1Α.ΑΛ. 28Φεβρουαρίου,1991 [ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ, ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ, ΑΡΤΕΜΗΣ,Δ/σχές] TRANS MIDDLEEAST TRADING (T.M.E.T.) LIMITED, Εφεσείο ντες-Εναγόμενοι, v. ABDULAZIZ TLAIS, Εφεσίβλητου-Ενάyoντα. (Πολιτική Έφεση Αρ.7491). 5 Πολιτική Δικονομία — Συνοπτική απόφαση — Μη πληρωΟείσες επι ταγές — Ισχυρισμός ότι οι επιταγές θα ήσαν πληρωτέες μόνο αν συνέβαιναν ορισμένα γεγονότα — Κατά πόσο είχαν δοθεί τέτοιες λεπτομέρειες υπεράσπισης ώστε να έπρεπε να είχε δοθεί άδεια για καταχώρηση υπεράσπισης. Πολιτική Δικονομία — Συνοπτική απόφαση — Εκδίδεται μόνο όπον είναι αναμφίβολο ότι ο εναγόμενος δεν έχει υπεράσπιση στην αγωγή. 10 Πολιτική Δικονομία — Συνοπτική απόφαση — Διακριτική ευχέρεια τον πρωτόδικου Δικαστηρίου — Πότεεπεμβαίνει το Εφετείο. Αντιπαροχή — Πλήρης ή μερική αποτυχία αντιπαροχής — Κατά πόσο είναι δυνατό ναχωρισθεί ηαντιπαροχή σεμέρη. 15 20 25 Ο εφεσίβλητος κίνησε αγωγή εναντίον της εφεσείουσας για μη πληρωθείσες επιταγές,καιυπέβαλεαίτησηγιασυνοπτική απόφαση δυνάμειτης Δ. 18των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας. Στην ένορ κηδήλωσηγιαυποστήριξητης ένστασης της ηεφεσείουσα ανέφερε ότι μεταξύτων διαδίκωνυπήρχεεμπορικήσυνεργασίαμεβάση την οποία η εφεσείουσα αγόραζετσιγάρααπότην Reemtsma σε χαμηλώτερες τιμές από τις κανονικές, τα πρόσφερε στον εφεσίβλητο, που θαάνοιγε πίστωση προςόφελος της εφεσείουσας,που θαεξέ διδε επιταγές προς όφελος του εφεσίβλητου, οι οποίες θα ήσαν πληρωτέες μόνο εφόσο ηόλη συναλλαγή θαείχε συμπληρωθεί και η εφεσείουσα θα είχε εισπράξει το τίμημαπώλησης τωντσιγάρων. Ήταν κοινό έδαφοςότι στην συγκεκριμένη περίπτωση η πίστωση είχε ανοιχθεί για λανθασμένο ποσό και ότι ο εφεσίβλητος δεν είχε τιμήσει τιςυπόλοιπεςυποχρεώσειςτου. Το πρωτόδικο Δικαστήριο θεώρησε ότι δεν ήταν καθαρό από την ένορκη δήλωση ποια ήτανη ισχυριζόμενη αντιπαροχή για τις επιταγές, ήτοι κατά πόσο η αντιπαροχήήταν το άνοιγμα της πί- 239 Trans Middle EastTradingv.Tlais
