clr/1990/1990_3_862.pdf

(1990)10 Μαρτίου, 1990 [ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ, Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟ ΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΛΟΥΚΗΣ Π.ΛΟΥΚΑΪΔΗΣ ΛΙΜΓΓΕΔ, Αιτητές, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΔΙΑ

1. ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ, 2.ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΤΟΥ ΩΣΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥΠΡΟΣΦΟΡΩΝ, Καθ' ων ηαίτηση. (Υπόθεση Αρ. 549/88). Προσφορές — Προκήρυξη — Τροποποίηση των όρων της — Διενερ­ γείται μόνο από το όργανο που προέβη στην προκήρυξη — Άρθρο 29 του περί Ερμηνείας Νόμου, Κεφ. ί. Προσφορές — Προκήρυξη — Φύσητηςπροκήρυξης — Όροι τηςπροκήρυξης — Ουσιώδεις όροι— Παράβαση ουσιώδους όρου από το Κεντρικό Συμβούλιο Προσφορών— Συνέπειες. Ηαιτήτριαεταιρείαπροσέβαλετηνκατακύρωσηπροσφοράςπε­ ρί προμήθειας αυτοκινήτων απότην Αστυνομία στο ενδιαφέρομενο μέρος. 5 10 Το Ανώτατο Δικαστήριο, ακυρώνοντας την επίδικη απόφαση, αποφάσισε ότι: 15
2. Το Κεντρικό Συμβούλιο Προσφορών υφίσταται και λειτουργεί μεβάσητους περί Κυβερνητικών Αποθηκών Κανονισμούς. ΕίvaL διοικητικό σώμα, το οποίο ασκεί διακριτική ευχέρεια για την κατακύρωσηπροσφορών. Ηαρμοδιότητατουκαθορίζεται από τους Κανονισμούς αυτούς. Ημείωση τουαριθμούτωνοχημάτωναπό35 σε 15αποτελείκα­ θαρήτροποποίησητων εγγράφωνπροσφοράς. Ηαπόφασηγια την τροποποίηση μπορούσε να ληφθεί μόνο απότο όργανοπου 862 20 3ΑΛΛ. Α. Π. Λονκαΐδης Λτδν. Δημοκρατίας εξέδωσε το έγγραφο, τη διακήρυξη της προσφοράς - στην πα­ ρούσα περίπτωση το Υπουργείο Εσωτερικών. 5 10 15 20
3. Ηδιακήρυξη προσφορών αποτελεί πράξη κανονιστικού περιεχομένου και παράβασητων όρων της συνεπάγεταιακυρότητα. Οαριθμόςτων35οχημάτωνήτανεδώουσιώδης όρος. Αυτόυπο­ στηρίζεται και απότην έκθεση της Αστυνομίας, την οποία υιοθέ­ τησε και το Συμβούλιο Προσφορών. Ηπροσφορά της Demstar Ltd.,επειδήανέφερε ότι μπορούσε ναπαραδώσειμόνο 15αυτοκί­ νητα στον προσδιορισμένο χρόνο, κρίθηκε ότι ήταν εκτός των προδιαγραφών. Οαριθμόςτωνοχημάτωνήτανουσιώδης όροςτων Εγγράφωντης Διακήρυξης της Προσφοράς. Ηπαράβασητου ουσιώδους αυτού όρουσυνεπάγεται ακυρότητατηςπροσβαλλόμενης απόφασης. Για τους πιο πάνωλόγους ηπροσβαλλόμενη απόφασητου Κε­ ντρικού Συμβουλίου Προσφορών, ημερομηνίας 17 Ιουνίου, 1988, κηρύσσεται άκυρη,χωρίς κανένα νομικό αποτέλεσμα. Ηακυρωτικήαυτήαπόφαση,σύμφωνα μεπάγιανομολογία, δεν επηρεάζει τη συναλλαγή που ακολούθησε με τους επιτυχόντες προσφοροδότες. 25 Η προσφυγή επιτυγχάνει χωρίς έξοδα. Αναφερόμενηυπόθεση: 30 K.M.C. MotorsLtd v.Republic

