(1990)5 Μαρτίου, 1990 [Α. Ν. ΛΟΪΖΟΥ, Πρόεδρος] ΕΥΣΤΑΘΙΟΣ ΟΞΥΝΟΣ, Αιτητής, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΑΜΥΝΗΣ ΚΑΙ/Ή ΜΕΣΩ ΤΟΥ ΑΡΧΗΓΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΦΡΟΥΡΑΣ ΚΑΙ/Ή ΜΕΣΩ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΦΡΟΥΡΑΣ, Καθ' ων η αίτηση. (Υπόθεση Αρ. 545/88). Στρατός της Δημοκρατίας — Πειθαρχικό δίκαιο — Αξιωματικοί — Ποι νές — Καν. 9,12
(1)και 13
(1)τ<ύνΠειθαρχικών Κανονισμών της Εθνι κής Φρουράς 1978-1979— Περιστάσεις ορθής εφαρμογής τους. Γενικές Αρχές Διοικητικού Δικαίου — Αρχή της Φυσικής Δικαιοσύνης — Δικαίωμα προηγούμενης ακρόασης τον διοικούμενου — Χαρα κτηριστικά — Περιστάσεις προσβολής του στην κριθείσα περίπτω ση. 5 Ο αιτητής προσέβαλε την επιβολή και επικύρωση πειθαρχικής ποινής σε βάρος του: ' υ Το Ανώτατο Δικαστήριο απορρίπτοντας την προσφυγήαποφά σισε ότι: 1. Ο ισχυρισμός του καθ' ου η αίτησηπερί λανθασμένης διαδικασίας κάτω απότον Κανονισμό 12
(1)είναι ανυπόστατος,γιατίσύμφωνα μετον Κανονισμό 13
(1)στην περίπτωσηπουοι ποινέςπουπροβλέ πονται στον Κανονισμό9κρίνονται ωςανεπαρκείς,τότετοζήτημα παραπέμπεται εις Επιτροπήη οποίααποφασίζει εάνθαπροσαφθεί κατηγορία ηοποίαθαεκδικαστεί απόΠειθαρχικό Συμβούλιο. Στην προκειμένη περίπτωση η ποινή που επιβλήθηκε στον αιτη- 740 15 ^υ 3 AAA Όξυνος v. Δημοκρατίας τήπροβλέπετο από τον Κανονισμό 9, οπόταν ο Κανονισμός 13 δεν εφαρμόζεται και συνεπώς η διαδικασία που ακολουθήθηκε ήταν η ορθή. 5 10 2. Σχετικά με την υποχρέωση της Διοίκησης να καλέσει κάποιον σε ακρόαση,ηδιοίκηση απαλλάσεται εάνο ενδιαφερόμενος είχεήδη την ευκαιρίαναεκθέσειτις απόψεις του ενώπιον άλλης δημοσίας αρχής,αλλάμόνον ότανηπροηγηθείσαακρόασηείναιτέτοιας φύ σεως, ώστε να μπορεί να αναπληρώσει ουσιαστικά την ακρόαση πουπαραλείφθηκε.Προϋπόθεσηγι' αυτόείναικατάτην ακρόαση πουέγινεοενδιαφερόμενος ναήτανενήμερος τηςκατηγορίαςενα ντίον του και της σοβαρότητας των απειλουμένων κυρώσεων. Προηγηθείσα όμως εξέταση αυτούαπλώςως μάρτυραδεναρκεί. 15 Σαφώςλοιπόν στην προκειμένη περίπτωση ηεξέτασητου αιτητή ως μάρτυρα στην ανάκριση για την κλοπή των τυφεκίων δεν μπορεί ναθεωρηθεί ότι απάλλαξετους καθ' ωνη αίτησηαπότην υποχρέωση νατου δώσουν την ευκαιρία να ακουσθεί. 20 Τογεγονόςότι οαιτητήςάσκησε διαδοχικήυποβολήπαραπόνου δεν μπορεί ναθεωρηθεί ότι αυτόςπαραιτήθηκετουδικαιώματος της ακροάσεως, γιατί το δικαίωμα ακροάσεως δεν είναι παραιτητόν. 