clr/1991/1991_1_547.pdf

(1991)σφορά, ήσυνεισφορά υπηρεσιών, στην επιχείρηση του εφεσείοντα. Μεβάσηαυτότο εύρημαέκρινε ότι είχεδημιουργηθείκαταπίστευ­ μαυπέρ της εφεσίβλητης σε ποσοστό 1/3 τηςαξίαςτης επιχείρησης και διάταξετην εγγραφήτου 1/3 των αυτοκινήτων του εφεσείοντα στο όνομα της εφεσίβλητης, ή διαζευκτικά την πληρωμή ποσού £33.

1. Το συγκεκριμένο όχημα που είχε αγορασθεί με τις £3.000 δενυπήρχεκατάτηνλύση τουγάμου. 5 Αποφασίσθηκε ότι (α) Τα ΚυπριακάΔικαστήρια δεν έχουν δικαιοδοσία να προ­ βαίνουν σε διανομή περιουσίας μεταξύ συζύγων κατάτηλϋσητου 10 γάμου. Μόνο σε περιπτώσεις όπου κρίνεται ότι έχει δημιουργηθεί καταπίστευμα υπέρ ενός των συζύγων μπορεί να επέμβει το Δικα­ στήριο. (β) Γιανα μπορεί ναγίνει εύρημα ότι έχει δημιουργηθεί κατα­ πίστευμα,πρέπει ναυπάρχει μαρτυρίαότι πριν,ή κατ'εξαίρεση με- 15 ταγενέστερα, από την απόκτηση της περιουσίας έγινε μεταξύ των συζύγων κάποια συμφωνία,διευθέτηση ήυπήρξε συναντίληψη ότι θα είναι συνιδιοκτήτες, και ότι ο απαιτών σύζυγος, βασιζόμενος πάνω σ'αυτή ενήργησε προςζημιάτου/τηςήμετέβαλε σημαντικάτη θέση τουΛης. Αν δεν υπάρχει τέτοια μαρτυρία,τότε μόνο άμεσες 20 συνεισφορές στην τιμή αγοράς μπορούν να οδηγήσουν σε τέτοιο εύρημα. (γ) Στην παρούσαυπόθεση δενυπήρχετέτοια μαρτυρίαπρογε­ νέστερης, ή έστω μεταγενέστερης συμφωνίας, διευθέτησης ήσυναντίληψης, ούτε μπορούσε να θεωρηθεί το ποσό των £3.000 σαν 25 άμεση συνεισφορά στην επιχείρηση του εφεσείοντα, που ανήκε αποκλειστικά σ'αυτόν. Κατά συνέπεια, κανένα καταπίστευμαείχε δημιουργηθεί καιηαγωγήέπρεπενααπορριφθεί. Ηέφεσηέγινε δεκτήχωρίς διαταγή. για έξοδα.Ηαγωγήαπορρίφθηκε. 30 per Curiam: Χρηματική ή άλλη βοήθεια γονέων προς τέκνα είναι σύνηθες φαινόμενο στον τόπο μαςκαι όταν αυτό γίνεται δεν υποδηλώνει συναλλαγή από την οποία δυνατό να δημιουργηθεί αγώγιμοδικαίωμα. Σημείωση: Η παρούσααπόφασηαφοράτο δίκαιο όπως ήταν πριν απότην θέσπιση τουπερί Ρυθμίσεως των ΠεριουσιακώνΣχέ­ σεων των Συζύγων Νόμου, 1991,Ν 232/91,πουτέθηκε σε ισχύ την 30ηΔεκεμβρίου,
2. 35 Υποθέσεις που αναφέρθηκαν: 40 Gissing v. Gissing[1970]2All E.R. 780Hazellv.Hazell[1972] 1 All E.R. 923Hargrave v.Newton [1971]3All E.R. 866- 548 1 Α.Α.Δ. Πένταυκαςν. Πέντανκα Miltiadous v.MUtiadous

(1982)1C.LR. 797Theodoulou v.Theodoulou

(1987)1C.LR. 101Lloyds BankPic v.Rossett andanother[1990] 1 All E.R.

