clr/1990/1990_3_69.pdf

(1990)η αίτηση ζήτησαν την εξαίρεση των Δικαστών Πική, Κούρρη και Αρτεμίδηαπότησύνθεσητου Δικαστηρίου. Αναφορικά με τους Δικαστές κ.κ. Πικήκαι Κούρρη τέθηκε θέμα εξαίρεσης τους, λόγω της απόφασης που εξέδωσαν σαν μειοψηφία 5 στην Αναφορά 1/86, ΠρόεδροςτηςΔημοκρατίαςν.ΒουλήςτωνΑντι­ προσώπων. Ηεξαίρεση τουΔικαστήκ.Αρτεμίδηζητήθηκελόγω της μειοψηφούσας απόφασης του στην Αίτηση 1/

1. Η Αυτοκέφαλος Αγιωτάτη Ορθόδοξος και Αποστολική Εκκλησία της Κύπρου για παραχώρησηάδειαςγιατηνέναρξηδιαδικασίαςδυνάμειτουΑρθρου 10 149(β)τουΣυντάγματος. Η εξαίρεση του Δικαστή κ. Πικήζητήθηκε και για έναν πρόσθε­ το λόγο, αυτόν της μακρόχρονης φιλίας και συνεργασίας του με τον Επίσκοπο Κιτίου κ.κ.Χρυσόστομο. 15 Το Ανώτατο Δικαστήριο, με απόφασηπουεξέδωσεο Πρόεδρος τουΔικαστηρίου κ.Α. Ν. Λοΐζου και με τηνοποίασυμφώνησαν οι Δικαστές κ.κ. Μαλαχτός, Δημητριάδης, Παπαδόπουλος, Χρυσοστομής, Νικήτας και Αρτεμίδης, αποφάσισε την απόρριψη της αί20 τησης 1, γιαεξαίρεση τουΔικαστήκ.Πική,αποφασίζονταςταεξής: Ι. ΟτιδήποτελέγειοΔικαστής στηνεκτέλεσητουκαθήκοντοςτου,εί­ τε αφορά στην αιτία της απόφασης ή αποτελεί παρατηρήσεις εν παρόδω(obiter dicta)καιάλλες απόψεις,είναι κείμενο δικαστικής 25 υφής,πουκατάτηνομολογία μαςδεναποτελεί λόγο αποκλεισμού του απόμελλοντικήυπόθεση,έστω καιαναυτήπαρουσιάζει πα­ ραπλήσιο ήακόμηταυτόσημο θέμα. Μεάλλες λέξεις,ηεκπλήρω­ ση του δικαστικού έργου με την έκδοση απόφασηςδε δημιουργεί ποτέ κώλυμα εκδίκασης μεταγενέστερων υποθέσεων απότον ίδιο 30 δικαστήσε μονομελή σύνθεση ήσυμμετοχής τουσεΔικαστήριο με ευρύτερη σύνθεση. Καιαυτήείναι η εδραιωμένηάποψητηςνομο­ λογίας στην οποία αναφερθήκαμε και που ακολουθήσαμε πιστά στην προκείμενη περίπτωση. Η υπόθεσηΡαζής, στην οποίαενδιέτριψε ιδιαίτεραοκ.Λουκαΐδης γιαναπροβεί σεδιαφοροποιήσεις, 35 επαναλαμβάνειακριβώςτηνίδιαθεμελιακήαρχήκαιδεν επιτρέπει τιςδιακρίσεις που εισηγήθηκε. Ηεισήγησηπερίκωλύματοςπροερχόμενου απότοπεριεχόμενο της απόφασηςστηνΑναφορά 1/86 είναιανεδαφικήκαιαπορριπτέα.
2. Παραμένειτοθέματηςπροκατάληψης. Είναιφανερόότιησυνερ­ γασίατουδικαστήΠικήμετο Μητροπολίτη Κιτίου και η συνεπα­ κόλουθηφιλικήτουςσχέσηείχεπροέλθειαπότηνεκτέλεσηκαθήκο- 70 40 3ΑΛΛ. 5 10 15 Αυτοκέφαλος ΕκκλησίατηςΚύπρουν. Βουλής(Αρ. 2) ντόςτουσανΑντιπροέδρου φιλανθρωπικούιδρύματοςπουσυστά­ θηκε και λειτουργεί βάσει νόμου. Ο εκάστοτε Επίσκοπος Κιτίου τυγχάνειΠρόεδροςτου. Τηνίδιαθέσηστοίδρυμακατείχαναπότην ίδρυσητουτο 1950οικατάκαιοούςΠρόεδροιτουΕπαρχιακούΔικαστηρίουΛάρνακας.Οπωςαποσαφηνίζειστηδήλωσητουοδικα­ στής Πικής,ηφιλικήτουσχέση μεόλαανεξαίρεταταμέλητηςΕπι­ τροπήςτουιδρύματοςαποσκοπούσε στην προώθησητου αγαθοερ­ γούσκοπούτουιδρύματος,πουπήρευπόστασημεειδικήνομοθετι­ κή πρόνοια. Κανέναςλογικά σκεπτόμενος άνθρωπος,έστωκαιαν έχειυπόψητις δικαστικές αποφάσειςτουδικαστήαυτού,δενείναι δυνατόνυπ' αυτέςτις συνθήκεςναέχειυπόνοιεςέστωκαικατάεμ­ φάνισηγιατηναμεροληψίατου. Επισημαίνεταιμεευαρέσκειαηδή­ λωσητουκ. Χριστοφίδηότι δεν αμφισβητείται ηακεραιότητατου δικαστικούχαρακτήρατουδικαστήΠικήκαιότιηπροσωπικότητα τουείναιαπόλυτασεβαστή.
3. Ηαίτηση θαμπορούσε νααποτύχει καιγια έναάλλο λόγο: ότι δηλαδήυποβλήθηκε, υπό τις περιστάσεις, πολύ αργάστηδιαδι­ κασία. Προς την κατεύθυνση αυτήεπισημαίνουμε ότι: 20 α)προηγήθηκανδύοδιαδικασίες,οι αιτήσεις 1/89 και 3/89 επί του ιδίουθέματος, χωρίςκαμιάενέργεια εκ μέρουςτης Βουλής,και 25 β) ακόμηκαιστηνπαρούσαπερίπτωση,ηαίτησηδενυποβλήθηκεμε τηνπρώτηδυνατήευκαιρία,δηλαδήστηνέναρξητηςδιαδικασίας. Τοδικαίωμαγιαυποβολήτέτοιας αίτησης δεν είναι θέμαεπιφύ­ λαξης. 30 35 Σανγενική παρατήρηση σημειώνεται ότι κάθε αίτηση για εξαί­ ρεσηδικαστή, πρέπει να γίνεται ύστερα από πολλή περίσκεψη και να εδράζεται σε σοβαρά αντικειμενικά δεδομένα. Οι Δικαστές κ.κ. Στυλιανίδης και Πογιατζής εξέδωσαν οκαθένας δικήτουςαπόφασημετοίδιοαπορριπτικότηςαίτησηςαποτέλεσμα.Το κείμενοτηςκάθεμιαςαπότιςδύοαυτέςξεχωριστέςαποφάσειςπα­ ρατίθεται αυτούσιο κατωτέρω. Διαταγή ως ανωτέρω. 40 Αναφερόμενες υποθέσεις: President of the Republicν. Houseof Representatives