(1991)στωσης, ήησυμπλήρωση της όλης συναλλαγής, και εξέδωσε συνο πτική απόφαση υπέρ του εφεσίβλητου. Στην έφεση ο εφεσίβλητος ισχυρίσθηκε ότι, έστω και αν οι ισχυρισμοί της εφεσείουσας ήσαν αληθείς, δεν είχε αποκαλυφθεί πλήρης αποτυχία αντιπαροχής αλλά μόνο μερική αποτυχία,πουδεν αποτελούσε υπεράσπιση στην αγωγήγιατις επιταγές. 5 Αποφασίσθηκε ότι (α) Ήταν πρόδηλο από τοπεριεχόμενο τηςένορκης δήλωσης της εφεσείουσας ότι ηισχυριζόμενη υπεράσπισηήτανότιη αντιπα ροχή ήταν τόσο ηέκδοση των πιστωτικών, όσο και ησυμπλήρωση 10 της όλης συναλλαγής, και ότι, εφόσο αυτάδεν έγιναν,υπήρξεπλή ρης αποτυχία αντιπαροχής. (β) Υπότιςσυνθήκες της υπόθεσης δεν μπορούσε να διαιρεθεί η αντιπαροχή σε μέρη καινα θεωρηθεί ότι υπήρξε μόνο μερική αποτυχίααντιπαροχήςαντί πλήρης. 15 (γ) Ηβασική αρχή είναι ότισυνοπτική απόφασηπρέπει να εκ δίδεται μόνο όπου είναι αναμφίβολο ότι ο εναγόμενος δενέχει υπεράσπιση στην αγωγή.Όπου όμως δίδει στην ένορκη του δήλω ση αρκετές λεπτομέρειες που να δείχνουν την ύπαρξη καλόπιστης υπεράσπισης ήνα εγείρουν θέμασεαπάντησητης απαιτήσεως που 20 θαπρέπει να εκδικάζεται, ήόπου ικανοποιεί τοΔικαστήρο ότι έχει καλή καιουσιαστική υπεράσπιση ήαποκαλύπτει τέτοια γεγονότα που μπορούν νακριθούν ως αρκετάγια νατου δώσουν τοδικαίω μα να προβάλει τηνυπεράσπιση του,τότε πρέπει ναδίδεται τέτοιο δικαίωμα για υπεράσπιση. 25 (δ) Στην παρούσα υπόθεση, παρά τογεγονός ότιτο Εφετείο δεν επεμβαίνει στην άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του πρωτό δικου Δικαστηρίου εκτός ανυπάρχει λάθος αρχήςή κακή εκτίμηση γεγονότων ήανέδωσεμηαρμόζονβάροςσε κάποια απόαυτά,κρί θηκε ότι υπήρξε κακή άσκηση της διακριτικής ευχέρειας και 30 γι'αυτό η εκδοθείσα συνοπτική απόφαση ακυρώθηκε και δόθηκε άδεια στην εφεσείουσα νακαταχωρήσει υπεράσπιση. Η έφεσηέγινεαποδεκτή με έξοδα τόσοστοΕφετείο όσοκαιστο πρωτόδικοΔικαστήριο. 35 Υποθέσεις που αναφέρθηκαν: James Lamont&CoLtd v. HylandLtd11958} 1Κ.B. 585· Fielding andPiattLtd v.Najjar[1969]2All E.R. 150Kyprianides v. Ioannou
(1966)1C.L.R. 265HermesInsurance CoLtd v. Theodoridcs
(1983)1C.L.R. 333- 240 4 ^ 1 Α.Α.Δ. Trans Middle EastTrading v. TIais NationalBankof Greece v.Hadjinestoros(
(1989)1Α.Α.Δ.(Ε)204CY.EM.S. Co Ltd v. The Central Co · Operative IndustnesCo Ltd
(1982)1 C.L.R.