(1985)3(B) C.L.R. 1235. Προσφυγή. 35 Προσφυγή εναντίον της απόφασηςτου Κεντρικού Συμβουλίου Προσφορών με την οποία απορρίφθηκε η προσφορά των αιτητών σχετικά με την προμήθεια 35 αυτοκινήτων για την Αστυ­ νομική Δύναμη. Π. Κακόπιερος, για τους Αιτητές. 40 Ν. Χαραλάμπους, Ανώτερος Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τους Καθ' ων η αίτηση. Cur. adv. vult. 863 Λ. Π. Λουκαΐδης Λτδ ν. Δημοκρατίας

(1990)ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ, Δ.: Οι αιτητές με την παρούσα προσφυγή ζητούν:"Α. Διακήρυξη του Δικαστηρίου ότι η διοικητική πράξη ή/και απόφαση των καθ* ων ηαίτηση,που κοινοποιήθηκε στους αιτητέςκατά/ήπερίτην21/6/1988, μετηνοποία απορρίφθη­ κεήκαιδενέγινεαποδεκτήηπροσφοράτωναιτητών σχετι­ κά με την προμήθεια 35 αυτοκινήτων για την Αστυνομική δύναμη είναι άκυρη και στερείται οποιουδήποτε εννόμου αποτελέσματος. Β. Διακήρυξη του Δικαστηρίου ότι ηδιοικητική πράξη και/ή απόφασητων καθ'ων ηαίτηση μετηνοποίαέγινεδεκτήη προσφορά του ενδιαφερομένου προσώπου σχετικά μετην προμήθεια 15 αυτοκινήτων είναι άκυρη και στερείται οποιουδήποτε αποτελέσματος." 5 10 15 Ο Γενικός Διευθυντής του Υπουργείου Εσωτερικών ζήτησε προσφορές για την προμήθεια 35 αυτοκινήτων Saloon ή Hatchback 1700 - 2000cc,για την Αστυνομία, μετελευταία ημε- 20 ρομηνία υποβολής των προσφορών την 10η Ιουνίου