(1986)3(B) C.L.R. 1439, 71 Αυτοκέφαλος Εκκλησίατης Κύπρου ν. Βουλής(Αρ.2)

(1990)Αυτοκέφαλος Αγιωτάτη Ορθόδοξοςκαι Αποστολική Εκκλησίατης Κύπρου

(1989)3(Γ)Α.Α.Δ. 1943. Vassiliades v. VassiliadesXVUI Part1, 10, Vrakas andAnother v. Republic

(1973)2 C.L.R. 139, Hadjicosta v.Anastassiades

(1982)1C.L.R. 296, Economides andAnotherv.Police

(1983)2 C.L.R. 301, Razis andAnother v. Republic

(1983)3(A) C.L.R. 309, Kritiotis v.MunicipalityofPaphos

(1983)3(B)C.L.R. 1460, 15 Makridesv.Republic

(1984)3(A) C.L.R. 304, Xiros v.Republic

(1984)3(B)C.L.R. 1476, 20 Psaras

(1985)1C.L.R. 561, Psaras

(1985)1C.L.R. 604. Αίτηση. Αίτηση απότο Δικηγόροτης Βουλής των Αντιπροσώπωνγια εξαίρεσηΔικαστήαπότησύνθεση του Δικαστηρίου με το αιτιο­ λογικό της μακρόχρονης φιλίας καισυνεργασίαςτουμεένα από τα μέλη της Ιεράς Συνόδου. 25 30 Α. Τριανταφυλλίδης, Κ. Χρνσοστομίδη και Μ. Κλεόπας, για τους Αιτητές. Μ. Χριστοφίδης τηση. και Μ. Παπαπέτρον, γιατους Καθ'ων η αί­ 35 Μ. Τριανταφυλλίδης, Γενικός Εισαγγελέας με Λ. Λουκαΐδη, Βοηθό Γενικό Εισαγγελέα,Α. Παπασάβ(3α, Ανώτερο Δικη­ γόρο της Δημοκρατίας και Τ. Πολνχρονίδου, Δικηγόρο της Δημοκρατίας ως amicus curiae. Cur. adv. wit. Α. Ν. ΛΟΪΖΟΥ, Π.: Η απόφαση που θα αναγνώσω είναι η απόφαση των Δικαστών Μαλαχτού, Δημητριάδη, Παπαδόπου72 40 Γ 3 ΑΑ.Δ. Αχτοκέφαλος Εκκλησία της Κύπρου ν. Βουλής (AQ.2) Λοΐζου, Π. λου, Χρυσοστομή, Νικήτα,Αρτεμίδη και εμένα. Οι Δικαστές Στυλιανίδης και Πογιατζής,οι οποίοι συμφω­ νούν με τοαποτέλεσμα, θαδώσουν ξεχωριστές αποφάσεις. 5 10 15 20 25 Μετηναπόφασητουτης 11ης τρέχοντος, τοΔικαστήριο, κατά πλειοψηφία,αποφάσισετην εξαίρεση τουεκτων μελών του δικα­ στήΛ. Σαββίδη,γιατους λόγους πουέχουν δοθεί. Ευθύςμετάτην ανάγνωση της απόφασης, ο δικηγόρος της Βουλής των Αντιπροσώπων κ. Μ. Χριστοφίδης, πληροφόρησε το Δικαστήριο ότι θα υποβάλει αίτημαεξαίρεσης Δικαστών και μετά απόσύντομο διά­ λειμμα πουτουπαραχωρήθηκε,ζήτησε ναεξαιρεθούν απότησύν­ θεσητουΔικαστηρίου οιδικαστές Πικής, Κούρρηςκαι Αρτεμίδης. Τοαίτημασυζητήθηκε σε έκτασηκατάτηχθεσινή συνεδρία.Η αντίρρηση του δικηγόρου για τη συμμετοχή των δικαστών Πική και Κούρρηστηρίχθηκε στην απόφασηπουεξέδωσαν σανμειοψη­ φία στην Πρόεδροςτης Δημοκρατίας ν. Βουλήςτων Αντιπροσώ­ πων

(1986)3Α.Α.Δ. 1439. Επιπρόσθεταοδικηγόρος ισχυρίσθηκε, καθ' όσον αφοράτο δικαστή Πική, ότι μεταξύ του και του Επι­ σκόπου Κιτίου κ.κ. Χρυσοστόμου και διαδίκου στην παρούσα διαδικασία,υφίσιαται "μακροχρόνιαφιλίακαισυνεργασία".Κα­ τάτοσυνήγορο,ολόγος πουεπιβάλλει τον αποκλεισμό τουδικα­ στή Αρτεμίδη προκύπτει απότη μειοψηφούσα απόφαση του στην Αίτηση Η Αυτοκέφαλος Αγιωχάτη Ορθόδοξος και Αποστολική Εκκλησία τηςΚύπρου και Άλλων

(1989)3(Γ)Α.Α.Δ. 1943 γιαπα­ ραχώρησηάδειαςγιατην έναρξηδιαδικασίαςκάτω απότο Αρθρο 149(β)του Συντάγματος. 30 - ν Μεοδηγίες του,το Δικαστήριο καθόρισε ότι είναι σωστό να εξεταστεί κατά προτεραιότητατοπροσωπικό θέμα του Δικαστή Πική. Όμωςκατάτην αγόρευση του,ο κ. Χριστοφίδης υπέβαλε ότι το θέμα δεν μπορεί να διαχωριστεί απότο περιεχόμενο της απόφασηςπουοδικαστής Πικήςέδωσε στην παραπάνω Αναφο35 ρά. Γι' αυτό επιτράπηκεστο συνήγορο της Βουλής νααναπτύ­ ξει καιτις δυοπτυχές σε συνδυασμό. Ηουσία τουεπιχειρήμα­ τος είναι ότι η απόφασητου δικαστή Πική περιέχειπαρατηρή­ σεις εν παρόδω(obiter dicta),που προδικάζουνκατάτρόποκα­ θοριστικό τη θέση του ως προς την ευχέρεια τροποποίησης μη 40 θεμελιωδών άρθρων του Συντάγματος. Πιοσυγκεκριμένα, ηει­ σήγηση είναι ότι οι παρατηρήσεις του δεν άπτονταιαμιγών νο­ μικών θεμάτων,αλλά προεκτείνονται σε θέματακοινωνικά και πολιτειακά- και ότι ηπαρέκκλιση αυτήδεν είναι επιτρεπτήκαι εκφεύγει τα>νορίων των σκέψεων και παρατηρήσεων που νόμι73 Λοΐζου, Π. Αυτοκέφαλος Εκκλησία της Κύπρου ν. Βουλής(Αρ. 2)