- Έφεση. 5 "Έφεσηαπότους εναγομένους κατάτης απόφασης του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λάρνακας, (Π. Λαούτας, Αν.ΕΑ) που δόθηκε στις 24 Οκτωβρίου, 1987 (Αρ. Αγω γής552/87)μετηνοποίαοπρωτόδικοςΔικαστήςαρνήθη κε νατης δώσει άδειανακαταχωρήσουνυπεράσπισηκαι 10 εξέδωσε συνοπτικά απόφασηυπέρ του ενάγονταδυνάμει τηςΔ.18τωνΘεσμών ΠολιτικήςΔικονομίας. Α. Ποιητής,γιατονεφεσείοντα, Μ.Κονκκίδον(Δνίς), γιατον εφεσίβλητο. ^ ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ, Δ.: Η απόφασητουΔικαστηρίουθα δοθείαπότονκ.Π. Αρτεμη,Δ. ΑΡΤΕΜΗΣ, Δ.: Οι εφεσείοντες-εναγόμενοι με την έφεσητουςαυτήπροσβάλλουν τηναπόφαση τουΕπαρχια κού Δικαστηρίου Λάρνακας, με την οποία οπρωτόδικος Δικαστής αρνήθηκε να τους δώσει άδεια νακαταχωρή20 σουν υπεράσπιση και εξέδωσε συνοπτική απόφασηυπέρ του εφεσίβλητου-ενάγοντα δυνάμει της Δ.18 των Θεσμών ΠολιτικήςΔικονομίας. Κατά τη διάρκεια της ακρόασης της έφεσης, δύοαπό τους τρεις λόγους εφέσεως αποσύρθηκανκαιπαρέμεινεο 25 ένας, δηλαδή ότι το πρωτόδικο Δικαστήριο "εσφαλμένα εθεώρησε ότι δεν υπάρχουνλεπτομέρειες υπεράσπισης ή/ καιότι δενυπάρχειυπεράσπιση".Η αγωγή που βασιζόταν σε επιταγές,καταχωρήθηκεστις 21 Φεβρουαρίου1987και ηαίτηση για συνοπτική απόφασηστις 11 Μαΐου
- Η 30 ένσταση των εφεσειόντων, στην οποίαθααναφερθούμεμε λεπτομέρεια πιό κάτω,καταχωρήθηκεστις 7 Μαΐου 1987 και η αίτηση εκδικάστηκε στις 19 Σεπτεμβρίου και 2 241 Αρτεμης, Δ. TransMiddle EastTrading v.Tlais
(1991)Οκτωβρίου 1987, ηδε απόφασηεκδόθηκε στις 24 Οκτω βρίου. Απ'ότι φαίνεται απότηναγόρευσητηςσυνηγόρουτου εφεσίβλητου-ενάγοντα,τόσο ενώπιοντουπρωτόδικου Δι καστηρίουόσοκαιενώπιον μας, γιατουςσκοπούςτηςαϊ- 5 τησης έγιναν παραδεκτάτα γεγονότα πουαναφέρονται στην ένορκη δήλωση των εφεσειόντων και ήταν μεβάση αυτά ταγεγονότα πουυπέβαλε ησυνήγορος ταεπιχειρή ματατης. Στην ένορκη δήλωση που υποστηρίζει την ένσταση, 10 αφούεπεξηγείταιτο ιστορικότηςυπόθεσης, ηυπεράσπιση των εφεσειόντων-εναγομένων επεξηγείται στην παράγρα φο 2., e, aa-dd. Οι υποπαράγραφοιaa-dd αναφέρουντα ακόλουθα: "aa. Defendants would buy from Reemtsma a certain 15 stock of cigarettes, at a lowerthan the normal priceand offer themtotheplaintiff. bb.Thestock,was 11,397cases. cc.Plaintiff shouldopenaL/C infavour of defendants -n for U.S.D.50per case. dd. Defendants should issue cheques in the name of plaintiff, for the total amount of U.S.D.220,000 which would be payable only if the whole transaction was concluded anddefendants werepaid thepurchase priceof thecigarettes." (Ηυπογράμμισηείναιδική μας). Αποτελεί κοινό έδαφος ότι, με βάσητα πιό πάνω, οι εφεσείοντες εξέδωσαν τις σχετικές επιταγές που τελικά δεν τιμήθηκαν,γιατί οι πιστωτικές που εξέδωσε ο εφεσί βλητος εκδόθηκαν για λανθασμένοποσό καιο υελευταίος 30 δεντίμησε ούτετιςυπόλοιπεςυποχρεώσειςτου. 