28ΦρβρουαρΙου,1991 . ΙΙΙΙΚΝΣ,ΠΟΙΊΛΤΧΠΣ,ΧΡΥΣΟΓΓΟΜΙΙΣ,Δ/στές] ΑΓΡΟΚΤΗΜΑ ΛΑΝΙΤΗ ΛΤΔ &ΑΛΛΟΙ, Εφεσειόντων- Εναγόντων, ν. ΓΕΝΙΚΟΎ ΕΙΣΑΓΓΕΛΈΑ ΤΗΣΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ &ΑΛΛΩΝ, Εφεσίβλητων - Εναγομένων. (Πολιτική 'ΒφεσηΑρ. 7474). 5 Δικαιοδοσία Επαρχιακού Δικαστηρίου —Αγωγή για διεκδίκηση καταβληΟύντων δασμών που, κατά τον ισχυρισμό των Εναγόντων, έπρεπε να επιστραφούν σ' αυτούς — Κατά πόσο είναι αναγκαία προϋπόθεση ηκήρυξη τηςπαράλειψηςάκνρης από το Ανώτατο Δικαστήριο δυνάμει τον άρθρον 146τον Συντάγματος. Πολιτική Δικονομία — Εκδίκαση θέματος σαν προκαταρκτικού νο μικού ζητήματος δυνάμει της Δ. 27 των ΘεσμώνΠολιτικής Δικο νομίας — Πότεκαι πως εφαρμόζεται. 10 15 20 25 Οι Εφεσείοντες καταχώρησαν αγωγή στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού διεκδικόντας επιστροφή εισαγωγικών δασμών που κατέβαλανγια εμπορεύματα που,όπως ισχυρίζονταν, είχαν επανεξαγάγει, δυνάμει της επιφύλαξης του άρθρου 5 του περί Εκτάκτου Προσφυγικής Επιβαρύνσεως (Εισαγόμενα Εμπορεύματα) Νόμου, 1977. Οι Εφεσίβλητοι ήγειραν θέμα καθ' ύλη δικαιοδοσίας του Επαρχιακού Δικαστηρίου να εκδικάσει την υπόθεση στην οποία η παραβίαση του δικαιώματος που θεμελίωνε την αγωγή επήγαζε ή προέκυπτε από την άσκηση διοικητικής λειτουργίας. Το πρωτόδι κοΔικαστήριο επιλήφθηκε τουθέματος σαν προκαταρκτικούνομι κού σημείου δυνάμει της Δ.27 των Θεομών Πολιτικής Δικονομίας κ«ί. αφούβρήκε ότι ηεκδίκαση της αγωγής συνεπαγόταν αναπό φευκτα αναθεώρηση από το Δικαστήριο της ισχυριζόμενης παρά λειψης των Εφεσίβλητων να εκπληρώσουν καθήκον επιβαλλόμενο από τον νόμο και αναγόμενο στον τομέα του διοικητικού δικαίου, αρμοδιότητα που, συμφωνά με το άρθρο 146 του Συντάγματος, εμπίπτει στην αποκλειστική δικαιοδοσία του Ανωτάτου Δικαστη ρίου, απέρριψε την αγωγή λόγω ελλείψεως δικαιοδοσίας. Κατ' έφεση οι Εφεσείοντες ισχυρίσθηκαν ότι η αγωγή αφορούσε την αποπληρωμή χρέους, θέμα για το οποίο είχε αρμοδιότητα το Επαρχιακό Δικαστήριο. 225 ΛανίχηΛτδ&άλλοι ν. Γεν, Εισαγγελέα
(1991)Αποφασίσθηκε ότι (α) Η αποκλειστική δικαιοδοσία του Ανωτάτου Δικαστηρίου δυνάμει τουάρθρου 146τουΣυντάγματος επεκτείνεται στην ανα θεώρηση του συνόλου τωνπράξεων, αποφάσεων και παραλείψε ων δημόσιας Αρχής ήοργάνου στην άσκηση εκτελεστικής ήδιοικη- 5 τικής λειτουργίας στον τομέα τουδημοσίου δικαίου. Χρηματικές απαιτήσεις που προκύπτουν απόπαράλειψηδιοικητικής Αρχήςή οργάνου στην εκπλήρωση νομικών υποχρεώσεων δενδιαφέρουν και δεν διακρίνονται από οποιαδήποτε άλλη κατηγορία διοικητι