clr/1990/1990_3_879.pdf

(1990)στης καιδόλου απόπλευράς αιτήτριαςεταιρείαςδεβρίσκει σύμφω­ νο τοΔικαστήριο. Η όληεπιχειρηματολογία τουείναιυποθετικήκαι εν όψει των όσων αναφέρονταιστην Παράγραφο4 τηςσελ. ΓΓ-2της Προσφοράς,ουδεμία σύγχισηή αβεβαιότηταμπορούσε να προκύψει απότολανθασμένο αποτέλεσμα τουπολλαπλασιασμού, όσον αφορά 5 την εργασία πουαναφέρεταιστους τύπους Ακαι Βτουitem5,δεδο­ μένου ότι το λάθος,διότι περί λάθους πρόκειται,διορθώθηκε έγκαι­ ρα σύμφωνα με τον πιο πάνω αναφερόμενο Όρο4. Παράλληλαθα πρέπει να τονιστεί ότι στην προκειμένη περίπτωση εκείνο που είχε σημασία ήτανητιμή μονάδαςπουήτανδεσμευτική γιατην αιτήτρια 10 εταιρεία καιόχι το αποτέλεσμα του πολλαπλασιασμού. Κάτω από τις συνθήκες που αναφέρθηκανηπροσφορά της αιτήτριας εταιρείας ήταν χαμηλότερη από την προσφορά των ενδια­ φερομένων μερών. Ενόψει του ευρήματος τούτου καιτων πιοπάνωαναφερθέντων νομικών αρχών,οι καθ' ωνη αίτησηλαμβάνονταςτην επίδικηαπό­ φαση με μόνο κριτήριο τηχαμηλότερη προσφορά,πλανήθηκανπε­ ρί ταπράγματα,γιατί λανθασμένα πίστεψαν πως ηπροσφορά της κοινοπραξίας ήταν χαμηλότερη. 15 20 Ηπροσφυγή επιτυγχάνει χωρίςέξοδα. 25 Αναφερόμενες υποθέσεις: Συμβούλιο της Επικρατείας της Ελλάδας

(1954), Υπόθεση 1216/54 (Ολ.),σελ. 1467, 30 2ο Συμπλήρωμα Νομολογίας 1953-1960, Υπόθεση 1863/59, Τόμος 1ος (α-κ) σελ. 490,παρ. 40. Προσφυγή. Προσφυγή εναντίον της απόφασης των καθ' ων η αίτηση με την οποία κατακύρωσαν την προσφορά αρ. 3/88 για αποχετευτι­ κά έργα και συναφείς εργασίες, Φάση III, Συμβόλαιο 7 στα εν­ διαφερόμενα μέρη, αντί στους αιτητές. 35 Μ. Ιακώβου, για τους Αιτητές. 40 Κ. Μιχαηλίδης, για τους Καθ' ων η αίτηση. Cur. adv. vult. 880 3 ΑΛΛ. 5 10 15 20 25 30 35 Χϋ.θ. ΑλεξάνδρουΛτδ ν.Συμβ. Αποχετ.Λ/σίαςκ.ά. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ, Δ.: Η αιτήτρια εταιρεία με την παρούσα προσφυγήζητάτην ακύρωση της απόφασηςτων καθ' ων ηαίτη­ ση ημερ. 26.5.88, να κατακυρώσουν την προσφορά αρ. 3/88 διά αποχετευτικάέργακαισυναφείςεργασίες.