25 Στηνπροκειμένηπερίπτωση, εφόσονπρόκειταιπερίμησύνθετηςδι οικητικήςενέργειας,τογεγονόςότιδόθηκεστοναιτητήδύοφορές,η ευκαιρία να ακουστεί με τις επανυποβολές παραπόνων,αυτό δεν διορθώνειτηνπαράληψητωνκαθ'ωνηαίτησηνατουδώσουντοδι καίωμαναακουστείκατάτηνπρώτηφορά,συνεπώςηαπόφασητου Διοικητή, ημερομηνίας 8 Δεκεμβρίου 1987, πάσχει γιατί λήφθηκε αντίθεταπροςτουςκανόνεςτηςφυσικήςδικαιοσύνης. Αλλάεφόσον αυτή θαέπρεπε ναείχεπροσβληθεί μεπροσφυγήα)ςπράξη αυτοτε λής,εντόςτηςκαθορισμένης απότοΑρθρο 146τουΣυντάγματοςπερίοδοντωνεβδομήνταπέντεημερών,ηπαρούσαπροσφυγήείναιεκπρόθεσμη. 30 35 40 Έστωόμωςκαιεάνήθελεθεωρηθεί ότιορθάπροσβλήθηκεη απά ντηση του Υπουργού, ημερομηνίας 20 Μαΐου, 1988, γιατί πρό κειταιπερί σύνθετης διοικητικής ενέργειας ή καισαν αυτοτελούς πράξεως,ότανέφθασεστοστάδιοαυτόη υπόθεση,είχεήδηδοθεί στον αιτητήδύο φορές ηευκαιρία να ακουστεί με τις επανυπο βολές παραπόνων, και συνεπώς ο ισχυρισμός του δεν ευσταθεί. Ηπροσ(ρνγήαπορρίπτεταιχωρίςέξοδα. 741 Όξννος ν.Δημοκρατίας
(1990)Αναφερόμενη υπόθεση: Petrou v.Republic
(1980)3C.LR.
- Προσφυγή. 5 Προσφυγή εναντίον της απόφασηςτωνκαθ'ωνηαίτηση να επιβάλουν στον αιτητήκαι/ήναεπικυρώσουν πειθαρχικήποινή δεκαήμερης κράτησης. 10 Ε.Ευσταθίου, γιατονΑιτητή. Μ. Φλωρέντζος, Ανώτερος Δικηγόρος τηςΔημοκρατίας, για τους Καθ'ωνηαίτηση. Cur. adv.vult. 15 Α.Ν.ΛΟΪΖΟΥ,Π.: Μετηνπαρούσαπροσφυγήοαιτητήςζη τά απότοΔικαστήριο τηνπιο κάτω θεραπεία:20 "Α. Δήλωσηκαι/ήδιαταγήτου Δικαστηρίου ότιηαπόφα σητων καθ' ωνηαίτησηημερομηνίας 8.12.1987,Τεκμήριο Α, με την οποίαν του κοινοποιήθηκε απόφασηγια επιβολή σε αυτόν πειθαρχικήςποινής δεκαήμερηςκράτησης και/ή ηαπό φασητωνκαθ'ωνηαίτηση ημερομηνίας 20.5.1988Τεκμήριο 25 Β μετην οποίανοικαθ' ωνηαίτηση επικύρωσαν την αναφερομένην ποινήν και/ή μετηνοποίαν απέρριψαν αίτησητου αιτητή όπως ακυρωθεί ηεπιβληθείσα εις αυτόν πειθαρχική ποινήημερομηνίας 8.12.87Τεκμήριο Αείναι άκυρη και/ή πα ράνομηκαι/ή εστερημένηεννόμου αποτελέσματος και/ήηπα- 30 ράλειψη θαέπρεπε ναμην ελάμβανεν χώραν." Ο αιτητής είναι μόνιμος Αξιωματικός του Στρατούτης Δημο κρατίας καιυπηρετεί μεαπόσπασηστην Εθνική Φρουράαπότο 1965,φέρει δεαπό 1ηςΙουνίου 1987 τοβαθμότουΣυνταγματάρχη. 35 Μεδιαταγήτου Υπουργού Άμυνας τοποθετήθηκε στις 24Απριλί ου 1986 γιαυπηρεσία στοΤάγμαΒαρέωνΌπλων(ΤΒΟ) της Εθνι κήςΦρουράςωςΔιοικητής,απόόπουστις 12Αυγούστου 1987 με τατέθηκεστο 7οΤΠΣΠ ωςΔιοικητής,όπουκαιυπηρετείτώρα. 40 Στις23Δεκεμβρίου 1986 καιγύρωστις 03.30τοπρωΐ έγινεστο οίκημα του Σωματείου "ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΣ" στηΛευκωσία ένοπλη ληστεία καιως συμμέτοχος σ'αυτήσυνελήφθηκε απότηνΑστυνο μίακαιοΣτρατιώτηςτου 3ουΛόχουτουΤΒΟ Ανδρέας Παμπου742 3 ΑΛΛ. 5 ΙΟ Όξυνοςν.