(1990)12Δεκεμβρίου, 1990 [ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ, Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟ ΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ LORDOSHOTELSLTD., Αιτητές, ν. ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΒΕΛΤΙΩΣΕΩΣ ΓΕΡΜΑΣΟΓΕΙΑΣ, Καθ' ων η αίτηση. (Υπόθεση Αρ. 526/85). Οδοί και Οικοδομές— Άδεια οικοδομής — Οροι— Έγκριση αιτήσεως για έκδοσηάδειας οικοδομής υπό όρους— Πότεχορηγήθηκε ηάδεια οικοδομήςκαιπότε ηαρμόδια αρχήμπορούσε ναεπιβάλειόρουςανα φορικά με την κατασκευήτουκτιρίου τωναιτητών — ΟπερίΡυθμί σεως Οδώνκαι ΟικοδομώνΝόμος, Κεφ.96, Άρθρα 3 και 9(ί)(β)— Εφαρμοστέεςαρχές. 5 Αναγκαστική Απαλλοτρίωση — Η απαλλοτριωθείσα περιουσία περιέρ χεται στην ιδιοκτησία της απαλλοτριούσης αρχής αφού καταβληθεί στον ιδιοκτήτη της "τοις μετρητοίς και προκαταβολικώς δικαία και 10 εύλογος αποζημίωση "— Άρθρο 23.4(γ) τον Συντάγματος και Άρθρο 13 τουπερί Αναγκαστικής Απαλλοτριώσεως Νόμου(Ν. 15/62). • Οι καθ1 ων ηαίτησηεπέβαλαν τουςπιοκάτωόρους στηνπαρα χώρηση άδειαςοικοδομήςπροςτουςάψητεςημερομηνίας22.12.
- 15
- Παραχώρηση τμήματοςτου κτήματοςτους για τη διαπλάτυνση του δρόμουκαικατασκευή πεζοδρομίου.
- Κατασκευήυπογείωναποχετεύσεων των ομβρίων υδάτων. 20
- Τοποθέτηση υπογείων αγωγώνγια τις ανάγκεςτης Α.Η.Κ., της Α.ΤΗ.Κ. καιτουΤμήματος Αναπτύξεως Υδάτων.
- Εγκατάσταση οδικούφωτισμού. 4298 25 3 ΑΛΛ. 5 Lordos HotelsLtd v.Σνμβ. ΒελτιώσεωςΓερμασόγειας ToΑνώτατο Δικαστήριο αποφάσισεότι εφόσονοιαιτητές ήταν οι εγγεγραμμένοι ιδιοκτήτες του τμήματος του κτήματοςτουςγια τοοποίο επιβλήθηκε οόρος 1 ανωτέρω, οικαθ' ωνη αίτηση είχαν τοδικαίωμα ναεπιβάλουντον ενλόγωόρο. Επίσης ότιείχανδικαίωμαναεπιβάλουνόρογιακατασκευήκατάλληλουπεζοδρομίου (Αρθρο9
(1)(β)(χ) του νόμου). Ομως δενείχαν δικαίωμα,δυνάμει των προνοιών του Αρθρου9του νόμου,ναεπιβάλουν τουςυπό λοιπους όρους.Το δικαίωμα αυτό θατοείχαν ανη αίτησηαφο ρούσεδιάνοιξηή κατασκευήδρόμου. 10 Η προσφυγή επιτυγχάνει μερικώς χωρίςέξοδα. Αναφερόμενη υπόθεση: 15 Kyriacides v. MunicipalityofNicosia