ΦάσηIII,Συμβόλαιο7, εις την εταιρεία ΚατασκευώνΔρέκα Λτδ καιστο Φώτη Νικόλα. Για τα έργα αυτά υποβλήθηκαν διάφορες προσφορές, μεταξύ αυτώνκαιοιπροσφορές τηςαιτήτριαςεταιρείαςκαιτουενδιαφε­ ρόμενου μέρους. Οι προσφορές ανοίχθηκανστις 28.3.88.Η προσφορά της αιτήτριας εταιρείας ήταν για το συνολικό ποσό των £167.000.-(Τεκμ. 1 και2στην ένσταση),τηςδεκοινοπραξίαςΔρέ­ καΛτδ καιΦώτηΝικόλαήτανγιατοποσό των£162.663.-. Οιπροσφορές,πριναπότηνκατακύρωσηκαιπριναπότη συζήτησήτους από τουςκαθ' ωνη αίτηση,μελετήθηκαν απότουςμηχα­ νικούς τουςκαιστις σελ- Α-15, Τεκμ.2καιΑ-9,Τεκμ. 3, διαπιστώ­ θηκανδυολάθηστοItem5-PrivateRateConnections,όσοναφοράτο συνολικόκόστοςτηςεργασίαςτωντύπωνΑκαιΒ.Οδοσμένος από τους καθ' ων η αίτηση υπολογισμός της ποσότητας της εργασίας ήτανγιατοντύποΑ540 μέτρακαιγιατοντύποΒ 1215 μέτρα.Ητι­ μήμονάδαςπουπροσφέρθηκε καικαταγράφτηκεαπό τηναιτήτρια γιατονΤύποΑ ήταν£12τομέτροκαιγιατοντύπο Β£11τομέτρο. Η αιτήτριαπολλαπλασιάζονταςτην ποσότητα επί της τιμής μονά­ δας,γιατοντύποΑ κατάγραψεστη σελ. Α-9, τεκμ. 3,τηςπροσφοράς της το ποσό των £8.100.-αντί του ποσού των £6.480.-.Όσον αφοράτοντύποΒ,πολλαπλασιάζονταςτηνποσότηταεπίτηςτιμής μονάδας,κατάγραψεστο ίδιοτεκμήριο το ποσότων £17.010.- αντί τοποσότων£13.365.-.Ακολούθωςσανσυνολικόποσότωνδυοτύ­ πωνγράφτηκετοποσότων£25.110.-αντίτων£19.845.-.Τούτοεπαναλήφθηκεκαιστο Formof Tender Summary(τεκμ.2)και συνεπώς το συνολικό ποσό της προσφοράς της ανήλθε στο ποσό των £167.000.-,αντίστοποσότων£161.765.- (Τεκμ. 1 και2).Σαναποτέ­ λεσμαοι μηχανικοίτουέργουδιάγραψανταλανθασμέναποσάαπό τα πιο πάνωαναφερθένταέγγραφακαι κατάγραψαν τα ορθάπου προέκυπταν απότουςωςάνωαναφερθέντεςπολλαπλασιασμούς. Επίσης στις 5.4.88,η αιτήτρια εταιρεία απηύθυνεπρος τους μηχανικούς του έργου την ακόλουθη επιστολή: 40 "Tender for the installation of Sanitary Sewers and AssociatedWorks - Stage III-District 31 Contract 7 We refer to our today's meetingin youroffice in respect of 881 Χρνσοστομής, Δ. ΧΙϊ.θ. ΑλεξάνδρουΛτδ ν.Συμβ. Αποχετ.Λ/σίαςκ.ά.

