(1991)18Δεκεμβρίου,
- [Α. Ν. ΛΟΙΖΟΥ, Π., ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ,ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ, ΑΡΤΕΜΗΣ, Δ/στές] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΗΝΑΙΤΗΣΗ ΤΟΥ ΑΝΤΡΕΑ ΤΡΥΦΩΝΟΣ, ΠΑ ΕΚΔΟΣΗ ΑΔΕΙΑΣ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΑΙΤΗΣΗΣ ΓΙΑ ΕΚΔΟΣΗ ΕΝΤΑΛΜΑΤΟΣ ΚΑΙ/Η ΔΙΑΤΑΓΜΑΤΟΣΤΗΣΦΥΣΗΣ CERTIORARI ΚΑΙ PROHIBITION. Εφεσείοντα-Αιτητή. (Πολιτική ΈφεσηΑρ. 8444). Προνομιακά διατάγματα — Αίτηση για χορήγηση άδειας για καταχώ ρησηαίτησης για έκδοσηδιαταγμάτων certiorari καιprohibition— Καθυστέρηση στην καταχώρηση της αίτησης — Δεν επηρεάζει τον αιτητή μόνο σε περίπτωση πον ηέλλειψη δικαιοδοσίας προκύπτει κατάδηλα από τον φάκελο της διαδικασίας — Ημη έγερση τον Θέ- 5 ματος στο κατώτερο Δικαστήριο είναι σχετική στην άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου. Ο αιτητής ζήτησε άδεια για καταχώρηση αίτησης για έκδοση διαταγμάτων certiorari και prohibition που να ακυρώνουν το διά ταγμα κατεδάφισης ενός υποστατικού του οποίου ο αιτητής ήταν 10 Οέσμιος ενοικιαστής και την μετέπειτα καταδίκη του αιτητή για παρακοήτου διατάγματοςκαι την επιβολή προστίμου σ' αυτόν.Το διάταγμα κατεδάφισης είχε εκδοθεί στις 6.12.86,ηδεαπόφαση κα ταδίκης στις 31.7.89 . Στο μεταξύ ο αιτητής είχε εγκαταλείψει τα υποστατικά. Ο αιτητής ισχυρίσθηκε ότι το κατώτερο Δικαστήριο 15 δεν είχε δικαιοδοσία, με βάση τις πρόνοιες των περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών Νόμων (Κεφ. 96 και τροποποιήσεις) να εκδόσει διάταγμα κατεδάφισης εναντίον οποιουδήποτε άλλου προ σώπου εκτός από τον ιδιοκτήτη του υποστατικού. Το θέμα της έλ λειψης δικαιοδοσίας δεν είχε εγερθεί στο κάτω Δικαστήριο, ούτε 20 στην διαδικασία όπου εκδόθηκε το διάταγμα κατεδάφισης, ούτε στην διαδικασία όπου ο αιτητής είχε βρεθεί ένοχος (με δική του παραδοχή) παρακοής του διατάγματος, και είχε καταδικαστεί σε πρόστιμο ΛΚ50και έξοδαΛΚ
- Ο πρωτόδικος Δικαστής έκρινε ότι ηισχυριζόμενη έλλειψηδι- 25 καιοδοσίαςδεν ήταν εμφανήςστο πρακτικότηςυπόθεσης καικατά συνέπεια, η παραχώρηση άδειας συνέπιπτε στη διακριτική ευχέ ρεια του Δικαστηρίου, την οποία άσκησε σε βάρος του αιτητή, διότι είχε υπάρξει υπέρμετρη καθυστέρηση στην καταχώρηση της 1124 1 Α.Α.Δ. Τρύφωνος αίτησης για άδεια, και διότι το θέμα της δικαιοδοσίας δεν είχε εγερθεί στο κατώτερο δικαστήριο. (*) Οαιτήτήςυπέβαλε έφεση. Αποφασίσθηκε ότι 5 IQ Υιοθετόντας την απόφαση του πρωτόδικου Δικαστή, ότι, εφόσο ηισχυριζόμενη έλλειψηδικαιοδοσίας δεν ήτανεμφανής στο πρακτικό της υπόθεσης, ηέκδοση του διατάγματοςcertiorari ήταν θέμα άσκησης διακριτικής ευχέρειας. Με βάση τα περιστατικά της υπόθεσης, και ιδιαίτερα το γεγονός ότι κατάτον χρόνο της επιβο λής της ποινής και της έκδοσης του διατάγματος κατεδάφισης ο εφεσείων ήταν ενοικιαστής και συνέχιζε να χρησιμοποιεί ταυπο στατικά σαν βιομηχανικά,και ότι είχε ήδη εκδοθεί διάταγμαενα ντίον του ιδιοκτήτη πουδεν εκτελέσθηκεδιότι ο εφεσείων αρνήθη κε να επιτρέψει την κατεδάφιση, ο πρωτόδικος .Δικαστής είχε ασκήσει την διακριτικήτου ευχέρειαορθά. Η έφεσηαπορρίφθηκε. Υποθέσειςπον αναφέρθηκαν: Lambrianides v. Mavrides