Δημοκρατίας Λοΐζου, Π. κάς. Επειδήαπό τις Αστυνομικέςανακρίσεις διαπιστώθηκε ότιτα δύο όπλα πουχρησιμοποιήθηκαν κατάτηληστεία ήταν Στρατιω τικά αυτόματα τυφέκια χρεωμένα στο ΤΒΟ, διατάχθηκε από τις Στρατιωτικές Αρχές ανάκρισηγιαδιαπίστωση των συνθηκώνκάτω απότις οποίες κλάπησαν ταδύο αυτάαυτόματατυφέκιααπό το ΣτρατόπεδοτουΤΒΟ καικαταλογισμό των ευθυνών. Από την ανάκριση προέκυψε ότι τα αυτόματα τυφέκια τα έκλεψεαπότοΣτρατόπεδοτουΤΒΟ οΣτρατιώτηςτου3ουΛόχου της ΜονάδαςαυτήςΑνδέας Παμπουκάς, καιότι η κατάστασηπου επικρατούσε στα Στρατόπεδοτου ΤΒΟ κατάτον ουσιώδη χρόνο που κλάπηκαν τα δύο αυτόματα τυφέκια,ήταν απαράδεκτη από απόψεως μέτρων ασφαλείας,και γιατην κατάστασηαυτή διοικη τικάυπεύθυνος εκρίνετο οαιτητής,ως Διοικητής τηςΜονάδας. 15 20 25 30 35 Ηανάκρισηυποβλήθηκε ιεραρχικά στον Αρχηγότης Εθνικής Φρουράς, σύμφωνα με το άρθρο 104 του Στρατιωτικού Ποινι κού Κώδικα και Δικονομίας 1964-1985,ο οποίος και αφούεπέ βαλε πειθαρχικές ποινές στους Στρατιωτικούς εναντίον των οποίων προέκυπταν ευθύνες για διάπραξη πειθαρχικών παρα πτωμάτων, την έθεσεστο Αρχείο. Μεταξύ των Στρατιωτικών στους οποίους επιβλήθηκαν πει θαρχικές ποινές ήταν και ο αιτητής. Η πειθαρχική ποινή που επεβλήθηκε στον αιτητή από τον Αρχηγό της Εθνικής Φρουράς κοινοποιήθηκε σ' αυτόν,και στη σχετική διαταγή κοινοποίησης της υπήρχε και ηαιτιολογία της ποινής και του διαπραχθέντος απ' αυτόν πειθαρχικού παραπτώματος. (Τεκμήριο Α). Ο αιτητής μετά την κοινοποίηση σ' αυτόν της πειθαρχικής ποινής που του επιβλήθηκε υπέβαλε στις 21 Δεκεμβρίου 1987 ιε ραρχική αναφορά παραπόνου (Τεκμήριο 4), σύμφωνα με τις πρόνοιες των Πειθαρχικών Κανονισμών της Εθνικής Φρουράς 1978-1979,ζητώντας ακύρωση της ποινής, στην οποία αναφέρει ταακόλουθα: "
- Αναφέρω ότι παραπονούμαι για την ποινή που μου επιβλήθηκε με το σχετικό για τους παρακάτω λόγους: 40 α. Με το αιτιολογικό της ποινής επιρρίπτεται η ευθύνη στην διοίκηση του Τάγματος μήαντιμετώπισης με υπευθυνό τητα των θεμάτων ασφάλειας, τηρήσεως των διαταγών και γενικότερα ότι το Τάγμαδεν λειτουργούσε εύρυθμα, ενώ δεν είναι πραγματικότητα διότι: 743 Λοΐζου, Π. Όξυνοςν. Δημοκρατίας
(1990)
(1)Ταπιοπάνω(Μέτραασφαλείας,τήρηση διαταγών, λει τουργικότητα Μονάδος)ήταν υποδειγματικά και τούτο απο δεικνύεται απότις επιθεωρήσεις πουέγιναν στοΤάγμα,τους ελέγχους των μέτρων ασφάλειας και λειτουργικότητας της Μονάδος που κατ' επανάληψη έγιναν απότις προϊστάμενες Διοικήσεις (νίΣΔΙ-Β' ΑΣΔ-ΟΑΣ/ΓΕΕΦ)ως και διαπιστώσεις του ΓΕΕΦ για άψογη παράσταση-εμφάνιση και άριστη εκπαίδευση-ηθικό Αξκώνκαι οπλιτών.