(1990)our tender in connection with the above Project and wish to confirm that after careful rechecking of our tender we have established that there are indeed two errors on pages A-9 and A-10 which are due to mistransportation of figures under the 'UnitPrice' column onpageA-9 andacasting error onpageA5

1. Sucherrors happened during thecopying process from our draft tender documents to the final and official documents which we submitted to the Employer following the normal procedure. 10 Given this situation andtaking intoserious consideration of the terms and conditions of the tender and despite the errors and irrespectiveof thefinancial burden onourCompany,as a result of such errors, and having in mind our past good co-operation with the Employer andas our policy is always tohonour even 15 our oral word at any cost we hereby inform you that we are ready to incur the apparent financial loss and to honour our tender and signature this time too." Στις 26.5.88 OLκαθ'ων ηαίτησηκατακύρωσαντην προσφορά στα ενδιαφερόμενα μέρηγιατί θεωρήθηκανως οι χαμηλότε­ ροιπροσφοροδότες. Στις9.6.88οικαθ' ωνηαίτηση 1 πληροφόρησαντηναιτήτρια εταιρεία ότι ηπροσφοράτους δεν έγινε αποδεκτή. 20 25 Ηόλη υπόθεση επικεντρώνεται στο ανκαικατάπόσο η προ­ σφορά της αιτήτριας ήταν χαμηλότερη απότην προσφοράτων ενδιαφερομένων μερών. 30 Είναιη εισήγηση τουδικηγόρουτηςαιτήτριας εταιρείαςπωςη προσφορά της ήταν η χαμηλότερη και πως οι καθ'ων η αίτηση όφειλαννατηναποδεχθούνκαινακατακυρώσουντηνεργασίασ' αυτή.Τηνεισήγηση τουαυτήοδικηγόροςτηςαιτήτριαςεταιρείας τηβασίζειστη διόρθωσηπουέγινε,χαρακτηρίζοντας τηναρίθμη- 35 πκήδιαφορά που.προέκυψεστοαποτέλεσματωνδυοπολλαπλα­ σιασμών σαναριθμητικόλάθος.Επίσης ισχυρίστηκε πωςσύμφω­ να μετουςόρουςτηςπροσφοράς,εκείνοπουείχεσημασίακαιδέ­ σμευε την αιτήτριαήτανητιμήμονάδας πουκαθόρισεστηνπρο­ σφοράτης καιπως σε περίπτωσηλάθους στο συνολικό ποσό,το 40 ποσό πουθαθεωρείτο σανδεσμευτικό ήτανημοναδιαία τιμή.Το επιχείρημα του αυτό το βάσισε στον όρο 4 της προσφοράςπου αναφέρεται στη σελ. ΓΤ-2 (τεκμ.Α),ωςακολούθως: 882 3 AAA. 5 XJ1.0.Αλεξάνδρου Art v. Συμβ.Αϊίοχετ.Αίσιαςκ.ά. Χρυσοστομής, Δ. "
2. Informal or Unbalanced Tenders which are incomplete, conditional, illegibleor obscure, or that contain additions not called for, reservations, erasures, alterations or irregularities of any kind, may be rejected as informal. Tenders thatcontain prices which appear tobesounbalanced as likely to affect adversely the interests of the Employer may be rejected. 10 Wherever inatender theamount tendered for an item does not agree with the extension of the estimated quantity and the tendered unit price, the unit price shallgovern and the amount shall be corrected accordingly." 15 20 Ο δικηγόρος των καθ'ων ηαίτηση εισηγείται ότι,ηπροσφο­ ρά της αιτήτριας εταιρείας ήταν λανθασμένη, αβέβαιηκαιδύ­ σκολη στονυπολογισμό. Επίσηςτοαριθμητικόαποτέλεσμα των πω πάνωαναφερθέντων πολλαπλασιασμών δεν το αποδίδει σε λάθος,αλλάσεκακόπιστη,δόλιακαιεσκεμμένη ενέργεια τηςαιτήτριας, μεσαφήτηνπρόθεση ναεξαπατήσει τους καθ* ωνη αί­ τηση και να καταδολιεύσει τους προσφοροδότες. Επεξηγώντας τη θέση του ανάφερε τα ακόλουθα στη γραπτή του αγόρευση, σελ. 4: 25 "... Ήθελαν να το έχουν διπλοπόρτι, διά να χρησιμοποιήσω μίαν συνήθηλα'ικήν φράσιν. 30 35 40 Δηλαδήεάνηπροσφοράτωνήτοηχαμηλωτέραθα ισχυρίζοντο ότιαιμοναδιαίαιτιμαίτωνΛΚ12 καιΛΚ11 αντιστοίχωςήσαν προφανώςλανθασμέναι.Θαεπέμενονότι εάνεπολλαπλασιάζετο το ποσό των 540 και 1,215 μέτρων εκτελεσθησομένης έργα-. σίας,ωςπεριεγράφησανανωτέρω,μεταορθάποσάτων ΛΚ15 καιΛΚ14 αντιστοίχως θακατέληγανεις ταποσάτωνΛΚ8.100 και ΛΚ17.010ήτοι σύνολον ΛΚ25.110που αντιπροσώπευε το σύνολον του ποσού διά τας προσφερθείσας δύο ταύταςεργα­ σίας (ιδέτε τεκμήριον 3). Θα ισχυρίζοντο περαιτέρω ότι το ποσόν των ΛΚ25.110μετεφέρθηεις τοτεκμήριον 2 (ιδέτεαρ.5)καιη συνολική προσφερθείσα τιμή ήτο ΛΚ167.