(1958)23 C.L.R. 49Kyriakides v. Hilimindri
(1963)2 C.L.R. 17V ExparteEfrosynis Michaelides
(1969)1C.L.R. 118. 20 Έφεση. Έφεση από τον αιτητή κατά της απόφασης Δικαστή Ανωτάτου Δικαστηρίου που δόθηκε στις 22 Μαΐου, 1991 „(Αρ. Αίτησης 43/91) με την οποία απορρίφθηκε η αίτηση του για άδειανακαταχωρήσει αίτηση για την παραχώρη25 ση άδειας για υποβολή αίτησης για έκδοση ενταλμάτων τηςφύσεως certiorari καιprohibition . Α. Ευτυχίου,γιατον εφεσείοντα. Γλ. Χατζηπέτρου,ΑνώτεροςΔικηγόροςτης Δημοκρα τίας, για τοΓενικόΕισαγγελέα τηςΔημοκρατίας. 30 Α. ΛΟΙΖΟΥ,Π.ανάγνωσε την απόφασητου Δικαστη ρίου. Ο εφεσείων καταδικάστηκεμε τηδική τουπαραδο*Η πρωτόδικη απόφαση αναφέρεται στη σελ. 455 τον παρόντος τόμον. 1125 Α. Λοΐζου, Πρ. Τρύφωνος
(1991)χή σε τρεις κατηγορίες, την πρώτη, την τέταρτη και την έβδομη, από τις εννέα που αναγράφοντανστο κατηγορη τήριο. Η πρώτη κατηγορία είναι για παράβαση των όρων άδειας της αρμόδιαΑρχής κατά παράβασητων άρθρων2, 3, 9 και 20 του περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών Νόμου, Κεφ. 96, όπως τροποποιήθηκε από τους Νόμους 14/59,67/63, 6/64, 65/64, 12/69,38/69, 13/74,28/74, 24^8, 25/79 και80/
- 5 Οι λεπτομέρειες που παραθέτονταισχετικά με την κα- ίο τηγορία αυτήείναι ότι οκατηγορούμενος μεταξύ Φεβρου αρίου 1984 και Αυγούστου 1985 και σε ημερομηνίαάγνω στη στην κατηγορούσα Αρχή στον Άγιο Δομέτιο της επαρχίας Λευκωσίας παρέβηκε τους όρους της υπ αριθμό Ε 06403ημερομηνίας 16 Μαΐου 1972, άδειαςοικοδομής,η 15 οποία εκδόθηκε από την αρμόδια Αρχή, επί του τεμαχίου 1142 ΦύλλονΝΣχέδιονΧΧΙ/45ω2 Σύμπλεγμα Β,Άγιος Δο μέτιος, της περιοχής Βελτιώσεως Έγκωμης, χρησιμο ποιούσε τα καταστήματατης οικοδομής αυτής για βιομη χανικούς σκοπούς κατά παράβασητου όρου 6(α) της εν 20 λόγω άδειας που προνοεί ότι τα καταστήματαδεν θα τε θούν σε οποιαδήποτεβιομηχανικήήαποθηκευτική χρήση. Η τέταρτη κατηγορία είναι για κατοχήοικοδομής πριν και χωρίςπιστοποιητικό έγκρισης εκδοθέντος απότην αρ μόδια Αρχή κατά παράβασητων Άρθρων 2, 3, 10 και 20 25 του περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών Νόμου, Κεφ. 96, όπως τροποποιήθηκε απότους Νόμους 14/59,67/63,6/ 64, 65/64, 12/69,38/69 13/74, 28/7424/78,25/79και80/