κών αποφάσεων ήπαραλείψεων. Επιπλέον, η ακύρωση τηςδιοι- 10 κητικής πράξης ήπαράλειψης αποτελεί προϋπόθεση για προσφυγή σε πολιτικό δικαστήριο γιατηδιεκδίκηση αποζημίωσης ή άλλης θεραπείας. (β) Κρινόμενη κώτω απόοποιοδήποτε πρίσμα,ηβάσητηςαγω γής τωνΕφεσειόντων συναρτάτο μετην εγκυρότητα πράξης ήπα- J5 ράλειψης της Διοίκησης καιβρισκόταν έξω απότοπεδίο αρμοδιό τηταςπολιτικού δικαστηρίου. per Curiam: i) Ηδιαδικασίαδυνάμει τηςΔ.27τωνΘεσμών Πο λιτικής Δικονομίας αποτελεί εξαιρετικό μέτρο, προσφυγή στο οποίο δικαιολογείται μόνο εφόσο ταγεγονότα είναι αδιαμφισβή- 20 τητα και παραδεκτά,και εφόσο τοσυζητούμενο θέμααποκρυσταλ λώνεται σεκαθαρά νομικό θέμα,ηλύση του οποίου μπορεί να επι διωχθεί με την ίδια ευχέρεια σε οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας,καιθαεπηρεάσει την έκβασητηςαγωγής. ϋ) Σεθέματα δικαιοδοσίας τουΔικαστηρίου ταγεγονότα που 25 στοιχειοθετούν την δικαιοδοσία είναι αυτά που συνθέτουν την απαίτηση, καιαποκλειστική πηγή αναζήτησης τους είναι ηέκθεση απαιτήσεως. Η έφεσηαπορρίφθηκεχωρίςέξοδα. 30 Υποθέσεις πουαναφέρθηκαν: WesternS.SCo. v.AmaraiSutherland& Co[1914]3K.B. 55WindsorRefrigeratorCo Ltd v. Branch Nominees Ltdfl961JCh. 375Isaacs andSonsLtdv.Cook[1925]2K.B. 886Andersonv.MidlandRailway[1902} 1Ch.374Papamichacl v.Haholiades
(1970)1C.L.R. 306Malachtou v.Armefti andAnother
(1984)IC.L.R. 548ScvcgcpLtdv. UnitedSeaTransport Ltd andOthers
(1989)1 C.L.R. (G) 729- 226 35 1 Α.Α.Δ, Λανίτη Λτδ &άλλοι ν. Γεν. Εισαγγελέα ι AntoniouandOthers v.Republic
(1984)3 C.L.R. 623- Ί Mahlouzaridcs v.Republic
(1985)3 C.L.R. 2342Moustafa v.Republic, 1 R.S.C.C. 44Goulielmos v.Republic
(1983)3 C.L.R. 8835 Phylaklidcs v.Republic
(1983)3 C.L.R. 957Epaminonda v.MunicipalityoflAmassol
(1984)3 C.L.R. 1534· Justice Party v.Republic
(1986)3 C.L.R. 187Papadopoulos v.Municipality ofNicosia
(1986)3 C.L.R. 2046Kantziais v.Ministiyof Interior
(1982)1C.L.R. 606· 10 Directorof Customs v.Grecian Hotel
(1985)1C.L.R. 475Kampisv.Republic
(1984)IC.L.R. 314· Philippidcs andSon v.Republic
(1985)3 C.L.R. 2588Frungouhdcs v.Republic
(1982)I C.L.R. 462. Έφεση. j5 Έφεση από τους ενάγοντες κατά της απόφασης του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού (Φρ. Νικολαΐδης, Π.Ε.Δ. και Ν. Νικολάου, Ε.Δ.) πουδόθηκε στις 14Σεπτεμ βρίου, 1987 (Αρ. Αγωγής 6645/86) με την οποία η αγωγή τους γιατην επιστροφήτηςπροσφυγικήςεπιβάρυνσηςτην 20 οποίαν κατέβαλαν για την εισαγωγήεμπορευμάτων απορ ρίφθηκε. 77.