clr/1991/1991_1_59.pdf

(1991)Αγωγή. Αγωγήγια το ποσό των £1.404,450μίλς ναύλο γιαμε­ ταφορά επίπλων απότον Πειραιάστο λιμάνι τηςΑμμο­ χώστου. • Γ.Μιχαηλίδης, γιατουςενάγοντες. 5 Χρ. Χρύσανθου, γιατονεναγόμενο. Cur. adv. vult. ΜΑΛΑΧΤΟΣ, Δ. ανάγνωσε την ακόλουθηαπόφαση. Στην παρούσαυπόθεσηΝαυτοδικείουηυπ'αρ. 1 ενάγου­ σα εταιρεία αντιπροσωπεύει στην Κύπρο την υπ' αρ. 2 ίο ενάγουσα εταιρεία που υπήρξε κατά τον ουσιώδη χρόνο ιδιοκτήτριατουπλοίου "ΑγίαΕιρήνη". Την 28η Δεκεμβρίου 1973 εφορτώθησαν επί του πιο πάνω πλοίου στο Πειραιά228 τεμάχια επίπλων βάρους 6000κιλών με προορισμό το λιμάνι της Αμμοχώστου. Ο 15 φορτωτήςτων επίπλωνσύμφωναμετηφορτωτικήυπ' αρ. 35ημερομηνίας28Δεκεμβρίου 1973ήτανοΝίκος Ευστρατόπουλος και ο παραλήπτηςήτανο εναγόμενος Σταύρος Ζάκος εισαγωγέας και πωλητής επίπλων απότην Αμμό­ χωστο. Μεταξύτης 6ηςκαι7ης Ιανουαρίου1974 τοπλοίο 20 έφθασε στο λιμάνι Αμμοχώστου και κατά τους ισχυρι­ σμούςτων εναγόντων υπ'αρ. 1 ξεφόρτωσανταέπιπλακαι τα ετοποθέτησαν σε έναυπόστεγο αποθήκητου τελωνείου και ειδοποίησαντον εναγόμενο ναπροσέλθει νατα παρα­ λάβει και να πληρώσει το ναύλο που ανήρχετο σε 25 £1.304,450μίλς,πουσύμφωνα μετηφορτωτικήήτανπλη­ ρωτέος κατά την άφιξη του πλοίου (payable at destination). Η πιο πάνωαποθήκηήτανκλειστήμόνο από τιςδυοπλευρές. Οι ενάγοντες περαιτέρωισχυρίζονταιότι παρά την ειδοποίηση των προς τον εναγόμενο, αυτός δεν 30 προσήλθε να παραλάβειτα πιο πάνω έπιπλα και την 5η Απριλίου 1974 καταχώρησαντην παρούσα αγωγήαξιούντες: 60 1Α.ΑΛ. United SeaTransport Co v. Ζάκοιι Μαλαχτός, Δ. (α)£1.404,450μίλς ναύλο για μεταφοράτων πιοπάνω επίπλων απότονΠειραιάστηνΑμμόχωστο και, (β) £13,150 μιλς έξοδα εκφορτώσεως (Landing Charges). 5 Ο Εναγόμενος στην υπεράσπιση του παραδέχεται ότι ήταν ο παραλήπτης ο ονομαζόμενος επί της φορτωτικής και-ότι ο ναύλος ήταν πληρωτέος κατά την άφιξη του πλοίου στον προορισμό του,αλλάαρνήθηκεναπαραλάβει τα πιο πάνω έπιπλα διότι ήταν τόσο καταστρεμμένα που 10 όπως τα περιέγραψε ήταν ένας σωρός σκουπίδια. Οενα­ γόμενος ισχυρίζεται ότι η ζημιάσταρηθέντα έπιπλαοφείλετο στην αμέλεια των εναγόντων κατάτη μεταφοράκαι ότι όχι μόνο δεν εδικαιούντο στηναπαίτησητων αλλάκαι όφειλαν να πληρώσουν τη ζημιά την οποία υπέστηκε. Ως 15 εκτούτου,οεναγόμενος ήγειρε ανταπαίτησηκαιαξίωσε: (α) £3.041,960μίλς,αξίατωνπιοπάνωεπίπλων. (β) τόκο 9%επίτουπιοπάνωποσούαπό16.1.74, (γ)£1.520,980 μιλς αναμενόμενοκέρδος απότηνπώλη­ σητωνπιοπάνωεπίπλωνκαι 20 (δ)£54,150 μιλς δικαιώματα τραπέζης(Bank charges). Κατάτηνορισθείσα ημέρατηςακρόασηςτης υπόθεσης απότοΔικαστήριο, αποφασίστηκε μετησυγκατάθεσητων συνηγόρων των διαδίκων ότι το βάρος της απόδειξης λόγω τουπεριεχομένου των εγγράφωνπροτάσεωνμετατο25 πίσθηκε επίτου εναγομένου καιέτσιδικαιούτονα αρχίσει πρώτος,(right to begin). Προς υποστήριξη της υπόθεσης του ο εναγόμενος έδωσε μαρτυρίακαιεκάλεσε ακόματρεις μάρτυρες. Δίδοντας μαρτυρίαοεναγόμενος σανμάρτυρας εναγο30 μένου 1,είπε ότι στις 14.11.73παράγγειλε μέσω του Σπύ­ ρου Χρίστου, αντιπροσώπου στην Κύπροτου κατασκευα61 Μαλαχτός, A. United SeaTransport Co v. Ζακου

(1991)στού επίπλων Νίκου Ευστρατόπουλου στην Αθήνα, 228 τεμάχια επίπλων αξίας $8.076 δολλαρίων Αμερικής. Τα έπιπλα αυτά εφορτώθησαν για μεταφορά στην Αμμόχω­ στο επί του πλοίου "Αγία Ειρήνη".Ησχετικήπαραγγελία και η φορτωτική παρουσιάσθησαν στο Δικαστήριο σαν 5 τεκμήριο 1 και2 αντίστοιχα.Πριν απότηφόρτωση οενα­ γόμενος πλήρωσε στη Λαϊκή Τράπεζα Αμμοχώστου την αξίατων πιο πάνωεπίπλων δηλ.£3.020,195μιλς,£21,765 μιλς διάφορα έξοδα και £54,150 μίλς ασφάλιστρα τα οποία φαίνονται στην επιστολή πιστώσεως (letter of 10 credit) η οποίαπαρουσιάστηκε στοΔικαστήριο σαντεκμή­ ριοαρ.3.Σαντεκμήριο υπ'αρ.4παρουσιάστηκεηαπόδει­ ξη πληρωμής των ασφαλίστρων από την τράπεζα,και η χρεωστική σημείωση(debitnote)τηςτράπεζας,πάνωστην οποία φαίνονται όλες οι λεπτομέρειες, παρουσιάστηκε 15 σαν τεκμήριο αρ.

1. Η σχετική άδειαεισαγωγήςπαρουσιά­ στηκε σαν τεκμήριο αρ.
2. Σύμφωναπάντοτε μετη μαρτυ­ ρία του εναγομένου η πρώτη φοράπου είδε ταπιοπάνω έπιπλα ήσαν σε ένα υπόστεγο του τελωνείου όταν ο εκτε­ λωνιστής τουΝίκος Κοντοζής τον πληροφόρησε διατηλε- 20 φώνου για την άφιξητων. Ταπιο πάνωέπιπλα ήσαντο­ ποθετημένα σε ένα μεγάλο υπόστεγο του τελωνείου και ήσαν εντελώςκατεστραμμένα. Ηζημιάτην οποίαυπέστη­ σαν τα πιο πάνω έπιπλα δεν μπορούσε να προξενηθεί λόγω της τοποθέτησης των στο υπόστεγο. Η στόφα των 25 επίπλων ήτανβρεγμένη μεθαλάσσιο νερό. Επίσηςήτανλε­ ρωμένα με μηχανέλαια και σκονισμένα. Αρνήθηκε να τα παραλάβει και τα φωτογράφησε και έδωσε το φιλμ στο Νίκο, Στυλιανού, φωτογράφο από την Αμμόχωστο, ο οποίος μετάτου παρέδωσε25 φωτογραφίες οι οποίες πα- 30 ρουσιάστησαν στο Δικαστήριο ως τεκμήριο
3. Μετάτην άρνησητουναπαραλάβειταπιοπάνωέπιπλαανταλλάγησανδιάφορεςεπιστολές επί τουθέματοςμεταξύτου δικη­ γόρου του καιτων εναγόντων υπ. αρ.1.Η πρώτηεπιστο­ λή εγράφηκε στις 13.3.
4. Όλες οι επιστολές και οι 35 απαντήσεις που είναι εννέα τον αριθμό κατετέθησαν στο Δικαστήριο σαν τεκμήριο με αρ.
5. Τέλος ο εναγόμενος είπε ότι τοκέρδος τουείναι20%ότανταδιαθέτει σεμετα­ πωλητές και50% ότανταπωλεί απ'ευθείαςοίδιος. 62 1 ΑΛΛ. United SeaTransport Co v. Ζάκου Μαλαχτός, Δ. Ο Σπύρος Χρίστου δίδοντας μαρτυρία σαν μάρτυρας εναγομένου υπ'αρ.2 και αντιπρόσωπος στην Κύπρο του Νίκου Ευστρατόπουλου απότην Ελλάδα, είπε ότι ο ενα­ γόμενος στις 14.11.73 παρήγγειλε ταπιοπάνωέπιπλακαι 5 παρουσίασε τη σχετική παραγγελία ως τεκμήριο
6. Είπε επίσης ότι κατόπινπληροφορίας που επήρε απότον ενα­ γόμενο επισκέφθηκε τις αποθήκεςτουτελωνείου Αμμοχώ­ στου καιείδε ταέπιπλαπουήσανσεπολύ κακή κατάστα­ σηκαιήσαντελείωςκατεστραμμένα. Κατάτηγνώμητουη *0 καταστροφή τωνπιοπάνωεπίπλων έγινεκατάτη μεταφο­ ράτων.Δεν υπήρχεκομμάτι επίπλουτοοποίο ναμήνέχει ζημιά. Τρίτος μάρτυραςτουεναγομένου κλήθηκε οφωτογρά­ φοςΝίκος Στυλιανού οοποίος παρουσίασε τις φωτογρα!5 φίες, τεκμήριο
7. Τέταρτος μάρτυρας του εναγομένου κλήθηκεοεκτελωνιστής τουΝίκοςΚοντοζής οοποίος,με­ ταξύάλλων, είπε ότι τον Ιανουάριοτου 1974 πληροφορή­ θηκε περί της κατάστασης των επίπλων και πήγε καιτα είδε στις αποθήκεςτου τελωνείου σε ένα ανοικτό υπόστε20 γο· ήσανκατεστραμμένα, η στόφατους ξεσκισμένη, λερω­ μένα και βρεγμένα με νερό της θάλασσας. Πάνω στη στόφα τους υπήρχε άσπρισμα προερχόμενο απόαλμύρα. Πληροφόρησε περί τούτου τον εναγόμενο οοποίος δεντα παρέλαβε.Είδε ταέπιπλαπολλές φορές μέσαστο υπόστε25 γο. Η ζημιάδεν μπορούσε ναπροκληθεί απότις καιρικές συνθήκες κατάτη διάρκεια της παραμονής των στο υπό­ στεγο του τελωνείου. Δεν μπορούσε να ενθυμηθεί ακριβή ημερομηνία για την πρώτη φορά που είδε τα έπιπλα στο υπόστεγο του τελωνείου, αλλά ήταν βέβαιος ότι την 30 πρώτηφοράπου είδε ταέπιπλα αυτά,τοπλοίο "Αγία Ει­ ρήνη"βρίσκετο ακόμαστολιμάνι τηςΑμμοχώστου. Τέλος, είπε ότι ταέπιπλααυτάλόγω του ότι δενπαρελήφθησαν, το τελωνείο τα εξέθεσε σε δημόσιο πλειστηριασμό, αλλά λόγω της κατάστασης των κανείς δεν ενδιαφέρθηκε νατα 35 αγοράσει. Προς υποστήριξη της υπόθεσης των εναγόντων έδω­ σαν μαρτυρίαεπίσης τέσσερεις μάρτυρες. Οπρώτοςμάρ­ τυρας, Λάμπρος Μακρής τελωνειακός υπάλληλος στην 63 Μαλαχτός, Δ. United SeaTransport Co v. Ζάχου