(1990)μα μπορεί να κάμει ο δικαστής κατάτην έκδοση μιας απόφασης του. Το γεγονός αυτό,σε συσχετισμό με τη φιλία που παραδε­ δεγμένα υπάρχει ανάμεσαστο δικαστή Πικήκαι το Μητροπολί­ τη, είναι δυνατόνα δημιουργήσει στο μέσοσυνετό άνθρωποτο αίσθημα έλλειψης αμεροληψίας εκ μέρους του δικαστή Πική. 5 Πρέπει ναλεχθεί,ότι ο Βοηθός Γενικός Εισαγγελέας, σανφί­ λος του δικαστηρίου, πρόβαλε βασικάτην ίδιαθέση, αλλά απο­ σαφηνίζεται ότι δεν έθιξε καθόλου το ζήτηματου προσωπικού κωλύματος του δικαστή Πική. 10 Αντικρούοντας τους παραπάνω ισχυρισμούς, οκ. Α.Τριαντα­ φυλλίδηςυπέβαλεότιηπαρούσααίτηση,γιαεξαίρεσητουδικαστή Πική,υποβλήθηκε πρωθύστερακαισαναντίποινογιατηναπόφα­ σητουΔικαστηρίου,πουαφορούσετηνεξαίρεσητουδικαστή Σαβ- 15 βίδη-καιπεραιτέρωότι τοζήτημααυτόσυναρτήθηκε μετο αποτέ­ λεσματηςαπόφασηςτουΔικαστηρίου στοπαραπάνωθέμα, πράγ­ μαπουκαταδείχνει απόμόνο τουτοαβάσιμοτης αίτησης. Συνά­ μαυπέδειξε - ορθάκατάτηγνώμη μας- ότι προηγήθηκανδύοάλ­ λες διαδικασίεςπουαφορούνσταίδιαθέματα,στις οποίες μετείχε 20 ο δικαστής Πικήςχωρίς ναπροβληθεί οποιαδήποτεένσταση. Αναφερόμενος στην ουσία,οσυνήγορος είπεότιοδικαστής Πι­ κής,εκδίδονταςτηναπόφασηστην Αναφορά 1/86, ενεργούσε δικα­ στικάκαι επομένως δεν προκύπτειοποιοδήποτεκώλυμα συμμετο- 25 χής,σύμφωνα με τη νομολογία μας,όπως συνοψίζεται στηνπρό­ σφατημαςαπόφαση. Ως προς τοάλλο ζήτημα,είναιη άποψητου συνηγόρου ότι το μόνο υλικό στο οποίο μπορούμε να βασιστούμε είναι ηδήλωσητου δικαστή Πικήχθεσινής ημερομηνίας- και ότι απότουλικό αυτόκαταφαίνεταιότιη σχέση πουαναπτύχθηκεστα 30 πλαίσια μιας συνεργασίας γιαπροώθηση φιλανθρωπικού σκοπού που προβλέπει ο νόμος, δεν μπορεί να δημουργήσει υποψία για προκατάληψη στο μέσο πολίτη. Αν μάλιστα ληφθεί υπόψη ότι ο Μητροπολίτης δεν προσφεύγει στο Δικαστήριο υπό προσωπική ιδιότητα,αλλάαναπόφευκτασανμέλοςτης ΙεράςΣυνόδουπουεκ- 35 προσωπεί την Εκκλησία της Κύπρου. Είναι κατάλληλη ευκαιρία εδώναπαραθέσουμεαυτούσιατηδήλωση τουδικαστή Πική. "Αισθάνομαι επιτακτική μου υποχρέωση σ' αυτό το στά­ διο να αναφέρωτα εξής: Σαν λόγος εξαίρεσης μου από τη σύνθεσητου Δικαστηρί­ ουπροβλήθηκε καιη'μακρόχρονηφιλίακαισυνεργασία μου' μετο Μητροπολίτη Κιτίουκ.Χρυσόστομο,όπωςχαρακτηρί74 40 3 ΑΛΛ. Αυτοκέφαλος Εκκλησία της Κύπρου ν. Βουλής (Αρ. 2) Λοΐξου, Π. στηκε απότο δικηγόρο της Βουλής, κ. Μ. Χριστοφίδη. 5 10 15 20 25 Υπηρέτησα ως Πρόεδρος του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λάρνακος απότοΣεπτέμβρητου 1974 μέχρι 15/11/