1. OL αιτητές ήτανκαι είναι εισαγωγείς και αντιπρόσωποι στην ΚύπροτωνοχημάτωνPeugeot. ΈλαβανταΈγγραφαΠροσφοράς (BiddingDocuments) - ΠαράρτημαΑ στην ένσταση στην προσφυγή - και υπόβαλανπροσφοράγια 35 αυτοκίνητα Peugeot, Saloon 405 GL, 1905 cc,κατά ήπερί την 8η Ιουνίου, 1988, σύμφωνα με τους όρους και τις προδιαγραφές των Εγγράφων Διακηρύξεως τηςΠροσφοράς. 25 30 Στις 11 Ιουνίου, 1988,ηΑστυνομία μεεπιστολή τηςστονΠρό­ εδροτου Κεντρικού ΣυμβουλίουΠροσφορών,σχετικά μετιςπρο­ σφορέςγιατηνπρομήθεια 35οχημάτων,ανάφερεότι,από συνημ­ μένη ανάλυση των προδιαγραφών και τιμών, τα οχήματα που προσφέρθηκαν από την εταιρεία ΓΕΩ Παυλίδης & Αραούζος Λτδ. -Opel Kadett LS-καιαπότουςαιτητές-Peugeot 405 -ήταν εντός των προδιαγραφών, ελέγκτηκαν στο δρόμο και κρίνονταν κατάλληλαγιααστυνομικήχρήση. Ηπαράγραφος 3έχει:"
2. Ηπιοσυμφέρουσα τιμήπουσυνάδει μετις προδιαγραφές είναι της Εταιρείας Γεωρ.Παυλίδης&Αραούζος Λτδ., γιατο όχημα τύπου OPEL KADETT LSπου προσφέρεται στη τιμή των £4,201.- και συνιστάται. 864 35 40 3ΑΛΛ. Λ. Π.ΛονκαΐδηςΛτδ ν. Δημοκρατίας Στυλιανίδης, Δ. Ακολουθεί το PEUGEOT405 πουπροσφέρεται στητιμή των £4,300.-." 5 ΗΤεχνική Επιτροπή Προσφορών με επιστολή ημερομηνίας 14 Ιουνίου, 1988,συμφώνησε μετηντεχνικήεκτίμησητης Αστυνομίας. 10 Στις 14 Ιουνίου, 1988, το Κεντρικό Συμβούλιο Προσφορών. επιλήφθηκε του θέματος της προσφοράς των 35 οχημάτων τύ­ που Saloon. Θεωρώ σκόπιμο να παραθέσω μεγάλο μέρος του πρακτικούτης συνεδρίας αυτής:"Ποομήθεια 35 οχημάτων τύπου σαλούν 15 20 25 30 35 40 Ο κ. Κύρρης αναφέρθηκε στο ιστορικό της προκήρυξης των προσφορών αρχικάκαιστην μηκατακύρωσητουολικού αριθ­ μούτωνοχημάτωνλόγωτουγεγονότος ότι τααυτοκίνηταπου ήτανπλήρως εντός προδιαγραφώνκαιταπιοφθηνάπιθανόνα μηνανταποκρίνοντοπλήρωςπροςτιςανάγκεςτης Αστυνομίας για τους σκοπούς του συνεδρίου, και στην απόφαση της Υπουργικής ΕπιτροπήςΠροσφορώνγιαπροκήρυξηνέωνπρο­ σφορών για 35οχήματα 1700 - 2000ccπέραντων 75 KW. Ο κ. Κοντολαίμης παρατήρησεότι οι κ.κ. Π.Μ.Τσερίώτης εί­ χαν προειδοποιήσει ότι δε μπορούσαν να ανταποκριθούν σε τόσο σύντομο χρόνο παράδοσης όπως και άλλοι προσφοροδότες με αποτέλεσμα να αποκλείσουμε αριθμό προσφοροδοτών πουσυμμετείχαν αρχικάκαιανάφερεότι ενώ στην πρώτη προσφοράσυμμετείχαν 12τώραέχουμε 8συμμετοχές, καιέθι­ ξε θέμααντικανονικής προκήρυξης προσφορών εφόσον αυτή δεν είναι μέσα στα πλαίσια που προσδιόρισε η Βουλή στα οποία αναφέρεταιο τύποςκαιοαριθμόςτων αυτοκινήτων. Στησυνέχεια εισηγήθηκε ακύρωση των προσφορών γιατί δεν υπήρξε ικανοποιητικός αριθμός συμμετοχής. Παρατήρησε δε ότι η Αστυνομία έδωσε γραπτή σημείωση ότι ειδοποιήθηκαν τηλεφωνικώς 26αντιπρόσωποικαιμόνοοκτώυπόβαλανπρο­ σφορά μόνο δε δύο πληρούν τις προδιαγραφέςλόγω κυρίως τουπεριορισμένου χρόνου παράδοσηςπουδόθηκε,επεσήμανε δεότιοιπροηγούμενες προσφορέςέστωκαιτυπικάεξακολουθούν ναισχύουν παρόλοπουπήραμενέες,η χαμηλότερη είναι μεταξύ όλων η Εταιρεία Στεφανίδης & Υιός Λτδ. με £3,794 πουείναικατά£447.-ή £15,648πιοφθηνήσυνολικά από αυτή πουσυστήνει σήμερα η Αστυνομία για OPEL LS4,201.-. Ενώ συνέχισε,οχρόνος παράδοσηςτων 3μηνώνήτανήδηπολύπε865 Στυλιανίδης, Δ. Λ. Π.Λονκαΐδης Λτδ ν.Δημοκρατίας