(1991)Αμμόχωστοκατάτονουσιώδηχρόνο,περιέγραψε τηνδια­ δικασίαπουακολουθείται ότανέναπλοίο αφιχθείστο λι­ μάνι. Μεταξύ άλλων, είπε ότι επί του μανιφέστου του πλοίου όλα τα εμπορεύματα τα οποία είναι προς εκφόρ­ τωσηπεριγράφονται.Επίσης είπε ότιπάντοτευπάρχειτε- 5 λωνειακός υπάλληλος ο οποίος επιβλέπει την εκφόρτωση του φορτίου και εαν υπάρχει ζημιά στο φορτίο ειδοποιά τονπαραλήπτητουφορτίουπερίτηςζημιάς. Ο λιμενεργάτης Γεώργιος Α. Καφάςδίδονταςμαρτυ­ ρίασαν μάρτυραςτων εναγόντων αρ.2,είπε ότι εργάστη- ίο κεεπίτουπλοίουΑγίαΕιρήνητονΙανουάριοτου 1974 ξε­ φορτώνοντας γενικό φορτίο. Μεταξύ του φορτίου υπήρχανστοαμπάρι υπ'αρ. 1 τουπλοίου διάφοραέπιπλα τα οποία ξεφόρτωσαν και τα οποία ήσαν σε πολύ καλή κατάσταση. Το ξεφόρτωμα το έκαμαν μετά μεγάλης προ- 15 σοχής. Επίσης είπε ότι αργότεραείδε ταπιοπάνω έπιπλα σε έναυπόστεγο του λιμανιού αλλάδενπρόσεξε αν υπήρ­ χεζημιάεπίαυτώνκαθότιδεντον ενδιέφερε. Τρίτος μάρτυραςτωνεναγόντων κλήθηκε ο Νικηφόρος Παναγή που κατά το 1974 ήταν Βοηθός Διευθυντής της 20 πρώτης εναγούσης εταιρείας. Αυτός, μεταξύ άλλων, είπε ότι το πλοίο έφθασε στην Αμμόχωστο στις 6Ιανουαρίου

1. Ηεταιρεία,ως αντιπρόσωπος τουπλοίου,μετάπου πήρετο μανιφέστο ειδοποίησε τογραφείοτου εναγομένου δια τηλεφώνου. Το τηλεφώνημα το πήρε η γυναίκα του 25 εναγομένου καθότι ο εναγόμενος έλειπεκαιδεν μπορούσε να παραλάβειτα έπιπλακαι έτσι έδωσεοδηγίες νατοπο­ θετηθούν στις αποθήκεςτου τελωνείου. Εκτός απότοτη­ λεφώνημα η εταιρεία τους συνηθίζει να στέλλει σε κάθε παραλήπτηφορτίουκαιστην ενδιαφερόμενητράπεζαγρα- 30 πτή ειδοποίηση. Στηνπαρούσαπερίπτωση ηΛαϊκή Τρά­ πεζα ειδοποιήθηκε. Είπε επίσης, ότι περί ταμέσαΙανουα­ ρίου είδε έπιπλα αποθηκευμένα σε ένα υπόστεγο του τελωνείου καιτου εκίνησετηνπεριέργεια καιπληροφορή­ θηκε ότι αυτά τα έπιπλα ξεφορτώθησαν από το πλοίο 35 "Αγία Ειρήνη". Ως εκ τούτου στάληκε και δεύτερη ειδο­ ποίηση στον εναγόμενο ο οποίος την 22α Φεβρουαρίου 1974 παρουσιάστηκε στα γραφεία τους και εκεί δεν ισχυ64 1 Α.Α.Δ. United SeaTransportCo v. Ζάχου Μαλαχτός, Δ. ρίσθηκε ότι τα έπιπλα ήσαν κατεστραμμένα, αλλά ότι ο ναύλος ήτανυπερβολικός και ζήτησε νατου τον χαμηλώ­ σουν. Είπε επίσης ότι ηπρώτηφοράπου πληροφορήθηκε ότι υπήρχε ζημιάστα έπιπλα ήτανόταν έλαβε τογράμμα 5 του δικηγόρου του εναγομένου ημερομηνίας 13 Μαρτίου
2. Μετάτηλήψη τηςπιο πάνωεπιστολής επισκέφθηκε το υπόστεγο όπου ευρίσκοντο τα έπιπλα. Εκεί πρόσεξε ένα μικρό τραπέζι μεσπασμένο το πόδικαι μιαβιβλιοθή­ κητης οποίαςένα ράφιήτανβγαλμένο. Οι καρέκλεςήταν 10 στιβαγμένες η μια πάνω στην άλλη και ήταν στον ίδιο τόπο πουταείχε δεί και προηγουμένως. Ηδεύτερηφορά πουταείδεήσανστιβαγμένα. Μετάτηνεπιστολή της 13ης Μαρτίου 1974ανταλλάγησανεπιστολές οι οποίεςπαρουσιάσθησανστο Δικαστήριο. J 5 Τέλοςείπε ότι απότηθέση πουευρίσκοντο ταέπιπλα στο υπόστεγο ήσανεκτεθειμένα στιςκαιρικέςσυνθήκες. Τέταρτοςκαιτελευταίος μάρτυραςκλήθηκε ο Ματθαί­ ος Στυλιανού λιμενεργάτης στο λιμάνι Αμμοχώστου κατά τον ουσιώδη χρόνο, ο οποίος είπε, μεταξύ άλλων, ότι εν20 θυμειται την εκφόρτωση των πιο πάνω επίπλων από το πλοίο "Αγία Ειρήνη". Την ημέρα εκείνηεργάζετο ως επι­ στάτης καιη δουλειά του ήτανναεπιβλέπει τηνεκφόρτω­ ση όλων τωνπλοίων. Ταμικρά έπιπλαταξεφόρτωναν με το χέρι και ετοποθετούντο πάνω σε συρόμενα αμαξάκια 25 (trailer). Ταμεγάλα έπιπλαταοποίαήσανστο αμπάρι του πλοίου ταξεφόρτωναν μεένανάύλον σιαμπάνι(sling) για νααποφευχθείοιαδήποτεζημιάπουμπορούσε ναγίνειμε το σχοινέτινο σιαμπάνι.Τοποθέτησαν όλα τά~έπιπλα στο υπόστεγο υπ' αρ. 21 σύμφωνα με τις οδηγίες των τελω30 νειακών αρχών. Δεν πρόσεξε αν τα έπιπλα είχανοιανδή­ ποτε ζημιά. Τέλος, ο μάρτυρας είπε ότι είδε τα έπιπλα λίγεςμέρες μετάτηνεκφόρτωση τουςστιβαγμένα στουπό­ στεγο,αλλάδενεπρόσεξε ζημιάπάνωσεαυτά. Τοβασικό ερώτημαπουπρέπει νααπαντηθείστηνπα35 ρούσα υπόθεση επί της προσαχθείσης μαρτυρίας είναι αν τα πιο πάνω έπιπλα ήσαν κατεστραμμένα και αν ναί σε ποιοστάδιοκατεστράφησαν. 65 Μαλαχτός, Δ. United SeaTransport Co v. Ζάχου

