(1991)29Μαρτίου,1991 [ΠΙΚΗΣ, ΠΟΠΑΤΖΗΣ, ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ, Δ/στές] ΒΡΑΣΙΔΑΣ ΣΤΑΥΡΟΥ, Εφεσείων, ν. ΑΝΔΡΕΑ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ, Εφεσίβλητου. (Πολιτική ΈφεσηΑρ.7548) Σύμβαση— Ανεπίτρεπτη επιρροή(undue influence)— Ασκηθείσα από τρίτο πρόσωπο, χωρίς την γνώση τον συμβαλλόμενου και χωρίζ να έχει υιοθετηθεί από αυτόν — Κατά πόσο επιφέρει ακυρότητα της σύμβασης— άρθρο 16τον περί ΣυμβάσεωνΝόμου, Κεφ.
- Σύμβαση — Ακύρωση σύμβασης κατά το δίκαιο της επιείκειας 5 (rescission) λόγω μονομερούς λάθους τον ενός συμβαλλόμενου — Υπό ποίες περιστάσεις εκτρέπεται. ΜετάαπόαυτοκινητικόδυστύχημαοΕφεσίβλητος παραδέχθη κε ευθύνη και ανέλαβε να αποζημιώσει τον Εφεσείοντα. Κατόπιν της συμφωνίας οι αστυνομικές αρχές δεν προχώρησαν στη συμ- JQ πλήρωση των ερευνών τους καιπιθανήπροσαγωγήτου Εφεσίβλη του στο Δικαστήριο. Οι διάδικοιεπισκέφθηκανμαζίτο κατάστημα της αντιπροσωπείας της μάρκαςτου αυτοκινήτου του Εφεσείοντα για προσδιορισμό του ύψους της ζημίας, και εκεί ο Εφεσίβλητος υπόγραψε διατακτικόγια Κ£
- Ηζημία ανήλθε τελικά στο ποσό 15 των Κ£358,50σεντ. Ο Εφεσίβλητος αρνήθηκεναπληρώσει, ισχυρι ζόμενος ότι έκαμε τη συμφωνία (α)μετάαπόπίεση απότοναστυ νομικό που ερευνούσε το δυστύχημα,και (β)έχοντας την εντύπω ση ότι το ΰψος της ζημίας δεν θα υπερέβαινε τις Κ£
- Το πρωτόδικο Δικαστήριο βρήκεότι ηασκηθείσαπίεση έγινε χωρίς τη 20 γνώση του Εφεσείοντα και χωρίς να υιοθετηθεί από αυτόν,και κατά συνέπεια δεν μπορούσε ναοδηγήσει σε ακύρωσητηςσυμφω νίας δυνάμει τουάρθρου 16τουπερί Συμβάσεων Νόμου, Κεφ. 149, αλλά βρήκε επίσης ότι ο Εφεσίβλητος είχε συνάψει την συμφωνία « πιστεύοντας ότι ηζημία ανερχόταν σε περίπου Κ£50 μόνο και γι' " αυτό θεώρησε δίκαιοναακυρώσει τησυμφωνία κατάτο δίκαιοτης επιείκειας υπό τον όρο ότι ο Εφεσίβλητος θα πλήρωνε στον Εφε σείοντα ποσό Κ£
- Ο Εφεσείων υπέβαλε έφεση κατά της ακύρωσης λόγω μονομε ρούς λάθους και ο Εφεσίβλητος αντεφεση κατά της μή ακύρωσης 30 λόγω ανεπίτρεπτηςεπιρροής. 304 1 Α.Α.Δ. Σταύρουν.Δημητρίου Αποφασίσθηκε ότι 5 10 α) Εφ'όσο ηασκηθείσα πίεση είχε γίνει χώρις τηνγνώσητου Εφεσείοντα καιχωρίς ναυιοθετηθεί άμεσαήέμμεσα απόαυτόν, η συμφωνία δενμπορούσε νακηρυχθεί άκυρηλόγω άσκησης ανεπίτρεπτης επιρροής (undue influence) δυνάμει του άρθρου 16του περί ΣυμβάσεωνΝόμου,Κεφ.
