(1990)9 Μαρτίου, 1990 [ΜΑΛΑΧΤΟΣ, Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟ ΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΕΛΕΝΗ ΠΑΠΑΜΙΧΑΗΛ, Αιτήτρια, ν. ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΜΕΣΩ ΤΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, Καθ' ων ηαίτηση. (Υπόθεση Αρ. 898/87). Αίτηση Ακυρώσεως — Λόγοι ακυρώσεως— Έλλειψη αιτιολογίας — Περιπτώσεις συνδρομής της— Αντίθεση τηςπρος τα στοιχεία του διοικητικού ψικέλου — Ειδικά ηπερίπτωση αλλαγής τακτικής εκ μέρους της διοικήσεως σεσχέσημε την υποχρέωση αιτιολόγησης. 5 Η αιτήτριαπροσέβαλε την απόρριψητης αίτησης εγγραφής στο 3ο έτος της Παιδαγωγικής Ακαδημίας Κύπρου ως απόφοιτουάλ λης Παιδαγωγικής Ακαδημίας. Το Ανώτατο Δικαστήριο, ακυρώνοντας την επίδικη απόφαση, αποφάσισε ότι: 10 1. Το ερώτημα που τίθεται είναι κατά πόσο η επίδικη απόφαση ανταποκρίνεται προς ταστοιχεία του φακέλου. 15 Κρίνεται ότι δεν ανταποκρίνεται, γιατον λόγο ότι, ενώ σύμφω να με την επιστολή της 18 Μαρτίου, 1987 το αίτημα της αιτήτριας θα εξεταζόταν μετά την εξαγωγή των αποτελεσμάτων για εισαγωγή φοιτητών στην Π.Α.Κ.ηεπίδικη απόφασηείναι βασι σμένη πάνω σε εντελώς διαφορετική αιτιολογία. Επομένως η επίδικη απόφαση τυγχάνει αναιτιολόγητος, γιατί δεν ανταπο κρίνεται στα στοιχεία του φακέλου και με τα οποία έρχεται σε αντίθεση. Κατά συνέπεια ηαιτιολογία είναι παράνομηκαι το 816 20 3 ΑΛΛ. Παπαμιχαήλ ν.Δημοκρατίας συμπέρασμα αυτό είναι αρκετό να οδηγήσει στην ακύρωσητης επίδικης απόφασης. (Ίδε Λαρδής ν. Δημοκρατίας
(1967)3 Α.Α.Δ.64.) 5 10 ,15 2. Η επίδικηαπόφασηείναι αναιτιολόγητηκαι για έναν άλλο λόγο. Σύμφωνα με την ένορκη δήλωση του Επιθεωρητή Μέσης Εκπαί δευσηςστηδιάρκειατωνετών 1970-1988έγινανδεκτοίστο Γ' έτος σπουδώντηςΠ.Α.Κ. 125 φοιτητές: 118 Κύπριοι και7 Ελλαδίτες. Αυτήηκατάστασηπραγμάτωνμπορεί να οδηγήσει στοσυμπέρασμαότιητακτικήτωνκαθ' ώνηαίτησηήτανναεπιτρέπουντηνεγ γραφή,ορισμένου αριθμούφοιτητώνστο Γ' έτος. Μετηνεπίδικη απόφασηφαίνεταιότι έχει γίνει αλλαγήπορείαςήτακτικής. Στην κρινόμενη υπόθεση ηδιοίκηση έχει μεν μεταβάλει τηντακτική της αλλά δεν αιτιολόγησε την αλλαγή της πορείας της. Επομένως ηεπίδικη απόφασηστερείται αιτιολογίας. Ηπροσφυγή επιτυγχάνει μεέξοδα. 20 Αναφερόμενες υποθέσεις: Δημοκρατία και Άλλος ν. Φιλιππίδη
(1989)3(B)Α.Α.Δ. 292, Lardis v.Republic
