28Νοεμβρίου1991 [ΠΙΚΗΣ, ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝ1ΔΗΣ Δ/στές) ΓΕΩΡΓΙΑ ΚΥΡΙΑΚΟΥ, ΕφεσείονσαΈνάγονσα, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΔΙΑ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕ ΛΕΑ, Εφεσίβλητου-Εναγομένον. (Πολιτική ΈφεσηΑρ. 8054). Αποζημιώσεις — Εργατικό ατύχημα — Εργάτρια υπέστη κλειστή κρανιοεγκεφαλική κάκωση, κάταγμα τον δεξιού λιθοειδούς με βλάβη τον αριστερού τριδύμου, τραυματισμό πίσω από το αριστε ρό αντί μήκους 8 εκ.,με αποτέλεσμα παράλυση τον αριστερού απαγωγού, επηρεασμό της ακοής και νπαισθησίας τον πρόσωπον αριστερά και παράλυση τον προσωπικού νεύρου — Δύο μήνες στο νοσοκομείο— Σοβαρό μεταδιασειστικό σύνδρομο — Μόνιμη μείωση της ακοής αριστερά κατά το ήμισυ — ΛΚ 5.000 γενικές αποζημιώσειςαυξήθηκεαπό το Εφετείοστις ΛΚ8.
- Αποζημιώσεις — Τόκος σύμφωνα με το άρθρο 58Α τον περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148— Ειδικές αποζημιώσεις— Πρέπει να επιδικάζεται τόκος και πάνω σ'αντές. Η εφεσείουσα, που ήταν εργάτρια στο Τμήμα Αρχαιοτήτων, τραυματίσθηκε σοβαρά όταν χτυπήθηκε από μεγάλες πέτρες τοί χου που κατέρρευσε. Η εφεσίβλητη αποδέχθηκεπλήρη ευθύνηγια το ατύχημα.Οι ειδικέςζημίεςσυμφωνήθηκανσεΛΚ 2.
- Από τοατύχημαηεφεσείουσαυπέστηκλειστήκρανιοεγκεφαλι κή κάκωση,κάταγματου δεξιού λιθοειδούς με βλάβη του αριστε ρού τριδύμου,τραυματισμό πίσω απότο αριστερό αυτί μήκους 8 εκ.,μεαποτέλεσματηνπαράλυσητουαριστερούαπαγωγού,επηρε ασμό της ακοήςκαι υπαισθησίατου προσώπου αριστεράκαιπα ράλυση του προσωπικού νεύρου. Παρέμεινε στο Νοσοκομείο Πάφουγιαδύο μήνες. Μετάτηναπόλυσητηςανέπτυξεσοβαρόμε ταδιασειστικό σύνδρομο και κατάστασηάγχους με υστερικές και νευρωτικές προσμείξεις. Είχε πολύ βραδείαανάρρωση. Παρέμεινε μόνιμη μείωση τηςακοήςαριστεράκατάτοήμισυ. Το πρωτόδικοΔικαστήριο επιδίκασεΛΚ 5.000γενικές αποζη μιώσεις με τόκο 6% από την ημερομηνία επίδοσης του κλητηρίου εντάλματος μέχρι την απόφαση, ΛΚ2.760 ειδικές αποζημιώσεις 1065 Κυριάκουν. Δημοκρατίας
(1991)χωρίς τόκο και δεν επιδίκασε οποιοδήποτε ξεχωριστό ποσό για απώλεια μελλοντικών απολαβώνήγια μείωση της ικανότηταςτης γιαεργασία. Αποφασίσθηκε ότι (α)Το επιδικασθέν ποσό των ΛΚ 5.000σανγενικές αποζημιώσεις ήτανέκδηλαανεπαρκέςκαιαυξήθηκεσεΛΚ8.000. (β) Σύμφωνα με τις αρχές που επεξηγήθηκαν στην υπόθεση Φοιηκαρίδης ν. Γεωργίου (σελ. 475 του παρόντος τόμου) έπρεπε να είχε επιδικασθεί τόκος για το ήμισυ της περιόδου απότην ημε ρομηνία του ατυχήματος μέχρι αυτή της πρωτόδικης απόφασης. Δεν συνέτρεχε όμως λόγος για επέμβαση στον τρόπο επιδίκασης τόκουγιατις γενικές αποζημιώσεις. 