Αναστασιάδης,γιατους εφεσείοντες. Γλ. Χατζηπέτρυν, Δικηγόρος της Δημοκρατίας Α, για τους εφεσίβλητους. 25 ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ: Η απόφαση του Δικαστηρίου θα δοθεί από το Δικαστή Πική. ΠΙΚΗΣ, Δ. : Μετησυγκατάθεσηκαιτων εναγόντων το Επαρχιακό Δικαστήριο όρισε την επίλυση των ενστάσεων των εναγομένων στη δικαιοδοσία του δικαστηρίου ως 227 Πικής,Λ. ΛανίτηΛτό &άλλοι ν. Γεν. Εισαγγελέα
(1991)προδικαστικό θέμα, βάσει της Διάταξης 27 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας. Ο ορισμός έγινε μετά την ανταλ λαγή των εγγράφων προτάσεων και την προβολή στην υπεράσπιση της ένστασης των εναγομένων στην ανάληψη και άσκηση δικαιοδοσίας προς επίλυση της διαφοράςπου 5 προέκυψε μεταξύ των διαδίκων. Η αμφισβήτηση αφορού σε την καθ'ύλη αρμοδιότητα του επαρχιακού δικαστηρίου να επιληφθεί αγωγής στην οποία ηπαραβίασητουδικαιώ ματος που θεμελιώνει την αγωγήπηγάζει ή προκύπτειαπό την άσκηση διοικητικής λειτουργίας. *0 Ο καθορισμός του θέματος προς επίλυση, βάσει των προνοιών της Δ.27 εδικαιολογειτο ενόψει(α)του νομικού χαρακτήρατου θέματος,και (β) των επιπτώσεων από την επίλυση του στην έκβαση της αγωγής. . ]C Ηφύση του νομικού θέματος, μάλιστα, καθιστούσε την επίλυση του,βάσει της Δ.27, επιβεβλημένη επειδή έθιγε την καθ' ύλη δικαιοδοσία του δικαστηρίου. Θέματα που άπτο νται της αρμοδιότητας του δικαστηρίου πρέπει να επιλύο νται το ενωρίτερυ δυνατό. Είναι αντινομικό το δικαστή- 20 ριο να αναλαμβάνει και να ασκιί δικαιοδοσία εκτός του πεδίου της αρμοδιότητας του. Το αντικείμενο της αγωγής ήταν η αποπληρωμή οφει λής της Δημοκρατίας, συμποσούμενης σε καθορισμένο χρηματικό ποσό, ηοποία προέκυψε από την άρνηση ήτην 25 παράλειψη των Τιλωναακίόν Αρχών να εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις που τους επέβαλλε ηεπιφύλαξη του αρθρ.5 του Περί Εκτάκτου Προσφυγικής Επιβαρύνσεως (Εισαγό μενα Εμπορεύματα) Νόμου, 1977 (Ν 14/77, όπως τροπο ποιήθηκε απότο άρθρο2 του Ν 44/
- Βλ. επίσης μεταγε- 30 νέστερες τροποποιήσεις που αφοοούν οι Νόμοι, Ν 14/80, Ν 21/80.Ν 28/80.Ν 81/83.Ν32/84καιΝ 49/86). Το διεκδικουμινο δικαίωμα προέκυψε απότην άρνηση των Τελωνειακών Αρχών, όπως αναφέρεται στην έκθεση απαιτήσεως και βιβυιώνιται στην υπεράσπιση, να επι- 35 στρέψουν στους ενάγοντις προσφυγική επιβάρυνση την 22S 1 Λ.Λ.Δ. Λανίτη Λτδ &άλλοι ν. Γεν.