(1967)3 C.L.R. 64. 25 Προσφυγή. 30 Προσφυγή εναντίον της απόφασης των καθ' ων η αίτηση με την οποία απορρίφθηκε αίτηση της αιτήτριας για εγγραφή στο Γ' έτος της ΠαιδαγωγικήςΑκαδημίας Κύπρου. Ν. Λοΐζον, για την Αιτήτρια. 35 Ε.Λο'ιζίδον, Δικηγόρος της Δημοκρατίας,για τους Καθ' ων η αίτηση. Cur. adv. vult. 40 ΜΑΛΑΧΤΟΣ, Δ.: Ηαιτήτριαείναι πολίτης της Δημοκρατίας και απόφοιτητης ΖαριφείουΠαιδαγωγικήςΑκαδημίας Αλεξαν δρουπόλεως. Με επιστολή της ημερομηνίας 24 Νοεμβρίου, 1986 προς τον Διευθυντή Ανώτερης και Ανώτατης Εκπαίδευσης,ζή τησε όπως εγκριθεί η εγγραφή της στο τρίτο έτος τηςΠαιδαγω γικής Ακαδημίας Κύπρου. Με επιστολή-του ημερομηνίας 18 817 Μαλαχτός, Α. Παπαμιχαηλ ν.Δημοκρατίας
(1990)Μαρτίου, 1987 ο Διευθυντής Ανώτερης και Ανώτατης Εκπαί δευσης πληροφόρησε την αιτήτρια ότι το αίτηματης "θαεξετα στεί στο τέλος προσεχούς Ιουνίου μετάτην εξαγωγή τωναποτε λεσμάτων για εισαγωγή φοιτητών στην ΠαιδαγωγικήΑκαδημία Κύπρου." Μεεπιστολή του,ημερομηνίας 24 Σεπτεμβρίου, 1987 ο Διευθυντής Ανώτερης και Ανώτατης Εκπαίδευσης πληροφό ρησε την αιτήτριαότι η αίτησητηςγιαεγγραφήδεν έχει εγκριθεί και ότι "ηεπιλογή περιορισμένου αριθμούυποψηφίωνγια εισα γωγή στην ΠΑΚ γίνεται σύμφωνα μετα αποτελέσματα των εξε τάσεων που οργανώνει το Υπουργείο Παιδείας Κύπρου τον Ιούνιο κάθεχρόνου." 5 10 Σαν αποτέλεσμα της πιο πάνω επιστολής της 24ης Σεπτεμ βρίου, 1987 ηΑιτήτρια καταχώρησε την παρούσα προσφυγή με την οποίαζητά: 15 "Δήλωσητου Δικαστηρίου, ότι ηαπόφασητων Καθ' ων η Αίτηση η οποία κοινοποιήθηκε με επιστολή τους ημερομη νίας 24.9.87 προς την αιτήτριακαι με την οποία την πληρο φορούσαν ότι η αίτηση της για εγγραφή εις το Γ' έτος της 20 Παιδαγωγικής Ακαδημίας Κύπρου δεν έχει εγκριθεί, και/ήη παράλειψητων Καθ'ωνηαίτηση όπως δεχθούν τηναιτήτρια εις το Γ' έτος της Παιδαγωγικής Ακαδημίας Κύπρου, είναι άκυρηκαι/ήπαράνομηκαι/ήαντίθετημετηνκαθιερωμένητα κτικήκαι/ήεστερημένη οποιουδήποτε αποτελέσματος." 25 Σύμφωνα με τα πρακτικά Υπηρεσιακής Σύσκεψης ημερομη νίας 26 Ιανουαρίου, 1987, στη σύσκεψη εκείνη αποφασίστηκαν τα πιοκάτω: 30 (5.1.)α.Κάθε περίπτωση αιτητή για μετεγγραφή στην ΠΑΚ η εγγραφήστο Γ'έτοςγιασυμπλήρωση σπουδών ναεξε τάζεται χωριστά. β. Απόφαση του Υπουργείου για ικανοποίηση του πιο πάνω αιτήματος να επικυρώνεται απότο Υπουργικό Συμβούλιο. γ. Ειδικάγιατιςπεριπτώσεις Ελλαδιτών,πουαποκτούν την Κυπριακή υπηκοότητα,το Υπουργείο ανταποκρίνεται θετικάμε ανάλογησύσταση καιπροςτο Υπουρ γικό Συμβούλιο. Σύμφωνα επίσης, με ένορκη δήλωση του Φάνου Φανόπουλου, 818 35 40 3ΑΛΛ. Παπαμιχαήλ ν.