(1990)ριορισμένος απότην προηγούμενη προσφοράκαι το είχεήδη θίξει απότην αρχήηΕταιρείαΠ.Μ.Τσεριώτης Λτδ. στηδεύ­ τερη προσφορά ο χρόνος μειώθηκε σε 9 εβδομάδες έτσι που ίσως να δοθεί ηεντύπωση ότι έγινε σκόπιμα για να αποκλει­ σθούν ορισμένοι προσφοροδότες. Σεπαρατήρησητου Προέδρουότι θαπρέπει να υποβάλειγρα­ πτώςτιςαπόψειςτουοκ.Κοντολαίμης ανάφερεότιέδωσεπρο­ φορικάότιείχεναδηλώσει καιδεβλέπειτολόγογιατίναδώσει γραπτώς τις απόψεις του και εισηγήθηκε και πάλι να ακυρωθούνοιπροσφορέςγιατουςλόγους πουήδηανάφερεκαιναζη­ τηθούν νέες προσφορές μεκανονικόχρόνοπαράδοσης." Στις 17 Ιουνίου, 1988, το Κεντρικό Συμβούλιο Προσφορών πήρε την προσβαλλόμενη απόφαση. Τοπρακτικόέχει:- 5 10 15 "Προμήθεια 35 οχημάτων τύπου σαλούν Το θέμαεπαναφέρεταιαπότην συνεδρία της 14.6.

1. 20 Ο Πρόεδρος ανάφερεότι ενόψη του γεγονότος ότι σύμφωνα με την απόφασητου Υπουργικού Συμβουλίου και της Βου­ λής για αγορά 58 αυτοκινήτων από τα οποίααγοράσθηκαν ήδη 43 και υπολοίπονται ακόμη 15 εισηγήθηκε τηνκατακύ­ ρωση των 15 στους κ.κ.ΠαυλίδηςΑραούζος Λτδ., για OPEL KADETT LSστην τιμήτων £4,201 σύμφωνα με την εισήγηση του Αρχηγού Αστυνομίας Αρ. Φακ.234/1 ημερ. 11.6.
2. Ηπ ω πάνω εισήγηση γίνεται δεκτή με την αποχήτου κ. Λαμπρινού για λόγους αρχής." 25 30 Ηαπόφασηαυτήκοινοποιήθηκε σης 22 Ιουνίου,
3. Μεταξύ των λόγων που προβάλλονται για την ακύρωση της είναι:
4. OL γραπτοί όροι της Διακήρυξης της Προσφοράςτροπο­ ποιήθηκαν απόαναρμόδιοόργανο.
5. Οι όροι των προσφορών τροποποιήθηκαν αντίθετα με τους Κανονισμούς των Εγγράφων Προσφοράς.
6. Παράβασηουσιώδους όρου Διακήρυξης Προσφοράς.
7. Εσφαλμένη αιτιολογία. Ο δικηγόρος των αιτητών εισηγήθηκε ότιημείωση τωνοχημά866 35 40 3ΑΛΛ. Λ. Π.Λονκαΐδης Λτδ ν.Δημοκρατίας ϊτυλιανίδης, Δ. τωναπό 35 στα 15απότοΣυμβούλιοΠροσφορών- καθ' ωνη αί­ τηση 2 -αποτελεί τροποποίηση των Εγγράφων της Προσφοράς (Bidding Documents)καιότιτοΣυμβούλιοδενείχετέτοιαεξουσία. 5 Το Κεντρικό ΣυμβούλιοΠροσφορώνυφίσταταικαι λειτουρ­ γεί με βάση τους περί Κυβερνητικών Αποθηκών Κανονισμούς. Είναι διοικητικό σώμα,το οποίο ασκεί διακριτικήευχέρεια για την κατακύρωσηπροσφορών. Ηαρμοδιότητατου καθορίζεται απότους Κανονισμούςαυτούς. 10 15 Ημείωση τουαριθμούτων οχημάτωναπό35 σε 15αποτελεί καθαρή τροποποίηση των εγγράφων προσφοράς. Ηαπόφαση για την τροποποίησημπορούσε να ληφθεί μόνο απότο όργανο που εξέδωσε το έγγραφο,τη διακήρυξη της προσφοράς - στην παρούσα περίπτωσητο Υπουργείο Εσωτερικών. ΤοΑρθρο 29 τουπερί Ερμηνείας Νόμου,Κεφ. 1,έχει:- 20 25 30 35 "
8. Where any Law confers power onany authority to make any appointment or to make orissueany public instrument,the following provisions shall, unless thecontrary intention appears, haveeffect with reference to the making, issueand operation of suchinstrument(a)the instrument may be at any time amended, varied, rescinded, orrevokedby thesame authority andin thesame mannerby andin which it was made; (b)theremaybeprovided for thebreach of anyOrderinCouncil, order, rules, regulations or bye-laws such penalty not exceeding ten pounds, as the authority making the Order in Council,order,rules, regulations orbye-lawsmay think fit; (c)where any Law confers power onany authority tomake any Order in Council, order, rules, regulations or bye-laws for anygeneral purposes, andalsofor any special purposes inci­ dental thereto,theenumeration of thespecial purposes shall notbedeemedtoderogate from thegenerality of thepowers conferred with reference to thegeneral purpose; 40 (d)no Order in Council, order, rules, regulations or bye-laws shall be inconsistent with theprovisions of any Law." Στην υπόθεση K.M.C.Motors v. Republic