1. Έφεση. 5 Έφεση και αντέφεση χατά τηςαπόφασηςτουΕπαρχια­ κού Δικαστηρίου Λάρνακας (Παπαδόπουλος, Π.Ε.Δ.)που δόθηκε στις 30 Μαΐου, 1987 (Αρ.Αγωγής 782/85) μετην οποία το Δικαστήριο εξέδωσε διάταγμα για την εγγραφή στο όνομα τηςενάγουσας ωςσυνιδιοκτήτριας κατάτο 1/3 10 τωναυτοκινήτων που ήσαν εγγεγραμμένα στον εναγόμενο ήδιαζευτικάνακαταβάλειτοποσό των£33.330.-. Α. Ανδρέου, γιατον εφεσείοντα. Α. Σαβερίάδης, γιατον εφεσίβλητο. Cur. adv. wit. 15 ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ, Δ.:Τηνομόφωνη απόφασητουΔικα­ στηρίου θαδιαβάσειοΔικαστής Χρ. Αρτεμίδης. ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ, Δ.:Ο εφεσείων -εναγόμενος και η εφε­ σίβλητη -ενάγουσα αρραβωνιάστηκαν τον Αύγουστο του 1975 και παντρεύτηκαν τον Σεπτέμβρη του
2. όταν 20 ήταν25 και15χρόνων αντίστοιχα.Τοζεύγος διέμενε προ­ σωρινά στο σπίτι των γονιών του εφεσείοντα μέχρι που απέκτησαν, μετοσχέδιο αυτοστέγασης, τοδικό τους στην Ορμήδεια. Απέκτησαν 3παιδιά, αλλά δυστυχώς μέσα στο 1984 δημιουργήθηκαν προβλήματα στις σχέσεις τους και 25 απότονΔεκέμβριο τουίδιου χρόνου ζούσαν σεδιάσταση. Το τέλος του 1986 ο γάμος τους διαλύθηκε με απόφαση του αρμόδιουεκκλησιαστικού Δικαστηρίου. Ο εφεσείων είχε, καιδιατηρεί μέχρι σήμερα, επιχείρηση ταξί. Τον Ιούλιο του 1976,μετά πουαρραβωνιάστηκετην 30 εφεσίβλητη, οπατέραςτης του έδωσε £3.000γιανα αγορά­ σει καιδεύτερο αυτοκίνητο ταξί. Είχε τότε το ΗΒ070 και 549 Αρτεμίδης,Δ. Πένταυκας ν.Πέντανκα

(1991)αφού πρόσθεσε στο ποσό αυτόάλλες £1.000, από δάνειο πουέκαμεοίδιος, αγόρασετοHQ

1. Μέχριτο 1984,που OLδιάδικοιτερμάτισαντησυγκατοίκηση τους,η επιχείρη­ σητου εφεσείοντα βελτιώθηκε πολύ,έτσιπουναείναισή­ μερα ιδιοκτήτης αριθμού ταξί και να ασχολείται ταυτό- 5 χρονα με την αγοραπωλησία μεταχειρισμένων αυτοκι­ νήτων. Κατά τη διάρκεια της ακρόασης συμφωνήθηκε ενώπιον τουπρωτόδικουΔικαστηρίουπωςη αξίατωναυ­ τοκινήτων της επιχείρησης του εφεσείοντα ήταν £100.000, στοχρόνοπουέγινεηδήλωση. 10 Πολλή και διισταμένη μαρτυρία προσκομίστηκε ενώ­ πιον τουεκδικάσαντοςπλήρους ΕπαρχιακούΔικαστηρίου Λάρνακας,αναφορικά μετο σκοπόγιατον οποίοοπατέ­ ρας της εφεσίβλητης έδωσεστον εφεσείοντα το ποσό των £3.