- Οι λεπτομέρειες σχετικά με την κατηγορία αυτή είναι ότι ο κατηγορούμενος μεταξύ Φεβρουαρίου 1984 και Αυ- 30 γούστου 1985 και σε ημερομηνία άγνωστη στην κατηγο ρούσα Αρχή στην Έγκωμη στην επαρχία Λευκωσίας, κα τείχε την οικοδομή,δηλαδήτρία συνεχόμενακαταστήματα που ήταν στο τεμάχιο 1142 Φύλλον/Σχέδιον ΧΧΙ/45ω2 Σύμπλεγμα Β, του χωρίου Άγιος Δομέτιος στην περιοχή 35 Βελτιώσεως Αγίου Δομετίου πριν και χωρίς πιστοποιητι1126 1Α.Α.Δ. Τρύφωνος Α. Λοΐζου,Πρ. κό έγκρισης γι αυτή την οικοδομή το οποίο να εκδόθηκε από τηναρμόδιαΑρχή. 5 10 15 20 25 30 35 Η έβδομη κατηγορία είναι για χρήση οικοδομής πριν και χωρίς πιστοποιητικό έγκρισης εκδοθέντος απότην αρμόδια Αρχή κατά παράβασητων άρθρων 2, 3, 10 και 20 του περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών Νόμου, Κεφ. 96, όπως τροποποιήθηκε από τους Νόμους 28/74, 14/59, 67/63, 6/64, 65/64 12/ 69, 38/69 13/74,24/78,25/79και 80/
- Οι λεπτομέριες σχετικά με την κατηγορία αυτή είναι ότι ο κατηγορούμενος μεταξύ Φεβρουαρίου 1984 και Αυ γούστου 1985 και σε ημερομηνία άγνωστη στην κατηγο-, ρούσα Αρχή χρησιμοποιούσε την οικοδομή, τρία συνεχό μενα καταστήματα που βρίσκονται στο τεμάχιο 1142 Φύλλον/Σχέδιον ΧΧ1/45.ω2 Σύμπλεγμα Β του χωρίου Άγιος Δομέτιος στη περιοχή Βελτιώσεως Αγίου Δομετίου πριν καιχωρίς πιστοποιητικό έγκρισης για αυτήτηνοικο δομήτο οποίο να εκδόθηκε απότηναρμόδιαΑρχή. Οι ποινές που επιβλήθηκαν στον εφεσείοντα ήτανκαταβολή προστίμου £5.-στην πρώτη κατηγορία, πρόστιμο £2.-στην τέταρτηκατηγορία καιπρόστιμο £2.-στην εβδό μη. Καταδικάστηκε επίσης να πληρώσει £50 τα έξοδα της ποινικής αυτής δίωξης. Επιπλέον εκδόθηκε εναντίον του διάταγμα κατεδάφισης των υποστατικών πουαναγράφονται στην πρώτη κατηγορία με αναστολή εκτέλεσης δύο μηνών. Οι ποινές επιβλήθηκαν στις 6 Δεκεμβρίου.
- Δεν καταχωρήθηκεόμως έφεση σύμφωνα μετον περί Ποι νικής Δικονομίας Νόμο, Κεφ. 155, εντός του καθορισμέ νου από το άρθρο 132
(2)χρόνου των δέκα ημερών από ττ 1ζ καταδίκης του. Θα πρέπει δε να λεχθεί εδώ ότι εν πάση περιπτώσει σύμφωνα με το άρθρο 135 του ίδιου Νόμου, έφεση δεν μπορεί να καταχωρηθεί από πρόσωπο που βρέθηκε ένοχο μετά από παραδοχή εκτός μόνο ενα ντίον της ποινής εάνηποινήδενκαθορίζεταιαπότο νόμο και κατά της καταδίκηςτου για το λόγο ότι τα πραγματι κά γεγονότα τα οποία εκτίθενται στο κατηγορητήριο και τα οποίααυτός παραδέχθηκεδεν αποκαλύπτουν οποιοδή1127 Α. Λοΐζου, Πρ. Τρύφωνος
(1991)ποτε ποινικόαδίκημα. Στις 29 Απριλίου 1991,οεφεσείων καταχώρησε αίτηση στο Ανώτατο Δικαστήριο για την παραχώρησηάδειαςγια υποβολή αίτησης για την έκδοση ενταλμάτων της φύσεως του "certiorari" και "prohibition" για το λόγο ότι συνυ- 5 πήρχε εμφανής παρανομίαστο πρακτικότης υπόθεσης. Η αίτηση αυτή εκδικάστηκε από Δικαστή του Δικαστηρίου τούτου ο οποίος αρνήθηκε να δώσει την αιτουμένηάδεια. Εναντίον της απόφασης αυτής στρέφεται η παρούσα έφεση. 10 Ο βασικός λόγος που πρόβαλε ο δικηγόρος του εφεσείοντα είναι ότι το Δικαστήριο δεν μπορούσε να επιβάλει την επιπρόσθετη ποινή του διατάγματοςκατεδάφισηςενα ντίον του ως κατόχου ήκαι ενοικιαστή του υποστατικού, γιατί τέτοιο διάταγμα μπορεί να εκδοθεί μόνο εναντίον 15 του ιδιοκτήτη του ακινήτου. Στήριξε το επιχείρημα του αυτό στις διατάξειςτουάρθρου20