(1976)3C.L.R. 183. Προσφυγή. 20 Προσφυγή εναντίον τηςαπόφασηςτωνκαθ' ωνηαίτηση να επιβάλουνόρους σεάδειαοικοδομής πουεκδόθηκε μετάαπόαί τηματων αιτητών. Α. Αδαμίδης, γιατους Αιτητές. 25 Α. Στνλιανίδον γιαΓ. Κακογιάννη,γιατους Καθ'ωνηαίτηση. Cur.adv vult. 30 ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ,Δ.: OLαιτητές είναι εταιρεία περιορισμένης ευθύνης πουασχολείται μεεργασίες ανάπτυξηςκαιδιάθεσηςγης. Ταγεγονότα που οδήγησαν τους αιτητές ναπροσφύγουνστο Δικαστήριο αυτόείναι τα εξής: 35 40 Οι αιτητές είναι ιδιοκτήτες και/ήσυνιδιοκτήτες και/ή δικαι ούχοι του κτήματος που περιγράφεταιστην προσφυγή τουςαυ τή καιτο οποίο βρίσκεται εντός τηςπεριοχής του Συμβουλίου Βελτιώσεως Γερμασόγειας, που είναι ηαρμόδιααρχήγια έγκρισηαιτήσεων γιαέκδοση άδειαςοικοδομής. Στις 28.5.82οι αιτητές υπέβαλαν αίτηση στους καθ'ων η αίτηση για την έκδοση άδειαςοικοδομής πάνωστοκτήματουςγιατηνανέγερση τηςοι κοδομής που φαίνεταιστα σχέδια που επισυνάπτονται στηναί τησητους (ίδεΤεκμήριο 1 στην υπόθεση, Κυανούν38). 4299 Δημητριάδης,Δ. Lordos Hotels Ltd v. Συμβ.ΒελτιώσεωςΓεφμασόγειας
(1990)Στις 4.4.83 οι αιτητές πήραν από τους καθ' ων ηαίτηση επι στολήκαι/ήειδοποίηση ότι ηαίτησητους εγκρίθηκεκαιότι,εκτός απότηνπληρωμήτωννενομισμένων δικαιωμάτωνγιατην έκδοση τηςάδειαςοικοδομής,θαέπρεπενακαταβάλουνεπιπρόσθεταπο σάγια (α)τηδιεύρυνση τηςασφάλτουτουκύριουδρόμου,(β)την 5 κατασκευή νέου πεζοδρομίου, (γ) οχετό αποχέτευσης βροχής και (δ)ηλεκτροφωτισμό πεζοδρομίων.Τηνεπιστολή και/ήειδοποίηση τωνκαθ' ωνη αίτησητηνπαραθέτωπιοκάτωόπωςέχει:"Αρ. Φακ. Β293/82 ΔΙΟΙΚΗΣΙΣ ΛΕΜΕΣΟΥ 10 4 Απριλίου,
- Κύριε/Κυρία, 15 Επιθυμώ ν' αναφερθώ εις την αίτησίν σας δι* ης ζητείτε την έκδοσιν αδείας οικοδομής/διαχωρισμού εν σχέσει με το υπ'αριθμόν 193/1 τεμάχιόν σας, του Φύλλου/Σχεδίου 54/52 του χωρίου Γερμασόγεια και να σας πληροφορήσω ότι ηαί τησις σας ενεκρίθη. 20 (ι) Διεύρυνσηασφάλτουκύριου δρόμου μέχρι νέο πεζοδρόμιο £5.346.- (u) Οχετός αποχέτευσης βροχής £3,840.- (ιιι)Ηλεκτροφωτισμός πεζοδρομίων £3,840.- 25
- Καλείσθε ως εκτούτουόπωςτο συντομώτερον δυνατόνκαι εν πάσει περιπτώσει ουχί αργότερον του ενός μηνός απόσή- 30 μερον καταβάλητετο ποσόντων£698.-τοοποίοναντιπροσω πεύει τανενομισμένα δικαιώματα διατην έκδοσιν της αδείας οικοδομής/διαχωρισμού, ως και εν χαρτόσημον των £0.250 μίλς, εις το γραφείον του Επιθεωρητού του Συμβουλίου Βελ τιώσεως Γερμασόγειας εις Γερμασόγεια προς έκδοσιν της σχε- 35 τικής αδείαςοικοδομής/διαχωρισμού.