(2)Ηκλοπή δύο τυφεκίων την νύκτα22-23/12/86απότον ίδιοτο σκοπό,δεναποτελεί παράληψητηςδιοικήσεως τουΤάγματος, καθ' ότι η διοίκηση εφάρμοσε όλες τις διαταγές που υπάρχουνωςπροςτηνασφάλειαοπλισμούκαικαθόρισεόλατα προβλεπόμενα όργαναασφαλείαςκαιεσωτερικήςυπηρεσίας. 5 10 15
(3)OL τυχών παραλήψεις των διαφόρων οργάνων, (Αξκός Υπηρεσίας- θαλαμάρχης- Θαλαμοφύλακας- Δεκ. αλλαγής-περιπολα)α>ς προς τηνεκτέλεση τωνκαθηκόντων των,αποτελούν ευθύνητουδιοικητούτουΤάγματος,διότιτακαθήκοντατωνπιο πάνωόπωςκαισχετικέςδιδασκαλίες έγινανκατ' επανάληψη. 20
(4)Παραλήψεις ως προς τα μέτρα ασφαλείας που εάν δεν υπήρχανπιθανόνααπέτρεπαντηνκλοπήτωνόπλωνκαιγιατις οποίες καμίαευθύνη φέρειτοΤάγμα,είναιη μη ύπαρξη περιφεριακούφωτισμού και ηυποτυπώδηςπερίφραξητου Στρατοπεδου,ταοποίακατ' επανάληψηανεφέρθηκανστην υπηρεσία. 25 β. Αναφέρω ακόμη on κατάτην 27χρονηυπηρεσία μου (4 1/2χρόνια διοικητής τάγματος)ουδεμίαπαρατήρησημουέγι νε για παράπτωμαήπαράληψηεκτέλεσης διαταγής. 30
- Παρακαλώ γιατις δικές σας ενέργειεςγιατην ακύρωση της ποινής που μου επιβλήθηκε." Τοπαράπονοτου όμως κρίθηκε αβάσιμοκαι ηποινή "ως κα- 35 λώς επιβληθείσα". Με νέα αναφορά του με ημερομηνία 26 Φε βρουαρίου 1988 (Τεκμήριο 6) με την οποία ζήτησε τηνπροώθη ση του παραπόνου του στον Υπουργό Αμυνας. Στην αναφορά του αυτήαναφέρει τα ακόλουθα: 40 "
- Αναφέρω ότι δεν έχω πεισθή αναφορικάμετην απάντηση που μου δόθηκε με το (ε) σχετικό, εις ό,τι αφοράτο παράπο νο μου που υπεβλήθη με το (β) σχετικό. 744 3 ΑΛΛ. 5 Όξυνος ν. Δημοκρατίας Λοΐζου, Π.
- Συνημμέναεπανυποβάλωτοπαράπονομουμετησχετική αλληλογραφία (φωτοαντίγραφα)και παρακαλώγια τις δικές σαςενεργείςέτσιπουναεξετασθεί αυτόαπότην προϊσταμένη του ΓΕΕΦΑρχή, όπως καθορίζεται απότην παράγραφο
(10)των Πειθαρχικών Κανονισμών της ΕθνικήςΦρουράς." Ο Υπουργός αφού μελέτησε την περίπτωση του, έκρινε κι' αυτός το παράπονο του αβάσιμο,και την ποινή που του επε βλήθηκε ως καλώς επιβληθείσα (Τεκμήριο Β). 10 Οαιτητήςύστερααπ' αυτόκαταχώρησετηνπαρούσαπροσφυγή. 15 20 25 30 35 40 Είναιηθέσητουαιτητήότιουδέποτετουλέχθηκε ότι ήτανύπο πτος διάπραξης πειθαρχικού παραπτώματοςή ότι διέπραξε πειθαρχικό παράπτωμα και ούτε στο Τεκμήριο "Α" διατυπώνεται η διάπραξηοποιουδήποτε παραπτώματος κάτωαπότουςΠειθαρχι κούς Κανονισμούς της Εθνικής Φρουράς.