(3)
(1)τουΝόμουκαι ει δικότερα στην επιφύλαξη του άρθρου αυτού. Επίσης επι καλέσθηκε τους περί Οδών και Οικοδομών Κανονισμούς σύμφωνα με τους οποίους και ειδικότερα τον Κανονισμό 20 3, μόνο ο ιδιοκτήτης ή εξουσιοδοτημένος αντιπρόσωπος του έχει δικαίωμα να υποβάλει αίτηση στην αρμόδιαΑρχή για χορήγηση άδειας οικοδομής. Με τον τρόπο αυτό οκά τοχος του ακινήτου δεν θα μπορούσε, όπως ο ιδιοκτήτης του να υποβάλει αίτηση για εξασφάλιση άδειαςόπως προ- 25 βλέπει ηεπιφύλαξη τουπιο πάνωάρθρουτουΝόμου. Ο πρωτόδικος Δικαστής αναφέρθηκε στην δήλωση που είχε γίνει κατά τη διαδικασία ενώπιον του ότι ο κατηγο ρούμενος σαν ενοικιαστής συνέχιζε μέχρι της ημέρας της υ εκδικάσεως της υπόθεσης να χρησιμοποιεί τα υποστατικά ως βιομηχανικά και ότι εν τω μεταξύ είχε εκδοθεί διάταγ μα εναντίον του ιδιοκτήτη, αλλά οι ενοικιαστές αρνήθη καν και γι αυτό κινήθηκαν οι ποινικές διαδικασίες ενα ντίον και των ενοικιαστών. Υπέδειξε ότι σύμφωνα με το άρθρο 20
(1)(β) οποιοδήποτε πρόσωπο το οποίο παραβαί- ^ 5 vu οποιοδήποτε όρο επιβαλλόμενο δυνάμει του άρθρου 6 η 9, είναι ένοχος ποινικού αδικήματος, και υπόκειται σε 1128 1 Α.Α.Λ. 5 Τρύφωνος Α.Λοΐζου, Πρ. χρηματική ποινή μη υπερβαίνουσα τις £250 και ότι επι πρόσθετα το Δικαστήριο ενώπιον του οποίου έναπρόσω πο καταδικάζεταιγιαοποιοδήποτεποινικόαδίκημαδυνά μει του εδαφίου 1, δύναται να εκδώσει διάταγμα κατεδαφίσεως εντός, κατά ανωτάτω ορίω, δύο μηνών, εκτός αν εν τω μεταξύ ληφθεί άδειασε σχέση προς αυτή απότηναρμόδια Αρχή. Το άρθρο9(β)(νπΐ) επιτρέπει να τίθενται όροι αναφο ρικά με τις χρήσεις οικοδομών. Είναι δε παραδεχό ότι 10 στην υπόεξέτασηπερίπτωσηείχαντεθεί περιορισμοί τους οποίους ο εφεσείων αιτητής παρέβη. Κατέληξε δε οπρω τόδικος Δικαστής στο συμπέρασμα ότι οι διατάξεις του εδαφίου 3 του άρθρου 20 δεν περιορίζονται μόνο στον ιδιοκτήτη όπως προκύπτει από τη χρήση των λέξεων 15 οποιοδήποτεπρόσωποστο εδάφιο1,τουάρθρου αυτού. Στην υπόθεση Lambrianides v. Mavrides
(1958)23 C.L.R.49, στη σελίδα 63, συνοψίστηκαν οι κανόνες που διέπουν ταεπίδικαθέματα. Καιτοσχετικό απόσπασμααναφέρει:2 0 25 3 0 35 "Where the defect of jurisdiction is apparent on the face of the proceedings and the application is made by a party, the order goes as of right and is not a matter of discretion. Prohibition in such case lies at any time, even after judgment or sentence in spite of laches or acquiescence of the applicant, and can go to prohibit steps being taken in execution to enforce anything that had been done in transgression of the limits of juris diction. I think that it is well settled that where the defect of jurisdiction is apparent on the face of the record no question of any discretion arises, becauser the applicant is entitled, as a matter of right, to the order sought for. But, where the defect is not apparent on the face of the proceedings the order is granted as a matter of discretion; and the court in exercising such discretion would have to 1129 Α.Λοΐζου, Πρ. Τρύφωνος
