροσκομίσει τοπροικοσύμφωνο, τοαίτηματηςαπορρίφθηκε. Ηπαράλειψητηςσύμφωναμετηνεκ4256 40 3ΑΛΛ. 5 10 15 20 25 Χατζηγιάννην. Εφόρου Φόρου Κληρονομιών Πικής, Δ. δοχήτηςδενήτανηθελημένη αλλάακούσια. Οφειλόταν σεαδυνα μία που προέκυψε απότην κατάληψη απότατουρκικά στρατεύ ματα της πόλης της Αμμοχώστου όπου φυλαττόταν το προικο σύμφωνο. Έδωσε όμως στοιχεία γιατο περιεχόμενο του. Σύμφωνα με τον Έφορο,τα στοιχεία αυτάδεν αποτελούσαν υποκατά στατογιατοέγγραφο,ηκατάθεσητουοποίουκρίθηκεότι συνιστά προϋπόθεση για την εξαίρεση περιουσίας απότις διατάξεις του Αρθρου 7τουΝ. 67/
- Τηναπόφαση του Εφόρουυποστήριξε οκ. Λαζάρουωςαπόρροιατηςεφαρμογήςτωνδιατάξεωντου Αρθρου 7(δ)(ν)του Ν. 67/
- Στηδιάρκειατης δίκης και μετην άδειατου δικαστηρίου δό θηκεμαρτυρίαμετηνπροσαγωγήενόρκων δηλώσεων προςεπίρ ρωσητου ισχυρισμού της αιτήτριαςότι ήτανδυνατήηδιερεύνηση των .γεγονότων με την προσκόμιση υποκατάστατης μαρτυ ρίας για την εκτέλεση και περιεχόμενο του προικοσυμφώνου. Σε ενόρκους δηλώσεις προέβησαν, εκτός από την αιτητρια η οποία είναι η θυγατέρατου αποβιώσανταυπέρτης οποίαςέγινε δωρεά,και ταδύο πρόσωπα τα οποία επιμαρτύρησαν την εκτέλεσητου προικοσυμφώνου. Αντικειμενική εκτίμηση του περιεχομένου των ενόρκων δη λώσεων τείνει να καταδείξει ότι το προικοσύμφωνο εκτελέστη κεσύμφωνα μετις διατάξεις του Αρθρου 77
(2)του ΠερίΣυμβάσεων Νόμου, ΚΕΦ. 149. Υπογραμμίζω την αντικειμενική θεώ ρηση του περιεχομένου τους για να επισύρω την προσοχή στην αρχήότι εφόσον γίνεται παραδεκτήη αξιολόγηση τηςμαρτυρίας και των στοιχείων ταοποίααποκαλύπτει,υπόκειται στην κρίση του αρμόδιου διοικητικού οργάνου. 30 35 40 Το ερώτημα το οποίο εγείρεται είναι ανο Έφοροςπλανήθηκε ωςπροςτην ευχέρεια διαπίστωσης τηςύπαρξηςκαι περιεχομένου τουπροικοσυμφώνου, μέσω δευτερογενούς μαρτυρίας, ενόψειτης αδυναμίαςτηςαιτήτριαςκαιτωνλόγων πουτησυνθέτουν ναπροσκομίσειτοπροικοσύμφωνο. ΤοΑρθρο7
(6)(ν) εξαιρεί απόταπε ριουσιακά στοιχεία του αποβιώσαντα που υπόκεινται σε φόρο κληρονομιάς δωρεές που έχουν ως λόγο το γάμο εφόσον αποτε λούν το αντικείμενο έγκυρης και εκτελεστής συμφωνίας. Ηεγκυ ρότητατουπροικοσυμφώνου διέπεται,όπως έχειυποδειχθεί,από τις διατάξεις του Αρθρου 77
(2).του ΚΕΦ. 149. Η σχετική παρά γραφοςτης φορολογικής νομοθεσίας -(ν)- καθιστάτην ημερομη νία η οποία αναγράφεται στο προικοσύμφωνο συμπερασματική (αμάχητοτεκμήριο) δεδομένου ότιτοπροικοσύμφωνο πιστοποιεί ται από Πρωτοκολλητή του Επαρχιακού Δικαστηρίου μέσα στα 4257 Πικής,Δ. Χατζηγιάννην. ΕφόρουΦόρουΚληρονομιών
(1990)χρονικά πλαίσιαταοποίαθέτειο νόμος. Δε συναρτάόμως ονό μος τηνπαροχήτης εξαίρεσης άμεσαήέμμεσα μεοτιδήποτεάλλο από την ύπαρξητου προικοσυμφώνου. Ηκατάθεσητου προικο συμφώνου αποτελεί βεβαίως την καλύτερη μαρτυρία για την ύπαρξηκαιτοπεριεχόμενο του. ΔενπεριορίζεταιόμωςηΔιοίκησηαπότις αρχέςτουΔικαίουτηςΑπόδειξης στηδιαπίστωση των γεγονότων. Το καθήκον της συνίσταται στην εύλογη διερεύνηση όλων των σχετικών στοιχείων, υποχρέωση που επεκτείνεταικαι στην εκτίμηση δευτερογενούς μαρτυρίαςόταν συντρέχουν πιστικοί λόγοι γιατηναπουσία τουπρωτοτύπου. 5 10 Στην πρόσφατηαπόφασημαςΜιχαήλν.Δημοκρατίας