Εισαγγελέα Πικής,Δ. οποία κατέβαλαν γιατην εισαγωγή εμπορευμάτων μετά την (ισχυριζόμενη) επανεξαγωγή τους. Ηεπιφύλαξη του αρθρ.5τουνόμου επιβάλλει τηνεπιστροφήτης επιβάρυν σης κάτωαπό τις προϋποθέσεις πουορίζουν οι διατάξεις 5 του. Η ένστασητων εναγομένων στην αρμοδιότητατου δι καστηρίου ναεπιληφθεί της αγωγής των εναγόντων, επι κεντρώνεται στηφύση τουδιεκδικούμενου δικαιώματος, σε συνάρτηση μετις διατάξειςτου αρθρ. 146 τουΣυντάγ10 ματος που παρέχει αποκλειστική αρμοδιότητα στοΑνώ τατο Δικαστήριο ναεπιλύει κάθε διαφοράπου αφοράή εκπηγάζειαπότηνάσκησηδιοικητικήςλειτουργίας. Στην πρωτόδικη απόφαση γίνεται εκτενής αναφορά στη νομολογία ηοποίαδιέπει τον καθορισμόκαιτηνεπί15 λύσηθέματοςβάσειτηςΔ.27 τωνΘεσμώνΠολιτικήςΔικο νομίας (Βλ. μεταξύ άλλων, Western S.S.Co v. Amaral Sutherland & Co.[1914] 3 K.B.
- Windsor Refrigerator CoLtd. v.BranchNominees Ltd[1961] Ch.
- Isaacsand Sons Ltd. v.Cook [1925]2K.B. 886Anderson v. Midland 20 Railway[1902] 1Ch.
- Papamichael v. Haholiades
(1970)1 C.L.R. 306.Malachtou v.Armeftiandanother
(1984)1 C.L.R. 548). OJL προκύπτειαπότηνομολογία,είναιότιη επίλυσηθέματοςπροδικαστικάκαι,γενικότερα,η επίλυση θέματος έξωαπότοπλαίσιο τηςδίκης -το φυσιολογικό 25 πεδίο γιατηδιαπίστωση των γεγονότων και τον καθορι σμό των δικαιϊκώντους συνεπειών - αποτελεί εξαιρετικό μέτρο,προσφυγήστοοποίοδικαιολογείταιμόνοεφόσοτα γεγονότα είναι αδιαμφισβήτητα ήπαραδεκτά. Δικαιολο γείται,συνεπώς,η επίκλησητηςΔιάταξης27 εφόσο τοσυ30 ζητούμενο θέμα αποκρυσταλλώνεται σε καθαρά νομικό θέμα,η λύσητουοποίου μπορεί ναεπιδιωχθεί μετηνίδια ευχέρειασεοποιοδήποτεστάδιοτηςδιαδικασίας.Ταγεγο νότα, άλλωστε, ταοποία στοιχειοθετούν τη δικαιοδοσία του δικαστηρίου είναι, όπως υποδεικνύεται στη Sevegep 35 Ltd. v. United Sea Transport Ltd. andothers
(1989)1 Α.Α.Δ.(E) 729εκείνα τα οποία συνθέτουν την απαίτηση, και αποκλειστική πηγή αναζήτησης τους είναι ηέκθεση απαιτήσεως. Το ερώτημα το οποίο τοπρωτόδικο δικαστήριο είχε 229 Πικής, Δ. Λανίτη Λτό & άλλοι ν. Γεν. Εισαγγελέα
(1991)κληθεί να απαντήσει είναι το ίδιο με εκείνο το οποίο καλούμεθα να αποφασίσουμε με την έφεση, και συνοψίζεται ως εξής : Αποκαλύπτεται ή προσδιορίζεται στην έκθεση απαιτήσεως παραβίαση ή διάρρηξη δικαιώματος για το οποίο ηπαροχή θεραπείαςανάγεται ή εμπίπτει στη δικαι- 5 οδοσία πολιτικού δικαστηρίου. Η θέση των εφεσειόντων είναι ότι η διαφοράσυνεπά γεται την αποπληρωμή χρέους, και επομένως αρμόδιο δι καστήριο για την επίλυση της είναι το πολιτικό δικαστή ριο, στην προκειμένη περίπτωση το Επαρχιακό 10 Δικαστήριο, το κατά τόπο αρμόδιο να εκδικάσει την αγωγή Επίσης διατυπώθηκανεπιφυλάξεις καιαμφισβητή σεις για τον τρόπο με τον οποίο ασκήθηκε ηδικαιοδοσία του δικαστηρίου, βάσιι της Δ.