- β) Η ακύρωση σύμβασης κατά το δίκαιο της επιείκειας (rescission)λόγω μονομερούς λάθους ενόςτων συμβαλλομένων δι καιολογείται μόνο σε σπάνιες, ολότελα εξαιρετικές, περιπτώσεις, όπου το λάθος προκλήθηκε από αναληθείς παραστάσεις,δόλιες ή αθώες, του αντισυμβαλλομένου. Στην παρούσα υπόθεση ο Εφε σείων δενείχε πράξει οτιδήποτε που ναδικαιολογούσε την παρε μπόδιση διεκδίκησης των νομικών του δικαιωμάτων δυνάμει της σύμβασης. 15 20 25 Ηέφεσηεπιτράπηκε μεέξοδα.Ηαντεφεση απορρίφθηκεχωρίς έξοδα, δεδομένου ότιη άσκησητηςδενεπαύξησεταέξοδα της έφεσης. per Curiam:i)Εφ' όσο υπήρχεέγκυρησυμφωνία γιααποζημίω σηο Εφεσείων δενείχεκαμμίαυποχρέωση ναπαρουσιάσει περαιτέρω μαρτυρίαγιατιςσυνθήκες τουδυστυχήματος. ii) Αν ήτανσωστήηαπόφασηγιαακύρωση τηςσυμφωνίας,η επιβολή του όρου καταβολής Κ£50 από τον Εφεσίβλητο ήταν ασυμβίβαστη μετοσυμπέρασμα ότιησυμφωνία υπέκειτο σε ακύ ρωσηκαι αντιμαχότανμετιςσυνέπειες τηςακύρωσης,που είναιη αποκατάστασητων μερών στηθέσηπουκατείχανπριν τηνσύναψη της σύμβασης, Υποθέσειςπουαναφέρθηκαν: Sollev.Butcher[1949]2Μ E.R. 1107Magee v.Pennine Insurance CoLtd[1969]2All E.R.891* 30 Panayiotou v.Solomou
(1979)1C.L.R. 779JamesGraham &Co v.SouthgateSands[1985]2All E.R. 344· Gallie v.Lee[1971]A.C. 1004. Έφεση. Έφεση από τον ενάγοντα κατά της απόφασης του 35 Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού (Νικολάτος Πρ.Ε.Δ.) που δόθηκε στις 19Δεκεμβρίου, 1987 (Αρ.Αγωγής 80/86) με τηνοποία ηαπαίτησητου γιααποζημίωση,λόγω διάρ ρηξης συμφωνίας για τηναποπληρωμήζημιάςπου προκά305
(1991)Σταύρουν.Δημητρίου λεσεοεναγόμενος στοαυτοκίνητοτου, απορρίφθηκε. Α. Μνριάνθηςκαι Χρ. Χατζηλοΐζον, για τον εφεσείο ντα. Σ.Παύλου,γιατον εφεσίβλητο. Cur. adv. vult ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ: Την απόφαση του Δικαστηρίου θα δώσει οδικαστής Γ.Μ.Πικής. ΠΙΚΗΣ, Δ. : Η,φαινομενικά τουλάχιστο, απλήαπαί τηση του εφεσίβλητου (ενάγοντα) για την αποζημίωση, λόγω διάρρηξης συμφωνίας για την αποπληρωμή ζημίας ίο πουπροκάλεσε ο εφεσίβλητος (εναγόμενος) στοαυτοκίνη το του, έχει περιπλακεί σε ένα λαβύρινθο νομικών θεμά των, έξοδος απότον οποίο είναι αναγκαίαγια τον προσ διορισμό καιτηδιασαφήνισητων θεμάτωνπου εγείρονται προς επίλυση στην έφεση. Μετάτηδιαπίστωση του πρω- 15 τόδικου δικαστηρίου, ότι τα αυτοκίνητα των διαδίκων, που ήταν ενωρίτερα σταθμευμένα έξω από την κατοικία του εφεσίβλητου, είχαν συγκρουστεί, ο εφεσίβλητος ανα γνώρισε με δήλωση του στις αστυνομικές Αρχές ότι ευθυ νόταν για τη σύγκρουση και ανέλαβε να αποζημιώσει τον 20 εφεσείοντα. Την παραδοχή