Δημοκρατίας Μαλαχτός,Δ. Επιθεωρητή Μέσης Εκπαίδευσης στην διάρκεια των ετών 1970 1988 έγιναν δεκτοί στο τρίτο έτος της ΠαιδαγωγικήςΑκαδημίας Κύπρου 125 φοιτητές, 118 απότους οποίους ήτανΚύπριοι και7 Ελλαδίτες. 5 10 15 20 25 Ένας απότους λόγους ακύρωσηςήτανότι ηεπίδικηαπόφα ση "είναι αναιτιολόγητος και/ή μη δεόντως αιτιολογημένη." Στην υπόθεση Δημοκρατία ν. Σταύρου Φιλιππίδη και 'Αλλου,
(1989)3(B)Α.Α.Δ. 292 οΔικαστής κ.Στυλιανίδης εκδίδονταςτη δική του απόφαση ανάφερε τα πιο κάτω στις σελίδες 301 και 302, σχετικά με την αιτιολογία μιαςδιοικητικήςπράξης. "Ηαιτιολογίατηςελεγχόμενηςπράξηςδιακριτικήςεξουσίας πρέπειναείναιδιατυπωμένημεσαφήνεια. Είναισαφήςεφόσον αναφέρονται συγκεκριμένα τα στοιχεία στα οποία η Διοίκηση στήριξε τηνουσιαστική κρίση της,ειδικάγια τηνκρινόμενηπε ρίπτωση,σε τρόποώστεναείναι εφικτόςοδικαστικόςέλεγχος. Η σαφήνειααυτήδενείναισυνάρτησητηςλεπτομέρειας,αρκείη αιτιολογίαναείναι σαφής, έστωκαιπεριληπτικήεφόσον ταεπί μέρους στοιχεία υπάρχουν αναλυτικά στο φάκελο. Αιτιολογία πουδιατυπώνεται κατάγενικό καιαόριστο τρόπο,ώστεναμην προκύπτειμεποίαστοιχεία μορφώθηκεηκρίσηηπρόκρισητης Διοίκησης, είναιαόριστη,γιατίοΔικαστής δενέχειστηδιάθεση τουσυγκεκριμένα στοιχεία επιδεκτικάδικανικής εκτίμησης και άσκησηςτουδικαστικούελέγχου. Η αοριστίαόμωςκαλύπτεται απόταστοιχεία τουφακέλουότανταστοιχεία αυτάσυμπληρώ νουντηναοριστία,στηνπερίπτωσηπουτοσφάλμαπεριορίζεται στη διατύπωση της αιτιολογίας. - (Οικονόμου "Ο Δικαστικός Έλεγχος τηςΔιακριτικής Εξουσίας", 1966, σελ. 235.) 30 35 40 Ηαιτιολογία μιας διοικητικής πράξηςαποτελεί τηνέκθεση των πραγματικώνκαι νομικών λόγων που οδήγησαν τηΔιοί κησηστην απόφαση της, καθώςκαιπαράθεσηκριτηρίων με βά ση τα οποία άσκησε η Διοίκηση τη διακριτική της ευχέρεια (Δαγτόγλου - Διοικητικό Δίκαιο α,β' έκδοση,σελ. 219, Παναγοπούλου -Περί της Αιτιολογίας των Διοικητικών Πράξεων, 1976, σελ. 25, 106.). Οι αποφάσεις των Διοικητικών Αρχών πρέπει να περιέχουν πλήρη επαρκήκαι σαφήαιτιολογία. Ηαιτιολογία αυτή μπορεί να συμπληρώνεται από τα στοιχεία του φακέλου.Η πλήρηςαιτιολογίαπεριέχει ήδείχνει τηνομικήβάσητης διοι κητικήςαπόφασης. Η αιτιολογία συνδέεται άμεσαμετηνομι κήέκδοσηκαινομιμότητατηςδιοικητικήςπράξης. Περαιτέρω 819 Μαλαχτός, Δ. Παπαμιχαήλ ν.Δημοκρατίας
(1990)είναι αναγκαία για να μπορεί με ευχέρεια να γίνεται ο δικα στικός έλεγχος. PancyprianFederationof Labour (PEO)and
- Board of CinematographFilms Censors,