2. Η μεν εφεσίβλητη ισχυριζόταν πως αυτό δόθηκε 15 για να βοηθήσει οικονομικά την επιχείρηση του εφεσείο­ ντα,ενώοτελευταίος πωςπροοριζόταν,καιχρησιμοποιή­ θηκε,στην αποπεράτωσητουοικογενειακού τουςσπιτιού. Το Δικαστήριο προτίμησε πάνω σ' αυτό το ζήτημα τον ισχυρισμό τηςεφεσίβλητης. 20 Οδικηγόροςτουεφεσείονταδέκτηκε ρητάενώπιονμας τα ευρήματατου πρωτόδικου Δικαστηρίου. Ηκατ'έφεση επιχειρηματολογία τουπεριστράφηκεγύρωαπότανομικά ζητήματαπουδημιουργούνταισ'αυτή. Προτούπροχωρήσουμε στησυζήτηση τηςνομικήςπτυ- 25 χής της υπόθεσης αναφέρουμε πως το πρωτόδικο Δικα­ στήριο συμπέρανε πως οι £3.000, που έδωσε οπατέρας της εφεσίβλητης στον εφεσείοντα το 1976, αποτελούσεσυ­ νεισφοράτηςτελευταίαςστηνεπιχείρησητου,ώστενα αυ­ ξηθεί το κεφάλαιοτης και ναβελτιωθεί. Οεφεσείων, έτσι 30 έκρινε τοπρωτόδικοΔικαστήριο,κατέστηεπομένωςκαταπιστευματοδόχος της εφεσίβλητης στο ποσοστό τηςσυνει­ σφοράς της στην επιχείρηση ταξί του εφεσείοντα. Επειδή δεαποφάνθηκεπωςαυτή δενέκαμεκαμιάάλλη χρηματική συνεισφοράς ή προσφορά υπηρεσιών στη διεύθυνση της 35 επιχείρησης, κατέληξε στο συμπέρασμα πως εδικαιούτο στο 1/3 της συμφωνηθείσας αξίας των αυτοκινήτων,που 550 1 Α.Α.Δ. 5 Πένταυκας ν.Πένταυκα Αρτεμίδης, Δ. ήσαν όλα εγγεγραμμένα στο όνομα του εφεσείοντα. Εξέ­ δωσε, κατά συνέπεια, διάταγμα για την εγγραφή στο όνοματηςεφεσίβλητηςωςσυνίδιοκτήτριας,κατάτοποσο­ στόαυτό, τωναυτοκινήτωνπουήσαντηνημέρατης ακρόασης εγγεγραμμένα στο όνομα του εφεσείοντα, ή διαζευ­ κτικά να καταβάλει ο τελευταίος ποσό £33.333, το 1/3 δηλαδή των £100.
3. Η αξίωση της εφεσίβλητης στην αγωγή αφορούσετο 1/2 τηςπεριουσίας αυτής. Είναιηεισήγησητουδικηγόρουτου εφεσείοντα ότι το 10 πρωτόδικοΔικαστήριο παρερμήνευσε,καικατ' ακολουθία έσφαλε, στην εφαρμογήτων νομικών αρχώνπου ισχύουν στα γεγονότα της εξεταζόμενης υπόθεσης. Ο συνήγορος επεσήμανε πως στην έκθεση απαιτήσεως προβάλλεται ο ισχυρισμός, και είναι ο μοναδικός,πως ηεφεσίβλητη συ25 νεισέφερε με τα χρήματακαι την προσωπικήτης εργασία στην επιχείρηση του εφεσείοντα, ο οποίος και ως εκτού­ του,κατέστηκαταπιστευματοδόχος της,μετάτοντερματι­ σμότηςσυμβίωσης τους,γιαποσοστό στην επιχείριση ίσο μετησυνεισφοράτης. 20 Ταευρήματαόμως τουΔικαστηρίου,υποστήριξε οδι­ κηγόρος του εφεσείοντα, δεν αποδεικνύουντηθέσηαυτή. Αντίθετα δεχόμενο το Δικαστήριο τη μαρτυρία της ίδιας της εφεσίβλητης, αποφάνθηκεπως τοποσότων £3.000το έδωσεοπατέραςτηςστον εφεσείοντα γιανααγοράσειένα 25 δεύτερο αυτοκίνητο ταξί, και να τον βοηθήσει έτσι στην επέκταση της επιχείρησης του. Στησυνέχεια ο δικηγόρος του εφεσείοντα έκαμε μια εμπεριστατωμένη ανάλυση της εξέλιξης της νομολογίας πάνω σε τέτοια ζητήματα τόσο στην Αγγλία όσο και στον τόπο μας,για να υποστηρίξει 30 τηθέση πουανέπτυξε ενώπιον μας, ότι δηλαδήτο πρωτό­ δικοΔικαστήριο δενερμήνευσεορθάτονόμοκαι κατέλη­ ξετελικάσεεσφαλμένηκρίση. Στην Αγγλία, μετά τη θέσπιση του Married Women's Property Act 1882, πουτέθηκεσε ισχύτην 1.1.1883, η σύ35 ζυγός απέκτησε ίσα δικαιώματα με το σύζυγο σε ότι αφορά τα περιουσιακά της στοιχεία, τα οποία έκτοτε δι­ καιούται νακατέχει,απολαμβάνεικαιναδιαθέτειόπωςη 551 Αρτεμίόης,Δ. Πέντανκας ν.Πέντανκα