για την ευθύνη του και την ανάληψητης υποχρέωσης γιααποζημίωση,ο εφεσίβλητος γνωστοποίησε στον εφεσείοντα καισυγχρόνως δραστηριο ποιήθηκε, πάντα σε συνεννόηση με τον αντίδικο του,για τον προσδιορισμό της ζημίας προς διακανονισμό κάθε 25 απαίτησης του εφεσείοντα σεσχέσημετηζημιάτηνοποία υπέστη. Ας σημειωθεί ότι οικατοικίες των διαδίκωνστην Πάχνα γειτνιάζουν. Ενόψει της συνεννόησης στην οποία προήλθαν οι δυο γείτονες, οι αστυνομικές Αρχέςτου χω ριού στις οποίες ο εφεσείων είχεκαταγγείλει το δυστυχή- 30 μα, δεν έλαβαν κανένα μέτρο για τη διερεύνηση των συν θηκών της σύγκρουσης, τον προσδιορισμό της ευθύνης γι' αυτή, και ενδεχομένως την προσαγωγή του υπευθύνου ενώπιον ποινικού δικαστηρίου γιαοδικήαμέλεια. Με την καθοδήγηση ενός συγχωριανού των διαδίκων,στον οποίο 35 306 5 1 Α.Λ.Δ. 5 JQ 25 2ο 25 30 35 Σταύρουν.Δημητρίου Πικής,Δ. ο εφεσίβλητος αποτάθηκε, οι τρεις τους επισκέφθηκαν το υποκατάστημα των εισαγωγέων των αυτοκινήτων,της κα τηγορίας του αυτοκινήτου του εφεσείοντα, ΠΕΖΙΩ, στη Λεμεσό, γιατηνεξεύρεση καιαγοράτων αναγκαίων εξαρτημάτωνγιατην επιδιόρθωση τουοχήματος. Αφού προσ διορίστηκαν τα αναγκαία ανταλλακτικά, ο εφεσίβλητος ανέλαβευποχρέωση γιατην παραγγελίακαιτηνκαταβολή τουτιμήματος τους,υπογράφονταςτοσχετικόδιατακτικό γιατοποσότων £300.-. Τοπρωτόδικο δικαστήριο,αφούαπάντησεσετρίαερω τήματαπουέθεσεσχετικά μετηνύπαρξη δεσμευτικής συμ φωνίας μεταξύτων μερών, προέβηστο εύρημα ότι οι διά δικοι προήλθαν σε συμφωνία (προφορική) βάσει της οποίας ο εφεσίβλητος ανέλαβε να αποζημιώσει τον εφεσείοντα γιατηζημιάπουπροκλήθηκε στοαυτοκίνητοτου ως αποτέλεσμα της σύγκρουσης μεταξύ τους. Σύμφωνα με τα μη αμφισβητηθέντα ευρήματα του δικαστηρίου, η ζημιάαυτήανερχόταν σε £358,50σεντ. Παράτηδέσμευση του προς τον Οίκο L. P. Loucaides Ltd., για την αγορά ίων ανταλλακτικών,καιτη συμφωνία του γιααποζημίω σητου εφεσείοντα, ο εφεσίβλητος παρέλειψε να εκπληρώ σει τις υποχρεώσεις που είχε αναλάβει. Αρχικά, ισχυρί στηκε ότι αδυνατούσε να ανταποκριθεί αμέσως στην καταβολή του τιμήματος των ανταλλακτικών, και ζήτησε κάποιαπίστωση χρόνουγιατηναποπληρωμήτουχρέους. Αργότερα, αποποιήθηκε τις υποχρεώσεις του και αποκή ρυξε τη συμφωνία, διεκδικώντας δικαίωμα να πράξει τούτο ενόψει του ανυπόστατουτης συμφωνίας τηνοποία είχε συνάψει με τον εφεσείοντα. Σύμφωνα πάντα με τα ευρήματατουδικαστηρίου,ότανοεφεσίβλητος διαπίστω σεότιη ζημιάτουαυτοκινήτου τουεφεσείοντα υπερέβαινε κατάπολύ τοποσότο οποίοείχεαρχικάυπολογίσει - £50 - αποκήρυξετησυμφωνία ενόψεικαιτων συνθηκώνκάτω από τις οποίες είχε αναλάβει την υποχρέωση. Ανέλαβε την ευθύνηγιατην αποζημίωση του εφεσείοντα κάτω από την πίεση του αστυνομικού οοποίος είχεαποσπασθείγια τη διερεύνηση του δυστυχήματος, έχοντας την πεποίθηση ότι η ζημιά η οποία είχε προκληθεί στο αυτοκίνητο του εφεσείοντα δενυπερέβαινετοποσότων£50.--. Τουλέχθη307 Πικής,Δ. Σταύρουν.Δημητρίου