5 10 (γ) Το εύρημα του πρωτόδικου Δικαστηρίου ότι η πιθανότητα για μελλοντική απώλειαεισοδημάτων ήταναπομεμακρυσμένηκαι, κατά συνέπεια, δεν μπορούσε να δοθεί ξεχωριστό ποσό για τέτοια 15 απώλεια,ήταν δικαιολογημένο. Η έφεση έγινε αποδεκτή με έξοδα. Το ποσό των γενικών αποζημιώσεωναυξή θηκε από ΛΚ5.000 σε ΑΚ8.0ΟΟ. Επιδι κάσθηκε επιπλέον τόκος 6% πάνω στο 20 ποσό των ΛΚ2.760 για το μισό της περιόδον από την26.6.81 μέχρι την ημερο μηνία τηςπρωτόδικηςαπόφασης. Υποθέσεις που αναφέρθηκαν: Phinikarides ν,Gcorghiou andAnother
(1991)1C.L.R.475- ^5 Paraskevaides (Overseas) Ltd. v.Christofis
(1982)1C.L.R. 789Polycarpou v.Adamou
(1988)1C.L.R. 727· Fysco Constructing Co. Ltd. v.Gcorghiou
(1991)1 C.L.R.1014. Έφεση. Εφεση απο την ενάγουσα κατά της απόφασης του ^ υ Επαρχιακού Δικαστηρίου Πάφου(Κρονιδης,Π.Ε.Δ.)που δόθηκε στις 30 Νοεμβρίου, 1989 (Αρ. Αγωγής 1665/84)με την οποίαοεναγόμενος καταδικάστηκεναπληρα>σειστην ενάγουσα το ποσό των £7.760.- σαν αποζημιώσεις γιατα τραύματαπουυπέστηκατάτηνδιάρκειατηςεργασίαςτης 35 ωςεργάτριαστοΤμήμαΑρχαιοτήτων. 1066 in 1 Α.Α.Δ. Κυριάκου ν.Δημοκρατίας Ε.Βραχίμη(κα),γιατηνεφεσείουσα. Χρ. Ιαχχννίδης, Δικηγόρος'της Δημοκρατίας, για τον εφεσίβλητο. 5 ΠΙΚΗΣ,Δ:ΤηναπόφασητουΔικαστηρίου θαδώσει ο δικαστήςκ.Κωνσταντινίδης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝ1ΔΗΣ,Δ.:Την26Νοεμβρίου 1981,κατά τηδιάρκειατης εργασίας τηςως εργάτριαστο Τμήμα Αρ χαιοτήτων,η εφεσείουσα τραυματίστηκεσοβαράότανκτυ πήθηκεαπότις μεγάλες πέτρες τοίχου πουκατέρρευσε.Η !0 Δημοκρατίααποδέκτηκεπλήρηευθύνηγιατοατύχημα.Οι ειδικές ζημιές της εφεσείουσας συμφωνήθηκε ότι ανέρχο νταν σε £2.760καιπαρέμεινε για εκδίκασητοζήτηματων γενικώναποζημιώσεων. Ηέφεση στρέφεται κατά τηςπρωτόδικηςαπόφασης με 15 χηνοποίαεπιδικάστηκαν£5.000ωςγενικές αποζημιώσεις. Ηεφεσείουσα υποστηρίζει πωςτοποσόαυτό είναιέκδηλα χαμηλόκαιπως,ενπάσηπεριπτώσει, εδικαιούτονααπο ζημιωθεί και για απώλεια μελλοντικών απολαβών ήγια μείωση της ικανότητας της για εργασία. Εφεσιβάλλεται 2Q ακόματο μέρος της απόφασηςωςπροςτον τόκοπουεπι δικάστηκε. Εισηγείται η δικηγόροςτης εφεσείουσας πωςο τόκος πάνω στο ποσό των γενικών αποζημιώσεων θα έπρεπε να αρχίζει, όχι απότην ημερομηνία της επίδοσης τουκλητηρίου