(1991)ίδια επιθυμεί ξεχωριστά απόαυτόν. Οποιοδήποτεζήτημα εγείρεται μεταξύ των συζύγων που σχετίζεται με διαφορά στην ιδιοκτησία ή κατοχή περιουσίας, μπορεί να αχθεί απότον καθένατους ενώπιον τουΔικαστηρίου, βάσειτου άρθρου 17 του Married Women's Property Act, το οποίο 5 επιλαμβάνεται του ζητήματος και εκδίδει οποιαδήποτε διαταγή θεωρήσει πρέπουσα. Το άρθρο αυτό, και τούτο είναι σημαντικό, κάμνει διαδικαστική πρόνοια μόνο και το Δικαστήριο στην επίλυση του ζητήματος αποφασίζει ποιος είναι ο δικαιούχος της επίδικης ιδιοκτησίας. Δεν 10 έχειδηλαδήεξουσία νααποδίδειτην ιδιοκτησία σεκάποιο που δεν την είχεπροηγουμένως. Στερείται το Δικαστήριο, σύμφωνα μεαυτότονομοθέτημα,της ευρείας εξουσίας να προβαίνει σε δίκαιο και εύλογο καταμερισμό μεταξύ των μερών της περιουσίας που αποκτήθηκε κατάτη διάρκεια 15 τηςσυμβίωσης. Τέτοια εξουσία έχουν όμως τώρατα Δικα­ στήρια της Αγγλίας βάσει των προνοιών του Matrimonial CausesAct 1973. Είναι μέσα στο νομικό πλαίσιο του Married Women's Property Act 1882 που η Αγγλική νομολογία εξελίχθηκε, 20 με την εφαρμογή των αρχών της επιείκιας,ώστε τοΔικα­ στήριο να μπορεί να αποφασίζει σε ποιόν πραγματικά ανήκειτοοικογενειακό σπίτι,όταναυτόείναι εγγεγραμμέ­ νοστο όνοματου ενόςτων συζύγων. Μολονότι η εφαρμο­ γή των αρχών αυτών δεν περιορίζεται στο οικογενειακό 25 σπίτι, παρατηρούμε πως όλες οι αποφάσειςτης Αγγλικής νομολογίας έχουν ως μοναδικό αντικείμενο το οικογε­ νειακό σπίτι. Καιτούτοείναι φυσικό,γιατίότανδύοαπο­ φασίσουν ναζήσουν μαζί,αρχίζουν τηζωήτους με αισθή­ ματα χαράς και αμοιβαίας εμπιστοσύνης. Δεν ενεργούν 30 σαν δυο συνήθη άτομα που συναλλάσσονται εμπορικά, αλλά συνενώνουν τους οικονομικούς τους πόρους στην απόκτηση του οικογενειακού σπιτιού, που γιαδιάφορους λόγους μπορεί να εγγραφεί στο όνομα του ενός από αυ­ τούς.Όταν όμως η συμβίωση τερματιστεί, τότε δυνατόνα 35 εγερθεί το ζήτημα σε ποιόν πραγματικάανήκει ηιδιοκτη­ σία, και αν ανήκει και στους δυο σε ποιο ποσοστό. Είναι σε τέτοια περίπτωση πουθεωρείται ότι το σπίτι αποτελεί καταπίστευμα με καταπιστευματοδόχο τον εγγεγραμμένο 552 1 Α.Α.Α. 5 Πένταυκαςv.Πέντανκα Αρτεμίόης, Δ. ιδιοκτήτη προς όφελος του άλλου μέρους για το ποσοστό της συνεισφοράς του στην απόκτησητου. Σχετικήαναφο­ ράστην πορείατηςνομολογίας,καιτων σχετικών νομοθε­ τικών διατάξεωνπου ισχύουν στην Αγγλία, γίνεται στους Halsbury's Laws of England 4η έκδοση, τόμος 22 από την παράγραφο 1027 καισταεπόμενα. Μια από τις βασικές υποθέσεις πάνω στο θέμα αυτό είναι η Gissing & Gissing [1970]2 All E.R. 780 (απόφαση του Δικαστηρίου των Λόρδων), όπου ο Λόρδος Diplock 10 είπεταεξής,στησελίδα 790: 15 20 "A resulting, implied or constructive trust - and it is unnecessary for present purposes