(1991)Εχω εξετάσει με τη δέουσα προσοχή τη μαρτυρίαπου δόθηκε απότις δυοπλευρές και πρέπει ναπωότιαποδέ­ χομαι ωςορθήκαιαληθή τημαρτυρία τουεναγομένουκαι των μαρτύρωντου. Επίτης μαρτυρίαςόπωςτηνέχωαπο­ δεχθεί μπορεί εύλογα να εξαχθεί το συμπέρασμα ότι τα 5 έπιπλα εφορτώθησαν επί του πλοίου σε καλήκατάσταση και ηζημιά σε αυτάπροκλήθηκε μεταξύ της 28ηςΔεκεμ­ βρίου 1973, ημέρατηςφόρτωσης των,και6ηςΙανουαρίου 1974 ημέρα της άφιξης του πλοίου στην Αμμόχωστο. Οι ενάγοντες ωςεντολοδόχοι (bailees) δενείναι μόνουπεύθυ- ίο νοι για τηζημιά που προξενήθηκε στα πιο πάνωέπιπλα, αλλάεπίσης δενδικαιούνταιστην πληρωμήναύλουγιατη μεταφοράτωνστηνΑμμόχωστο. Ο εναγόμενοςδικαιούται να αποζημιωθείγια την αξίατων επίπλων καιγια τασυ­ ναφήέξοδα,δενδικαιούταιόμωςγιααποζημίωσηγιαδια- 15 φυγόν κέρδος καθότιτοιούτο κέρδος στην παρούσα υπό­ θεση δεν ήταν εντός του σχεδιασμού των μερών, (it was notwithinthecontemplation of theparties). Για ταπιο πάνωηαγωγήτων εναγόντωναπορρίπτε­ ται. Επιπλέον δίδεται απόφασηυπέρτου εναγομένου και 20 εναντίον αμφοτέρων των εναγόντων μαζί ή χωριστά Qointly andseverally)για το ποσό των £3.096,110μιλς με νόμιμο τόκο απόσήμερα. Οι ενάγοντες επίσης καταδικά­ ζονται να πληρώσουν στον εναγόμενο τα έξοδα τηςπα­ ρούσης διαδικασίαςπουθαυπολογισθούν απότον Πρω- 25 τοκολλητή. Ηαγωγήαπορρίπτεται. Απόφαση υπέρ τουεναγομένουγια£3.096,110μίλς μεέξοδα εναντίοντωνεναγόντων. 66 1 Α.ΑΛ. 30Ιανουαρίου1991 [ΜΑΛΑΧΤΟΣ,ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ, Δ/στές1 ALPAN(TAKIS BROS) LTD., & ANOTHER, Εφεσείοντες-ενάγοντες, v. ΘΕΛΜΑΣ ΤΡΥΦΩΝΙΔΟΥ, Εφεσίβλητης-Εναγομένης. (Πολιτική ΈφεσηΑρ. 6955). Έφεση— Επανεκδίκαση— Μετάαπό αίτησηενός τωνδιαδίκων. 5 1fl ι υ 15 20 Μεταξύτων εφεσειουσών σαν ενοικιαστριών καιτης εφεσίβλη­ της σαν ιδιοκτήτριας είχε υπογραφεί ενοικιαστήριο έγγραφο για την ενοικίαση ενός καταστήματος στη Λεμεσό. Η εφεσίβλητη δεν παρέδωσεκατοχήστις εφεσείουσες, που κίνησαν αγωγήζητώντας δήλωση του Δικαστηρίου ότι η μίσθωση ήταν έγκυρη, ειδική εκτέ­ λεσητης επίδικης συμφωνίας, αποζημιώσεις και άλλες θεραπείες. Το πρωτόδικο Δικαστήριο βρήκε ότι ησυμφωνία ήταν έγκυρηκαι διέταξε την ειδικήτης εκτέλεση, αλλά δεν επεδικασε οποιεσδήποτε αποζημιώσεις. Στην Πολιτική Έφεσηαρ. 6937,πουκαταχώρησεη εφεσίβλητη στην παρούσα έφεση, το Εφετείο κατά πλειοψηφία αποφάσισε ότι το διάταγμα ειοικής εκτέλεσης έπρεπε ναακυρωθεί και ότι οι εφεσείουσες εδικαιούντο σε αποζημιώσεις. Εν όψει της εκκρεμότητας της παρούσαςέφεσης, που στρεφόταν εναντίον της μη επιδίκασης αποζημιώσεων από το πρωτόδικο Δικαστήριο, το Εφετείο στην Π.Ε.6937 έκρινε ότι θα έπρεπε το θέμα των αποζη­ μιώσεων να εξετάζετο στην παρούσαέφεση. Οι εφεσείουσες μεαί­ τησητους ζήτησαννααποσταλεί ηυπόθεση για επανεκδίκαση από το ΕπαρχιακόΔικαστήριο Λεμεσούαναφορικά με τιςαποζημιωσεις. Αποφασίσθηκε ότι 25 30 (α) (διαφωνούντοςτου ΧρυσοστομήΔ.) Από την μαρτυρίακαι τα ευρήματατου πρωτόδικουΔικαστηρίου δεν ήτανδυνατόγιατο Εφετείο να κάμει την δική του αξιολόγηση για το ύψος των αποζημιώσεων, ενόψει καιτουότι τοδιάταγμα ειδικής εκτέλεσης ακυ­ ρώθηκε κατ'έφεση. Υπό τις περιστάσεις ήτανδίκαιο να διαταχθεί επανεκδίκαση. (β)Σύμφωναμετον ΧρυσοστομήΔ: Ηαίτησηέπρεπενα απορ­ ριφθεί με έξοδα και η έφεση να ορισθεί για ακρόαση διότι (α)το Εφετείο δεν είχεδικαιοδοσία,βάσει του άρθρου25

(3)του περί Δι- 67 Alpan Ltd v.Τρύφωνίδου

(1991)καστηρίων Νόμου, 14/60,να διατάξει επανεκδίκαση πριν απότην ακρόασητης έφεσης,και (β)ταπεριστατικάτηςυπόθεσης ήσαντέ­ τοια ώστε να μη δικαιολογείται χορήγηση άδαας για προσαγωγή περαιτέρω μαρτυρίαςστην έφεση(fresh evidence). Η έφεσηεπιτράπηκεμε έξοδα. Διατάχθηκεεπανεκδίκαση. 5 Έφεση. Έφεση από τους ενάγοντες κατά της απόφασης του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού (Χατζητσαγγάρης, Π.Ε.Δ.καιΑρτεμης,Α.Ε.Δ.) πουδόθηκεστις29Απριλίου, 10 1985 (Αρ. Αγωγής 1064/84) με την οποία το Δικαστήριο αποφάσισε πως το έγγραφο ενοικιάσεως μεταξύτωνδια­ δίκων ήταν έγκυρο και διάταξε την ειδική εκτέλεσητου συμβολαίου αλλάδενεπιδίκασεαποζημιώσεις. Κ. Μιχαηλίδης, γιατουςεφεσείοντες, 15 Π.Μουαΐμης, γιατηνεφεσίβλητη. Cur. adv. vult. ΜΑΛΑΧΤΟΣ, Δ.:ΤηναπόφασητουΔικαστηρίου θατη δώσει οΔικαστής κ. Γ.Παπαδόπουλος με τηνοποίασυμ­ φωνώκαιεγώ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, Δ.: Ηέφεση αυτήστρέφεται ενα­ ντίον της απόφασηςτου ΕπαρχιακούΔικαστηρίουΛεμε­ σού, που δόθηκε στις 29/4/85. Η υπόθεση αφορούσε την εγκυρότητα ενός ενοικιαστηρίου εγγράφου μεταξύ των διαδίκων,μετοοποίοη εφεσίβλητη εξεμίσθωνεστους εφε- 25 σείοντεςένακατάστηματης πουβρισκότανστην οδό Μα­ καρίου Γ', αρ. 116 στη Λεμεσό. Ηενοικίαση ήτανγιαπε­ ρίοδο πέντε χρόνων και άρχιζε από την 1/7/81 με δικαίωμαανανέωσηςγιαάλλαπέντεχρόνια. Ηυπόθεσηέχειπάρειμιάπολύπολύπλοκηδιαδικασία 30 για λόγους που δεν είναι του παρόντος να εξηγήσουμε, αλλά θαφροντίσουμε ναδώσουμε σεπολύ αδρέςγραμμές τηνεξέλιξη της. 68 20 1 ΑΛΛ. 5 ΑΙpaηLtd ν. Τρύφωνίδοιι Παπαδόπουλος,Δ. Για λόγους πουδεν είναι ανάγκη να εξηγήσουμε τώρα, δεν εδόθητοκατάστημαστους εφεσείόντες, όπως προβλέ: πέτο απότημεταξύτων μερών συμφωνία. Έτσι εκινήθηη αγωγή 1064/84 στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού, με τηνοποίαοιενάγοντες-εφεσείοντες ζητούσαν: (α) Δήλωση του Δικαστηρίου για την εγκυρότητα της μίσθωσης, (β)Ειδικήεκτέλεσητηςμεταξύτωνσυμφωνίας, (γ) Αποζημιώσεις, 10 και (δ)'Αλλεςθεραπείες. Το Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού στην απόφαση του,πουδόθηκε στις 29/4/85,αποφάσιζεπως το έγγραφο μεταξύτωνδιαδίκωνήτανέγκυρο, εύρισκε δεπως έπρεπε 15 να διαταχθεί ειδική εκτέλεση του συμβολαίου, όπως και διέταξε. Χωρίςναμπαίνουμεσελεπτομέρειες, το Εφετείοεκλή­ θηστην έφεση αρ.6937νααποφασίσει κατάπόσο το διά­ ταγμα για ειδική εκτέλεση έπρεπε να ανατραπεί,καθώς 20 και να αποφασίσει για το θέμα των αποζημιώσεων. Το Ανώτατο Δικαστήριο κατάπλειοψηφίαβρήκε,