3. Προς περαιτέρω επίρρωσιν του ισχυρισμού των θαπαρέπεμπον επίσης εις το τεκμήριον 1 και θα ισχυρίζοντο ότι ούτοι ολογράφως και αριθμητικώς εδήλωσανότιτοσυνολικόν ποσόνδιάτοοποίονθαεξετέλουν ταςερ883 Χρνσοστομής,Δ. Χϋ.θ. ΑλεξάνδρουΑτό ν.Συμβ.Αηοχετ.Α/σίαςκ.ό.

(1990)γασίας ήτο το ποσόν των ΛΚ167.

1. Και θαέλεγον ότι είναι οφθαλμοφανέςτολάθοςτωνΑιτητών καιότιδενέπρεπεναλη­ φθούν υπ' όψιν αι αναγραφείσαιεκ λάθους δήθεν μοναδιαίοι τιμαί των ΛΚ12 και ΛΚ11 εφ' όσον ολόκληρος ηπροσφορά των ήτοδιάτοποσόν των ΛΚ167.
2. 5 Εάνδεπάλινηπροσφοράτων Αιτητών ήτουψηλότερα τωνάλ­ λων προσφοροδοτών τότε οι Αιτηταί θαεπεκαλούντο τας αναγραφείσας μοναδιαίαςτιμάς των ΛΚ12 και ΛΚ11 και θαεζητούσανναγίνηδήθενηδιόρθωσιςτωνπολλαπλασιασμών,ούτως ώστεναισχυρίζονταιότιηπροσφοράτωνείναιχαμηλότερατων άλλων. Όπωςκαιέπραξανειςτηνπαρούσανπερίπτωσιν." 10 Είναι αδιαμφισβήτητογεγονός, όπως προκύπτει απότουλι­ κό που τέθηκε ενώπιον μου,πως οι καθ'ων ηαίτησηαποδέχτη- 15 καν την προσφορά της κοινοπραξίας γιατί την θεώρησαν πως ήταν ηχαμηλότερη. Οι αρχές που διέπουν την εξέταση, αξιολόγηση και κατακύ­ ρωση μιας προσφοράς έχουν νομολογηθεί απότο Ανώτατο Δι- 20 καστήριο. Οι αρχές αυτές σε συντομία είναι πως οι προσφορές πρέπει νατυγχάνουν ίσης μεταχείρισης από νομικής καιπραγ­ ματικής πλευράς. Πως μιαπροσφορά πρέπει να είναι σύμφωνη με τους όρους της διακηρύξεως και δεν θαπρέπει να είναι ατε­ λής ήαόριστος, έτσιπουνακαθιστάτηναξιολόγηση της αδύνα- 25 τη. Επιπλέον θαπρέπει νατηρούνται OL γενικές αρχές τουελεύ­ θερου συναγωνισμού. Όσον αφοράτην προσφερόμενη τιμή,το Συμβούλιο τηςΕπι­ κρατείας της Ελλάδας στην υπόθεση 1216/54(Ολ.),πουδημοσιεύτηκε στις αποφάσειςτου Συμβουλίου της Επικρατείας

(1954)σελ. 1467, αναφέρει ταακόλουθα: 30 "Επειδή η προσφερόμενη τιμή επί δημοσίου διαγωνισμού αποτελεί προφανώςσημαντικώτατον στοιχείον κρίσεως, ου- 35 χί όμως το μόνον αποφασιστικόν, δυνάμενον να συνδυασθή και προς έτερα στοιχεία της προσφοράς διά την τελικήν επί της κατακυρώσεως υπέρτίνος των συναγωνιζόμενων κρίσιν, απαιτουμένου πάντως, όπως η απόρριψις του προσενεγκόντος ελλάσσονα -επί μειοδοτικού διαγωνισμού -έναντι ετέ- 40 ρου, τιμήν αιτιολογείται επαρκώς,ίνα καθίσταταιεφικτός ο έλεγχος της καλής ασκήσεως της διακριτικής εξουσίας της Διοικήσεως." 