- Είναι απαράδεκτογια το δικαστήριο, όπως έγινί εισήγηση, να προβεί σε εύρημα 15 οποιασδήποτε μορφής αναφορικά με τη φύση της πράξης, στην προκειμένη περίπτωση την άρνηση των Τελωνειακών Αρχών να εκπληρώσουν υποχρέωση την οποία επιβάλλει ο νόμος. Ηθέση των εφίσειόντυη' στο σημείο αυτό είναι, σε κάποιο βαθμό, αντίθετη προς τη συμφωνία τους για 20 επίλυση του εγιρΟέντυς θιματυς, βάσει της Δ.27, και πα ραγνωρίζει τη βάση της αγωγής η οποία συνίσταται στην άρνηση ήπαράλειψη δημόσιας Αρχής στην εκπλήρωση νο μικού καθήκοντος. Τυ ΕπαρχιακόΔικαστήριο ουσιαστικά αποφάσισε ότι εφόσο ηίπίλυση της διαφοράς συνεπάγε- 25 ται την αναθαυρηση πράξης η παράλειψης της Διοίκησης, το επίδικο θέμα βρίσκαται, ινόψει των διατάξεων του αρθρ. 146 του Συντάγματος,ικτός του πεδίου αρμοδιότη τας του Επαρχιακού Δικαστηρίου. Η διαπίστωση ότι η αγωγή εδράζεται στην άρνηση ή παράλειψη διοικητικού 30 οργάνου να εκπληρωαιι υποχριωσεις τις οποίες επιβάλλει ο νομός, δεν προκύπτίΐ από οποιοδήποτε εύρημα του Δι καστηρίου, αλλά αποτιλί ι τηβάσητης αγωγής, όπως εκτί θεται στην έκθίσηαπσιτήσιως. Συνεπώς η κρίσητουΔικα στηρίου περιορίστηκα στα γιγονότα τα οποία συνθέτουν 35 τηναγωγή. Ηαπόφαση του πρωτόδικου δικαστηρίου, σε σχέσημε τη φύση του αγώγιμου δικαιώματος, έχει προσβληθεί με επίκεντρο τη φύση και την ικταση της αναθεωρητικής δι καιοδοσίας του Ανωτάτου Δικαστηρίου, όπως προσδιορί230 4 0 1 Α.Α.Δ. Λανίτΐ) Λτδ &άλλοι ν.Γεν,Εισαγγελέα Πικής,Δ. ζεται από το άρθρο
- Αντίθετα με τα κρατούντα στην Ελλάδα και τη Γαλλία, ηδικαιοδοσία που παρέχεταιαπό το άρθρο 146 δεν είναι γενικού χαρακτήρακαι δεν προσ δίδει στο Ανώτατο Δικαστήριο, απεριόριστηαρμοδιότητα 5 επίλυσης διοικητικών διαφορών. Η αρμοδιότητα του Ανωτάτου Δικαστηρίου,βάσει τουαρθρ. 146,περιορίζεται στην ακύρωση της πράξης και, επομένως, είναι περιορι σμένηκαι συναρτάται αποκλειστικά με την ευχέρεια ακύ ρωσης πράξης ή παράλειψης της Διοίκησης. Η εισήγηση 10 παραγνωρίζειτην έκτασητηςδικαιοδοσίαςτου Ανωτάτου Δικαστηρίου, βάσει της παραγράφου 1του αρθρ. 146, για την αναθεώρηση πράξεων, αποφάσεων και παραλείψεων της Διοίκησης, αφενός,και συναρτά,αφετέρου,την έκτα ση της δικαιοδοσίας με τις θεραπείες που μπορεί να απο15 δοθούν,βάσει της παραγράφου4 τουαρθρ.