(1)'Οτιτοέγγραφομεταξύτωνδιαδίκωνγιατημίσθω­ σητουεπίδικουκαταστήματοςήτανέγκυρο, 25

(2)Πωςτοδιάταγμαγιαειδικήεκτέλεση δενέπρεπενα ισχύεικαικατ'ακολουθίατο ανέτρεψε, και

(3)Ότι οι ενάγοντες-εφεσείοντες δικαιούντο ειςαπο-: ζημιώσεις. Ως προς το θέμα των αποζημιώσεων όμως είπε πως, 69 Παπαδόπουλος, Δ. Alpan Ltd ν.Τρυφωνίδον

(1991)ενόψει τουγεγονότος ότι εντωμεταξύείχεκαταχωρηθείη πολιτικήέφεση6955, δηλαδή η έφεσηπουεκδικάζουμε σή­ μερα και η οποία αφορούσε το θέμα των αποζημιώσεων προς τους εφεσείοντες, θεώρησεπωςθαήτανορθότεροτο θέματων αποζημιώσεων να αποφασισθεί απότο Εφετείο 5 τοοποίοθαεξέταζεαυτή τηνέφεση. Ο ευπαίδευτος δικηγόρος των εφεσειόντων με αίτηση τουζήτησε απότοΕφετείοόπωςαποσταλείη υπόθεση για επανεκδίκαση απότο ΕπαρχιακόΔικαστήριοΛεμεσούγια τουςπιοκάτωλόγους: Οι αποζημιώσεις πρέπει να χωριστούν σε τρία κεφά­ λαια:Πρώτο:Αποζημιώσεις μέχριτις29/4/85 που εκδόθη­ κε η διαταγήτου ΕπαρχιακούΔικαστηρίου Λεμεσούγια ειδική εκτέλεση. Δεύτερο: Αποζημιώσεις για την περίοδο της ειδικής εκτέλεσης που ανατράπηκε με απόφασητου 15 Ανωτάτου Δικαστηρίου και τρίτο: Αποζημιώσεις γιατην περίοδο της ανανέωσης του συμβολαίου για τη δεύτερη πενταετήπερίοδο.Τούτο γιατί,όταν ηκούσθηκαιαπεφα­ σίσθη ηπρωτόδικηαπόφασηαπότο ΕπαρχιακόΔικαστή­ ριο Λεμεσού,ακόμαίσχυε,κατάτησυμφωνία των μερών, 20 η πρώτη περίοδος ενοικιάσεως χωρίς να είχε επέλθει η ώρα κατά την οποία οι εφεσείοντες θα μπορούσαν να ασκήσουν το δικαίωμα ανανέωσης. Το δικαίωμα τούτο, κατά την εισήγηση του κ. Μιχαηλίδη,θαεξασκείτο μέχρι „την31/8/1991,ενώη απόφασηεκδόθηκεστις29/4/85. 25 Ο κ. Μουαΐμης εξέθεσετους λόγους για τους οποίους δεν έπρεπε να εκδοθεί διάταγμα επανεκδίκασης. Ηβάση τηςεπιχειρηματολογίαςτουκ.Μουαΐμηήτανπωςτοθέμα αυτόήτανδεδικασμένοκαιπωςτοΕφετείομετησημερινή του σύνθεση θα μπ;ορούσε να κάμει τον υπολογισμό του 30 και ναεκδώσει απόφασηγιατις αποζημιώσειςπουθα δικαιούντοοι εφεσείοντες μεβάση τημαρτυρία πουέχει ήδη δοθείστοπρωτόδικοΔικαστήριο. Έχουμε μελετήσει με τη μεγαλύτερη δυνατή προσοχή τις εισηγήσεις των δύο πλευρών στην πολύπλοκη αυτή 35 υπόθεση, όπως έχει εξελιχθεί. Ως προς το κατάπόσο το Εφετείο θα μπορούσε να εκδώσει τη δική του απόφαση πάνω στη μαρτυρίαπου είχε δοθεί στο πρωτόδικοΔικα70 ^ 1 Α.ΑΛ. ΑΙpan Ltd ν.Τρυφωνίδον Παπαδόπουλος,Δ. στήριο,επισημαίνουμε πωςδενυπάρχουν αρκετά ευρήμα­ ταώστεναμπορέσουμε νακάμουμετη δική μαςαξιολόγη­ ση. ΤοπρωτόδικοΔικαστήριο βρήκεπωςγιατηνπερίοδο μέχρι την ημέρα της ακρόασης η απαίτησητων εφεσειόντωνγιααποζημιώσεις έπρεπενααπορριφθείγιατί, κατά τοεύρηματουΔικαστηρίου,οι εφεσείοντες δενείχαν υπο­ στείοποιαδήποτεζημιά,αλλάδενυπάρχουνευρήματα για ζημιές που τυχόν υπέστησαν οι εφεσείοντες εξαιτίας της 10 μη συμμόρφωσης της εφεσίβλητης προς τους όρους του συμβολαίου γιατην παράδοσητουκαταστήματος καιτης ανατροπής του διατάγματος του πρωτόδικου Δικαστη­ ρίου απότο Εφετείο. Επιπλέον,δεν υπάρχουν ευρήματα, ούτε ήταν δυνατό να υπάρξουν, ως προς το κατά πόσο 15 ασκήθηκε το δικαίωμα ανανέωσης της συμβάσεως, εάν υφίστατο τέτοιο δικαίωμακαι ανοι εφεσείοντες υπέστη­ σανοποιαδήποτεζημιάκαισεποιοβαθμό. 5 Για τους πιο πάνω λόγους πιστεύουμε πως είναι δί­ καιο όπωςη υπόθεση αποσταλεί εις το Επαρχιακό Δικα20 tft-ήριο Λεμεσού για επανεκδίκαση αναφορικά με τιςζη­ μιές πουυπέστησαν οι εφεσείοντες λόγω της παραβίασης τουσυμβολαίου ενοικιάσεως των μεταξύτωνκαιτηςεφε­ σίβλητης. Η έφεση επιτρέπεται και ηυπόθεση αποστέλλεται για 25 επανεκδίκασηστοΕπαρχιακόΔικαστήριοΛεμεσού. Ηεφεσίβλητηκαταδικάζεταισταέξοδατηςέφεσης. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ, Δ. Είχα την ευκαιρία ναμελετήσω τηναπόφασητηςΠλειοψηφίαςμετηνοποίαόμως,μεόλο τοσέβας, δενσυμφωνώ. 30 Πριναναφέρωτουςλόγους σεσυντομία,θα αναφερθώ μεαδρέςγραμμέςσεορισμέναγεγονότατηςυπόθεσης. Στις 21.4.81 οι Εφεσείοντες συμφώνησαν γραπτώς με την Εφεσίβλητη και ενοικίασαν απόαυτή,αντίσυμφωνη­ μένου ενοικίου, ένα κατάστημα της επί της Λεωφόρου 35 Μακαρίουαρ. 116 στηΛεμεσό,γιαπενταετήπερίοδο από 71 Παπαδόπουλος,Δ. AIpan Ltd ν.Τρυφωνίδου

(1991)1.7.81 - 30.6.86, με δικαίωμα από μέρους των Εφεσειόντων ναανανεώσουντηνενοικίαση γιαάλλα5χρόνια. Ηκατοχήτουωςάνωαναφερθέντοςκαταστήματοςδεν παραδόθηκε στους Εφεσείοντες σύμφωνα με τους όρους τουσυμβολαίου καισαναποτέλεσμα οι Εφεσείοντες κατά- 5 χώρησαν αγωγή με την οποία αξίωναν, μεταξύ άλλων, ει­ δική εκτέλεση της σύμβασης ενοικιάσεως και αποζημιώ­ σειςγιατησυνολική περίοδοτων 10ετών. Το εκδίκασαν την υπόθεση Δικαστήριο διάταξε ειδική εκτέλεση τηςσύμβασηςκαιδενεπιδίκασεαποζημιώσεις. JQ -Η Εφεσίβλητη καταχώρησε την έφεση 6937, όσον αφορά την ειδική εκτέλεσηκαι πέτυχε ακύρωση του δια­ τάγματος για λόγους που δεν είναι του παρόντοςναεπε­ ξηγηθούν. Παράλληλα οι Εφεσείοντες καταχώρησαν την έφεση 15 αρ.6955όπουπροβάλλεται σανλόγοςέφεσης,ότιτοεκδί­ κασαντηνυπόθεσηΔικαστήριο έσφαλε μετοναμηνεπιδι­ κάσεικαιαποζημιώσεις προςόφελοςτων εφεσειόντων. Πριν απότην ακρόασητης έφεσης, οι Εφεσείοντες κα-, ταχώρησαντηνυπόκρίσηαίτησημετηνοποίαζητούν: 20 "(Α) Διαταγήν του Δικαστηρίου διατάσσουσαν την επανακρόασιν της αγωγής 1064/84ως προς ταθέματα τουκαθορισμού τωναποζημιώσεων τωνπληρωτέων εις τους Αιτητάς συνεπεία τηςπαραβάσεωςτης συμβάσεως μισθώσεως που απετελει το επίδικον αντικειμενον εις 25 τηναγωγήνεκείνην υπότουπλήρους Ε.Δ.Λεμεσούυπό νέαν σύνθεσιν. (Β) Διαζευκτικώς άδειαν του Δικαστηρίου ναεπανακροασθή του μάρτυρος των Αιτητών Παναγιώτη Τάκη καιναδεχθήπεραιτέρωμαρτυριανωςπροςταγε- 30 γονότα τα οποία έλαβον χώραν μετά την λήξιν της ακροαματικήςδιαδικασίαςεις τηναγωγήν 1064/84 που έχουν σχέσιν ή αναφέρονται εις τον καθορισμόν των αποζημιώσεων διάταςζημίαςταςοποίαςυπέστησαν οι 72 1 Α.ΑΛ. Alpan Ltd v.Τρυφωνίδου Παπαδόπουλος,Δ. Αιτηταί συνεπεία της υπότης Εφεσίβλητου παραβάσε­ ως της συμβάσεως μισθώσεως της αναφερομένης εις τηνεπισυνημμένην ένορκον δήλωσιν." Όσον αφορά το αίτημα για επανακρόαση, έχω τη γνώμη πως σε αυτό το στάδιο της διαδικασίαςκαι πριν από την ακρόασητης έφεσης, το Δικαστήριο δεν έχει δι­ καιοδοσία να διάταξηεπανεκδίκασητης υπόθεσης, όσον αφορά το θέμα των αποζημιώσεων. Σχετικό είναι το άρθρο 25