1. Υπό την ιδιότηταμουαυτή,υπηρέτησαως Αντιπρόεδρος τουΔιανέλλειου Φιλανθρωπικού Ιδρύματος. Η σύσταση και λει­ τουργίατου Ιδρύματοςδιέπεταιαπότο ΚαταστατικόΈγγρα­ φο και τον περί Διανελλείου Ορφανοτροφείου Νόμο -Κεφ.
2. Απ' ό,τι γνωρίζω, όλοι OLδικαστές που υπηρέτησαν ως Πρόεδροι του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λάρνακος πριναπό εμένα, υπηρέτησαν και ως Αντιπρόεδροι του Ιδρύματος από τη σύσταση του το
3. Ο εκάστοτε Μητροπολίτης Κιτίου είναι ο Πρόεδρος του Ιδρύματος. Μετο Μητροπολίτη Κιτίου σχετίστηκα καιδιατηρούσαφι­ λικές σχέσεις στα πλαίσια της συνεργασίας μας ως μέλη της διαχειριστικής επιτροπής του Διανελλείου. Κατάτη διάρκεια τηςθητείαςμουως Αντιπρόεδρος του Ιδρύματοςείχα, τόσο με τον Μητροπολίτη Κιτίου,όσοκαιμεταάλλαμέλη τηςΕπιτροπής,αρμονικήσυνεργασία γιατην προώθηση των σκοπών του Ιδρύματος. Ησυνεργασία αυτήτερματίστηκε με το διορισμό μουστο Ανώτατο Δικαστήριο το Νιόβρη του
4. Στηνπροε­ δρία του ΕπαρχιακούΔικαστηρίου Λάρνακος μεδιαδέχθηκεο αδελφός Δικαστής κ. Ι.Παπαδόπουλος, ο οποίος επίσηςυπηρέτησε ως Αντιπρόεδρος τουΔιανελλείου μεταξύτου 1981 και του
5. Μετάτη μετάθεση του στηΛευκα)σία,τοναντικατέ­ στησεοαδελφόςΔικαστής κ.Σ.Νικήτας,οοποίος επίσης υπη­ ρέτησε ως Αντιπρόεδρος του Ιδρύματος μέχρι το Νιόβρητου 1988, πουδιορίστηκε στο Ανώτατο Δικαστήριο. 30 35 Θα αποχωρήσω από τη σύνθεση του Δικαστηρίου και δε θα λάβω μέρος στη διαδικασία για την ένσταση πουαφορά την εξαίρεση μου,λόγω της σχέσης μου μετον Μητροπολίτη Κιτίου. Διαχωρίζω το θέμααπότον άλλο λόγο πουυποστηρίζει την ένσταση στη συμμετοχή μου που σχετίζεται με την εκτέλεσητου δικαστικού μου έργου στην Αναφορά 1/86." Πρέπειναλεχθείότι,μετάτηνανάγνωσητηςδήλωσης του,οδι­ καστήςαπεχώρησεκαιδενέλαβεπεραιτέρωμέροςστηδιαδικασία. 40 Έχουμετηγνώμηότι ηεπιχειρηματολογία τουκ.Μ.Χριστο­ φίδηως καιτουκ.Λ. Λουκαΐδη, στοβαθμόπουστηρίχθηκε στην απόφαση της 11ης Ιανουαρίου, 1990, δε συνάδει με τις αρχές που μεσαφήνειαέχουν εκτεθεί σ*αυτή. Παραθέτουμεαυτούσια 75 Λοΐζου, Π. Αυτοκέφαλος Εκκλησία της Κύπρου ν. Βουλής (Αρ. 2)

(1990)τησχετικήπερικοπή: "2. Η κατάληξη σε δικαστικές αποφάσεις, καθώς και η διατύπωσητωνδικαστικώνθέσεων καιαπόψεωνσ' αυτές, δε δημιουργεί, όπως ορθά υποστηρίχθηκε, κώλυμα για τη συμ5 μετοχή Δικαστή σε μεταγενέστερη διαδικασία στην οποία εγείρονται άμεσα ή έμμεσα παρόμοιαθέματα προς εξέταση. (Βλέπε Βασιλειάδηςν.Βασιλειάδης XVIII Α.Α.Δ. 10,Βρά­ κας και Αλλος ν. ΤηςΔημοκρατίας

(1973)2 Α.Α.Δ. 139, Χατζηκώσταςν.Αναστασιάδη(\9S2)1 Α.Α.Δ. 296, Οικονομίδης 10 και Αλλοςν.Αστυνομίας

(1983)2Α.Α.Δ.301,Ραζήςκαι Άλ­ λος ν. Της Δημοκρατίας

(1983)3 Α.Α.Δ. 309, Κρητιώτης ν. Δήμου Πάφου

(1983)3Α.Α.Δ. 1460, Μακρίδης ν. Αημοκρατίας(\984) 3Α.Α.Δ. 304, Ξηρόςν. ΤηςΔημοκρατίας