Επίσης ισχυρίζεται ότι απόαυτόνουδέποτεζητήθηκεναδώσει εξηγήσειςήνααπολογηθεί γιατααποδιδόμεναεναντίοντουούτεκαιτουκοινοποιήθηκεοποιαδήποτεκατηγορίαούτως ώστεναέχει την ευκαιρίανα ετοιμάσει τηνυπεράσπισητου. Γιαπρώτηφοράδεισχυρίζεται ότιείχεεπαφή μετηνεναντίοντουυπόθεσηόταντουκοινοποιήθηκεηεπιβληθείσα πειθαρχικήποινήτηςδεκαήμερηςκράτησης μετοΤεκμήριο "Α". Είναι ο ισχυρισμός του αιτητή ότι τα πιο πάνω αποτελούν σύνθετη διοικητική ενέργεια οπόταν προσβαλλόμενης της τελι κής πράξης προσβάλλεται και όλη η προηγούμενη διαδικασία και ότι είναι αντίθετη προς τις αρχές του διοικητικού δικαίου και των κανόνων της φυσικής δικαιοσύνης,ηδε παράλειψη αυτήνακληθεί οαιτητήςδεναναπληρούταιαπό τυχόν εξέταση του ως μάρτυρασε κάποιοπροκαταρκτικόστάδιο της διαδικασίας. Είναιο ισχυρισμός τωνκαθ' ωνηαίτησηότικατάπρώτοδό θηκεστον αιτητήπλήρης ευκαιρίανααπολογηθεί καινα προβάλει τους ισχυρισμούς του για το συγκεκριμένο πειθαρχικόαδί κημα μετις ιεραρχικές αναφορέςπαραπόνωνπουυπέβαλεσύμ φωνα με τον Κανονισμό 12 των Πειθαρχικών Κανονισμών της Εθνικής Φρουράς1978-1979. Αλλάανεξάρτηταμεταπιο πάνω, ισχυρίζονται ότι ηυποβο λή παραπόνωνσύμφωνα με τον Κανονισμό 12δεν αποτελεί μέ ρος της σύνθετης διοικητικής ενέργειας επιβολής πειθαρχικής ποινής,οπότανθαέπρεπεναείχεπροσβληθεί μεπροσφυγήη αρ χική απόφασητου Διοικητή με ημερομηνία 8 Δεκεμβρίου 1987 745 Λοΐζου, Π. Όξυνος ν. Δημοκρατίας
(1990)μετην οποίατουείχε επιβληθεί η ποινή, καιότι συνεπώς ηπρο σφυγή είναι εκπρόθεσμη. Τέλοςείναιη εισήγησητουδικηγόρουτωνκαθ' ωνηαίτησηότι ενπάσηπεριπτώσει οιδιατάξειςτου Κανονισμού 12δεν μπορούν 5 να εφαρμοστούν σεπερίπτωσηεπιβολής πειθαρχικήςποινήςγιατί ο Κανονισμός 12
(1)ορίζει περιοριστικά εναντίον ποίωνπράξεων μπορεί να στραφεί το παράπονοκαι δεν περιλαμβάνει την πει θαρχικήποινή. Αντίθετα για την επιβολή πειθαρχικήςποινής οι ίδιοικανονισμοί προβλέπουνστησυνέχεια ΠειθαρχικόΣυμβούλιο 10 ή Επιτροπή,οι αποφάσειςτωνοποίων μπορούνναπροσβληθούν μόνο με ιεραρχικήέφεση(Αναθεώρηση) σύμφωνα μετον Κανονι σμό
- Επιπρόσθεταστην παρούσαυπόθεσηηπειθαρχικήποινή επιβλήθηκε στον αιτητή από το Διοικητή της Εθνικής Φρουράς σύμφωνα με τη ρητή νομοθετική διάταξη του άρθρου 124 του 15 ΣτρατιωτικούΠοινικού ΚώδικακαιΔικονομίας 1964 έως
- Ο ισχυρισμός τουκαθ' ουη αίτησηπερίλανθασμένης διαδικα σίας κάτω από τον Κανονισμό 12
(1)είναι ανυπόστατος, γιατί σύμφωνα με τον Κανονισμό 13
(1)στην περίπτωσηπου OL ποινές που προβλέπονται στον Κανονισμό 9 κρίνονται ως ανεπαρκείς, τότε το ζήτημαπαραπέμπεταιεις Επιτροπήη οποίααποφασίζει εάν θαπροσαφθεί κατηγορίαηοποίαθαεκδικαστεί από Πειθαρ χικό Συμβούλιο. 20 25 Στηνπροκειμένη περίπτωσηηποινήπουεπιβλήθηκε στοναι τητή προβλέπετο από τον Κανονισμό 9, οπόταν ο Κανονισμός 13δεν εφαρμόζεταικαισυνεπώς η διαδικασίαπου ακολουθήθη κε ήτανη ορθή. 30 ΣχετικάμετηνυποχρέωσητηςΔιοίκησης νακαλέσεικάποιοσε ακρόασηαπαλλάσεταιεάνοενδιαφερόμενοςείχεήδητηνευκαιρία να εκθέσει τις απόψεις του ενώπιον άλλης δημοσίας αρχής,αλλά μόνονότανηπροηγηθείσαακρόασηείναιτέτοιαςφύσεως,ώστενα μπορεί να αναπληρώσει ουσιαστικά την ακρόασηπου παραλεί- 35 φθηκε. Προϋπόθεσηγι' αυτόείναικατάτηνακρόασηπουέγινεο ενδιαφερόμενος να ήταν ενήμερος της κατηγορίας εναντίον του καιτηςσοβαρότηταςτωναπειλουμένων κυρώσεων. ΒλέπεΣτασι νόπουλος, τοΔικαίωματης Υπερασπίσεως Ενώπιοντων Διοικη τικώνΑρχών