(1991)κε,όπωςοεφεσίβλητος ισχυρίστηκε, ότιήτανκαλύτεραγι' αυτόν να αναλάβει ευθύνηγια το δυστύχημα,και έτσινα αποφευχθεί ηδιερεύνηση του δυστυχήματος και οι πιθα νές επιπτώσεις που ενδεχομένως θα αντιμετώπιζε στην προσπάθεια του να αποκτήσει άδεια οδηγού. Κατά τον 5 κρίσιμο χρόνο είχεμόνο μαθητική άδεια. Κάτωαπό αυτή την πίεση,και υπό τοκράτοςτης εσφαλμένης εντύπωσης ως προς το ύψος της δαπάνης για την επιδιόρθωση του αυτοκινήτου του εφεσείοντα, υπέγραψε (α) τηνπροανα φερθείσαδήλωση στις αστυνομικές Αρχές,και(β) συμφώ- 10 νησε να αποζημιώσει τον εφεσείοντα. Ηπίεση απότον αστυνομικό ασκήθηκε,όπως προκύπτει απότημαρτυρία του εφεσίβλητου και τα ευρήματα του δικαστηρίου, εν αγνοία του εφεσείοντα και χωρίς καμιάενθάρρυνσηαπό αυτόν. 15 Τοπρωτόδικοδικαστήριοδέχθηκε,μεντην εκδοχήτου εφεσίβλητου για τις συνθήκες κάτω από τις οποίες είχε συμφωνήσει νααποζημιώσειτονεφεσείοντα,αλλάδεντον απάλλαξε απότησυμφωνία,επειδήη πίεσηπου ασκήθηκε δεν προήλθε απότον εφεσείοντα, αλλάαπότρίτο πρόσω- 20 πο άσχετο με αυτόν. Κατάσυνέπεια, δεντεκμηριώθηκαν οι προϋποθέσεις πουθέτει τοάρθρο16του Κεφ. 149,που επικαλέσθηκε ο εφεσίβλητος γιατηνακύρωσητηςσυμφω νίας λόγω της άσκησης ανεπίτρεπτης επιρροής (undue ' influence). Παρά τηδιαπίστωσηότι ησυμφωνία μεταξύτωνδια δίκωνήταννομικάδεσμευτική,τοδικαστήριο έκρινε ότιη συμφωνία υπόκειτο σε ακύρωση (rescission), βάσει των κανόνων της επιείκειας,λόγω του λάθους (mistake) κάτω από το οποίο τελούσε ο εφεσίβλητος για την υποχρέωση 30 τουνααποζημιώσει τον εφεσείοντα. Δεν απάλλαξεόμως τον εφεσίβλητο απόκάθευποχρέωση προς αυτόν. Επεδίκασε υπέρ του εφεσείοντα το ποσό των £50 το οποίο ο εφεσίβλητος είχε κατά νου να καταβάλει κατά το χρόνο ανάληψης της υποχρέωσης για την αποζημίωση του. Η 35 νομική βάση της υποχρέωσης αυτής δεν προσδιορίζεται στην απόφαση, ούτε συσχετίζεται με τις έγγραφες προτά σεις με τις οποίες επίσης δεν συναρτάταικαι ηακύρωση 308 1Α.Α.Δ. Σταύρουν.