(1984)3 Α.Α.Δ. 1476,Αίτησηστηνυπόθεση Ψαρά

(1985)1 Α.Α.Δ.561, 15 Αίτηση Ψαρά

(1985)1 Α.Α.Δ.604.)" Είναι κατάδηλοότι οτιδήποτελέγει ο Δικαστής στην εκτέλεση τουκαθήκοντος του,είτεαφοράστηναιτίατηςαπόφασηςή αποτε­ λεί παρατηρήσειςενπαρόδω(obiter dicta)καιάλλες απόψεις,είναι 20 κείμενοδικαστικήςυφής,πουκατάτηνομολογία μας,δεναποτελεί λόγο αποκλεισμούτουαπό μελλοντική υπόθεση, έστωκαιαν αυτή παρουσιάζειπαραπλήσιοήακόμηταυτόσημοθέμα.Μεάλλεςλέξεις ηεκπλήρωσητουδικαστικούέργουμετηνέκδοσηαπόφασης,δεδη­ μιουργεί ποτέ κώλυμα εκδίκασης μεταγενέστερων υποθέσεων από 25 τον ίδιο δικαστή σε μονομελή σύνθεση ήσυμμετοχής του σε δικα­ στήριο με ευρύτερησύνθεση. KaLαυτήείναιηεδραιωμένη άποψη της νομολογίας στην οποίααναφερθήκαμεκαιπουακολουθήσαμε πιστά την προκείμενη περίπτωση. Η υπόθεση Ραζής (ανωτέρω), στην οποία ενδιέτριψε ιδιαίτεραο κ. Λουκαΐδης για να προβεί σε 30 διαφοροποιήσεις,επαναλαμβάνειακριβώςτηνίδιαθεμελιακή αρχή καιδενεπιτρέπειτιςδιακρίσειςπου ειοτιγήθηκε. Στο σημείο αυτόπρέπειναλεχθείότι οκ. Κούρρης,πουυιο­ θέτησε την απόφαση Πικήστην Αναφορά 1/86, επίσης δε μετείχε στη συζήτηση για την έκδοση της παρούσας απόφασης. Είναι ηκατάληξη μας ότι, η εισήγηση περί κωλύματοςπρο­ ερχομένου από το περιεχόμενο της απόφασης στην Αναφορά 1/86, είναι ανεδαφικήκαιαπορριπτέα. Αυτόμαςφέρνειστοεναπομείνανθέματηςπροκατάληψης. Εί­ ναιφανερό απότηδήλωσηπουπαραθέσαμε,ότιησυνεργασίατου δικαστήΠικήμετο ΜητροπολίτηΚιτίουκαιησυνεπακόλουθηφι76 35 40 3 ΑΛΛ. 5 10 15 20 25 Αυτοκέφαλος Εκκλησία της Κύπρου ν. Βουλής(Αρ. 2) λικήτους σχέση, είχεπροέλθει απότην εκτέλεσηκαθήκοντοςτου σανΑντιπροέδρου φιλανθρωπικούιδρύματοςπουσυστάθηκεκαι λειτουργεί βάσει νόμου. Σημειώνουμε ότι ο εκάστοτε Επίσκοπος Κιτίουτυγχάνει Πρόεδροςτου.Την ίδιαθέσηστο ίδρυμακατείχαν απότην ίδρυσητουτο 1950 οικατάκαιρούςΠρόεδροιτουΕπαρ­ χιακούΔικαστηρίου Λάρνακας.Όπωςαποσαφηνίζειστηδήλωση τουοδικαστήςΠικής,ηφιλικήτουσχέσημεόλαανεξαίρεταταμέ­ λη της Επιτροπής του ιδρύματος,αποσκοπούσε στην προώθηση του αγαθοεργού σκοπού του ιδρύματος που,επαναλαμβάνουμε, πήρε υπόσταση με ειδική νομοθετική πρόνοια. Κατάτην άποψη μαςκανέναςλογικά σκεπτόμενος άνθρωπος,έστωκαιανέχειυπό­ ψητις δικαστικές αποφάσειςτου δικαστή αυτού, δεν είναιδυνα­ τόνυπ' αυτέςτις συνθήκεςναέχειυπόνοιες,έστωκαικατάεμφά­ νιση,γιατηναμεροληψία του. Επισημαίνουμε εδώ μεευαρέσκεια τηδήλωση τουκ. Χριστοφίδη ότι δεναμφισβητείταιη ακεραιότη­ τατουδικαστικούχαρακτήρατουδικαστήΠικήκαιότι ηπροσω­ πικότητα του είναι απόλυτασεβαστή. Πέρα απόταπαραπάνω συμπεράσματα μας,αγόμεθα στο συμπέρασμαότι ηαίτησηθαμπορούσε νααποτύχεικαιγια έναάλ­ λο λόγο:ότι δηλαδήυποβλήθηκε,υπότις περιστάσεις, πολύαργά στηδιαδικασία.Προςτηνκατεύθυνσηαυτήεπισημαίνουμε όχι: 1. προηγήθηκανδύοδιαδικασίες,OLαιτήσεις 1/89 και3/89 επίτου ιδίουθέματος,χωρίς καμιάενέργεια εκμέρουςτης Βουλής,και 2. ακόμηκαι στην παρούσαπερίπτωση ηαίτησηδενυποβλήθη­ κε με την πρώτη δυνατή ευκαιρία, δηλαδή στην έναρξη της διαδικασίας. 30 Παρατηρούμετέλοςότι το δικαίωμαγιαυποβολήτέτοιαςαί­ τησης δεν είναι θέμαεπιφύλαξης. 35 Σαν γενική παρατήρηση,θαλέγαμε ότι κάθεαίτηση για εξαίρεση δικαστή πρέπει να γίνεται ύστερα από πολλή περίσκεψη και να εδράζεταισε σοβαράαντικειμενικά δεδομένα. Για τους παραπάνωλόγους, το αίτημα για εξαίρεση του κ. Πική απορρίπτεται. 40 ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ, Δ.: Μετά την απόφαση του Δικαστηρίου στην αίτηση των αιτητών για εξαίρεση του Δικαστή κ. Σαββίδη, ο δικηγόρος της Βουλής ζήτησε την εξαίρεση τριών Δικαστών, μεταξύ των οποίων καιτου κ.Πική. 77 Στυλιανίδης, Δ. Αυτοκέφαλος Εκκλησίατης Κύπρουν.Βουλής (Αρ. 2)

(1990)Οι λόγοι τηςεξαίρεσης,όπως προβλήθηκανείναι:Μακρόχρονη φιλία καισυνεργασία μετονεκτωναιτητών Μητροπολίτη Κιτίου κ.κ. Χρυσόστομοκαιηαπόφασητου στην Πρόεδρος της Δημοκρατίας ν. Βουλής των Αντιπροσώπων

(1986)3C.L.R. 1439, στη σελ.