(1974)σελ. 231-232. Προηγηθείσαόμως εξέταση αυ- 40 τουαπλώςως μάρτυραδεναρκεί- ΒλέπεΣτασινόπουλος(πιοπά νω),σελ. 233 όπουαναφέρονταιτα ακόλουθα: "Η προηγηθείσα εξέτασις ενώπιον διοικητικής αρχήςδύ746 3 ΑΛΛ. Όξυνοςν.Δημοκρατίας Λοΐζον,Π. 5 ναται νακαταστήση περιττήν την νέαν ακρόασιν επί του αυ τού θέματος, υπό τον όρον ότι συντρέχουν τα στοιχεία, τα οποία απαιτούνται,ως είπομεν, και επί εξετάσεως προηγη θείσης ενώπιον δικαστικής αρχής. Δέον,εν συνάψει, να έχη επαρκώς ειδοποιηθή ο ενδιαφερόμενος, ότι εξετάζεται ως απειλούμενος υπό της επικείμενης δυσμενούς πράξεως,και ουχί ως τρίτος. Ο μάρτυς είναι τρίτος. Συνεπώς προγηθείσαεξέτασις ως μάρτυρος δεν αρκεί." 10 Σχετικά επίσης αναφέρονταιστησελ. 125: 20 "Κατά την νομολογίαν, η εις την ανάκρισιν ταυτηνπρόσκλησιςτουεγκαλουμένου είναι αυτονόητος υποχρέωσις της Διοικήσεως. Και όχι μόνον τούτο,αλλά ηεξέτασις τουκατά την ανάκρισιν πρέπει να γίνη ως εξέτασις εγκαλουμένου και όχι ως εξέτασις απλού μάρτυρος. Εάν γίνη ως εξέτασις απλού μάρτυρος, υφίσταται παράλειψις ουσιώδους τύπου τηςδιαδικασίας,προφανώςδιότι εντονώτερον και πληρέστερον υπερασπίζει εαυτόν ο εξεταζόμενος ως εγκαλούμενος, παρά ο ανυπόπτωςεξεταζόμενος ως μάρτυς." 25 Σαφώς λοιπόν στην προκειμένη περίπτωση ηεξέταση τουαι τητή ως μάρτυρα στην ανάκριση για την κλοπή των τυφεκίων δενμπορείναθεωρηθείότι απάλλαξετους καθ' ωνηαίτησηαπό την υποχρέωση νατου δώσουν την ευκαιρίανα ακουσθεί. 30 Ταυτόχροναθεωρώότι τογεγονός ότι οαιτητήςάσκησεδιαδο χικήυποβολήπαραπόνουδεν μπορεί ναθεωρηθεί ότι παραιτήθη κετουδικαιώματοςτηςακροάσεωςγιατίτοδικαίωμαακροάσεως δενείναιπαραιτητόν.(ΒλέπεΣτασινόπουλο (πιοπάνω)σελ. 240.) 15 35 40 "Το δικαίωματης ακροάσεως είναι δημοσίας φύσεως, τεθειμένον ουχί χάριντου ιδιωτικού συμφέροντος του διοικούμε νου, αλλά χάριν του δημοσίου συμφέροντος, ήτοι ειδικώτερον χάριν της ορθής εφαρμογής του νόμου, ή άλλως, χάριν της αρχήςτης νομιμότητος της Διοικήσεως. Συνεπείατης δημοσίας φύσεως τουδικαιώματοςτης ακρο άσεως είναι ότι δεν είναι τούτο παραιτητόν, καθώς δεν είναι παραιτητόντο δικαίωμα επί την τήρησιν των διαδικαστικών εγγυήσεων ενγένει. Ωςδενδύναταιοδιοικούμενος ναδηλώση εγκύρως ότι παραιτείταιτης τηρήσεως ενός ουσιώδους τύπου τηςδιοικητικής διαδικασίας,π.χ.τηςλήψεωςμιαςγνωμοδοτή σεως,κατ' ανάλογον τρόπον δεν δύνται να είπηότιπαραιτεί747 ΛοΤζου,Π. Όξυνος ν. Δημοκρατίας