(3)του περί Δικαστηρίων Νόμου (Νόμος 14/60) 10 πουαναφέρειταακόλουθα: 5 15 20 25 30 "25.-

(3)Παράπάσαν διάταξιν τουπερί ΠοινικήςΔι­ κονομίαςΝόμουήοιουδήποτεάλλου νόμου ή διαδικα­ στικού κανονισμού και επιπροσθέτως οιωνδήποτευπό τούτων χορηγουμένων εξουσιών, το Ανώτατον Δικαστήριον, κατάτην ακρόασινκαιδιάγνωσινοιασδήποτε εφέσεως, είτε εν πολιτική είτε εν ποινική υποθέσει δεν θα δεσμεύηται υπό οιασδήποτεαποφάσεως περίπραγματικώνγεγονότων του εκδικάσαντοςδικαστηρίουκαι θα έχη εξουσίαν να αναθεωρήτας προσαχθείσαςαποδείξεις, να συνάγη τα ίδια αυτού συμπεράσματα, να ακούη και δέχηται περαιτέρω αποδεικτικά μέσα και, όπου αι περιστάσεις της υποθέσεως απαιτούσινούτω, να επανακροάται οιωνδήποτε μαρτύρων ήδηακουσθέντων υπό του εκδικάσαντος δικαστηρίου,καιδύναται ναδώση οιανδήποτεαπόφασινή ναεκδώση οιονδήποτε διάταγμα το οποίον αι περιστάσεις της υποθέσεως δι­ καιολογούν, συμπεριλαμβανομένου και διατάγματος περί επανακροάσεωςτηςυποθέσεως υπότου εκδικάσα­ ντος αυτήν ή άλλου αρμοδίου δικαστηρίου ως'θα διέτάσσετοΑνώτατον Δικαστήριον." Τοδεύτερο αίτημα,σχετίζεται μετηνεπιθυμίατων Αιτητών-Εφεσειόντων, να προσκομίσουν μαρτυρίαπουδη­ μιουργήθηκεμετάτηνέκδοση αποφάσεως απότοΔικαστή­ ριο που εκδίκασε την υπόθεση και που σχετίζεται με 35 ισχυρισμό περί ανανέωσης του συμβολαίου ενοικιάσεως απόπλευράςΕφεσειόντων γιατηδεύτερηπενταετή περίο­ δο, καθώς επίσης και με τον ισχυρισμόπερί ενοικιάσεως του καταστήματος σε τρίτους, αντί του ενοικίου των £1.000μηνιαίωςγια5χρόνια,μεδικαίωμαανανέωσηςγια 73 Παπαδόπουλος,Δ. ΑΙpan Ltd ν.Τρυφωνίδου

(1991)άλλα3χρόνια,μεαυξημένοκατά 14%τομηνιαίο ενοίκιο. Σκοπός της μαρτυρίας αυτής είναι η απόδειξη της ενοικιαστικής αξίαςτου ακινήτου,γιανα διαφανείη δια­ φορά μετο ενοίκιο πουσυμφωνήθηκε αρχικάκαιέτσινα καταστεί δυνατόςοκαθορισμός αποζημίωσης μεβάση την αξία της περιόδου ενοικιάσεως που χάθηκε (value of the term lost). Όμωςτο θέματωναποζημιώσεων γιαόλητην χρονική περίοδο των δέκα ετών, ζητήθηκε από τους Εφεσείοντες σαν θεραπεία στην αγωγή τους, ανοίχθηκε κατάτηδιάρ­ κεια της δίκης και ακούσθηκε μαρτυρία και για το θέμα της ενοικιαστικής αξίαςτου ακινήτουαπότον Μ.Ε.1 Πα­ ναγιώτη Τάκη. Οι Εφεσείοντες επέλεξαν σ' εκείνοτοστά­ διο νααξιώσουν αποζημιώσεις καιγιατηδεύτερηπενταε­ τήπερίοδο και να βασιστούν μόνο στη μαρτυρία του πιο πάνωμάρτυρα.Όμως μεεύλογη επιμέλεια θαμπορούσαν, εάν επιθυμούσαν, να εξασφαλίσουν επιπρόσθετη καικα­ θοριστική μαρτυρία πάνω στο ίδιο θέμα,από ένα ειδικό μάρτυρα εκτιμητή ακίνητης περιουσίας και δεν τοέπρα­ ξαν. 5 10 15 20 Συνεπώς,οι γενικέςαρχέςπουδιέπουν τοθέματης δεκτότητας περαιτέρω μαρτυρίας (fresh evidence),όπωςτέ­ θηκαν στην υπόθεση Ladd v. Marshall

(1954)3 All E.R. 745, στη σελ. 748, που υιοθετήθηκε σε αριθμό υποθέσεων που εκδικάστηκαν από τοΑνώτατο Δικαστήριο δεν ικανό- 25 ποιούνται. Επίσης βλ. Trifonides v. Alpan (Takis Bros)

(1987)1 CLR 479, όπου γίνεται ευρύτερη ανάλυσηπάνω στο θέμα της δεκτότητας περαιτέρω μαρτυρίας καιπαρα­ τίθεταιαριθμόςυποθέσεων πάνωστο θέμα,που επιλήφθη­ 3 κετοΑνώτατο Δικαστήριο. 0 Για τους ως άνω λόγους και λαμβάνοντας επίσης υπόψη το δόγμα interest rei publicae ut finis sit litium, θα απέρριπτα τηναίτησημεέξοδαειςβάροςτωνΑιτητώνκαι θαόριζατηνέφεση γιαακρόαση. Ηέφεση επιτρέπεται κατάπλειοψηφία 35 μεέξοδα. Διαταγή γιαεπανεκδίκαση. 74 / 1 Α.ΑΛ. 30Ιανουαρίου1991 [ΜΑΛΑΧΤΟΣ,ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ,Α/στές] ΛΕΝ1ΑΝΑ ΤΟΥΡΙΣΤ ΣΕΡΒΙΣΕΣ ΛΤΔ, Εφεσείοντες-Ενάγοντες, ν. ΑΝΔΡΕΑ Χ. ΚΑΡΠΑΣΓΓΗ &ΥΙΟΙ, (ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ) ΛΤΔ., Εφεσίβλητοι-Εναγόμενοι. (Πολιτική ΈφεσηΑρ. 7743). 5 10 15 20 25 30 Διαιτησία — Ρήτρα διαιτησίας σε συμβόλαιο για ενοικίασηξενοδο­ χείου — Έκφρασηπρόθεσηςαπό τον ιδιοκτήτη να μήπροχωρήσει στην εκτέλεση της συμφωνίας — Αγωγή για ειδική εκτέλεση, ή αποζημιώσεις— Κατά πόσο ηδιαφορά καλύπτεται από την ρήτρα διατησίας —Αρθρο 8 του περί Διαιτησίας Νόμου, Κεφ.

1. Συμβόλαιο — Προκαταβολική παράβαση (anticipatory breach) — Δι­ καίωμα επιλογής στο αθώομέρος: να αποδεχθεί τηνπαράβαση και να ζητήσει αποζημιώσεις, ή να μη την αποδεχθεί, να περιμένει να έλθει ο χρόνος εκτέλεσης και να ζητήσει ειδική εκτέλεση — Καταχώρηση αγωγής πριν από τον χρόνο εκτέλεσης ισοδυναμεί με άσκηση τηςπρώτης πιο πάνωεπιλογής. Στις 31.3.87 η εφεσίβλητη συμφώνησε με την εφεσείουσα να της ενοικιάσει το ξενοδοχείο της Karpasiana Beach Hotel στη Λάρνα­ κα για πενταετή περίοδο που άρχιζε.την 1.1.
2. Με δεύτερη συμφωνία της ίδιας ημερομηνίας ενοικιάσθηκε, για την ίδια περίοδο, το υπό ανέγερση ξενοδοχείο Karpasiana Twin Hotel. Και οι δύο συμφωνίες περιείχαν ρήτρα διαιτησίας, που προέβλεπε ότι κάθε διαφορά μεταξύ των συμβαλλομένων "σε ότι αφορά την εφαρμογήν καιερμηνείαν των όρωντουπαρόντος,πληντης καθυστερήσεω ζ πληρωμής ενοικίου" θαπαραπεμπότανσεδιαιτησία. Στις 22.12.87η εφεσίβλητη με επιστολή της κοινοποίησε προς την εφεσείουσα την "αμετάκλητη απόφασητης" να ακυρώσει την συμφωνία αναφορικά με το Karpasiana Beach Hotel, και έδωσε στην εφεσείουσα την επιλογή να ακυρώσει και την συμφωνία για το Karpasiana Twin Hotel.Στις 31.12.87ηεφεσείουσα ενήγαγε την εφεσίβλητη,ζητώνταςειδική εκτέλεση των δύοσυμφωνιών, αποζη­ μιώσεις για αθέτηση συμφωνίας και άλλες θεραπείες. Ηεφεσίβλη­ τη, πριν πάρει οποιοδήποτε άλλο μέτρο στην αγωγή, καταχώρησε αίτησηγιααναστολήτηςδικαστικήςδιαδικασίας,λόγω τηςρήτρας διαιτησίας. Στις 26.1.88 η εφεσείουσα καταχώρησε την έκθεση 75 ΛενιάναΤοΰριστν.Καρπασίτης&Υιοί