(1985)3 C.L.R. 867 Στυλιανίδης, Δ. Λ. Π. Λονκαΐδης Λτδ ν.Δημοκρατίας

(1990)1235, στη σελ. 1255 το Δικαστήριο είπε:"In this panicular case,therefore, theNotices inviting tenders being 'public instruments' within the definition of s.2 of the Interpretation Law Cap. 1, i.e. being notices issued under the provisionsof regulations 19,30 and31of theGovernment Stores Regulations, by the Cyprus Fire Service could only be rescinded or revokedby the same authority (the Cyprus Fire Service)and in the same manner by and in which they weremade. 5 10 Therefore the withdrawal of the tenders by the Main Tender Board was an act not within its competence, made contrary to the principles of Administrative Law as well as contrary to the Interpretation Law, Cap. 1s. 29(a) and was therefore made in excess of powers (videZachariades v. The Republic

(1984)3 C.L.R. 1193)." Η διακήρυξη προσφορών αποτελεί πράξη κανονιστικού πε­ ριεχομένου και παράβασητων όρων συνεπάγεται ακυρότητα(Συμβούλιο της Επικρατείας-Υπόθεση 531/49). 15 20 Στην Υπόθεση 668/74το Συμβούλιο Επικρατείαςείπε:"

1. - Ηδιακήρυξις της δημοπρασίας συνιστά το νομικόν αυτής πλαίσιον, δεσμευουσα τόσον την επί του διαγωνισμού δημοσίαν αρχήν όσον και τους διαγωνιζομένους, ηδε παράβασις των ουσιωδών διατάξεωντης,ήτοι των αποβλεπουσών εις την ουσιώδη εξυπηρέτησιν του διάτης δημοπρασίαςεπι­ διωκομένου σκοπού, άγει εις ακυρότητατου αποτελέσματος της δημοπρασίαςκαι των σχετικών εγκριτικών πράξεων." Στα ΠορίσματαΝομολογίας του Συμβουλίου τηςΕπικρατείας 1929-1959, σελ. 267 αναφέρεταιότι όροι διακήρυξηςδημοπρασίας θεωρούνται κατ' ουσίαν διατάξεις νόμων -(βλ. Αποφάσεις Συμ­ βουλίουτηςΕπικρατείας132/39,245/43). Στησελ.431διαβάζομε:"Η διακήρυξις δημοπρασίας είναι πράξις κανονιστικού χαρακτήρος,δεσμευουσα τους συναγωνιζόμενους και τηνδιοίκησιν, ως και τον εκδόσαντα την πράξιν ταύτην. Ηπαράβασις ουσιώδους όρου της διακηρύξεως συνιστά παράβασιν νόμου καισυνεπάγεται ακυρότητα:... Οι όροι τηςδιακηρύξεως δέον να ερμηνεύωνται στενώς και αυστηρώς:..." Στο Σύγγραμμα του Μιχ. Δ. Στασινόπουλου - "Δίκαιον των 868 25 30 35 40 3Λ^,Δ. Λ. Π.Λουχαΐδης Λτδ ν.