to distinguish between these three classes of trust - is created by a transaction between thetrustee and thecestui que trust in connection with the acquisition by the trustee of a legal estate in land, whenever the trustee has so conducted himself that it wouldbe inequitable to allow him to deny to the cestui que trust abeneficial interest intheland acquired. And he will be held so to have conducted himself if by his words orconducthehasinduced thecestui que trust to actto his own detriment in the reasonable belief that by so acting hewas acquiring abeneficial interest intheland". Σε μετάφραση: 25 30 35 "καταληκτικό" (resulting), εξυπακουόμενο(implied) ή εξ ερμηνείας καταπίστευμα(constructive) και δεν είναι αναγκαίο στην παρούσα περίπτωση να γίνει διάκριση μεταξύ αυτών των τριών ειδών καταπιστεύματος - δη­ μιουργείται απότησυναλλαγή μεταξύ τουκαταπιστευματοδόχουκαιτουδικαιούχουσε σχέση μετην απόκτηση απότον καταπιστευματοδόχοεμπράγματου δικαιώ­ ματος ιδιοκτησίας γης, όταν ο καταπιστευματοδόχος έχει συμπεριφερθεί με τέτοιο τρόπο που θαήτανάδικο να του επιτραπείνα αρνηθεί στο δικαιούχονόμιμο δι­ καίωμα στην αποκτηθείσαυπ'αυτούγη.Και θα θεωρηθεί ότι έχει συμπεριφερθεί μ' αυτό τον τρόπο αν με λόγια ήτην συμπεριφοράτου έχει πείσει τονδικαιούχο 553 Αρτεμίδης,Δ. Πένταυκας ν.Πέντανκα

(1991)να ενεργήσει ενάντιαστασυμφέροντα του με την εύλο­ γη πεποίθηση ότι ενεργώντας έτσι αποκτούσε κάποιο δικαίωμαπάνωστηνακίνητηιδιοκτησία." Στην ίδιαυπόθεση έχει επίσης αποφασιστεί πως η συ­ νεισφορά ενός μέρους στην απόκτηση της επίδικης πε- 5 ριουσίας,είτεέμμεσηήάμεση, πρέπεινασχετίζεται απ' ευ­ θείας με την απόκτηση της. Την αρχή αυτή είχε προηγουμένως αμφισβητήσει ο λόρδος Denning στιςυπο­ θέσεις Hazell & Hazell [1972] 1 All E.R. 923 και Hargrave v.Newton [1971]3All E.R.866. ΣτηνΚύπροδενυπάρχει 10 νομοθεσία παρόμοιαμετη Married Women'sProperty Act 1882 και Matrimonial CausesAct 1973.To τελευταίοαυτό νομοθέτημα, όπως είπαμεπιο πριν,δίδει στο Δικαστήριο ευρεία εξουσία, μετάτηλύσητου γάμου,ναπροβαίνεισε δίκαιηκαι εύλογη κατανομήτης περιουσίας πουαποκτή- i 5 θηκεαπότοζεύγος κατάτη διάρκειατου,ώστε οιδιάδικοι να ξεκινούν την καινούργια τους ζωήαπαλλαγμένοιαπό τοάγχος τηςοικονομικής ανάγκης.Τέτοιανομοθεσία βρί­ σκεται, απόότι γνωρίζουμε, στα πρόθυραθεσπίσεως από τηΒουλή τωνΑντιπροσώπων καιελπίζουμε αυτό ναγίνει 20 τοσυντομότεροδυνατό. Τα Δικαστήρια της Κύπρου εφαρμόζουν όμως τις αρχέςτου δικαίουτης επιείκιας όπως αυτές ισχύουν στην Αγγλία, τόσο σε ότι αφοράτανόμιμα ζευγάριακαι αυτά που συζούν. Το Ανώτατο Δικαστήριο επιβεβαίωσε τη δι- 25 καιοδοσία και εφήρμοσε τις αρχές αυτές στην υπόθεση Μιλτιάδονς ν. Μιλτιάδονς

(1982)1 Α.Α.Δ. σελ.797,και πιο πρόσφατα στη Θεοδούλου ν. Θεοδούλου

(1987)1 Α.Α.Δ.

1. ΤοΔικαστήριο τωνΛόρδων είχετην ευκαιρίανα επα- 30 νασυζητήσει πολύ πρόσφατα το ζήτημα στην υπόθεση LloydsBank pic v. Rosset andanother [1990] 1All E.R.