(1991)απαιτήσεως της όπου διευκρινιζόταν η αξίωση για αποζημιώσεις και ειδική εκτέλεσητων συμφωνιών. Το πρωτόδικο Δικαστήριο, αφού βρήκε ότι η υπόθεση καλυ­ πτόταν από την ρήτρα διαιτησίας, έκρινε ότι συνέτρεχαν και οι λοιπές πρόνοιες του άρθρου8του περί Διαιτησίας Νόμου,Κεφ.4, 5 και εξέδοσε διάταγμα αναστολής της διαδικασίας. Η εφεσείουσα προσέβαλε τα ευρήματα αυτά του πρωτόδικου Δικαστηρίου, ως επίσης και το εύρημα ότι το αίτημα για ειδική εκτέλεση των συμ­ φωνιών ήτανπρόωρο. *" Αποφασίσθηκε ότι (α) Με την γραμματική ερμηνεία της λέξης "εφαρμογή", που είναι "εκτέλεση" ή "πραγματοποίηση"γινόταν φανερό ότι ηρήτρα διαιτησίας περιλάμβανε την υπό κρίση υπόθεση με την φράση "εφαρμογή ...των όρων..." της συμφωνίας,δηλαδήεκτέλεσητους. (β) Η παράβαση της εφεσίβλητης, όταν διαπράχθηκε, ήταν 15 αναμφισβήτητα προκαταβολική (anticipatory breach). Κατά συνέ­ πεια,η εφεσείουσα είχε δικαίωμα επιλογής είτε να δεχθεί τον τερ­ ματισμό και να ζητήσει αποζημιώσεις είτε να μη τον δεχθεί, να αναμένει την έλευση του χρόνου εκτέλεσης των συμφωνιών και τότε να κινήσει αγωγή. Με την καταχώρηση της αγωγής η εφε- 20 σείουσα ουσιαστικά άσκησε την πρώτη επιλογή και έτσι δεν μπο­ ρούσε ναζητήσει ειδική εκτέλεση των συμφωνιών. (γ) Ορθά το πρωτόδικο Δικαστήριο έκρινε ότι συνέτρεχαν και οι άλλες προϋποθέσεις του άρθρου 8 του περί Διαιτησίας Νόμου, Κεφ.4, και άσκησε την διακριτικήτου εξουσία εκδίδοντας το Διά- 25 τάγμα αναστολής της διαδικασίας κατά τρόπο που δεν χωρούσε επέμβασητου Εφετείου. Η έφεσηαπορρίφθηκε μεέξοδα. Υποθέσεις που αναφέρθηκαν: HcymanandAnother v.Darwins[1942] 1 All E.R.337SkaJiotou v.Pelekanou

(1976)1C.L.R.

1. Έφεση. Έφεση από τον ενάγοντα κατά της απόφασης του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λάρνακος (Κρονίδης, Π.Ε.Δ. και Γ. Νικολάου,Α.Ε.Δ.)που δόθηκε στις 15 Οκτωβρίου, 35 1988 (Αρ. Αγωγής 3206/87)μετην οποίαδιέταξε τηνανα­ στολήτης δικαστικής διαδικασίαςτης αγωγής μεβάσητις πρόνοιες τουπερί ΔιαιτησίαςΝόμου,Κεφ.
2. 76 30 1 ΑΛΑ. ΛενιάναΤονριστν. Καρπασίτης&Υιοί Αιμ. Λεμονάρης,γιατους εφεσείοντες. Α. Ανδρέου,γιατους εφεσίβλητους. Cur. adv. vult 5 ΜΑΛΑΧΤΟΣ, Δ. Την απόφαση του Δικαστηρίου θα δώσειοΔικαστήςκ.Γ. Χρυσοστομής. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ, Δ. Η παρούσα έφεση στρέφεται εναντίον της ενδιάμεσης απόφασηςημερομ. 15.10.88,του Πλήρους ΕπαρχιακούΔικαστηρίουΛάρνακαςστηναγωγή 3205/87,σύμφωνα μετην οποίαδιατάχθηκε αναστολήτης ΙΟ δικαστικήςδιαδικασίας της αγωγής,μεβάση τις πρόνοιες τουπερίΔιαιτησίαςΝόμουΚεφ. 4,άρθρο
3. Γεγονότα: Στις 31.3.87 οι εφεσίβλητοι συμφώνησαν γραπτώς με τους εφεσείοντες, ναενοικιάσουν σ' αυτούςαντί της πλη15 ρωμής συμφωνηθέντος ενοικίου, το ξενοδοχείο Karpa­ siana Beach Hotel και της γης επί της οποίας τούτο βρί­ σκεται στην Ορόκλινη, καθώς επίσης και όλα τα κτίρια καιεγκαταστάσειςπουβρίσκονταισεαυτή. Ηπερίοδοςτηςενοικιάσεως συμφωνήθηκεναείναιπε20 νταετής απότην 1.1.89-31.12.93.Η παράδοσητουξενοδο­ χείου με όλους τους συναφείς χώρους συμφωνήθηκε να γίνειτην 1.1.
4. ^ Μεδεύτερησυμφωνίατηςίδιαςημερομηνίας,οι εφεσί­ βλητοισυμφώνησανγραπτώςμετουςεφεσείοντες να ενοι25 κιάσουν σε αυτούς αντί της πληρωμής του συμφωνηθέ­ ντος ενοικίου το υπό ανέγερση ξενοδοχείο Karpasiana TwinHotelκαιτηγηεπί της οποίαςτούτοβρίσκεται στην Ορόκλινη,καθώς επίσηςκαιόλατακτίριακαι εγκαταστά­ σειςπουβρίσκονται σ' αυτή. Ηπερίοδος της ενοικιάσεως 30 συμφωνήθηκεκαιπάλιναείναιπενταετήςαπότην 1.1.89 31.12.
5. Η παράδοσητουξενοδοχείου με όλους τουςσυ­ ναφείς χώρους συμφωνήθηκε να γίνει την 1.1.89.Επίσης 77 Χρυσοστομής, Δ. ΛενιάναΤοΰριστν.Καρπασίτης&Υιοί