(1990)ται της τηρήσεως του δικαιώματοςτης ακροάσεως." Όπως επίσης σχετικά αναφέρεται στην σελ. 242, παράλειψις της ακροάσεως δεν θεραπεύεται εκ των υστέρων: 5 "εάν ο ενδιαφερόμενος, όστις δεν εκλήθηπρος ακρόασιν, ενώ έδεινακληθή,υποβάλημετάτην έκδοσιν της πράξεως,αναφοράνπρος την εκδούσαν τηνπράξιν αρχήν,εις τηνοποίανεκθέ τει ταςαπόψειςτου,δενδύναταιη αρχή αύτη ναείπη'λαμβάνω τώρα υπ' όψιν την υπεράσπισιν του ενδιαφερομένου, θεωρώ αυτήν αβάσιμονκαιεπιβεβαιώως ορθήντηνπράξιν μου'. Τοι αύτη 'καλυψις' εκ των υστέρων της γενομένης παραλείψεως του τύπουτης ακροάσεως δεν είναι δυνατή. EivaLόμωςδυνα τή η έκδοσις νέας διοικητικής πράξεως, ισχυούσης ex nunc, στηριζομένης εις την όψιμον ακρόασιν και εξαφανιζούσης την προηγηθείσανή επιβεβαιούσης,πάντοτεex nunc, το περιεχόμενον της προηγηθείσης, ουδέποτε όμως ανατρεχούσης." Στηνπροκειμένη περίπτωση οι σχετικοίκανονισμοί (Πειθαρ χικοί Κανονισμοί της Εθνικής Φρουράς 1978-1979) προνοούν ως ακολούθως: 10 15 20 Κανονισμός6
(1). "Εις πάσαν περίπτωσιν καθ' ην υποβάλλεται αναφοράή προβάλλεται ισχυρισμός, εξ ων φαίνεται ότι μέλος τι δυνα τόν ναδιέπραξε παράπτωματι, το όλον ζήτημαθα αναφέρηται εις τον διοικούντα αξιωματικόν του τοιούτου μέλους:" 25 Κανονισμός 6
(2). 30 "Ο διοικών αξιωματικός του τοιούτου μέλους λαμβάνων την αναφοράν,επιλαμβάνεται προσωπικώς της ερεύνης του αναφερόμενου παραπτώματος,ασκεί τον προσήκοντα έλεγχον και επιβάλλει αμέσως την κατάτην κρίσιν τουκαι εντός 35 των ορίων της δικαιοδοσίας αυτού διαγραφομένην ποινήν άνευ ετέρας τινός διαδικασίας:" Κανονισμός 6
(3). 40 "Εάν το αναφερθέν παράπτωμααποτελεί αδίκημα ήχρή ζει περαιτέρω ερεύνης ο διοικών αξιωματικός διατάσσει ανάκρισιν." 748 3 ΑΛΛ. Όξυνοςν.Δημοκρατίας Λοΐζου, Π. Κανονισμός 7
(1). 5 10 "Ο ανακριτής μετά την λήψιν της περί ανακρίσεως διατα γής πληροφορεί το ταχύτερον δυνατόν εγγράφως το μέλος περί της γενομένης αναφοράς ή του προβληθέντος ισχυρι σμού,πληροφορών αυτόότι δενυποχρεούταινα είπητι σχε τικώς με το ζήτημα,δύναται όμως, εάν το επιθυμή,νακάμη έγγραφον κατάθεσιν εις τον ανακριτήν σχετικώς με τοζήτη μα τούτο και να υποβάλη πίνακατων προς εξέτασις μαρτύρων προς υποστήριξιν της υποθέσεως του." Κανονισμός 8. 15 20 "Ο ανακριτής μετά το πέρας της ανακρίσεως υποβάλλει εις τον διοικούντα αξιωμαηκόν έκθεσιν περί του αποτελέ σματος της διεξαχθείσης ανακρίσεως μετά των ληφθεισών καταθέσεων και παντός ετέρου εγγράφου προσαχθέντος κα τάτηνδιάρκειαντων ανακρίσεων." Ο Κανονισμός 12προνοεί γιαιεραρχικήεπανυποβολήπαρα πόνου σε ιεραρχικάανώτερο όργανο. Ηπαράγραφος 8του Κανονισμού 12προνοεί μεταξύ άλλων ότι: 25 30 35 "Εάν ο παραπονούμενος δεν πεισθή