(1990)3Α.Α.Δ.3856ακυρώθηκεαπόφασητωνφορολογικώναρχώνμε τά τη διαπίστωση ότι η έρευνα για τη διαπίστωση των γεγονό των δεν επεκτάθηκε σε δευτερογενή μαρτυρία για στοιχεία τα 15 οποία ο αιτητήςαδυνατούσεναπροσκομίσει γιατο λόγο ότι εί χαν παραμείνει στην Κερύνεια. Το δικαστήριο υπέδειξε ότι η διερεύνηση δευτερογενούς μαρτυρίαςδε συνιστά απόκλιση από την αρχή του φορολογικού δικαίου, ότι εναπόκειταιστο φορο λογούμενο να στοιχειοθετήσει τις προϋποθέσεις για εξαίρεση 20 από τη φορολογία. Και στην περίπτωση απώλειας τουπρωτο τύπουκαι πάλι επαφίεταιστο φορολογούμενο να στοιχειοθετή σει την αδυναμίαπροσκόμισης του πρωτοτύπου καθώς και η προσκόμιση υποκατάστατης μαρτυρίαςγιατο περιεχόμενο του. 25 Και αν ακόμαη Διοίκηση δεσμευόταν απότις αρχές του Δι καίου τηςΑπόδειξης, ηαπώλειατουπρωτοτύπου(εγγράφου) θα δικαιολογούσε τη λήψη δευτερογενούς μαρτυρίαςγια τη διαπί στωση των γεγονότων. Τοθέμααυτό είχατηνευκαιρίαναεξετά σω στην υπόθεση Kkone v.Evangelou, Απόφαση του Επαρχία- 30 κούΔικαστηρίουΑμμοχώστου συνεδριάζοντοςστηΛάρνακα,της 24/10/1977, στην οποία είχε επιτραπεί η προσαγωγή δευτερογε νούς μαρτυρίας γιατοπεριεχόμενο εγγράφουτοοποίο φυλαττότανστην Αμμόχωστο όπουπαρέμεινεμετάτηντουρκικήεισβολή. Τοσκεπτικότουδικαστηρίουγιααυτήτηνκατάληξησυνοψίζεται 35 στο πιοκάτωαπόσπασμα απότηναπόφασηεκείνη:"The rule is that secondary evidence may be adduced to explain the terms of a document in substitution of theoriginal if a reasonable search would not have secured the original or 40 where the production of the original is impossible or highly inconvenient. (See Phipson on Evidence, 12th edition, para. 1819, 1820, 1821.) Indeed there is equitable jurisdiction to grant relief from the loss of a document as a step towards 4258 3ΑΛΛ. 5 10 Χατζηγτάννην. Εφόρου Φόρου Κληρονομιών Πικής, Δ. mitigating therigourof strict enforcement of legalrights where adherence to strict form would produce injustice. (See Halsbury' sLawsof England, 3rd Edition,volume 2,at p. 174, Halsbury' sLawsof England,3rd Edition,volume 14,atp.465 (G).)Inafairly recentdecision LordDenningobservedthatnot only equity but also the common law will not allow a party to exempt himself 'from hisliabilityatcommonlaw when it would be quite unconscionable for him to do so'. (See Gillespie Brothers Limited v. Roybowies Limited [1973] 1All E.R. 193(C.A.).) Todenytheplaintiff an opportunity toexplain the terms of a document left behind at Famagusta would not only be unfair but it would be ignoring thecircumstances of Cyprus viewedfrom awider perspective." 15 ΚαταλήγωότιηαπόφασητουΕφόρουλήφθηκεκάτωαπόκα θεστώς νομικής πλάνης ως προς τις προϋποθέσειςεφαρμογής τουΑρθρου 7(δ)(ν)τουΝ. 67/62η οποίαοδήγησεστηνατελήδιε ρεύνησητωνγεγονότων. 20 Η επίδικη απόφασηακυρώνεται στο σύνολο της βάσει των διατάξεων του Αρθρου 146.4(β) του Συντάγματος. Δεν εκδίδε ται διαταγήγιατα έξοδα. 25 Ηπροσφυγή επιτυγχάνει χωρίς έξοδα. 4259