(1991)συμφωνήθηκε πως ανγια οποιοδήποτε λόγο η παράδοση του ξενοδοχείου Karpasiana Beach Hotelαποδεικνυόταν αδύνατη,τότε θαθεωρείτο ότι δεν έλαβεχώραούτεη πα­ ράδοσητουξενοδοχείου KarpasianaTwin Hotel. Και στις δυο περιπτώσεις, με τους όρους 17 και 18 5 των δυο συμβολαίων αντίστοιχα,συμφωνήθηκαν ταακό­ λουθα: "Πάσαδιαφορά μεταξύτων Συμβαλλομένων Μερών σε ότι αφορά την εφαρμογήν και ερμηνείαν των όρων του παρόντος, πλην της καθυστερήσεως πληρωμής 10 ενοικίου ως και δι'όσων άλλων δεν προνοείταιρητώς διά του παρόντος εγγράφου διαφορετική επίλυσις, θα παραπέμπεται προς επίλυσιν εις διαιτησίαν εις δυο διαιτητάς οριζόμενους ανάέναυφ*εκάστου συμβαλλο­ μένου. Η ομόφωνη απόφασις των Διαιτητών θα δε- 15 σμεύη τους Συμβαλλομένους. Εις περίπτωσιν διαφω­ νίας των Διαιτητών αυτοί θα διορίζουν τρίτον Διαιτητήν από κοινού η απόφασιςτου οποίου θαδεσμεύη τους Συμβαλλομένους." Και οι δυοσυμφωνίες είναι περιεκτικές.Δεν βρίσκου- 20 μεόμωςαναγκαίογιατουςσκοπούςτηςαπόφασηςμας να αναφερθούμεσεπερισσότερες λεπτομέρειες. Μετάτηνυπογραφή τωνσυμφωνιών αυτώνκαισυγκε­ κριμένα στις 22.12.87,οιδικηγόροι των εφεσίβλητων απέ­ στειλανπροςτους εφεσείοντες τηνακόλουθηεπιστολή: 25 "Έχουμεν εντολήν απότους πελάτες μαςAndreasJ. Karpasitis &Sons (Manufacturing) Ltd, εκΛάρνακοςνα αναφερθούμεν στις συμφωνίες του ΜαρτίουκαιΑπρι­ λίου 1987 που υπεγράφησανμεταξύσαςκαιτωνπελα­ τών μας αναφορικά με τα ξενοδοχεία KARPASIANA 30 BEACH HOTEL και KARPASIANA TWIN HOTEL καινασαςπληροφορήσουμε τα ακόλουθα. Όπωςαναφέρεται καισεσχετικό όροτωνρηθέντων συμφωνιών η κατοχή σχετικά με το Ξενοδοχείο 78 1 ΑΛΛ. 5 10 15 20 25 30 35 Λενιάνα Τοΰριστν.Καρπασίτης&Υιοί Χρυσοστομής,Δ. KARPASIANA θαάρχιζεουσιαστικά εφόσον τούτοθα το εγκατέλειπεν ο νυν ενοικιαστής LOUIS TOURIST AGENCY LTD. Εξ ου r\ανάληψη της υποχρεώσεως των πελατών μας να λάβουν δικαστικά μέτρα για την έξωσην του ενοικιαστή στηνπερίπτωσην πουδενθατο εγκατέλειπε.Τοθέματούτοόπωςμαςαναφέρουν οιπε­ λάτες μαςείχεσυζητηθεί διεξοδικά μεταξύσαςκαιτων πελατών μαςκαιαποτελούσετοσοβαρώτεροπρόβλημα στην υλοποίηση οποιασδήποτε μεταξύ σας συμφωνίας για το ξενοδοχείο KARPASIANA BEACH HOTEL εν όψει των δυσκολιών στην ανάκτησηκατοχήςπουήταν ήδηγνωστές. Με επιστολήν του ο ενοικιαστής ημερ. 11.11.87 κα­ τέστησε γνωστό στους πελάτες μας ότι όχι μόνο δεν προτίθεταιναεγκαταλείψει τοΞενοδοχείο αλλά ισχυρί­ ζεται προφορική συμφωνία παράτασηςτης ενοικιάσε­ ως και αξίωση για δαπάνεςπου έκανε του ύψους των £215.000.-. Οι πελάτες μας δεν επιθυμούν να εμπλα­ κούν σε μακροχρόνιους δικαστικούς αγώνες τοαποτέλεσμα τωνοποίων είναι εντελώς αβέβαιον.Το μόνοβέ­ βαιο είναι ότι θα υποστούν σοβαρή οικονομική ζημιά καιτεράστιαταλαιπωρία. Ζυγίζοντας όλα ταδεδομένα έχουν καταλήξει μετά λύπης τους στην αμετάκλητηαπόφασητους να ακυρώσουν την μεταξύ σας συμφωνία σε ότι αφορά το ξενο­ δοχείον KARPASIANA BEACH HOTEL. Εσώκλει­ στος σας επιστρέφουν το καταβληθένποσόναναφορι­ κά με το ξενοδοχείον KARPASIANA BEACH HOTEL και θεωρούν την συμφωνία αναφορικά με το ξενοδοχείον KARPASIANA BEACH HOTELως τερματισθείσααπότηνπιοπάνωημερομηνία. Πέραν των πιο πάνω όμως οι πελάτες μας δενθα είχαν καμμίανένσταση ήαπαίτησηαπόεσάς εάν λόγω του τερματισμού της συμφωνίαςγιατοKARPASIANA BEACH HOTELκαι λόγω της σύνδεσης της μιας συμ­ φωνίας με την άλλη θααποφασίζατε και τον τερματισμόν τηςσυμφωνίαςτουTWIN HOTEL. Την απάντηση 79 Χρυσοστομής,Δ. ΛενιάναΤοΰριστν.Καρπασίτης&Υιοί

(1991)σας για το θέμααυτότην αναμένουμε το συντομώτερο δυνατόκαι ενπάσηπεριπτώσει εντός 7ημερώναπότην πιο πάνωημερομηνία. Εάνδενπάρουμεκαμμίαναπά­ ντηση σας θαθεωρήσουμε ότι δεν επιθυμείτε την συνέ­ χισητης ισχύος της συμφωνίας για τοTWIN HOTEL 5 οπότε καιοι πελάτες μαςθαείναιελεύθεροινα προχω­ ρήσουν μεάλλες διευθετήσεις. Οι πελάτες μαςεκφράζουντην λύπητους γιααυτή τηνεξέλιξητων πραγμάτωναλλάαφούμελέτησαν όλες τιςπτυχές τουθέματοςκατάληξανστοσυμπέρασμαότι 10 ηπροσφυγήσε δικαστικούς αγώνες θαζημιώσει περισσότερον τουςιδίουςπαράοιονδήποτεάλλον. Τερματίζοντας έγκαιρα τηνσυμφωνία αναφορικά προς το KARPASIANA BEACH HOTEL πιστεύουν επίσης ότιπρολαμβάνουν και οιανδήποτε ζημίαν που \$ πιθανόν ναδημιουργείτο σε εσάς εάντοθέμα καθυστε­ ρούσεακόμαπερισσότερο." Ακολούθησεαλληλογραφίακαισαναποτέλεσματηςεμ­ μονής τωνεφεσίβλητων στοπεριεχόμενο τηςπιο πάνω επιστολής τους,καταχωρήθηκεστις31.12.87αγωγή, ηοπι- 20 σθογράφησητης-οποίαςέχειωςακολούθως: "ΟΕνάγωναξιοί εναντίοντων εναγομένων. (Α) Ειδικήν εκτέλεσιν συμφωνίας γενομένης εγγρά­ φως μεταξύ των διαδίκωντην 31ην Μαρτίου 1987και τροποποιηθείσης διά συμπληρωματικών συμφωνιών 25 ημερομηνίας 1.4.1987 και2.4.1987γενομένων εγγρά­ φως μεταξύ των διαδίκων διάτην ενοικίασιν υπότων εναγομένων εις τους ενάγοντας του ξενοδοχείουτων εναγομένων γνωστού ως KARPASIANA BEACH HOTEL ειςΟρόκλινην διάτην περίοδον από 1.1.1989 30 μέχρι 31.12.1993, και (Β) Ειδικήν εκτέλεσιν συμφωνίας γενομένης εγγρά­ φως μεταξύτων διαδίκωντην 31ην Μαρτίου, 1987και τροποποιηθείσης διάσυμπληρωματικής εγγράφουσυμ80 1 Α.Α.Δ. ΛενιάναΤονριστν. Καρπασίτης&Υιοί Χρυσοστομής,Δ. 5 *0 15 20 φωνίας μεταξύτων διαδίκωνημερομηνίας2.4.1987 δια τηνενοικίασιν υπότων εναγομένων εις τουςενάγοντας του ξενοδοχείου των εναγομένων γνωστού ως KARPASIANA TWIN HOTEL εις Ορόκλινη διά την περίοδοναπό 1.1.1989 μέχρι 31.12.1993 και/ή (Γ) Απαγορευτικόν διάταγμαεμποδίζον τους εναγο­ μένους και/ήτους υπαλλήλους και/ήτους αντιπροσώ­ πους των εναγομένων να υπογράψουν συμφωνία μετά οιωνδήποτε τρίτων διά την ενοικίασιν και/ή μίσθωσιν των ως άνω ξενοδοχείων τους διά την περίοδον από 1.1.1989 μέχρι 31.12.1993 και/ή (Δ) Γενικός και ειδικάς αποζημιώσεις διάπαράβασιν και/ή διάρρηξηκαι/ήαθέτησινκαι/ήπροβλεπόμενην παράβασινANTICIPATORY BREACH τωνπροειρημένων εγγράφων συμφωνιών διάτην ενοικίασιν εις τους ενάγοντας των ως άνω ξενοδοχείων των εναγομένων εις Ορόκλινη γνωστών ως KARPASIANA BEACH HOTELκαι KARPASIANA TWIN HOTEL διάτηνπε­ ρίοδοναπό1.1.1989μέχρι31.12.1993,και (Ε)Νόμιμοντόκονκαιταέξοδατηςαγωγής." Μετην καταχώρησητης αγωγής οι εφεσείοντες κατα­ χώρησανκαιαίτησηγιαέκδοσηαπαγορευτικού διατάγμα­ τος και οι εφεσίβλητοι πριν πάρουν οποιαδήποτε άλλα μέτρα στην υπόθεση, καταχώρησαν στις 23.1.88 την υπό 25 χρίση αίτηση, σαν αποτέλεσμα της οποίας εκδόθηκε το διάταγμααναστολής τηςδικαστικήςδιαδικασίας.' Στις26.1.88 οι εφεσείοντες καταχώρησανκαιτηνέκθε­ σηαπαιτήσεωςτους στην οποίαεκτός τωνάλλων διευκρι­ νίζεταιη αξίωσητουςγιααποζημιώσειςκαιαξιώνεταικαι 30 ειδικήεκτέλεσητων αναφερθέντων συμφωνιών. ΑόγοιΕφέσεως. Ο πρώτοςλόγοςέφεσης αφοράτηνεισήγηση ότι το Δι­ καστήριο λανθασμένακατάληξεστοσυμπέρασμαότιη πα81 Χρυσοστομής, Δ. ΛενιάναΤονριστν.Καρπασίτης&Υιοί

(1991)ραβασηαπόμέρους των εφεσίβλητων εμπίπτει στη ρήτρα περί διαιτησίας. Το Δικαστήριο στην απόφασητου παρατηρεί ότι με την αγωγή επιζητείται ακριβώς η εφαρμογή και ειδική εκτέλεσητης συμφωνίας και αποζημιώσεις για διάρρηξη 5 και/ή προκαταβολική διάρρηξη (anticipatory breach) και κατάληξε ότι η επίδικη διαφοράέχει σαν επίκεντρο την εφαρμογή της συμφωνίας και σαν τέτοια εμπίπτει στις πρόνοιες τουόρουπερίδιαιτησίας. Το Δικαστήριο αναφέρθηκε επίσης στην υπόθεση 10 Heyman andAnotherv. Darwins, Ltd[1942]1 All E.R. 337 και στην υπόθεση ΓιόλαΣκαλιώτονν. Χριστόφορου Πε­ λεκάνου

(1976)1 Α.Α.Δ.