1. Βεβαίωσε ότικαμιάυπόνοιαδεν υπάρχειωςπροςτηναμερο­ ληψίατωνΔικαστώναυτώνστηνάσκησητωνδικαστικώντουςκα­ θηκόντων,αλλάυπέβαλεπως,μεβάσητομέτροπουέδωσεηΑπόφάσηγια εξαίρεση του Δικαστήκ.Σαββίδη,πληρούνταιοι πραγ­ ματικέςκαινομικές προϋποθέσειςγιαχορήγησητηςαίτησηςτου. 5 10 Οδικηγόροςτωναιτητώνυπέβαλεότι οΜητροπολίτης Κιτί­ ου δεν είναι αιτητής διάδικος,γιατί αιτητής είναι ηΑυτοκέφα- 15 λος Αγιωτάτη Ορθόδοξος και Αποστολική Εκκλησία της Κύ­ πρου καιότιηαίτησηείναι καθυστερημένηκαιεκπρόθεσμη. Η προσφυγήέγινεαπότην Αυτοκέφαλο Αγιωτάτη Ορθόδοξη και Αποστολική Εκκλησία της Κύπρου, που εκπροσωπείται, σύμφωνα με τις διατάξεις του Καταστατικού της Χάρτη, από την ΙεράΣύνοδομεόλα τα μέλητης,πουπεριλαμβάνειωςτρί­ τον τη τάξει, μετά τονΑρχιεπίσκοπο και το ΜητροπολίτηΠά­ φου,τον Μητροπολίτη Κιτίου κ.κ. Χρυσόστομο. 20 25 Μέλη του πληρώματος της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Κύ­ πρου,σύμφωναμετοΑρθρο2τουΚαταστατικούΧάρτητης, εί­ ναι όλοι οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί που μόνιμα διαμένουν στην Κύπρο καιόσοι έχουν τηνκαταγωγήτους απότην Κύπρο και εντάχθηκαν μετοβάπτισμαστην Ορθόδοξηαυτή Εκκλησία και 30 παροικούν "εν γηαλλότρια". Ηανώτατηεξουσία της Εκκλησίαςτης Κύπρουασκείται από την ΙεράΣύνοδο,ηοποίααπαρτίζεται απότους κανονικά εκλελεγμένους, χειροτονημένους καιεγκατεστημένους καιεν ενερ- 35 γεία Αρχιεπίσκοπο, Μητροπολίτες καιΧωρεπισκόπους. Η Ιερά Σύνοδος αποτελεί τηνανώτατηπνευματική,νομοθετική, διοικη­ τικήκαιδικαστικήαρχήτηςΕκκλησίας της Κύπρου(βλ. Αρθρα
2. 6 και 7του ΚαταστατικούΧάρτη τηςΑγιωτάτης Εκκλησίας της Κύπρουτου 1979). 40 Ο Μητροπολίτης Κιτίου είναι ένας απότους αιτητές,ένα από ταμέρη στην παρούσα διαδικασία και οαντίθετος ισχυρι­ σμός δεν ευσταθεί. 78 3 ΑΛΛ. Αυτοκέφαλος Εκκλησία της Κύπρου ν. Βουλής(Αρ. 2) Στυλιανίδης, Α. Στην απόφασητης πλειοψηφίας,πουδόθηκεστις 11Ιανουα­ ρίου, 1990, αναφέρεταιότι ένσταση στησύνθεσητου Δικαστηρί­ ου πρέπει να εγείρεται μετην πρώτηδυνατήευκαιρία. 5 Συμφωνώ με το ότι ηαίτηση για εξαίρεση πρέπει να γίνεται στην πρώτηδυνατήευκαιρία. Αυτό κρίνεται απόταπεριστατι­ κά της συγκεκριμένης υπόθεσης, στην οποία υποβάλλεται η αί­ τησηγια εξαίρεση. 10 Ανεξάρτητα απότηνημερομηνία καταχώρισηςτηςπαρούσας προσφυγής,η σύνθεσητου Δικαστηρίου οριστικοποιήθηκε στις 8 Ιανουαρίου,1990, ότανηΟλομέλειαπαρουσιάστηκε με πλήρη σύνθεσηγιαοδηγίες στην προσφυγή,εκτός του Δικαστή κ. Χατζητσαγγάρη,ο οποίος αυτοεξαιρέθηκε. 15 20 25 30 Στις4Ιανουαρίου, 1990, οιδικηγόροι τωναιτητώνμεάτυπηαί­ τησητους,ζήτησαντην εξαίρεσητωνκ.κ.Σαββίδη και Χατζητσαγγάρη. Οι δικηγόροι των καθ'ων η αίτηση καταχώρισαν ένσταση, στην οποίαανάφεραν,μεταξύάλλων, ότι ησοβαρότητατουθέματος απόκάθεάποψη επιβάλλει τη δικαστικήδιάγνωσητουαπότην Ολομέλειατου Ανωτάτου Δικαστηρίου σε πλήρησύνθεσηκαιεπι­ φύλαξαν το δικαίωματους ναπροτείνουν και αυτοί την εξαίρεση Δικαστών. Ηυπόθεση βρίσκεται ακόμα ουσιαστικά σε στάδιοπροδικα­ σίας. Υπάρχει εκκρεμής αίτηση εκμέρους των αιτητώνγιαπρο­ σθήκητου Προέδρου της Δημοκρατίας ωςδιαδίκου. Ηαίτηση των δικηγόρων της Βουλήςγια εξαίρεση υποβλήθηκε αμέσως μετάτηναπαγγελίατηςαπόφασηςγιατηνεξαίρεσητουΔι­ καστήκ.Σαββίδη,αφούπροηγούμενα είχεγίνει επιφύλαξη τουδι­ καιώματοςστην ένστασητους,όπωςέχειαναφερθείπιοπάνω. Ηαίτηση δεν είναι εκπρόθεσμη. 35 Οι λόγοι που προβλήθηκανγια την εξαίρεση είναι: 40 Προσωπικήφιλίακαισυνεργασία μετο Μητροπολίτη Κιτίου και το δεύτερο μέρος της απόφασης του Δικαστή κ. Πική στην Αναφορά 1/
3. OL λόγοι αυτοί,όπως έγινε εισήγηση, είναι αλληλένδετοι και έγινε προσπάθειασύνδεσης του πρώτου λόγου μετο περιεχόμε­ νο της απόφασηςστην Αναφορά 1/
4. 79 Στυλιανίδης,Δ. Αυτοκέφαλος ΕκκλησίατηςΚύπρου ν.Βοτιλής(Αρ.2)