Δημοκρατίας ϊτυλιανίδης,Δ. Διοικητικών Πράξεων",σελ. 109αναφέρεται:- 5 10 "Ούτως ηδιακήρυξις δημοπρασίαςδεν περιέχει μεν άμεσον επιταγήν,φέρει εντούτοις χαρακτήρακάνονισηκόν,ηδε παράβασις αυτής συνιστά παράβασιν κανόνος δικαίου." Οαριθμός35οχημάτωνήτανουσιώδηςόρος. Αυτόυποστηρίζε­ ταικαιαπότηνέκθεσητηςΑστυνομίας,τηνοποίαυιοθέτησεκαιτο ΣυμβούλιοΠροσφορών. ΗπροσφοράτηςDemstarLtd.,επειδήανέφέρεότι,μπορούσε ναπαραδώσειμόνο 15αυτοκίνηταστονπροσ­ διορισμένο χρόνο,κρίθηκεότιήτανεκτόςτωνπροδιαγραφών: 15 "15 cars can be delivered within the specified period. Technically is within SPECS but only 15 cars can be delivered. Itis considered to be out of SPECS." 20 Αριθμός προσφορών κρίθηκαν ότι δεν πληρούσαν τους όρους των προδιαγραφών,γιατί δεν μπορούσαν να παραδώ­ σουντα 35 αυτοκίνηταστονπροσδιορισμένο χρόνο,επειδήπρόδήλαδεν είχανδιαθέσιμαστην Κύπρο. Στα Έγγραφα Πρόσκλησης για Προσφορές -Παράρτημα Ασελ. 3,καθορίζεταιότι οι προσφορές θαείναι για προμήθεια:- 25 30 "1700-2000ccVehicles 35 Saloon or Hatchback Vehicles." Στησελ. 5 ορίζεταΐ:"
2. Bidding Documents 2.1 Thegoodsrequired, bidding procedures andContract terms are prescribed in the Bidding Documents." Η παράγραφος 3 προβλέπει για την τροποποίηση των Εγ­ γράφων Προσφοράςτα ακόλουθα:- 35 "
3. Amendment of Bidding Documents 40 3.1 At any time prior tothedeadline for submission of bids,the Purchaser may, for any reason whether at its own initiative or in response to a clarification requested by a prospective Bidder, modify thebidding documents by amendment. 3.2 The amendment will be notified in writing or by telex or cable to all prospective bidders which have received the bidding documents and will be binding on them. 869 Στυλιανίδης, Δ. Λ. Π.Λουκαΐδης Λτδ ν.Δημοκρατίας

(1990)3.3 In order to afford prospective bidders reasonable time in which to take the amendment into account in preparing their bids, the Purchaser may, at its discretion, extend the deadline for the submission of bids." 5 Η τροποποίησητης Διακήρυξης Προσφοράςαπό35αυτοκί­ νητα σε 15,για τα οποίακατακυρώθηκε ηπροσφορά,δεν έγινε σύμφωνα με την πιο πάνωπρόνοια. Ο αριθμός των οχημάτων ήταν ουσιώδης όρος των Εγγράφων της Διακήρυξης τηςΠρο­ σφοράς. Ηπαράβαση του ουσιώδους αυτούόρου συνεπάγεται ακυρότητα της προσβαλλόμενηςαπόφασης. Για τους πιο πάνω λόγους η"προσβαλλόμενη απόφασητου Κεντρικού Συμβουλίου Προσφορών, ημερομηνίας 17 Ιουνίου, 1988, κηρύσσεται άκυρη,χωρίς κανένανομικό αποτέλεσμα. 10 15 Η ακυρωτικήαυτήαπόφαση, σύμφωνα με πάγιανομολογία, δεν επηρεάζει τη συναλλαγή που ακολούθησε με τους ΓΕΩ ΠΑΥΛΙΔΗΣ ΚΑΙ ΑΡΑΟΥΖΟΣ ΛΤΔ. 20 Καμιά διαταγήγιαέξοδα. Η προσφυγή επιτυγχάνει χωρίς έξοδα. 870