2. Η ιδιαίτερη σημασία της απόφασης αυτής έγκειται στο γεγονός ότι αναλύεται το είδος της μαρτυρίας που χρειάζεται για να αποφανθεί το Δικαστήριο κατά πόσο ^5 δημιουργείται καταπίστευμα στην επίδικη περιουσία. Ο λόρδος Bridge, που εξέδωσε την ομόφωνη απόφασητου 554 1 Α.Α.Δ. Πένταυκαςν.Πέντανκα Αρτεμίδης, Δ. Δικαστηρίου,είπεταεξής,στησελίδα 1118: 5 10 15 20 25 30 35 "The first and fundamental·question which must always be resolved is whether,independently of any inference to be drawn from theconductof theparties in thecourse of sharing thehouse as theirhomeandmanaging their joint affairs, there has at any time prior to acquisition, or exceptionally at some later date, been any agreement, arrangementor understandingreachedbetween themthat the property is to be shared beneficially. The finding of an agreeement or arrangement to share in this sensecan only, Ithink,be based onevidence of express,discussions between the partners, however imperfectly remembered andhowever imprecise theirterms may have been.Once a finding to this effect is made it will only be necessary for the partner asserting a claim to a beneficial interest against the partner entitled to the legal estate to show that he or she has acted to his or her detriment or significantly altered his or herposition in reliance onthe agreement in order togiveriseto a constructive trust or proprietary estoppel. In sharp contrast with this situation is the very different one where there is no evidence to support a finding of an agreement or arrangement to share, however reasonable it might have been for theparties to reach such anarrangement if they hadapplied theirminds to thequestion,andwhere thecourtmustrely entirely on the conductof theparties both as thebasis from which to infer a common intention to share the property beneficially andas the conductrelied on togiverise to a constructive trust. Inthis situation directcontributionsto the purchase price by the partner who is not the legal owner, whether initially or by payment of mortgage instalments,willreadily justify theinference necessary to the creation of a constructive trust. But, as I read the authorities, it is at least extremely doubtful whether anything lesswilldo." Σε μετάφραση: 555 Λρτεμίόης,Δ. Πένταυκαςν.Πένταυκα

(1991)"Τοπρώτοκαιβασικόερώτημαπουπρέπειπάντοτε να αποφασίζεται είναι κατά(πόσο και ανεξάρτητα από οποιοδήποτε συμπέρασμσΛπου θα μπορούσε να συνα­ χθεί απότησυμπεριφορά των μερών κατά τη διάρκεια της συγκατοίκησης στο οικογενειακό σπίτι καιτης δια- 5 χείρισης των κοινών τους υποθέσεων, αν υπήρξε σε οποιοδήποτεχρόνοπριναπότηναπόκτησηήκατ'εξαί­ ρεση σε μεταγενέστερη ημερομηνίασυμφωνία, διευθέτη­ ση ή συναντίληψη επιτευχθείσα μεταξύ τους ότι θα είναι νόμιμοι συνιδιοκτήτες. Το εύρημα μιας συμφω- 10 νίας ήδιευθέτησης μεαυτήτην έννοια, μπορεί,κατάτη γνώμη μου,ναβασιστεί μόνο στημαρτυρίαρητώνπρο­ φορικών συζητήσεων μεταξύ των συμβιούντων, έστω και ανδεν μπορούν νατις θυμηθούν πλήρως καιόσον ανακριβείς δυνατόναήτανοι όροι τους. Εφόσον γίνει 15 τέτοιο εύρημα θα είναι αρκετό μόνο για τον συμβιούντα που απαιτεί τέτοιο νόμιμο δικαίωμα έναντι του