Δημητρίου Πικής,Δ. (rescission) τηςσυμφωνίας,κατάτοδίκαιοτηςεπιείκειας. Τα ευρήματα και συμπεράσματα του δικαστηρίου πε ριέχονται στο πάρα κάτω απόσπασμα από την απόφαση τουπρωτόδικουδικαστηρίου: 10 "Έχοντας υπόψη ότι ο Εναγόμενος υπόγραψε την προαναφερθείσαδήλωσηστην Αστυνομία,πιστεύοντας ότι η ζημιάανερχότανσεπερίπου£50,ποσόπου δέχτη κεναπληρώσειγιακάλυψητηςζημιάςπου προκλήθηκε και ότι αργότεραπροχώρησε, με την συμπεριφορά του, στην επιβεβαίωση συμφωνίας για αποζημίωση, αλλά από παρανόηση ως προς την ύπαρξη και έκταση των νομικών του υποχρεώσεων, θεωρώ δίκαιοναακυρώσω την συμφωνία αποζημίωσης, που βρήκα ότι αποδει κνύεται από την συμπεριφορά των μερών, υπό τον όρον ότι ο Εναγόμενος θαπληρώσειστον Ενάγοντατο ποσόν £50 που, όπως ανάφερα,δέχτηκε να πληρώσει πριν την παρανόησηως προς ταδικαιώματακαιυπο χρεώσεις του." Σεπροηγούμενο σημείοτηςαπόφασης,γίνεται αναφο20 ράστο Σύγγραμμα"ΤοΑγγλικόκοινό δίκαιο- Οικανόνες της επιείκειας και ηεφαρμογήτους στην Κύπρο",στο κε φάλαιο που αναλύεται η δικαΰ'κή βάση της εφαρμογής των κανόνων της επιείκειας στην Κύπρο- καθώςκαι στη γενική αρχή ότι όπου συγκρούονται παράλληλες αρχές 25 του κοινού δικαίουκαιτων κανόνων της επιείκειας,υπε ρισχύει το δίκαιο της επιείκειας. Στο ίδιο απόσπασμα απότο πιο πάνωσύγγραμμα, διευκρινίζεται ότι είναιπα ραδεκτήη επίκλησητωνκανόνωντηςεπιείκειας στιςπερι πτώσεις εκείνες που η εφαρμογή των αρχών του κοινού 30 δικαίουθαοδηγούσε σεπασιφανήκαιαπαράδεκτηαδικία. Το πρωτόδικο δικαστήριο επίσης αναφέρεται στο Σύγ γραμμα "Chitty on Contracts" (25th ed., para.347) και στη σειρά "Halsbury's Laws of England" (4th ed., Vol. 9, para. 449) στο κεφάλαιοπουπραγματεύεται τις επιπτώσεις του 35 λάθους (mistake in equity) βάσει των κανόνων της επιεί κειας,για να διαπιστωθεί κατάπόσο ο εφεσίβλητος μπο309 Πικής, Δ. Σταύρουν.Δημητρίου
(1991)ρούσεεύλογα ναεπικαλεσθεί τις αρχέςαυτέςγιατηνακύ ρωσητης μεταξύ των διαδίκωνσυμφωνίας. Μνημονεύο νται επίσης δυο αποφάσεις των αγγλικών δικαστηρίων, Solle v. Butcher [1949] 2 All E.R. 1107 και Mageev. PennineInsurance Co., Ltd. [1969] 2 All E.R. 891 στις 5 οποίες ο εναγόμενος είχε επικαλεσθεί με επιτυχία τις αρχέςτης επιείκειαςγιατηνακύρωση(rescission) συμφω νίας την οποία είχε συνάψει με τον αντίδικο του. Και στις δυοπεριπτώσεις,οι συμβαλλόμενοι είχανλειτουργή σει υπότοκράτοςαμοιβαίουλάθουςτοοποίοκρίθηκεότι 10 δικαιολογούσε τονπαραμερισμότηςσυμφωνίας. Προκύπτειαπότοσκεπτικότηςαπόφασης,όπωςαπο καλύπτεται από το απόσπασμα που παραθέσαμε πιο πάνω, ότι ο πρωτόδικοςδικαστής δεν εκτίμησε σωστάτις νομικές συνέπειες τηςακύρωσης. Ηακύρωση(rescission) 15 επιφέρει τον παραμερισμότηςσυμφωνίαςκαιτηναποκα τάστασητων μερών στηθέση πουκατείχανπριντηνανά ληψη των υποχρεώσεων πουπεριέχονται σ' αυτή. Η από δοση ευθύνης στον εφεσίβλητο για την καταβολή του