242 25 1 AAA. TransMiddle EastTrading v.Tlais Αρτεμης,Δ. Είναι ηθέσητου εφεσίβλητου-ενάγοντα πως απότους πιό πάνω ισχυρισμούς των εναγομένων το περισσότερο που μπορεί να προκύψει είναι ότι είχε υπάρξει μερική αποτυχία αντιπαροχής,γεγονός που δεν είναι αρκετόγια 5 νααποτελέσει υπεράσπισησεαγωγήμεβάσηεπιταγές.Οι επιταγές, όπως έχει υποστηριχθεί, ουσιαστικά ισοδυνα μούν με μετρητά(δέστε James Lamont& Co Ltdv. Hyland Ltd[1958] 1K.B. 585) καικάτωαπό τις συνθήκες ημόνη ελπίδαεπιτυχίαςτωνεναγομένων στηναίτησηγιανατους 10 εδίδετο άδειαυπεράσπισης θα υπήρχε εαν εφαίνετοαπό την ένορκητουςδήλωση ότι η υπεράσπισητουςήταν πλή ρηςαποτυχίααντιπαροχής(δέστε FieldingandPiatt Ltdv. Najjar[1969] 2 All E.R. 150),γεγονός πουκατάτον εφεσί βλητο δεν υφίσταται.Αντίθετα, ο ευπαίδευτος συνήγορος 15 των εφεσειόντων, ενώ βασικά συμφωνεί με τις νομικές αρχέςπουδιέπουντοθέμα,ισχυρίζεται ότι από τηνένορ κη δήλωση που συνόδευε την ένσταση και ιδιαίτερα την υποπαράγραφο dd, ήταν και είναι σαφές ότι είχαν δοθεί αρκετές λεπτομέρειες για το ποια είναι η υπεράσπιση 20 τους,πουδείχνουν καθαρά πως ηυπεράσπισηαυτήείναι ότι στην προκειμένη περίπτωση υπήρξε πλήρηςκαιολική αποτυχίααντιπαροχήςκαιέτσιτοπρωτόδικοΔικαστήριο θα έπρεπε ναείχε δώσει άδειαστους εφεσείοντες ναυπε ρασπισθούν την αγωγή. Οι αρχές που διέπουν το θέμα 25 έχουν αποτελέσει αντικείμενο εξετάσεως σε πολυάριθμες αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου και θεωρούμε πε ριττό να τις αναλύσουμε σε έκταση (δέστε Κύπρος Κν· πριανίδης ν. Συμεών Ιωάννου
(1966)1 Α.Α.Δ. 265, Hermes Insurance Co. Ltdv. ΙούλιοςΘεοδωρίδης
(1983)1 30 Α.Α.Δ.333, Εθνική Τράπεζατης Ελλάδος Α.Ε. ν. Χ"Νέστωρο£
(1989)1 Α.Α.Δ.(Ε) 204). Ηβασικήαρχήπου προκύπτει τόσο απότις Κυπρια κές όσο και τις Αγγλικές αποφάσεις είναι ότι συνοπτική απόφασηπρέπει να εκδίδεται μόνο όπου είναι αναμφίβο35 λο ότι ο εναγόμενος δεν έχει υπεράσπιση στην αγωγή. Όπου όμως δίδειστην ένορκητουδήλωσηαρκετέςλεπτο μέρειες που να δείχνουν την ύπαρξη καλόπιστης υπερά σπισης ή να εγείρουν θέμα σε απάντησητης απαιτήσεως πουθαπρέπειναεκδικάζεται,ή όπου ικανοποιείτοΔικα243 Αρτεμης, Δ. Trans Middle EastTrading v.Tlais
(1991)στήριο ότι έχει καλήκαιουσιαστική υπεράσπισηήαποκα λύπτει τέτοια γεγονότα που μπορούν νακριθούνωςαρκε τά για να του δώσουν το δικαίωμα να προβάλει την υπε ράσπιση του, τότε πρέπει να δίδεται τέτοιο δικαίωμαγια υπεράσπιση (CY.E.M.S Co Ltd v. The Central Co- 5 Operative Industries Co Ltd