άλλουπουείναιεγγεγραμμένος ιδιοκτήτηςναδείξει ότι αυτός ήαυτήέχει ενεργήσειπροςζημιάτου/τηςήμετέ­ βαλε σημαντικά τηθέσητου/της βασιζόμενος στη συμ- 20 φωνία έτσι ώστε ναδημιουργείται το εξ ερμηνείαςκα­ ταπίστευμα (constructive trust) ή κώλυμα για την διεκδίκηση των ουσιαστικών δικαιωμάτων (pro­ prietory estoppel). Σε οξεία αντίθεση μ' αυτή την περίπτωση είναι η 25 άκρως διαφορετικήόπου δεν υπάρχει καμιά μαρτυρία πουναενισχύειτοσυμπέρασμασυμφωνίαςή διακανο­ νισμού γιασυνιδιοκτησία, έστωκαιανήτανλογικόγια τα μέρηνακαταλήξουν σε τέτοιαδιευθέτηση,αναυτοί είχαντέτοιο πράγμακατάνου,καιόπουτοΔικαστήριο 30 πρέπει να βασιστεί πλήρως στη συμπεριφορά και των δύο μερών ως ηβάσηαπότην οποία να συναχθεί κοι­ νός σκοπός ναδικαιούνταιστηνπεριουσίαωςσυνιδιο­ κτήτες καιωςη συμπεριφοράαπότηνοποίαπροκύπτει το εξ ερμηνείας καταπίστευμα (constructive trust). Σ' 35 αυτήτηνπερίπτωσηάμεσεςσυνεισφορές στηντιμή αγο­ ράςαπότον συγκατοικούνταπουδενείναιοεγγεγραμ­ μένος ιδιοκτήτης είτεως προκαταβολήείτεμεπεριοδι­ κές πληρωμές του ενυπόθηκουδανείου,θαδικαιολογεί 556 1Α.Α.Δ. 5 Πένταυκας ν.Πέντανκα Αρτεμίδης,Δ. άμεσα το συμπέρασμα που είναι αναγκαίογια τηδη­ μιουργία του εξ ερμηνείας καταπιστεύματος (constructive trust). Αλλά,όπως διαβάζωτις αυθεντίες, είναι τουλάχιστο άκρωςαμφίβολοκατά πόσοοτιδήποτε λιγότερο θαείναιαρκετόγιανα ικανοποιήσειταπιο πάνω". Προχωρούμε τώρα στην εφαρμογή των νομικών αρχών,πουέχουμεσυνοψίσειπιοπάνω,σταγεγονότατης κρινόμενης έφεσης, όπως αυτά διαπιστώθηκαν από το 10 πρωτόδικοΔικαστήριο καιέγιναναποδεκτά ενώπιονμας. Ο εφεσείων, όταν αρραβωνιάστηκε την εφεσίβλητη,ήταν ήδηοδηγόςταξί εξ επαγγέλματος και ιδιοκτήτης ενόςαυ­ τοκινήτου. Ο πατέραςτης εφεσίβλητης, ητελευταίαήταν τότε 15χρόνων,έδωσεστον εφεσείοντα£3.000γιανααγο15 ράσει και δεύτερο ταξί. Ο ίδιος πρόσθεσε στο ποσόαυτό £1.000 για να συμπληρωθεί η τιμή του. Αυτά το 1976. Έκτοτε ηεπιχείρηση του εφεσείοντα εξελίχθηκε μεεπιτυ­ χία.Τον Οκτώβρητου 1986 κατάτηδιάρκειατης ενώπιον του πρωτόδικου Δικαστηρίου διαδικασίας συμφωνήθηκε 20 πως η αξίατηςπεριουσίας,από τηνοποίαδιεκδικούσε το 1/2 μερίδιο η εφεσίβλητη, ήταν £100.000. Ανοίγουμε εδώ μιαπαρένθεσηγιαναεπισημάνουμε πως στη δήλωσητων δικηγόρωνδενδιευκρινίζεται κατάπόσοη αξίααυτή ανα­ φέρεται στην επιχείρηση, περιλαμβανομένης δηλαδή της 25 εύνοιας της, και των ταξί ή μόνο σ' αυτά. Στην έκθεση απαιτήσεως ηεφεσίβλητη διεκδικεί το μισότης αξίαςτων αυτοκινήτων και "ενδιάμεσα", όπως τα αποκαλεί, κέρδη απότηνεπιχείρησημέχρι τηςεκδικάσεωςτηςαγωγής. Πα­ ρατηρούμε επίσης ότι δεν διευκρινίζεται αν ησυμφωνη30 θείσααξία ίσχυετο 1986,ότανέγινεδηλαδή η κοινήδήλω­ σηστοΔικαστήριο,ή τονΔεκέμβρητου 1984 που έπαυσαν οι διάδικοι να συζούν. Και τούτο γιατί το αντικείμενο σ' αυτής της φύσεως αγωγές είναι ηπεριουσία που αποκτά­ ται με κοινές προσπάθειες κατάτη διάρκεια της συμβίω·*5 σηςκαιόχι μετάαπό αυτή. Επανερχόμεθα όμως στα γεγονότα. Η εφεσίβλητη δεν συνεισέφερε τίποτε άλλο στην επιχείρηση υπό μορφή οποιασδήποτε άλλης υπηρεσίας, εκτός από τις £3.000 557 Αρτεμίόης,Δ. Πένταυκας ν.Πέντανκα