ποσούτων£50είναιασυμβίβαστημετοσυμπέρασμαότιη 20 συμφωνία υπόκειται σε ακύρωση και αντιμάχεταιτις συ νέπειες τηςακύρωσης. Ο εφεσείων προσβάλλει την απόφασηως αντινομική προς το εύρημα ότι ημεταξύ των μερών συμφωνίαήταν νομικά έγκυρη,και αξιώνει τον παραμερισμό της πρωτό- 25 δίκης απόφασηςκαι την αντικατάστασητης μεαπόφαση υπέρτου εφεσείοντα γιατο ποσόπουκρίθηκεότι οφειλό ταν βάσει της μεταξύ των μερών συμφωνίας, δηλ. για ποσό£358,50σεντ. Εξάλλου,ο εφεσίβλητος, μεαντέφεσή του, αμφισβητεί το μέρος εκείνο της απόφασηςβάσει του 30 οποίουκρίθηκεότι η συμφωνίαδενυπόκειταισεακύρωση λόγωτηςάσκησης ανεπίτρεπτηςεπιρροής(άρθρο16, Κεφ. 149). Η θέση του εφεσίβλητου είναι ότι η πίεση η οποία ασκήθηκε απότον αστυνομικό, ο οποίος κλήθηκε για να 35 διερευνήσει το δυστύχημα, καθιστούσε τη συμφωνία άκυρη ενόψει του ότι ασκήθηκε στην παρουσία του εφε310 1Α.Α.Δ. Σταύρουν.Δημητρίου Πικής,Δ. σείοντα και έμμεσα υιοθετήθηκε απόαυτόν. Παρόλο που γίνεται δεκτή ηνομική άποψηότι, για την αποφυγήσυμ φωνίας βάσει των διατάξεωντου αρθρ. 16 - Κεφ. 149,η ανεπίτρεπτηεπιρροή(undueinfluence)πρέπεινα προέρχε5 ταιήναπηγάζειαπό τον αντισυμβαλλόμενο,τοσυμπέρα σμα αυτό δικαιολογείται, και ο,ποτεδήποτε η πίεση που ασκείται από τρίτο πρόσωπο υιοθετείται ρητά ή έμμεσα από το άλλο μέρος. Δε θα επεκταθούμε στη διερεύνηση τηςορθότηταςτηςθέσηςαυτήςηοποίαπροβλήθηκεσεσυ10 σχετισμό μετηνερμηνείατων αντίστοιχων διατάξεωντης ινδικήςνομοθεσίας γιατοδίκαιοτωνσυμβάσεων (Pollock & Mulla - Indian Contract and Specific Relief Acts, 10th ed., p.151et seq.), επειδήηεισήγησηστερείταιπραγματι κούερείσματος. Όπωςο ίδιοςοεφεσίβλητος ανέφερεστη 15 μαρτυρίατου, οι πιέσεις απότον αστυνομικόασκήθηκαν μακριά και εν αγνοία του εφεσείοντα. Ηαντεφεση, στο βαθμόκαιέκτασηπουστρέφεταιεναντίοντωνευρημάτων και συμπερασμάτων τουπρωτόδικουδικαστηρίουγιατην ύπαρξηνομικάδεσμευτικής συμφωνίας μεταξύτων διαδί20 κων, απορρίπτεται. Πρινπροχωρήσουμε στην εξέταση της έφεσης,κρίνου μεότι τοδικαστήριοορθάδιεπίστωσε ότι η εξυπακουόμε νηπαράλειψητουεφεσείοντα ναδιεκδικήσει τα δικαιώμα τα του (forbearance to sue), συνιστούσε αντιπαροχή 25 (Panayiotou v. Solomou)
(1979)1 C.L.R. 779 Εσφαλμένα όμως έψεξε τον εφεσείοντα για παράλειψη προσαγωγής μαρτυρίαςγιατις συνθήκες κάτωαπό τις οποίες επήλθεη σύγκρουση των δυο αυτοκινήτων. Τα δυο αυτοκίνητα ήταν σταθμευμένα, όπως έχουμε αναφέρει, έξω από την 30 κατοικίατουεφεσίβλητου. Εύλογασυνάγεται,απότις ζη μιές πουείχανπροκληθεί, ότι προηγήθηκεβίαιησύγκρου ση,γιατην οποίαανέλαβε ευθύνηο εφεσίβλητος, καιγια τις