- Minister of Interior of the Republic of Cyprus
(1965)3 C.L.R. 27, Antonis Nicolaides v. The Municipality of Latsia through the Municipal Council of Latsia
(1987)3C.L.R 1496.)" 5 Επίσης σύμφωνα με τον Ε. Σπηλιωτόπουλο, στο Εγχειρίδιο του Διοικητικού Δικαίου,1977, σελ.421,παραγ.459: 10 "Η αιτιολογία είναι νόμιμος όταν έχει τα εξής χαρα κτηριστικά α) Είναι ειδική (καιόχι γενική καιαόριστος), δη λαδήσχετική με την προσβαλλόμενην πράξιν,υπο την έννοιαν ότι όλα τα στοιχεία της αναφέρονται εις την διάτης πρά ξεως ρυθμιζομένην συγκεκριμένην περίπτωσιν, β)Είναι πλήρης ή επαρκής (και όχι ανεπαρκής ή ελλιπής), σαφώς περιέ χουσα όλα ταστοιχεία της κατά τρόπον οοποίος δεν αφήνει κενά ήαμφιβολίας διάτην ορθότητα της κρίσεως τουδιοικη τικού οργάνου.Την ελλείπουσαν ή τηνανεπαρκήαιτιολογίαν δεν δύνανται να καλύψουν ή να συμπληρώσουν ισχυρισμοί και εξηγήσεις της Διοικήσεως εκ των υστέρων ήστοιχεία με ταγενέστερα της πράξεως,εκτός εάν OLισχυρισμοί ήτα στοι χεία αναφέρονται εις γεγονότα προγενέστερα της πράξεως ή προυφιστάμενα αυτής, (γ) Ανταποκρίνεται εις τα στοιχεία του φακέλου και δεν είναι πεπλανημένη." 15 20 25 Και συνεχίζει στην παράγραφο 460: "Εάν ουδεμία υπάρχει αιτιολογία, ηπράξις'είναι ακυρωτέα λόγω "ελλείψεως αιτιολογίας" ή ως "αναιτιολόγητος". 30 Εάν η υπάρχουσα αιτιολογία έχει ελάττωμα συνιστάμενον εις την έλλειψιν ωρισμένου εκ των ανωτέρω χαρακτηριστι κών αυτής, η πράξις είναι επίσης ακύρωτέα. Εις τας περι πτώσεις κατά τας οποίας ηαιτιολογία δεν είναι ειδική,πλή ρης ήεπαρκήςκαι σαφήςη πράξις ακυρούται λόγω 'μη νόμι- 35 μού αιτιολογίας'." Επίσης σύμφωνα με τις αποφάσεις του Συμβουλίου της Επι κράτειας:2087/56,490/53, 14/53,578/53,1707/56, 40 "ηαιτιολογία πράξεως τινός διαναείναι νόμιμος δέον να τυγχάνηαρκούντως εξειδικευμένη καιναανταποκρινηταιεις ταστοιχεία του φακέλου,άλλως έχομεν παράνομον αιτιολο γίαν είτε λόγω αοριστίας και γενικότητος είτε λόγω πλάνης" 820 3ΑΛΛ. Παπαμιχαήλ ν.Δημοκρατίας Μαλαχιός,Δ. (Πορίσματα Νομολογίας του Συμβουλίου της Επικράτειας 1929- 1959σελ.267). 5 Ποια είναι τώρατασχετικά στοιχεία τουφακέλου: α) Ότι το αίτημα της αιτήτριας θα εξετάζετο μετά την εξα γωγή των αποτελεσμάτων για εισαγωγή φοιτητών στην ΠαιδαγωγικήΑκαδημία Κύπρου. 10 15 20 25 30 35 40 β) Ότι κάθεπερίπτωση για μεταγραφήστην Π.Α.Κ.ήεγγρα φή στο Γ' έτος για συμπλήρωση σπουδών να εξετάζεται χωριστά, (απόφαση ημερομηνίας 26 Ιανουαρίου 1987). γ) Ότι κατά τα έτη 1970 - 1988 έγιναν δεκτοί στο Γ' έτος σπουδών της Π.