(1991)κάτω απότις περιστάσεις που έχουμε ήδηεκθέσει.Η επι­ χείρηση ταξί όμωςανήκε, καιήταναποκλειστικάδημιούρ­ γημα του εφεσείοντα, που ήταν εξ επαγγέλματος οδηγός ταξί πριν απότησυμβίωση. Το ποσότων £3.000πουτου έδωσεοπατέρας της εφεσίβλητης το 1976 ήτανγιανατον 5 βοηθήσει στηναπόκτησηκαιδεύτερουταξί. Χρηματική, ή άλλη βοήθεια γονέων προς τέκνα είναι σύνηθες φαινόμενο στον τόπο μαςκαιόταν αυτόγίνεται δεν υποδηλώνει συναλλαγή απότην οποίαδυνατόνα δη­ μιουργηθεί αγώγιμο δικαίωμα. Επί παραδείγματι αν οποιοδήποτεμέλοςστην έγγαμηή άγαμησυμβίωσηβοηθή­ σει οικονομικά το άλλο να αγοράσει τα αναγκαία για το επάγγελμα του μηχανήματαήεξοπλισμό, αυτόδεν σημαί­ νει ότι θα απαιτήσει μετά τη διάλυση της συμβίωσης οποιοδήποτε μερίδιο απότηνεργασίατουή τα μηχανήμα­ τααυτά.Εκτόςβέβαιαανηπροσφοράαυτήενέχειτοστοι­ χείο της σύμβασης απότην οποίακαι μπορεί ναδημιουρ­ γηθεί στο μέλλοαγώγιμοδικαίωμαπ.χ. όπουη χρηματική βοήθεια δίδεταιως δάνειοήβάσει οποιασδήποτεσυνακό­ λουθηςσυμφωνίας. Το πρωτόδικο Δικαστήριο με την απόφασητου,που για τους λόγους που εξηγήσαμε πιο πάνω είναι τρωτή, έχει προβεί σε διανομήτης περιουσίας μεταξύ τωνδιαδί­ κων, που ανήκε αποκλειστικά στον εφεσείοντα. Τέτοια εξουσία δε έχουν κατάνόμο τα Κυπριακά Δικαστήρια,τα 25 δεγεγονότα της υπόθεσης δενδημιουργούν τιςπροϋποθέ­ σεις εφαρμογής των νομικών κανόνων που αναλύσαμε σταπροηγούμενα. Αναφέρουμε επιπλέον πως οι πρόνοιες του Married Women's Property Act 1882 παρέχουν ρητά εξουσία στα Αγγλικά Δικαστήρια να υπολογίζουν την 30 αξία του αντικειμένου καταπιστεύματος,που βρισκόταν στηνκατοχήτουκαταπιστευματοδόχουκαιπουέπαυσενα υφίσταται κατά τον χρόνο της ακρόασης, καιναεκδίδουν απόφαση για ποσό ίσο με αυτή. (Δες Halsbury's Laws of England4ηέκδοσητόμος22,παραγρ.1034). 35 Στη συζητούμενη υπόθεση, και αν υποθέσουμε πως αυτή εμπίπτει στις νομικές αρχές δημιουργίας καταπι558 10 15 20 1 ΑΛΛ. 5 Πένταυκας ν.Πένταυκα Αρτεμιδης, Δ. στεύματος, αυτόθααφορούσε το αυτοκίνητο HQ210 μόνο και για τοποσό των £3.000.Το αυτοκίνητο όμως αυτόδεν υπήρχε κατά τον.χρόνο της ακρόασηςκαι,όπωςαναφέρα­ με ήδη,στον τόπο μας δεν υφίσταται νομοθετική διάταξη ανάλογη με την πιο πάνωΑγγλικήόπως ούτε και νομοθε­ σία παρόμοια με τα δυο Αγγλικά νομοθετήματα, στα οποία έχουμε κάμει αναφοράπιο πάνω. Η παρερμηνεία απότο πρωτόδικο Δικαστήριο του νο­ μικού πλαισίου της υπόθεσης στο σύνολο του, καταδει10 κνύεται και από το εκτελεστικό μέρος της απόφασης, όπου διατάσσεται η εγγραφή της εφεσίβλητης ως συνιδιοκτήτριας των ταξί που ήσαν εγεγραμμένα, κατά το χρόνο της έκδοσης της απόφασης, στο όνομα του εφεσείοντα, ενώ διαζευκτικά εκδίδεται και απόφασηεναντίον του για 15 ποσό £33.500.Το εκτελεστικό μέρος δηλαδήτηςαπόφασης είναι κατά τέτοιο τρόπο διατυπωμένο ώστε να στερείται δυνατότητας εκτέλεσης. Ποιος απότους διάδικουςθαεπι­ λέξει να εφαρμόσει τον ένα από τους δυο διαζευκτικούς τρόπους εκτέλεσης της, την εγγραφή δηλαδή του 1/3 της 20 ιδιοκτησίας των αυτοκινήτων στο όνομα της εφεσίβλητης, ήτης πληρωμής σε αυτήτου ποσού των£33.500. 25 Για τους λόγους που εκθέτουμε πιο πάνωηέφεση γίνε­ ται αποδεκτή. Η απόφαση του πρωτόδικου Δικαστηρίου ακυρώνεται. Ηαγωγήτης εφεσίβλητης απορρίπτεται. Υπό τις περιστάσεις δεν γίνεται οποιαδήποτε διαταγή για έξοδα. Η έφεσηεπιτρέπεται χωρίς έξοδα. 559