(1982)1 Α.Α.Δ. 897). Έτσι, είναι μόνο σε καθαρέςπεριπτώσεις που μπορεί το Δικα στήριο να στερήσει διάδικοαπότου ναπροβάλει τηνυπε ράσπιση του ενώπιον του Δικαστηρίου,γιατί σεδιαφορε τική περίπτωση τέτοια ενέργεια θα αποτελούσε άρνηση ίο δικαιοσύνηςπροςτον επηρεαζόμενοδιάδικο. Αναφορικά μετις εξουσίες πουέχει το Εφετείοσεπερί πτωση εφαρμογής της Δ.18, σχετικό είναι το πιό κάτω απόσπασμα στη σελ.905 στην απόφαση CY.E.M.S Co Ltd v. The Central Co- Operative Industries Co Ltd(πιό πάνω): 15 "It is well settled that where a Judge has exercised his discretion under Order 18, the Court of Appeal will not interfere with the exercise of his discretion unless there has been some error of principle or misapprehension of fact on his part, or unless he has given undue weight to a 20 particular aspect of thefacts. (Gordon v. Cradock, [1963] 2 All E. R. 121; Kypros S. Kyprianides v. Symeon Ioannou,
(1966)1C.L.R. 265). The Court of Appeal must, if necessary, examine anew the relevant facts and circumstances, in order to 25 exerciseby way of review a discretion which may reverse or vary the order of the trial Judge. (Evans v.Bartlam [1937]2 All E.R. 646, per Lord Wright at p.654)." Ο πρωτόδικοςΔικαστής αφού εξέτασε ταγεγονότακαι τις νομικές αρχέςκατέληξε στο πιόκάτωσυμπέρασμα: 30 "From the contents and wording of the affidavit it is not clear what was theconsideration or condition. Was it the opening of the letters of credit? Or was the conclusion of the wholetransaction? Inmy opinion these are different considerations. 244 35 1 Α.Α.Δ. Trans Middle EastTrading v. Tlais Αρτεμης, A. 1 believe that the affidavit is insufficient so as to entitlethedefendants todefendtheaction". Έχοντας εξετάσει με προσοχή το περιεχόμενο της 5 ένορκηςδήλωσηςδιαφωνούμεμετονπρωτόδικο Δικαστή, θεωρώνταςπωςυπήρχαναρκετέςλεπτομέρειεςπουνα κα θιστούν πρόδηλο ποια ήταν η υπεράσπιση των εναγομέ νων, απότις οποίες προέκυπτε σαφώςότι η αντιπαροχή ήταν τόσο ηέκδοση των πιστωτικών για το συμφωνηθέν 10 ποσόόσοκαιησυμπλήρωση τηςόλης συναλλαγής. Ήταν έτσι καθαρήηθέσητων εφεσειόντων ότι υπήρξεπλήρης αποτυχία αντιπαροχής, γιατί ούτε οι πιστωτικέςεκδόθη κανγιατοσυμφωνηθένποσό, αλλάούτεκαι συμπληρώθη κεη όλησυναλλαγήόπωςκατ'ισχυρισμόείχεσυμφωνηθεί. 15 Κάτωαπότις συνθήκες αυτές δεν μπορεί να διαιρεθείη αντιπαροχήσε μέρηκαιναθεωρηθεί ότι υπήρξε μόνομε ρικήαποτυχίααντιπαροχής,γιατίτίθεταισαφώς η υπερά σπιση πως οι επιταγές θα ήταν πληρωτέες μόνο αν συ μπληρωνόταν η όλη συναλλαγή και οι εναγόμενοι 20 πληρώνονταντηναξίατων εμπορευμάτων. Κάτω απο το φως των πιό πάνω, βρίσκουμε ότι το πρωτόδικοΔικαστήριοκακώςεξάσκησετηδιακριτική του ευχέρειαυπέρτουεφεσίβλητου-ενάγοντακαι ακυρώνουμε την απόφαση, δίδοντας άδεια στους εφεσείοντες25 εναγόμενουςνακαταχωρήσουντηνυπεράσπισητουςστην αγωγή εντός 21 ημερών από σήμερα. Επίσης εκδίδουμε διάταγμα για έξοδα υπέρ των εφεσειόντων-εναγομένων, τόσο στην αίτηση ενώπιον του πρωτόδικουΔικαστηρίου όσοκαιστηνέφεση. Ηέφεσηεπιτρέπεταιμεέξοδα. 245