- Εάνπαραλείψητενακαταβάλητε το ως άνωποσόν εντός της ταχθείσηςπροθεσμίαςηαίτησιςσαςθατεθήειςτοπεριθώριον." 40 Επειδήόμως οι αιτητές επείγονταν νααρχίσουν εργασίες οι κοδόμησης κατέβαλαν,με επιφύλαξητων δικαιωμάτωντους,τα ποσά που απαίτησανοι καθ'ων ηαίτηση και,ταυτόχρονα, κα ταχώρισαν την προσφυγή μεΑρ. 230/
- Μετάαπόνομική συμ4300 3 ΑΛΛ. 5 10 15 20 25 30 35 40 Lordos Hotels Ltd v. Συμβ.Βελτιώσεως Γερμασόγειας Δημητριάδης, Δ. βουλή, που δόθηκε στους καθ' ων ηαίτηση απότους νομικούς τους συμβούλους, οι καθ' ων ηαίτηση επέστρεψαν στους αιτητές το ποσό που κατατέθηκε σ' αυτούς υπό διαμαρτυρία και οι αιτητές στις 19.1.85 απόσυραντην προσφυγήτους. Εν τω μεταξύ οικαθ' ωνη αίτησηεξέδωσαν τηναιτούμενηάδειαοικοδομής υπ' Αρ. 1315, Αρ. Φακ. Β293/83 η οποία φέρει ημερομηνία 22.12.84, την οποία οι αιτητές ισχυρίζονται ότι πήραν στις 26.2.85.Όπως φαίνεταιαπότην παράγραφο2 της άδειας,αυτή παραχωρήθηκευπότον όρο ότι οι αιτητέςθα συμμορφώνονταν, μεταξύ άλλων, και μετους πιοκάτωόρους: (ια)Το επηρεαζόμενο απότο σχέδιο δεσμευτικής ρυμοτομίας τμήμα του τεμαχίου που δείχνεται στο εγκεκριμμένο σχέOLO στησελίδα 1 τουΦακ.Β293/82, μεπράσινηγραμμήκαι κίτρινο χρώμα και θα υποδειχθεί επί τόπου από τον Επαρχιακό ΜηχανικόΔημοσίων Έργων,να παραχωρηθεί για τη διαπλάτυνση του υφιστάμενου δημόσιου δρόμου και να διαμορφωθεί σύμφωνα με τις υποδείξεις του πιο πάνω Μηχανικούως ακολούθως:'Νατοποθετηθούν προκατασκευασμένακράσπεδα απόσκυ ρόδεμα και να κατασκευαστεί πλακόστρωτο πεζοδρόμιο, απόπρόχυτες πλάκες σκυροδέματος (διαστάσεων 0.40μ.x 0.40μ.)πλάτους 10'- 0", το δε υπόλοιπο μέρος τούτου να ασφαλτοστρωθεί μεπρέμιξ μέχριτονυφιστάμενοάσφαλτο', (ιβ)Οι αποχετεύσεις τωννερών τηςβροχής,ανκαιόπουαπαιτείται, να γίνουν υπόγεια σύμφωνα με τις υποδείξεις της Αρμόδιας Αρχής και του Επαρχιακού Μηχανικού Δημο σίων Έργων, W *, (ιγ)Να τοποθετηθούν πριν από οποιαδήποτε κατασκευή οι απαραίτητοιυπόγειοι αγωγοί για τις ανάγκες της Αρχής Ηλεκτρισμού Κύπρου, της CY.T.A. και του Τμήματος Αναπτύξεως Υδάτων, (ι6)Να γίνει εγκατάσταση οδικού φωτισμού σύμφωνα με τις υποδείξεις του Επαρχιακού Μηχανικού της Αρχής Ηλε κτρισμού Κύπρου, Εναντίον της απόφασης αυτής καταχωρήθηκε η προσφυγή 4301 Δημητριάδης,Δ. Lordos Hotels Ltd v. Συμβ. ΒελτιώσεωςΓερμασόγειας