συνέπειες της οποίαςσυμφώνησε να αποζημιώσει τον εφεσείοντα. Ηέγγραφος παραδοχήτου εφεσίβλητου στις αστυνομικές Αρχές, και αργότερα στον εφεσείοντα, για τηνπρόκλησητηςσύγκρουσης,καιη αποδοχή ευθύνηςγια τις συνέπειες, καθιστούσε άνευ αντικειμένου την προσα γωγή οποιασδήποτε άλλης μαρτυρίας για τη θεμελίωση της αξίωσης του εφεσείοντα για τησυμφωνηθείσα αποζη311 Πικής,Δ. Σταύρουν.Δημητρίου
(1991)μίωσήτου. Και εφόσο δεν ασκήθηκεοποιαδήποτεπίεση απότον εφεσείοντα γιατηνανάληψη τηςυποχρέωσηςαπό τον εφεσίβλητο, είναι αμφίβολο ανήτανκαν επιτρεπτήη προσαγωγή οποιασδήποτε μαρτυρίαςηοποία ερχόταν σε αντίθεση με την έγγραφηπαραδοχήτου, που αποτέλεσε 5 και τη βάση της συμφωνίας μεταξύ των διαδίκων. Δε χρειάζεται όμως να επεκταθούμε ή να δώσουμε οριστική απάντηση στο θέμα αυτόγιατί δεν αποτελεί επίδικοθέμα της έφεσης, θα προχωρήσουμε στην εξέταση των λόγων γιατουςοποίους επιδιώκεταιοπαραμερισμόςτηςπρωτό- 10 δίκηςαπόφασης. Ηακύρωσησυμφωνίας (rescission)αποτελείθεραπεία του δικαίου της επιείκειας ηοποία,όπως και κάθε άλλη θεραπεία πουπαρέχεται βάσει αυτούτου κλάδουτουδι καίου, αποβλέπει στην περιστολή απαράδεκτηςσυμπερι- 1 5 φοράςτουδιεκδικούντος (ενάγοντος). Όπως επιγραμμα τικά αναφέρεται από το δικαστή Brown-Wilkinson L.J., στην απόφασητου στην υπόθεση James Graham & Co. v. Southgate Sands [1985] 2 All E.R. 344 "Equitablerightsand defences operate andcan operate only ontheconscience of 20 the plaintiff" (Δικαιώματακαι υπερασπίσεις κατάτο δί καιοτης επιείκειας επενεργούν καιμπορεί να επενεργούν μόνο στησυνείδηση του ενάγοντος). Ό,τισκοπείται είναι ηπεριστολή επονείδιστης συμπεριφοράς στην άσκησηδι καιωμάτων και εκπλήρωση υποχρεώσεων. Η θεραπεία 25 της ακύρωσης (rescission) λόγω λάθους, διακρίνεταιαπό τη διακήρυξη συμφωνίας ως άκυρης, κατά το κοινό δί καιο,λόγω τηςύπαρξηςαμοιβαίουλάθουςωςπροςτοθε μέλιο της συμφωνίας εφόσο δε συντρέχει αμέλεια στην ανάληψη των συμβατικών υποχρεώσεων {Gallic v. Lee) 30 [1971]A.C. 1004. Στηντελευταίαπερίπτωση,η συμφωνία είναι εξ αρχής άκυρη, ενώ στην περίπτωσητηςακύρωσης η συμφωνία ατονεί από την ημερομηνία του παραμερι σμούτης. Το δίκαιο της επιείκειας ακολουθεί κατά κανόνα τις 35 αρχές του κοινού δικαίου ως προς τηγένεσητηςσυμφω νίας, και τις υποχρεώσεις των μερών για την εκπλήρωση των συμβατικών τους υποχρεώσεων. (Βλ. CHITTY ON 312 1 ΑΛΛ. Σταύρουν. Δημητρίου Πιχής, Δ. CONTRACT, Vol. 1,25th ed., para. 347 & 348). Μόνο σε σπάνιες περιπτώσεις, ολότελα εξαιρετικές, δικαιολογείται η ακύρωση (rescission) σύμβασης λόγω μονομερούς λά θους ενός των συμβαλλομένων: Στιςπεριπτώσεις εκείνες 5 όπου το λάθος προκλήθηκε από αναληθείς παραστάσεις, δόλιες ήαθώες,του αντισυμβαλλομένου. Κάτωαπό εκεί νες τις συνθήκες και μόνο, παρέχεται πεδίο για την επί κληση τωναρχώντηςεπιείκειαςγιατηνακύρωσητηςσυμ φωνίας.