περί του αβασίμου του παραπόνου του, αν μεν είναι οπλίτης δύναται να ζητήση όπως παρουσιασθή εις την αμέσως προϊσταμένην αρχήν,αν δε είναι αξιωματικός ή μόνιμος υπαξιωματικός,δύναταινα επανυποβάλητο παράπονοντου ίνα προωθηθή εις τηναμέ σως προϊσταμένην αρχήν. Οκρίναςτοπαράπονονδιοικητής υποβάλλει εις την προϊσταμένην αυτού αρχήν,την περί πα ρουσιάσεως του παραπονουμένου οπλίτου αίτησιν, ή την αναφοράν παραπόνουτου αξιωματικού ή μόνιμου υπαξιωματικού,μετάτων ιδίων αυτούπαρατηρήσεων." Και ο Κανονισμός 12
(10)προνοεί ότι: 40 "Η ανωτάτηδωικητικώς αρχήμέχρι της οποίας είναιδυνατόν να υποβληθή διαδοχικώς το παράπονον εις ην περί πτωσιν ο παραπονούμενος δεν πείθεται περί του αβασίμου τούτου είναι ο Υπουργός." Από το λεκτικό των πιο πάνωκανονισμών καταλήγωστο συ749 Λοΐζου, Π. Όξυνοςν.Δημοκρατίας
(1990)μπέρασμαότι δεν πρόκειταιγια σύνθετη διοικητικήενέργεια επι βολής πειθαρχικής ποινής όπου η καταδίκηή επιβληθείσα ποινή αναθεωρείταιαπότοιεραρχικάανώτεροόργανο,οπότανκαιηεπι βληθείσαποινήδεν είναιεκτελεστήπριντηναναθεώρησηκαιεπι κύρωσηαπότοανώτεροόργανο,όπωςγιαπαράδειγμαστηνπερίπτώση πειθαρχικής διώξεως μελών της Αστυνομικής Δυνάμεως, στηνοποίαπερίπτωσηηποινήαναστέλλεται μέχρις ότου αναθεω ρηθείηυπόθεση. 5 (ΒλέπεπερίΑστυνομίας (Πειθαρχικοί)Κανονισμοί 1958-1977). 10 Αντίθετα στην προκειμένη περίπτωσηκαταλήγωστο συμπέ ρασμαότι εφόσον πρόκειταιπερί μησύνθετης διοικητικήςενέρ γειας,το γεγονός ότι του δόθηκεδύο φορές,όπως αναφέρθηκε πιο πάνω,η ευκαιρία να ακουστεί με τις επανυποβολές πάρα- 15 πόνων,αυτόδενδιορθώνει τηνπαράληψητωνκαθ' ωνη αίτηση να τουδώσουν το δικαίωμα ναακουστεί κατάτηνπρώτη φορά, συνεπώς η απόφασητου Διοικητή, ημερομηνίας 8 Δεκεμβρίου 1987 πάσχει γιατίλήφθηκε αντίθεταπρος τους κανόνες της φυ σικής δικαιοσύνης. Αλλά εφόσον αυτήθα έπρεπε να είχε προ- 20 σληθεί με προσφυγήως πράξηαυτοτελής,εντός τηςκαθορισμέ νης απότο Αρθρο 146 του Συντάγματοςπερίοδοντωνεβδομηντα-πέντε ημερών ηπαρούσαπροσφυγήείναιεκπρόθεσμη. Έστω όμως και εάνήθελε θεωρηθεί ότι ορθάπροσβλήθηκε η 25 απάντηση του Υπουργού, ημερομηνίας 20 Μαΐου 1988 γιατί πρόκειταιπερί σύνθετης διοικητικήςενέργειας όπωςαναφέρτηκε πιο πάνω,ήκαι σαν αυτοτελούς πράξεως,όταν έφθασε στο στάδιο αυτό ηυπόθεση είχεήδηδοθεί στον αιτητήδύο φορές η ευκαιρία να ακουστεί με τις επανυποβολέςπαραπόνων,και συ- 30 νεπώς ο ισχυρισμός του δεν ευσταθεί. (Βλέπε Στασινόπουλος (πιο πάνω), σελ. 242, όπως επίσης και στην υπόθεση Petrou ν. The Republic
(1980)3C.L.R.203 στη σελ. 218.) Για όλους τους πιο πάνωλόγους ηπροσφυγήαπορρίπτεται αλλά υπότις περιστάσεις δενδίδεταικαμιάδιαταγήωςπρος τα έξοδα. Η προσφυγή απορρίπτεται χωρίς έξοδα. 750 35