- 20 25 30 35 40 Όπως είναι πρόδηλο από το κείμενο του αρθρ. 146, παρέχεται στο Ανώτατο Δικαστήριο αποκλειστικήδικαιο δοσία για την αναθεώρηση κάθε πράξης διοικητικής Αρχής ήοργάνουτο οποίο ασκεί εκτελεστική ήδιοικητική λειτουργία. Το άρθρο 146.1 καλύπτει την ολότητα του φά σματος διοικητικών πράξεων,αποφάσεωνκαιπαραλείψε ων της Διοίκησης στον τομέα του δημόσιου δικαίου. Ο μόνος περιορισμός αφορά το πεδίο της λειτουργίας διοι κητικής Αρχής ή οργάνου χο οποίο εξυπακούεται από τη φύση της δικαιοδοσίας, κάτω από το άρθρο 146.
- Υπό κεινται στην αρμοδιότητα του Ανωτάτου Δικαστηρίου μόνο αποφάσειςήπαραλείψεις της Διοίκησης στον τομέα του δημόσιου δικαίου. Η διαχωριστική γραμμή μεταξύ του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα του δικαίου,εξηγείται στις αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου Antoniou και Machlouzarides (Βλ. Antoniou and others v. Republic
(1984)3 C.L.R.623. Machlouzarides v. Republic
(1985)3 C.L.R. 2342). Ορθά επισημαίνεται στην πρωτόδι κη απόφαση ότι οι αποφάσεις των Τελωνειακών Αρχών στην εκτέλεση του καθήκοντος τους για συλλογήδασμών, φόρων και τελών, ανάγονταιστον τομέατου δημόσιου δι καίου και υπόκεινται σε αναθεωρητικό έλεγχο από το Ανώτατο Δικαστήριο (Βλ. μεταξύ άλλων, Antoniadesand Co. v. Republic
(1965)3 C.L.R. 673). Ηάσκηση της εξουοίας συναρτάται άμεσα με την ευόδωση των δημοσιονομι κών στόχων της πολιτείας, θέμα ύψιστου συμφέροντος 231 Πικής,Δ. Λανίτη Λτδ &άλλοι ν. Γεν. Εισαγγελέα
(1991)και ενδιαφέροντος γιατο δημόσιο. Προϋπόθεση για την ανάληψη και άσκηση δικαιοδο σίας, βάσει του αρθρ.