(1990)αυτή με την οποία οι αιτητές ζητούν απότο Δικαστήριο:"Α.Δήλωσιν του Δικαστηρίου ότι ηπράξις και ήη απόφασις των Καθ' ων διά της οποίας ούτοι κατάτην έκδοσιν της αδείας οικοδομής επί του τεμ. 193/1 του Φ/Σχ54/52 του χωρίου Γερμασόγεια επέβαλον εις τους Αιτητάς τους εις το Συνημμένο Ά ' αναφερομένους όρους ή οιονδήποτε τούτων είναι άκυροςκαιπαράνομοςκαιεστερημένηοιου δήποτεαποτελέσματος. 5 10 Β.Έξοδα." Είναιηεισήγησητωναιτητώνότιοι καθ' ωνη αίτηση,μετά από τηνομικήσυμβουλήπουπήρανότιδενεδικαιούντανναεπιβάλουν σανόροτηνκαταβολήχρημάτωνγιατηνκατασκευήτωνέργωνπου αναφέρω πιο πάνω, μετάτρεψαν την απόφασητους καιεπέβαλαν όρους όπως τα έργα αυτάεκτελεστούν απότους αιτητές. Είναιη θέσητων αιτητών ότι ουδέποτε προ της26.2.85πληροφορήθηκαν από τους καθ' ων ηαίτησηότι αυτοί είχαντηνπρόθεση να επιβά λουν τους όρους αυτούςσεαντικατάσταση τηςαρχικήςτους απόφάσης για πληρωμή των εξόδων κατασκευής των έργων. Όπως, όμως,φαίνεταιαπότοφάκελοτηςΔιοίκησης, πουείναιΤεκμήριο 1ενώπιον μου, οι καθ' ων η αίτησηείχαν εκδηλώσειπρόθεση, πα ρόλο που αυτή δεν κοινοποιήθηκε στους αιτητές, επιβολής των όρων πουαναγράφονται στην άδειαοικοδομής πουεκδόθηκεστις 22.12.84.Σχετικόείναιτοπιοκάτωαπόσπασμααπόεπιστολήτους μεημερ.13.8.83 (ίδεΚυανούν75τουτεκμηρίου)προςτοΓενικόΔι ευθυντήτουΥπουργείου Εσωτερικών,τοοποίολέγει: 15 20 25 "4.Σε περίπτωση που θα υπάρξει νομική γνωμάτευση ότι η 30 Αρμόδια Αρχήδενδικαιούταινα εισπράξει προκαταβολι κώς τηδαπάνηγια την εκτέλεσητων έργων αυτώντότετα έργα αυτάθα τεθούν ως όροι άδειαςοικοδομής οπότε οι αιτητές θα είναι υπόχρεοι να εκτελέσουν οι ίδιοι την ερ γασία σύμφωνα με τις απαιτήσεις της Αρμόδιας Αρχής". 35 Η πιο πάνω επιστολή στάληκε μετά την 1.6.83που καταχω ρήθηκε ηπροσφυγήτων αιτητώνμε Αρ.230/83. Το πρώτο θέμα που έχω να αποφασίσω,μετά που μελέτησα τις γραπτές αγορεύσεις των δικηγόρων των διαδίκων,είναιπό τε ηάδειαοικοδομής χορηγήθηκε και πότε μπορούσε η αρμόδια αρχήνα επιβάλλει όρους όσον αφοράτην κατασκευήτου κτιρί ου των αιτητών. 4302 40 3ΑΛΛ. LordosHotelsLtdv.Συμβ. Βελτιώσεως Γερμασόγειας Δημητριάδης,Δ. 5 Ηχορήγησηάδειας οικοδομής ρυθμίζεταιαπότον Περί Ρυθ μίσεως Οδών και Οικοδομών Νόμο, Κεφ. 96 (The Streets and Buildings Regulations Law, Cap.96). Οι σχετικές για τηνυπόθε σηαυτήπρόνοιεςτουΝόμουείναιταάρθρα3και9
(1)(β).Τοάρθρο 3 προνοεί ότι άδειαγια οικοδόμηση κτιρίου εκδίδεταιαπό τηναρμόδιααρχή,στηνπερίπτωσηαυτήτουςκαθ' ων ηαίτηση, το δε άρθρο 9
(1)(β) (ηπαράγραφος