εντάλματοςόπωςορίστηκε μετηνπρωτόδι25 κη απόφασηαλλά απόπρογενέστερο χρονικό σημείο και πως θαέπρεπε ναείχε επιδικαστεί τόκος και σε σχέσημε τις ειδικές αποζημιώσεις για το μισό της περιόδου από την ημέρα του ατυχήματος μέχρι την έκδοση της απόφα σης30 Ο δικηγόρος των εφεσίβλητων ορθά δέκτηκε πως με βάση τις αρχές που εξηγήθηκαν στην υπόθεση Μιχαήλ Φοινικαρίδης ν. Γεώργιος Λάμπρου Γεωργίουκαι άλλη
(1991)1Α.Α.Δ.475 θαέπρεπε να επιδικαστεί τόκοςπάνω στο ποσό των ειδικών αποζημιώσεων όπως είναι ηθέση 35 τηςεφεσείουσας. 1067 Κων/όης, Δ. Κυριάκουν.Δημοκρατίας
(1991)Το ποσό των £2.760αντιπροσωπεύει, με την εξαίρεση πολύ μικρού μέρους του,απώλειααπολαβώναπότηνημε ρομηνία του ατυχήματος ως τη δίκη. Δεν υπάρχει ο,τιδήποτε που να διαχωρίζει την παρούσαυπόθεσηαπό τις συνηθισμένες του είδους και πράγματι το ορθό είναι 5 ναεπιδικαστεί τόκος προς6%ετησίως γιατομισότης πε ριόδου από την ημέρα του δυστυχήματος ως την ημέρα της έκδοσης της πρωτόδικης απόφασης. Δεν συντρέχει όμως οποιοσδήποτε λόγος για παρέμβαση ως προς τον τόκοπου επιδικάστηκε σεσχέσημετις γενικές αποζημιώ- *® σεις. Το πρωτόδικοΔικαστήριο άσκησε ορθάτηδιακριτι κήτουεξουσία σεσχέση μετοθέμα αυτό. Τα ευρήματα του πρωτόδικου Δικαστηρίου ως προς τιςκακώσεις πουυπέστη ηεφεσείουσα καιτις επιπτώσεις από αυτές,δεν αμφισβητούνται.Παραθέτουμετο σχετικό 15 απόσπασμααπότηναπόφαση. "Από την όλη ιατρική μαρτυρία που βρίσκεται ενώπιο μου, όπως επίσης και την ένορκη μαρτυρία της ίδιας της Ενάγουσας, ευρίσκωότιη τελευταίασυνεπεία του δυστυχήματος υπέστηκε κλειστήκρανιοεγκεφαλικη 20 κάκωση, κάταγματου δεξιού λιθοειδούς με βλάβητου αριστερού τριδύμου,τραυματισμό όπισθεν τουαριστε ρού αυτιού μήκους 8 εκατοστών. Αποτέλεσμα των πιο πάνω τραυμάτων ήταν παράλυση του αριστερού απα γωγού,επηρεασμότηςακοήςαριστερά,υπαισθησίατου 25 προσώπου αριστερά και παράλυση του προσωπικού νεύρου. Η Ενάγουσα μετά τον τραυματισμό της μετε φέρθηστο Νοσοκομείο Πάφουαναίσθητη αντιδρώντας μόνοσεσοβαρόπόνο,μεαιμορραγία στοαριστερόαυτί καιπάρεσητου 6ουκαι7ουκρανιακούνεύρου. -*0 Η Ενάγουσα παρέμεινε επί δυο μήνες σαν εσωτερική ασθενής στο Νοσοκομείο Πάφου. Μετά την απόλυση της παρακολουθείτογια μεγάλο χρονικό διάστημα από νευρολόγους. Ανέπτυξε σοβαρό μεταδειασιστικό σύν δρομοτο οποίοτηνταλαιπώρησεγιαπολύχρόνο μέχρι 35 και σήμερα. Η ταλαιπωρία αυτή συνέτεινε στην ανά πτυξηαγχώδουςκατάστασηςμευστερικές καινευρωτι κές προσμίξεις. Για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα μέχρι σήμερα υπέφερε περιοδικά από πονοκεφάλους 1068 (ί1 1 Α.