(1990)Τοκριτήριο για εξαίρεση Δικαστή είναι ηδημιουργίαδικαιο­ λογημένης εντύπωσης ύπαρξης πραγματικής πιθανότητας προ­ κατάληψης απότοΔικαστή στο νου του μέσου εχέφρωνα πολί­ τη, ο οποίος γνωρίζει όλα τα γεγονότα. Εικασίες καικαχυπο­ ψίες μόνον δεν είναι αρκετές. Η εφαρμογή της αρχής αυτής 5 εξαρτάται απόταειδικά χαρακτηριστικά και τα γεγονότα και περιστατικά κάθε διαδικασίας. Οι Δικαστές είναι μέλητης κοινωνίας στην οποία ζουν. Εί­ ναι φυσικό ναέχουν γνωριμίες, συνεργασία σε κοινωνικά θέματα καιφιλία διαφόρων βαθμών μεάλλα μέλη τηςκοινωνίας. Όσον και αν είναι επιθυμητόοΔικαστής να θέτει αυτοπεριορι­ σμούς στον τρόποζωήςτου,δενείναιδυνατόνααπομονωθείτε­ λείως απότην υπόλοιπη κοινωνία. 10 15 Προσωπική φιλία μεδιάδικο είναι λόγος εξαίρεσης Δικαστή. Γνωριμία, απλήσχέση, απλήσυνεργασία σεκοινοφελή ιδρύματα δεν είναιδυνατόναδημιουργήσει δικαιολογημένη εντύπωσηπρο­ κατάληψηςτουΔικαστή. Μόνοπροσωπικήφιλίαυψηλούβαθμού και στενήείναι δυνατό να προκαλέσει δικαιολογημένα την εντύ- 20 πωση της πιθανότητας πραγματικήςύπαρξης προκατάληψηςκαι έλλειψης αμεροληψίας. Πρέπει να είναι τέτοιας έκτασης ηφιλία πουναδημιουργεί εύλογα στονουτου μέσουανθρώπουτηνεντύ­ πωση ότι οδιάδικοςδεν θαέχει ανεξάρτητηκαι αμερόληπτηκρί­ σηαπότοΔικαστή. 25 Η απονομή της δικαιοσύνης και ημεγάλη αξία της λειτουρ­ γίας της είναι ότι οιΔικαστές μπορούν νααπονέμουν αμερόλη­ πτη δικαιοσύνη στολαό της χώρας τους, μεπλείστα μέλη του οποίου είναι γνωστοί ήέχουν κάποιουείδους σύνδεση. Εάνδεν ικανοποιείταιτοπιο πάνωκριτήριο,οΔικαστής δεν μπορεί να εξαιρεθεί, άλλως δεθαήταν δυνατό ναυπάρχουν Λειτουργοί για την απονομή της δικαιοσύνης στη χώρα μας. (Βλ.Cottleν. Cottle [1939]2All E.R. 535.) 30 35 Στην παρούσα υπόθεση,το μόνο στοιχείο ενώπιό μας είναιη γραπτήδήλωσηπουοΔικαστήςκ. Πικής,διάβασεστοΔικαστήριο, στην οποία αναφέρει ότιμετοΜητροπολίτη Κιτίου σχετίστηκε και διατηρούσεφιλικές σχέσειςσταπλαίσιατηςσυνεργασίαςτου, ως μέλοςτηςδιαχειριστικής Επιτροπήςτου ΙδρύματοςΔιανελλεί- - 40 ου Ορφανοτροφείου, που ιδρύθηκε μεΝόμο,τουοποίου Πρόε­ δροςείναι οΜητροπολίτηςκαιΑντιπρόεδρος οΠρόεδροςτουΔι­ καστηρίου Λάρνακας. Στην ίδιαθέσηυπηρέτησανόλοι οι Πρόε­ δροι.τουΔικαστηρίου Λάρνακαςαπότο 1950 μέχρι σήμερα. 80 3 ΑΛΛ. Αυτοκέφαλος ΕκκλησίατηςΚύπρουν.Βουλής(Αρ.2) Στυλιανίδης,Δ. Η φιλία και συνεργασία αυτή δεν ικανοποιεί τα κριτήρια εξαίρεσης, όπωςτέθηκανπιο πάνω. 5 10 15 20 Η έκφραση απόΔικαστή γνώμης ή θέσης πάνω σεοποιοδήποτένομικό θέμασεδικαστικήδιαδικασίαδεναποτελείκώλυμα για συμμετοχή του στη σύνθεση Δικαστηρίου για ακρόασηυπό­ θεσης,στην οποίαεγείρεται το ίδιονομικόζήτημα. ΤοέργοτουΔικαστήείναιηεπίλυσητωννομικώνκαιπραγματικώνεπίδικωνθεμάτωνπουεγείρονταιστηνκάθευπόθεση,μεβά­ σητο Σύνταγμα καιτους Νόμουςτης χώρας. Είναι επιθυμητόο Δικαστής να περιορίζεται στη διατύπωση απόψεων που έχουν άμεση σχέσημε θέματαπου είναι αναγκαία για την εκτέλεσητου δικαστικού αυτούκαθήκοντος. Προηγούμενη απόφαση Δικαστή και έκφραση απόψεων σ' αυτή δεν προδικάζει απαραίτητα τη γνώμητουσε συνταγματικάκαινομικάθέματα σε μεταγενέστερη υπόθεση. Αυτόισχύει μειδιαιτερότηταστηνπερίπτωσηΔικαστών τουΑνωτάτου Δικαστηρίου τηςχώρας,λαμβανομένηςυπόψη της διάρθρωσης καιτης σύνθεσης των Δικαστηρίων. Σεπολλές υποθέσεις Δικαστές του Ανωτάτου Δικαστηρίου έχουν αλλάξει τη γνώμητουςσε μεταγενέστερες υποθέσεις. 30 Στην Αυστραλιανή υπόθεση The Queen v. Commonwealth Concilliation and Arbitration Commission;Ex Pane Angliss Group, 122 C.L.R.546,ζητήθηκεέκδοσηδιατάγματος (prohibition) να εμποδίσει τον Πρόεδρο και Αντιπρόεδρο της Επιτροπής από τουναείναι μέλη της Επιτροπής,γιατί σεπροηγούμενη απόφαση τους,εξέφρασανγνώμες γιατηνεφαρμογήκαιτον τρόπο εφαρμο­ γής ισομισθίας μεταξύ των δύο φύλων, που δεν ήταν αναγκαίες γιατηνυπόθεση. Οι λόγοι εξαίρεσης τουςήταν,μεταξύάλλων: 35 "Π) That their Honours are disqualified from adjudicating on the said application because there are reasonable grounds for suspectingthatthey haveprejudgedanissueinvolvedin thesaid application. 25 (VI) That justicewouldnot appear to be done if their Honours were members of the Bench to adjudicate upon the said application." ΗΕπιτροπήήτανυπόχρεηνα ενεργεί δικαστικά. Το Ανώτα­ τοΔικαστήριο της Αυστραλίας στη σελ. 553 είπε: "Δενείναιαφύσικογιαμέλοςτης Επιτροπήςαπόκαιρούεις 81 Στυλιανίοης, Α. Αυτοκέφαλος Εκκλησία της Κύπρουν. Βουλής (Αρ. 2)

(1990)καιρό,στην άσκηση τωνκαθηκόντωντου,ναεκφράζειγνώμες αναφορικάμετοεπιθυμητότηςαλλαγήςτουτρόπουτηςαρχής του καθορισμού του μισθού. Είναι επιτρεπτό αρκετό εύρος σχηματισμούκαιέκφρασηςγνώμηςσεθέματαδημοσίουενδια­ φέροντος,παρόλο όπ δεν πρέπει να λησμονείται ότι δεν πρέπει ναεπεκτείνεται σετρόποπουναυπονομεύεται ηεμπιστο­ σύνητουκοινού σταΔικαστήρια,μετηδημιουργίασε υπεύθυ­ νους ανθρώπουςεύλογης υποψίας προκατάληψης. Στησελ. 555 το Ανώτατο Δικαστήριο της Αυστραλίας είπε: 5 10 "Certainly, in our opinion, neither the existence nor the expression of such an attitude of mind as we have mentioned would justify a reasonable apprehension that a member of the Commission might notbring orbe abletobringto thework of 15 the Commission involving the question of equal pay a fair and unprejudiced mind able with judicia propriety to decide the matter placed before it. Itis of course theduty of the members of the Commission alwaystohave andto display awillingness, indeed an anxiety, to give full and fair consideration to every 20 relevant argument thatmay beaddressed tothemfor arevision oreven an abandonment of announced opinions. But the mere expression of opinion upon a general question of policy and even the fact that a step has been taken in furtherance of such a policy,if that be the right view of what the Commission did 25 and the President said, give, in our opinion, no reasonable ground for a lack of confidence in the integrity of future decisions upon or involving the question of equal pay." Ο Δικαστής,βεβαίως,δεναναμένεταινααπομακρύνεταιαπό το έργο του και να ασκεί δικαστικοπολιτική δραστηριότητα σε αλλότριους χώρους στις αποφάσειςτου. Οι Δικαστές είναιου­ σιώδες μέρος τηςΔημοκρατικήςοργάνωσης τηςπολιτείας.Η θέ­ ση τους είναι εξίσου σπουδαίαμε τη θέση της Εκτελεστικής και τηςΝομοθετικήςΕξουσίαςκαιηλειτουργίατους,παρόλοότιείναι ολιγότερο ενεργητική, είναι εξίσου απαραίτητη. 30 35 Οκ.ΠικήςείναιΔικαστήςτουΑνωτάτουΔικαστηρίου. Διεξήλθα μεπροσοχήτηναπόφασητουστηνΑναφορά 1/