(1)του άρθρουαυτούείναι ακόμαγραμμένησταΑγγλικά γιατίδενέχει μέχρι σήμεραμετα φραστεί)προνοεί:- 10 "In granting a permit under the provisions of section 3 of the Law theappropriate authority shall havepower,subject toany Regulationsinforce for thetimebeing,toimposeconditions as hereinafter, to be set out in the permit, that is to say:") 15 Και σε ελεύθερη μετάφρασηστα Ελληνικά:- 20 25 30 35 ("Κατάτηχορήγησηάδειαςδυνάμειτωνπρονοιώντουάρθρου 3τουΝόμου,η αρμόδιααρχήθαέχειτηνεξουσία,τηρουμένων τωνκανονισμώνπου ισχύουν εκάστοτε,ναεπιβάλλει τουςπιο κάτωόρουςπουπρέπειναεκτίθενταιστην άδεια:") Επειδή έγινε εισήγηση από τους αιτητές ότι η απόφασητων καθ' ων ηαίτησηγια επιβολήκαταβολήςποσού γιατηνεκτέλεση απόαυτούςτων έργων πουαναφέρονται στην επιστολή και/ήει δοποίησητους της4ης Απριλίου, 1983,δημιούργησεδικαιώματα σ' αυτούςκαιδενμπορούσενατροποποιηθείή ανακληθεί,έναάλ λο θέμαπουθαπρέπει νααποφασίσω είναι κατά πόσο κατάτην έκδοσητηςάδειας οικοδομής OL καθ' ων ηαίτησηδικαιούνταννα επιβάλλουνοποιοδήποτεαπότουςόρουςπουδικαιούνταιναεπι βάλλουν μεβάση τιςπρόνοιες τουάρθρου 9
(1)(β) τουνόμου. Αν η εισήγηση των αιτητώνγίνει δεκτήαυτόθασημαίνει πως η αρμόδιααρχή, στην περίπτωση αυτή, οι καθ'ων ηαίτηση θα αποκλείονταναπότου να επιβάλλουν στους αιτητές όρους που προνοούνονόμος καιοιδυνάμειτου ισχύοντες κανονισμοίκαι θα ήσανυποχρεωμένοι ναεκδώσουν τηνάδειαοικοδομήςβάσει τωνσχεδίων πουυποβλήθηκαν,έστωκαιαναυτάήταναντίθετα με τις πρόνοιες του νόμου καιτων κανονισμών. 40 Είναι ηγνώμημουπωςηεπιστολή και/ήειδοποίησημεημερ. 4.4.83πουστάληκε στους αιτητές δεν είναι άδειαπουεκδόθηκε για την οικοδόμηση των κτιρίων των αιτητών αλλά απαίτηση από τους καθ' ων η αίτηση για πληρωμή ποσών που, κατάτη 4303 Δημητριάδης, Δ. Lordos Hotels Ltd v.Συμβ.ΒελτιώσεωςΓεομασόγειας
(1990)γνώμητους,θακόστιζε σ' αυτούςη κατασκευήτωνέργων. Έρχομαιτώρανααποφασίσωκατάπόσοοικαθ'ωνηαίτησηδι καιούντανναεπιβάλλουντονόρο(ια).Είναιοισχυρισμόςτων αι τητώνότιτα έργαγιατηδιεύρυνσητουδημόσιουδρόμουαφορούν χώροπουέχει απαλλοτριωθείαπότουςκαθ' ωνηαίτηση(ίδε Γνω στοποίησηΑπαλλοτρίωσηςΑρ. 151καιΔιάταγμαΑπαλλοτρίωσης Αρ. 1499 πουδημοσιεύτηκανστοΤρίτοΠαράρτημα,Μέρος II της Επίσημης ΕφημερίδαςτηςΔημοκρατίας στις 27.2.81 και31.12.81 αντίστοιχα). 5 10 ΔυνάμειτωνπρονοιώντουΣυντάγματοςκαιτουάρθρου τό τε μόνο η απαλλοτρκυθείσαπεριουσία περιέρχεται στην ιδιο κτησία της απαλλοτριούσης αρχής,αφούκαταβληθεί στονιδιο κτήτητης "τοις μετρητοίςκαιπροκαταβολικώς δίκαια καιεύλο- 15 γος αποζημίωση " (ίδε άρθρο23.4(γ) του Συντάγματοςκαι άρθρο 13του νόμου). Στην παρούσα υπόθεσηείναι παραδεχτό πωςκαμιά αποζημίω σηδεν έχει καταβληθείστουςαιτητές. 20 Σχετικά για το θέμα αυτό είναι η υπόθεση Evangelia Ι. Kyriacides ν.Municipality of Nicosia