(1991)consider whether thedelay inmovingfor theremedy was reasonable or not." Οι κανόνες αυτοί επιβεβαιώθηκαν στις υποθέσεις Kyriakides v. Hilimindri
(1963)2 C.L.R. 171, και Ex parte Efrosynis Michaelides
(1969)1 C.L.R. 118. OL κανόνες 5 αυτοί μπορεί να συνοψισθούν στα ακόλουθα. Όταν η έλ λειψηδικαιοδοσίαςήάλλο ελάττωμαστη δικαιοδοσίατου Δικαστηρίου είναι εμφανές, στο πρακτικό της υποθέσεως δεν εγείρεται θέμα διακριτικής ευχέρειας διότι ο αιτητής δικαιούται δικαιωματικάνα εκδοθεί ηδιαταγήπου ζητά. 10 Αλλά όπου το ελάττωμα δεν είναι εμφανές στο κείμενο της διαδικασίας η διαταγή εκδίδεται σαν θέμα άσκησης διακριτικής ευχέρειας και το Δικαστήριο ασκώντας τη διακριτική του ευχέρεια θαπρέπει να εξετάσει κατά πόσο η καθυστέρηση στο να ζητηθεί η θεραπεία ήτο εύλογη ή 15 όχι. Αναμφίβολα στην προκειμένη περίπτωση υπάρχει μια αδικαιολόγητη καθυστέρηση στην καταχώρηση μιας τέ τοιας αίτησης,που δικαιολογούσε την άρνησητης αίτησης ? η του εφεσείοντα απότονπρωτόδικοΔικαστή. Έχοντας εξετάσει όλα τα περιστατικά της υπόθεσης, τις κατηγορίες που παραδέχθηκε και το νομικόυπόβαθρο των κατηγοριών αυτών,και επίσης το γεγονός ότι κατά το χρόνο της επιβολής της ποινής και της έκδοσης διατάγμα τος κατεδάφισης ο κατηγορούμενος ήταν ενοικιαστής και 25 συνέχιζε και την ημέραεκείνη ναχρησιμοποιεί τα υποστα τικά ως βιομηχανικά,και ότι είχε ήδη εκδοθεί διάταγμα εναντίον του ιδιοκτήτη, αλλά αυτός σαν ενοικιαστής αρ νήθηκε να επιτρέψει την κατεδάφιση,ή να σταματήσει τη χρήση του υποστατικού ως βιομηχανικού κατά παράβαση 30 του όρου της άδειας,και γι αυτό κινήθηκαν οι παρούσες διαδικασίες εναντίον των ενοικιαστών, έχουμε καταλήξει στο συμπέρασμα ότι ο πρωτόδικος Δικαστής ορθά προ σέγγισε το όλο θέμα και ορθά άσκησε τη διακριτική του ευχέρεια επί τουπροκειμένου. 35 Είναι φανερόότι τοποινικόΔικαστήριο επιβάλλοντας 1130 1 Α.Α.Δ. 5 Τρύφωνος Α. Λοΐζου, Πρ. τις ποινές στις κατηγορίες που παραδέχθηκεο εφεσείων, είχε, σύμφωνα με το νόμο δικαιοδοσία να το πράξει και δεν υπάρχει κατά την κρίση μας τίποτε που να συνιστά παρανομία ήέλλειψηδικαιοδοσίας του Δικαστηρίου που ναείναι εμφανήςστοπρακτικότηςυπόθεσης. Δεν βρίσκουμε ναυπάρχειτίποτε στονόμο πουνα κω λύειτηδίωξηπροσώπου,έστω καιανδεν είναι οιδιοκτή της, που κατέχει υποστατικά κατά παράβαση των όρων άδειαςκαιχωρίςπιστοποιητικό έγκρισης. Για όλους τους πιο πάνω λόγους η παρούσα έφεση απορρίπτεται. Ηέφεσηαπορρίπτεται. 1131