Α.Κ. 125 φοιτητές. (Ένορκη Δήλωση, Φ. Φανόπουλου, Επιθεωρητή Μέσης Εκπαίδευσης,ημερομη νίας 15 Ιουλίου 1988). Το ερώτημα που τίθεται είναι κατάπόσο ηεπίδικη απόφαση ανταποκρίνεταιπροςταπιο πάνωστοιχεία τουφακέλου. Απ' όλα ταπιο πάνω, κρίνω ότι δεν ανταποκρίνεται, για τον λόγο ότι, ενώ σύμφωνα με την επιστολή της 18 Μαρτίου 1987 το αίτηματηςαιτήτριαςθαεξεταζότανμετάτηνεξαγωγήτωναποτελεσμάτων γιαεισαγωγή φοιτητών στην Π.Α.Κ.,ηεπίδικηαπόφα ση είναι βασισμένη πάνω σε εντελώς διαφορετική αιτιολογία. Επομένως ηεπίδικηαπόφασητυγχάνει αναιτιολόγητος,γιατίδεν ανταποκρίνεται σταστοιχεία τουφακέλουκαι με ταοποία έρχε ταισεαντίθεσηκατάσυνέπειαηαιτιολογίαείναιπαράνομηκαιτο συμπέρασμααυτόείναιαρκετόναοδηγήσει στηνακύρωσητηςεπί δικηςαπόφασης.(ΊδεΛαρόήςν.Δημοκρατίας
(1967)3Α.Α.Δ.64.) Ηεπίδικη απόφασηείναιαναιτιολόγητηκαιγιαέναάλλο λόγο. Σύμφωναμετηνένορκηδήλωσητουκ.Φανόπουλουστηδιάρκεια των ετών 1970 - 1988 έγιναν δεκτοί στο Γ' έτος σπουδών της Π.Α.Κ. 125 φοιτητές: 118 Κύπριοι και7Ελλαδίτες. Αυτήη κατά σταση πραγμάτωνμπορεί να οδηγήσει στο συμπέρασμα ότι η τα κτικήτων καθ'ωνηαίτησηήταννα επιτρέπουν την εγγραφή,ορι σμένου αριθμούφοιτητών στο Γ' έτος. Μετην επίδικηαπόφαση φαίνεταιότι έχειγίνειαλλαγήπορείαςή τακτικής. Ο ΚαθηγητήςΠ.Δ.Δαγτόγλου,στο σύγγραμματουΓενικόΔι οικητικόΔίκαιο α ' , 1977, στη σελ.166 αναφέρειταπιοκάτω: 821 Μαλαχτός,Δ. Παπαμιχαήλ ν.Δημοκρατίας
(1990)"Εκ της φύσεως τους αιτιολογητέες είναι όλες οι πράξεις των οποίων ο έλεγχος είναι αδύνατος ή ατελής χωρίς την αναφοράτων λόγων πουτον εστήριξαν. ΤοΣυμβούλιον της Επικράτειαςαναφέρειστηννομολογία τουδιάφορεςκατηγορίες διοικητικών πράξεων πουείναιαιτιολογητέες εκ φύσεως: α) β) γ) Πράξειςαντίθετεςπροςπροηγούμενες πράξειςτου ιδίου οργάνου. Η διοίκηση μπορεί κατ' αρχήν να μεταβάλλει τις απόψεις και την τακτικήτης,αλλά οφείλει νααιτιολογή σει την αλλαγή της πορείαςτης." 5 10 Στην κρινόμενη υπόθεση η διοίκηση έχει μεν μεταβάλει την τακτική της αλλά δεν αιτιολόγησε την αλλαγή της πορείας της. Επομένως ηεπίδικηαπόφασηστερείται αιτιολογίας. Διά τα ως άνω η προσφυγή επιτυγχάνει και η επίδικη από φασηακυρούται.Λόγωτηςωςάνωαποφάσεωςμουδενθαυπεισέλθω στους άλλους λόγους ακυρώσεως. 15 20 Αναφορικά με τα έξοδα οι καθ' ων η αίτηση να πληρώσουν στην αιτήτρια£40.- έναντι των εξόδων της. 25 Ηπροσφυγή επιτυγχάνει μεέξοδα. 822