(1976)3C.L.R. 183, που στις σελ. 190 -191 έχει λεχθεί:25 "The property which is under acquisition does not vest in the acquiring authority upon the publication of the Order of Acquisition, asinthepast,butasprovidedbyArticle23.4(c)ofthe Constitution,upon thepayment in cash andin advance of ajust and equitable compensation to be determined in cases of disagreement by a Civil Court.And,even so,again theproperty does notvest in the acquiring authority unless theprovisions of section 13 of Law 15/62 are complied with. This section is as follows:- 30 35 '13.Onpayment ordeposit withtheAccountant-General of the sum agreed or determined to be paid as compensation for theacquisition of any property, suchproperty shallvest in the acquiring authority free from all encumbrances;and where the property is immovable property, production of satisfactory evidence of such payment or deposit shall be sufficient authority to the Chief Lands and Surveys Officer of theRepublic to cause registration of such property tobe madeinthenameof the acquiring authority onpaymentof 4304 40 3 ΑΛΛ. Lordos Hotels Ltd v.Συμβ.ΒελτιώσεωςΓερμασόγειας Δημητριάδης,Δ. any fees or charges which,under the provisions of any Law in force,are leviable on suchregistration'." 5 10 15 20 25 Από ταγεγονότα ενώπιον μουδε φαίνεταιναέχειμεταβιβαστεί το τμήμα του κτήματος των αιτητών που απαλλοτριώθηκε στηναπαλλοτριούσααρχή.Επομένως,καιαφούοιαιτητέςείναι ακόμα οι εγγεγραμμένοι ιδιοκτήτες του τμήματος αυτού του κτήματος τους,θεωρώότι OL καθ' ων ηαίτησηείχαν τοδικαίω μα να επιβάλουν, κατά την έκδοση της άδειας οικοδομής, τον όρο να παραχωρήσουν οι αιτητές το τμήμα του κτήματος τους για τηδιαπλάτυνσητουδρόμου. Οι καθ' ων η αίτηση έχουν το δικαίωμα να επιβάλουν όρο όπωςοι αιτητέςκατασκευάσουνκατάλληλο πεζοδρόμιο(ίδεάρθρο 9
(1)(β)(χ) του νόμου) αλλά απότις πρόνοιες του άρθρου9 τουνόμου όσον αφορά τηνανέγερση κ.λ.π.οικοδομής δεφαίνε ται, κατά τη γνώμη μου, να έχουν το δικαίωμα να επιβάλουν τους όρους (ιβ),(ιγ)και(ιδ)στην περίπτωση ανέγερσης νέας οι κοδομής. Το δικαίωμα αυτό θα είχαν αν η αίτηση των αιτητών ήτανγιαδιάνοιξηήκατασκευή δρόμου. Γιατους πιο πάνωλόγους ηπροσφυγήτων αιτητών επιτυγ χάνει μερικώς, δηλαδή όσον αφορά την επιβολή από τους καθ'ων η αίτηση των όρων της άδειας οικοδομής (ιβ), (ιγ) και (ιδ),-η δε σχετική με την επιβολή των όρων αυτών από τους καθ'ωνηαίτησηαπόφασηακυρώνεται. Υπό τις περιστάσεις, δενκάνωδιαταγήγιαέξοδα. 30 Ηπροσφυγή επιτυγχάνει μερικώς χωρίςέξοδα. 4305