Α.Δ. 5 Κυριάκουν.Δημοκρατίας Κων/δης,Δ. και ζαλάδες οι οποίες επετείνοντο μετηνέκθεση της στον ήλιο. Η Ενάγουσα είχε πολύ βραδείαανάρρωση. Ένεκατουκατάγματοςτόυδεξιού λιθοειδούς μεβλάβη του αριστερού τριδύμου και ακουστικού νεύρουπαρέμείνε στην Ενάγουσα σαν μόνιμη κατάσταση μείωση τηςακοήςτουαριστερού αυτιούκατάτοήμιση τουκα νονικού." Οδικηγόρος του εφεσίβλητου συμφώνησε πως η σοβα ρότητα τουτραυματισμού της εφεσείουσας πραγματικά 10 δικαιολογούσε τηνεπιδίκαση κάπως μεγαλύτερου ποσού ως γενικές αποζημιώσεις για πόνο ταλαιπωρίακαι απώ λεια τωναπολαύσεων τηςζωής. Δεν χρειάζεταινα επεκτα θούμε στις καλάθεμελιωμένεςαρχέςπουδιέπουντηνεπι δίκαση γενικών αποζημιώσεων. (Βλ. Paraske'vaides (Overseas) Ltd, v.Christofis
(1982)1 CLR 789, Polycarpou 15 v.Adamou
(1988)1 CLR 727). Κρίνουμε πωςτοποσό των £5.000που επιδικάστηκε ήτανέκδηλα ανεπαρκέςκαιπως τοποσό των£8.000θαήτανδίκαιοκαιεύλογο. (Βλ. συνα φώς FyscoConstructing Co Ltdv. Χριστάκη Γεωργίου, 2 0
(1991)1 Α.Α.Δ.1014 καιΦοινικαρίδης(ανωτέρω). Το τελευταίο απότα θέματαπου εγέρθηκαναναφέρο νται στον ισχυρισμό για απώλεια των μελλοντικών απο λαβών ήγιαμείωσητηςικανότητας τηςεφεσείουσας να εργάζεται. Το πρωτόδικο Δικαστήριο δε δέκτηκε ότι τα 25 τραύματαπου υπέστη ηεφεσείουσα και ηκατάσταση της υγείας τηςόπως τηνπεριέγραψε, δικαιολογούσαν τέτοιο ισχυρισμό. Σύμφωνα μετηναπόφασητουη πιθανότητα για μελλοντικήαπώλειαεισοδημάτων ήταν απομακρυσμέ νη. Δεν έχουμε ικανοποιηθεί ότι συντρέχουν λόγοιγια 30 διαφορετική προσέγγιση. Δενυπάρχουν τα δεδομένα που θα μπορούσαν ναδικαιολογήσουν την επιδίκασηέστωκά ποιου συμβατικού ποσούξεχωριστού απόεκείνο που επι δικάζεταιωςγενικήαποζημίωση. Για τους πιο πάνω λόγους η έφεση πετυγχαίνει. Η 35 πρωτόδικηαπόφασηπαραμερίζεταικαι εκδίδεται απόφα σηυπέρτηςεφεσείουσας για£10.760μετόκοπρος6%ετη1069 Κων/δης,Δ. Κυριάκου ν. Δημοκρατίας
(1991)σίως ως εξής: Πάνωστο ποσό των £8.000απότης4.10.84 που ήταν ηημερομηνία επίδοσης του κλητηρίου εντάλμα τος μέχρι την ημερομηνία της πρωτόδικης απόφασης. Πάνω στο ποσό των £2.760για το μισότης περιόδουαπό την 26 Ιουνίου 1981 που έγινε το ατύχημα μέχρι την ημε- 5 ρομηνίατηςπρωτόδικης απόφασης. Τα έξοδα της έφεσης επιδικάζονταιυπέρτης εφεσείου σαςκαιεναντίον του εφεσίβλητου. Ηέφεσηεπιτρέπεταιμεέξοδα. 1070