- είναι η γένεση, από την προ σβαλλόμενη πράξη, δικαιωμάτων και υποχρεώσεων ως αποτέλεσμα της άσκησης της διοικητικής λειτουργίας. Με 5 αυτή την έννοια ηπράξηπρέπει να είναι εκτελεστή,δηλα δή, γενεσιουργός δικαιωμάτων και υποχρεώσεων. Αν δεν έχει αυτά τα χαρακτηριστικά,τα δικαιώματακαι οι υπο χρεώσεις του πολίτη αφήνονται ανεπηρέαστα- συνεπώς, δεν υπάρχει αντικείμενο προς αναθεώρηση ή διαφορά 10 προς λύση. Η άλλη προϋπόθεση για την άσκηση της δικαιοδοσίας είναι η ύπαρξη εννόμου συμφέροντος εκ μέρους του αι τούντος. Στην προκειμένη πιρίπτωση, οι εφεσείοντες βα σίζουν τα δικακύματα τους στην άρνηση των Τελωνεία- 15 κών Αρχών να τους αποδώσουν τα οφειλόμενα σ'αυτούς. Ηάρνηση είχε άμεσις και απτές επιπτώσεις στα οικονομι κά τους συμφέροντα και ήταν καθοριστική γι' αυτά. Η πράξηείχε, αυνιπώς,βάσει των γεγονότων όπως διατυπώ νονται στην έκθεση απαιτήσειυς,όλα τα γνωρίσματα έκτε- 20 λεστής διοικητικής πρά'ίης Αν, πάλι, το αίτημα τους συ ναρτάται με παράληψη χωρίς την παρεμβολή θετικής ενέργειας, και πάλι αποκλιιστική δικαιοδοσία γιααναθε ώρηση της παράλειψης, εφόσο είναι εκτελεστή, έχει το Ανώτατο Δικαστήριο, βάσει του αρθρ.
- Ηπαράλειψη 25 είναι εκτελεστή όταν υ νόμος επιβάλλει στη Διοίκηση ενεργό υποχρέωση προς δράση. Μάλιστα, η νομολογία ορίζει ότι εφόσο πρόκειται περί συνεχιζόμενης παράλει ψης προς εκπλήρωση ενεργητικού καθήκοντος το οποίο επιβάλλει υ νόμος, ο χρόνος των 75 ημερών για την άσκη- 30 ση προσφυγής διν αποτιλιί κώλυμα, δεδομένου ότι η πα ράλειψη εκλείπει μόνο μι την Γ/τέλεσητου επιβαλλόμενου καθήκοντος (Βλ μιταξν άλλων, Hassan Mustafa v. Republic, ! R.S.C.C.
- Goulidmos v. Republic
(1983)3 C.L.R. S83. Phylactidcsv. Republic
(1983)3 C.L.R.957. 35 Epaminondd v. Municipalityof Limassol
(1984)3 C.L.R. 1534).Εξάλλου, αν αίτημα για κινητοποίηση των Αρχών στη λήψηαπόφασης, μείνει αναπάντητομέσα στο χρονικό διάστημα των 30 ημεοίόν που προβλέπει το άρθρο 29, η παράλειψη τιυν Αρχών να απαντήσουν, και πάλι μπορεί 40 232 1 Α.Α.Δ. 5 Λανίτη Λτδ &άλλοι ν. Γεν. Εισαγγελέα Πικής,Δ. να αποτελέσει το αντικείμενο προσφυγής εφόσο σκοπεί στην έκδοση απόαρμόδιο όργανο ήΑρχήεκτελεστής από φασης σε θέμα το οποίο άπτεταιτων δικαιωμάτωντουαι τούντος (Βλ. μεταξύ άλλων, Justice Party v. Republic
(1986)3 C.L.R. 187. Papadopoulos v. Municipality of Nicosia
(1986)3 C.L.R. 2046). Καταλήγουμε ότι, κρινόμενη κάτω από οποιοδήποτε πρίσμα, η βάση της αγωγής των εφεσειόντων συναρτάται με την εγκυρότητα πράξης ή παράλειψης της .