884 3 AJLA. Χ ϋ . θ . Αλεξάνδρου Λτδ v. Συμβ.Αποχετ.Λ/σίαςκ,ά. Χρυσοστομής, Δ. Επίσης στο 2ο Συμπλήρωμα Νομολογίας 1953-1960, Τόμος 1ος (α-κ)σελ. 490, παρ.40,αναφέρεταιη υπόθεση 1863/59, όπου το Συμβούλιο της Επικρατείαςαποφάσισε ότι: 5 10 "Το Συμφέρον ή μητης προσφοράς δεν εξετάζεται μόνον εν σχέσειπροςτηνδοθείσαν τιμήναλλάκαιενσχέσειπρος τους λοιπούς όρους,ουςδέον ναπληροί τοπροσφερόμενον είδος, υποχρεούμενης της διοικήσεως μόνον υπό τους αυτούς όρους να αιτιολόγηση επαρκώς την προτίμησιν προσφοράς περιεχούσης υψηλοτέραν τιμήν έναντι των άλλων." Εξέτασα με προσοχή τις εισηγήσεις των δυο δικηγόρων,κα­ θώς επίσης και το υλικό που τέθηκε ενώπιον μου. 15 20 25 30 35 40 Ηεισήγησητου δικηγόρου των καθ' ων ηαίτηση περί κακής πίστης και δόλου από πλευράς της αιτήτριας εταιρείας δεν με βρίσκει σύμφωνο. Ηόλη επιχειρηματολογία του είναι υποθετι­ κή και εν όψει των όσων αναφέρονται στην παράγραφο4 της σελ. ΙΤ-2 της Προσφοράς,ουδεμία σύγχιση ήαβεβαιότηταμπορούσεναπροκύψει απότο λανθασμένο αποτέλεσμα του πολλα­ πλασιασμού,όσον αφοράτηνεργασίαπουαναφέρεταιστουςτύ­ πους Ακαι Βτουitem 5,δεδομένου ότι το λάθος,διότι περίλά­ θους πρόκειται,διορθώθηκε έγκαιρασύμφωνα με τον πιοπάνω αναφερόμενο όρο 4. Παράλληλαθαπρέπει νατονιστεί ότι στην προκειμένη περίπτωση εκείνο που είχεσημασία ήτανητιμήμο­ νάδαςπουήτανδεσμευτική γιατηναιτήτριαεταιρείακαιόχι το αποτέλεσμα του πολλαπλασιασμού. Κάτω από τις συνθήκες που ανάφερα,έχω τη γνώμη πως η προσφορά της αιτήτριας εταιρείας ήταν χαμηλότερη από την προσφορά των ενδιαφερομένων μερών. Ενόψει του ευρήματος τούτου καιτων πιοπάνω αναφερθέ­ ντων νομικών αρχών,που υιοθετώ,καταλήγωπωςοι καθ' ων η αίτηση λαμβάνοντας την επίδικη απόφασημε μόνο κριτήριο τη χαμηλότερα προσφορά, πλανήθηκαν περί τα πράγματα,γιατί λανθασμένα πίστεψαν πως ηπροσφορά της κοινοπραξίαςήταν χαμηλότερη. Κατάσυνέπεια ηεπίδικηαπόφαση ακυρώνεται. Δεν επιδικάζονταιέξοδα. Η προσφυγή επιτυγχάνει χωρίς έξοδα. 885