1. Παρόλοότι περιέχει απόψειςκαιδηλώσειςπουδενήταναναγκαίεςγιατηνεπί- 40 λύσητουζητήματοςπουηγέρθηκε, δενείμαιικανοποιημένοςότιεί­ ναι δυνατόνα δημιουργήσει τηνεντύπωση στο νουτουεχέφρωνα κοινούανθρώπουότιοΔικαστήςκ.Πικήςθασυμμετάσχει στησύν­ θεσητου Δικαστηρίου για τηνεκδίκασητηςπαρούσας προσφυγής 82 3 Α.Α.Δ. Αυτοκέφαλος Εκκλησία της Κύπρου ν. Βουλής (Αρ. 2) μεπροκατάληψηή προαπόφασηή επηρεασμένος. 5 10 15 20 25 30 35 40 Γιαόλα ταπιοπάνωδεσυντρέχει λόγος εξαίρεσης τουΔικα­ στή κ. Πική από τη σύνθεση του Δικαστηρίου στην παρούσα υπόθεση. ΠΟΠΑΤΖΗΣ, Δ.: Συμφωνώ με την απόφαση του αδελφού Δικαστή Δ. Στυλιανίδη. Θα ήθελα όμως να προσθέσω τα εξής αναφορικά μετονπροβαλλόμενο λόγο εξαίρεσης τουΔικαστή Γ. Πική που αναφέρεται στο περιεχόμενο της απόφασης που έχει εκδόσει στην Αναφορά αρ. 1/
2. Η προσέγγιση σε θέματαεξαίρεσης Δικαστών απόδικαστικές διαδικασίεςγιααπόψειςπουέχουν εκφράσει πάνωσενομικάκαι άλλα συναφήθέματα,είτεσε προγενέστερη δικαστική διαδικασία είτεσε άλλες εργασίες τους πουέχουν σχέσημε την εξέλιξηή τον εκσυχρονισμό του δικαίου,δεν πρέπει να είναι τέτοια ώστε να αποτελεί τροχοπέδη στη συνέχιση της ουσιαστικής προσφοράς τωνδικαστώνστοντομέααυτό. Καιστην ΚύπροκαιστηνΑγγλία δεν είναι ασύνηθες για Δικαστές του Ανωτάτου Δικαστηρίου να προεδρεύουνήνασυμμετέχουν σεΝομοπαρασκευαστικές Επιτρο­ πέςή νασυγγράφουννομικά βιβλίαή άρθρα σεπεριοδικάνομικά καιάλλασταοποίαναεκφράζουναπόψειςκαιεισηγήσεις πάνωσε θέματα που μπορούν να χαρακτηριστούν σαν κοινωνικά ήπολιτειακάγιαυποστήριξη των νομικών θέσεων που πραγματεύονται ή εισηγούνται. Παρόμοιεςεισηγήσεις καιαπόψειςσυχνάβρίσκου­ με σε αποφάσεις σε δικαστικές διαδικασίες, που αντικειμενικά κρίνονται σανόχι αναγκαίεςγιατην επίλυση των επίδικων νομι­ κώνθεμάτωνκαιπουείναικαθαράκοινωνικές ήπολιτειακές. Παράδειγμααποτελούνεκφράσειςκαιδηλώσεις τουΔικαστή Γ.Πική στην απόφαση του στην Αναφορά αρ. 1/86, στις οποίες επέσυραν τηνπροσοχή μαςο ευπαίδευτοςδικηγόρος των καθ' ων ηαίτηση στην προσφυγήκαιοΈντιμος Βοηθός Γενικός Εισαγγελέας. Πιστεύω ότι για σκοπούς εξαίρεσης Δικαστών καμιάδιάκριση δεδικαιολογείται μεταξύδηλώσεων αυτήςτης μορφήςπουέγιναν από Δικαστή σε δικαστικήαπόφαση αφ'ενός και παρόμοιων δη­ λώσεων που έγιναν απόΔικαστή σε εργασία του,είτευπό μορφή βιβλίου πουέχεισυγγράψει, είτευπό μορφήάρθρων του σε νομικό περιοδικό, είτε υπό μορφή Έκθεσης Νομοπαρασκευαστικής Επιτροπής,στη σύνθεση τηςοποίαςμετείχε, αφ'ετέρου. Ούτεδι­ καιολογείται οποιαδήποτεδιάκριση μεταξύ απόψεων σεδικαστι­ κέςαποφάσειςπουαποτελούναναγκαίομέροςτουσκεπτικού,αφ' ενός,καιαπόψεωνπουέχουν μορφήαπλώνπαρατηρήσεων(obiter 83 Πογιατζής, Δ. Αυτοκέφαλος Εκκλησία της Κύπρου ν. Βουλής (Αρ. 2)

(1990)dicta)ή ακόμαδηλώσεων πουεκφράζουνόχινομικές αλλάκοινω­ νικές αποκλειστικά απόψεις, αφ' ετέρου. Και των δυο ειδών οι δηλώσεις έχουν τον ίδιοακριβώςαντίκτυποστο μυαλότου μέσου εχέφρωνα πολίτη για την πιθανότητα δημιουργίας σ' αυτόν τη εντύπωσης ότι ο Δικαστής δυνατό να μην ενήργησε με την αναγκαίαέλλειψη προκατάληψης. 5 Για τους πιο πάνω λόγους και συνεπής προς τις θέσεις μου όπως εκφράζονται στην απόφασητης μειοψηφίας των Δικαστών Μαλαχτού, Στυλιανίδη, Κούρρη και εμένα στην αίτηση για εξαίρεσητου Δικαστή Λ. Σαββίδη, δε θεωρώ ότι οι επίδικες απόψεις που εξέφρασε ο Δικαστής Γ. Πικήςστην απόφαση του στην Ανα­ φορά αρ. 1/86, μερικές των οποίων δέχομαι ότι, ούτε αναγκαίες ούτενομικής μορφήςήταν,αποτελούνλόγο εξαίρεσης τουαπότην παρούσα σύνθεση του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Διαταγή ωςανωτέρω. 84 10 15