* Καιστην ενώπιον μαςυπόθεση, η θεραπείατης 10 ακύρωσης σκοπούσε στην παρεμπόδιση του ενάγοντα να καρπωθεί τα συμβατικά του δικαιώματα,χωρίς όμως να διαπιστώνεται ο,τιδήποτε μεμπτό στη διαγωγή του κατά τησύναψητηςσυμφωνίαςή τιςδιεκδικήσεις του. Βάσει των ευρημάτων του δικαστηρίου, ο εφεσείων 15 (ενάγων),δεν προέβησε οποιεσδήποτε παραστάσεις προς τον εφεσίβλητο για την ευθύνη και τις υποχρεώσεις του τελευταίου να τον αποζημιώσει. Δεν παραπλάνησε με οποιοδήποτε τρόποτον εφεσίβλητο- αντίθετα, ο εφεσίβλη τοςπροσπάθησε, μεκάθετρόπο,ναδιαβεβαιώσει τονεφε20 σείοντα γιατην ευθύνητουκαιτην ετοιμότητα τουνατον αποζημιώσει. Το λάθος το οποίο έχει επικαλεσθεί ο εφε σίβλητος, προήλθε απότησυμπεριφορά τρίτου,και είναι, σε κάποιο βαθμό, δημιούργημα του ιδίου. Ο εφεσείων δεν έπραξε ο,τιδήποτε πουναδικαιολογεί τηνπαρεμπόδί25 σηδιεκδίκησης τωννομικών τουδικαιωμάτων. Η ακύρω σητηςσυμφωνίας τουαποστέρησε, χωρίς βάσιμολόγο,τα συμβατικά του δικαιώματα και, συγχρόνως, κάθε ουσια στική ευκαιρία διερεύνησης των συνθηκών του δυστυχή ματος προς διεκδίκηση των δικαιωμάτων του. Από την 30 άλλη,απάλλαξετονεφεσίβλητο απότηνομική υποχρέωση πουανέλαβε,επιτρέπονταςτηνανάληψηκαιτηναποκήρυ ξηυποχρέωσης κατάβούλησηκαιπρος ίδιο όφελος. * (Βλ. CHLTTY(ανωτέρω), παρ. 374 κ.ε., και SNELL'SPRINCIPLES OFEQUITY,12η έκδοση, σελ. 601 κ.ε.. Δε θα μας απασχολήσουν οι περιπτώσεις εκείνες στις οποίες υπάρχει εμπιστευτική σχέση μεταξύ τωνμερών "Contracts uberrimae fidci"). 313 Πικής,Δ. Σταύρουν.Δημητρίου
(1991)Ο εφεσίβλητος ανέλαβε τις επίμαχες συμβατικές υπο χρεώσειςπροςτον εφεσείοντα, γνωρίζοντας όλατασχετι κάγεγονότα,χωρίς νατουπροκληθεί οποιαδήποτεεσφαλ μένη εντύπωση γι' αυτά, ήτην ευθύνητουαπόταλεχθέντα ή τη συμπεριφορά του εφεσείοντα. Κάτω από αυτές τις 5 συνθήκες, δεσυντρέχεικανέναςλόγος,κατάτο δίκαιοτης επιείκειας, παρεμπόδισης του εφεσείοντα στη διεκδίκηση των συμβατικών τουδικαιωμάτων. Καταλήγουμε ότιηπρωτόδικηαπόφαση πρέπει να πα ραμεριστεί και να αντικατασταθεί με απόφασηυπέρ.-του 10 εφεσείοντα (ενάγοντα) για £358,50 σεντ, με έξοδα υπέρ του. Η πρωτόδικη απόφαση παραμερίζεται και αντικαθί σταται με απόφαση ως ανωτέρω. Ηαντεφεσηαπορρίπτε ται χωρίς έξοδα,δεδομένου ότι η άσκηση της δεν επαύξη- 15 σεταέξοδατης έφεσης. Ηέφεσηεπιτρέπεταιμεέξοδα. 314