Διοίκησης, 10 και βρίσκεται έξω από το πεδίο αρμοδιότητας πολιτικού δικαστηρίου. Το πλαίσιο άσκησης της δικαιοδοσίας του Ανωτάτου Δικαστηρίου, βάσει του αρθρ. 146, καθώς καιοι θεραπείες που μπορεί να αποδοθούν,διακρίνουν σε ορισμένο βαθμό 15 το πλαίσιο άσκησης της αναθεωρητικής δικαιοδοσίας στην Κύπρο από εκείνο που ισχύει στην Ελλάδα και τη Γαλλία. Το άρθρο 146 περιορίζει τη δικαιοδοσία στην αναθεώρηση και τον έλεγχο της νομιμότητας, πράξης, απόφασης ή παράλειψης της Διοίκησης. Το Ανώτατο Δι20 καστήριο, βάσει του αρθρ. 146, δεν είναι διοικητικό δικα στήριο ουσίας, και δεν εξετάζει την ορθότητα της πράξης, ούτε υπεισέρχεται στο πεδίο της διοικητικής λειτουργίας. Κατ' επέκταση, οι θεραπείες που μπορεί να παρέχει, πε ριορίζονται ουσιαστικά στην ακύρωση ή τη βεβαίωση της 25 πράξης,ανάλογα με τασυμπεράσματα ως προς τη νομιμό τητα της. Δεν περιορίζεται όμως το φάσμα των διοικητι κών πράξεων και ενεργειών που υπόκεινται στο δικαστι κό έλεγχο που προβλέπει το άρθρο 146 από τη φύση της θεραπείαςπου μπορεί νααποδοθεί. 30 Όπως έχουμε επισημάνει, και επαναλαμβάνουμε,η αρ μοδιότητα του Ανωτάτου Δικαστηρίου επεκτείνεται στην αναθεώρηση του συνόλου των πράξεων, αποφάσεων και παραλείψεων, δημόσιας Αρχής ή οργάνου στην άσκηση εκτελεστικής ή διοικητικής λειτουργίας στον τομέα του 35 δημόσιου δικαίου. Η νομολογία του Ανωτάτου Δικαστη ρίου (Βλ. μεταξύ άλλων, Kantziais v. Ministry of Interior
(1982)I C.L.R. 606 και Director of Customs v.Grecian Hotel
(1985)I C.LR. 476). αναγνωρίζει ότι χρηματικές απαιτήσεις που προκύπτουν από παράλειψη διοικητικής 233 Πικής,Δ. Λανίτη Λτδ &άλλοι ν. Γεν. Εισαγγελέα
(1991)Αρχήςήοργάνου στην εκπλήρωση νομικών υποχρεώσεων, δε διαφέρουν και δε διακρίνονται από οποιαδήποτε άλλη κατηγορία διοικητικών αποφάσεων ή παραλείψεων. Άλ λωστε, όπως επίσης δέχεται η νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου, η ακύρωση διοικητικής πράξης,ενέργειας ή 5 παράλειψης, αποτελεί προϋπόθεση για προσφυγή σε πολι τικό δικαστήριο για τη διεκδίκηση αποζημίωσης ή άλλης θεραπείας. (Βλ. μεταξύ άλλων, Kampis v. Republic
(1984)1 C.L.R. 314 και Ph'ilippides & Son v. Republic
(1985)3 C.L.R. 2588). Η βάση της αγωγής, δυνάμει της παραγρά- ίο φου 6 του αρθρ. 146, δε συναρτάται με την παραβίαση αστικού δικαιώματος,αλλά με την ακύρωση πράξης ή πα ράλειψης της Διοίκησης που εκδίδεται ή σημειώνεται στον τομέα του δημόσιου δικαίου. Ηδιευκρίνηση αυτήείναιση μαντική, καθώς και προσδιοριστική του πλαισίου μέσα 15 στο οποίο καθορίζονται οι αποζημιώσεις,βάσει της παρα γράφου 6 του αρθρ. 146. (Βλ. μεταξύ άλλων, Frangoulides v.Republic
(1982)1 C.L.R. 462). Πα τους πιο πάνωλόγους, ηέφεση κρίνεται ανεδαφι κή και έτσι δεν παρίσταται ανάγκη να ακούσουμε τις θέ- 20 σεις των εφεσίβλητων πριν καταλήγουμε σε οριστική από φαση. ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΣΤΟΝ κ. ΧΆΓΖΗΠΕΤΡΟΥ: Ζητάτε τα έξοδα σας; κ. ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΥ: Όχι. ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ: Δεν εκδίδεται διαταγήγιαταέξοδα. //t'-(fιση απορρίπτεται χωρίς έξοδα. 234 25