1. Ο δικηγόρος των εφεσειόντων, προς υποστήριξη της εισήγησης του, υπόβαλε πως παραπέμπεταισε διαιτησία 15 μόνο διαφοράπουαφοράτηνεφαρμογή καιερμηνείατων όρωντου συμβολαίου. Ημη πληρωμήενοικίων και οτιδή­ ποτε άλλο δεν αναφέρεται ρητώς ότι παραπέμπεταισε διαιτησία,παραμένειγιαεπίλυση στηδικαιοδοσίατουΔι­ καστηρίου. Ημεταξύτων μερώνδιαφορά είπε,δεναφορά 20 τηνεφαρμογήτωνόρωντουσυμβολαίου. Ηδικήμαςερμηνεία της ρήτραςπερί διαιτησίαςείναι πως όλεςοι διαφορέςμεταξύτων συμβαλλομένων, σε ότι αφορά την εφαρμογήκαι ερμηνεία των όρων του συμβο­ λαίου, εκτός του θέματος καθυστέρησης πληρωμής ενοι- 25 κίου,παραπέμπεται σεδιαιτησία. ΣτοΛεξικότης Δημοτι­ κής,ιης Εταιρείας Ελληνικών Εκδόσεων, 3η έκδοση, που είναι ορθογραφικό-ερμηνευτικό - αιτιολογικό, σαν ερμη­ νεία της λέξης νεφαρμογή' δίδεται η λέξη "εκτέλεση'ή "πραγματοποίηση'. Συνεπώς η εφαρμογή των όρων της 30 συμβάσεως σημαίνει την εκτέλεση τωνόρωντηςσυμβάσε­ ως,οποιαδήποτεδεδιαφοράπουαφοράτηνεκτέλεση των όρων αυτών και την ερμηνεία τους, εμπίπτει στιςδιαφο­ ρέςπουσυμφωνήθηκεναπαραπέμπονταισεδιαιτησία. Με βάσητην πιο πάνω ερμηνεία γίνεται φανερόαπό 35 82 1 ΑΛΛ. 5 Λενιάνα Τονριστ ν.Καρπασίτης &Υιοί Χρνσοστομής,Δ. την αξίωση των εφεσειόντων, πως τα επίδικαθέματατης αγωγής αφορούν την εκτέλεση ή την εφαρμογήτων όρων της συμβάσεως και σαν τέτοια, εμπίπτουν καθαρά στις πρόνοιες του όρουπερί διαιτησίας. ΣυνεπώςτοσυμπέρασματουΔικαστηρίουείναιαπόλυταορθό. Ο δεύτερος λόγος της έφεσης αφοράτον ισχυρισμό ότι το Δικαστήριο παρερμήνευσε τις σχετικές πρόνοιες του άρθρου 8 του περί Διαιτησίας Νόμου, Κεφ. 4, με το να αποφασίσει ότι οι πρόνοιες αυτέςτηρήθηκανκαιότι ημε10 ταξύτων μερών διαφορά ήτανκατάλληληυπόθεσηνα πα­ ραπεμφθείσε διαιτησία. Το Δικαστήριο όσον αφοράτο θέματούτο, αναφέρθη­ κεστις πρόνοιεςτουάρθρου 8,πουείναιοιακόλουθες: 15 20 25 "
2. If any party to an arbitration agreement, or any person claiming through or under him, commences any legal proceedings in any Court against any other party to thearbitration agreement or any person claiming through or under him, in respect of any matter agreed to be referred, any party to such legal proceedings, may at any time after appearance, and before delivering any pleadings or taking any other steps in the proceedings, apply to that Court to stay the proceedings, and that Court, if satisfied that there is no sufficient reason why the matter should not be referred in accordance with the arbitration agreement and that the applicant was, at the time when the proceedings were commenced, and still remains, ready and willing to do all things necessary to theproper conductof the arbitration, may make an order stayingthe proceedings." Ακολούθως αναφέρθηκε στις προϋποθέσεις για την εγκυρότητα της αίτησης για λήψη διατάγματος αναστολής της δικαστικής διαδικασίας, δηλαδήστην ύπαρξη συμφω­ νίας για διαιτησία, στην έγερση αγωγής για θέματα που συμφωνήθηκεναπαραπεμφθούν σεδιαιτησία καιστηνκα35 ταχώρησηαίτησης μετάτηνκαταχώρησησημειώματος εμ­ φανίσεως και πριν παραδοθεί οιονδήποτε δικόγραφο ή 83 Χρυσοστομής,Δ. Λενιάνα Τοΰριστν.Καρπασίτης &Υιοί

(1991)ληφθούνοιαδήποτεάλλαδιαβήματαστηδιαδικασία. 'Οσον αφορά την ετοιμότητατων εφεσίβλητων να δε­ χθούν τηδιαιτησία, το εύρηματου Δικαστηρίου ήτανότι οι εφεσίβλητοι μετην αίτησητους εξέφρασαντηνετοιμό­ τητατουςνατηδεχθούν. Ηεισήγηση τουδικηγόρουτων εφεσειόντων, είναιπως δεν υπήρξε μαρτυρία ότι η διαφοράπου εγέρθηκε είναι μέσα στα πλαίσια της ρήτραςγια διαιτησία. Ειδικώτερα παραπονέθηκε πως στην ένορκη δήλωση πουυποστηρίζει την αίτηση για αναστολή, έπρεπε να γίνεται περιγραφή ίο τηςδιαφοράς,γιαναδιαφανείανεμπίπτειμέσασταπλαί­ σιατηςρήτρας αυτής. Ο δικηγόροςτων εφεσίβλητων υποστήριξε την άποψη πως ηδιαφορά τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου και πα­ ρουσιάστηκε με πολύ συγκεκριμένο και καθαρό τρόπο. 15 Όλα τασχετικά έγγραφα ήτανενώπιοντουΔικαστηρίου, το οποίο εντόπισε ποιαείναι ηδιαφορά καικατά πόσον εμπίπτει μέσα στις πρόνοιες του όρου για διαιτησία και προχώρησε να εξετάσει κατάπόσον θαέπρεπε ηδιαφορά ? 0 ναπαραπεμφθείσεδιαιτησίαή όχι. Ο δικηγόρος των εφεσίβλητων αναφέρθηκε επίσης στην υπόθεση Heyman ν Darwins, Ltd(ανωτέρω),γιανα υποστηρίξει τη θέση πως το Δικαστήριο ενέργησε ορθά. Στην υπόθεση αυτή ο Δικαστής Macmillan στη σελ. 345 ^s αναφέρειταακόλουθα: "Whereproceedings atlaw are instituted by oneofthe parties to acontractcontaining anarbitration clauseand theotherparty, founding ontheclause,appliesfor astay, the first thing to be ascertained is theprecise nature of thedispute which hasarisen.Thenext question iswhether 30 the dispute is one which falls within the terms of the arbitration clause. Thensometimes thequestion israised whether the arbitration clauseis still effective or whether something hashappened torenderitnolonger operative. Finally, the nature of the dispute being ascertained, it 35 havingbeen heldtofall within theterms of thearbitration 84 1Λ.Λ.Δ. ΛενιάναΤονριστν.Καρπασίτης&Υιοί Χρυσοστομής,Δ. clause and the clause having been found to be still effective, there remains for the court the question whether there isanysufficient reason why the matter in disputeshouldnotbereferred to arbitration." 5 Στην ένορκη δήλωση που υποστηρίζει την αίτηση για αναστολή,οενόρκως δηλών Γιαννάκης Καρπασίτης,ένας από τους διευθυντές τωνεφεσίβλητων, αναφέρθηκε στις μεταξύτων μερών συμφωνίες καιειδικότερα στους όρους περί διαιτησίαςκαιυποστήριξε τηθέση,πως στους όρους 10 αυτούς υπάρχει ρητή πρόνοια για παραπομπήσε διαιτη­ σία,οποιασδήποτε διαφοράςμεταξύ των συμβαλλομένων σε ότιαφοράτην εφαρμογή των συμφωνιών. Επίσης δή­ λωσεταακόλουθα: 15 20 "3.Όπωςμεπληροφορούνοιδικηγόροι μαςοιθεραπείες πουζητάη ενάγουσα εταιρείααφορούντην εφαρμογήντηςσυμφωνίαςκαιμπορούν ναδοθούναπόδιαι­ τητήεάνεπιτύχει στηναίτησητηςη ενάγουσα. 4. Για τους πιο πάνω λόγους και σύμφωνα μετην γνώμην των δικηγόρων μαςη δικαστική διαδικασία στην παρούσαν αγωγή θαπρέπει να ανασταλεί και να προσφύγει εάν επιθυμεί ηενάγουσα σε διαιτησία όπως προβλέπουν καιοισχετικές συμφωνίες που επισύναψε η ενάγουσαεταιρεία." Έχουμε ήδηαποφανθεί, πωςοιδιάδικοι συμφώνησαν 25 να παραπεμφθεί σε διαιτησία οποιαδήποτε διαφορά αφορά τηνεφαρμογή τωνόρων τωνσυμφωνιών, εκτός από το θέμα μηπληρωμής ενοικίου. Το Δικαστήριο με το υλικό που τέθηκε ενώπιον του,ήτανσε θέσηνα εντοπίσει καιεντόπισε τις διαφορέςτωνδιαδίκων,όπωςαπορρέουν 30 οιπότα επίδικα θέματαπου εγείρονται με την αγωγήτων εφεσειόντων και δεν ήταν αναγκαίο υπό τις περιστάσεις να αναφερθούνστην ένορκη δήλωση πουυποστηρίζει την αίτηση για αναστολή, μια και πάσα διαφοράπουαφορά την εφαρμογή των συμφωνιών, παραπέμπεταισε διαιτη35 σία. Όσον αφοράτην ετοιμότητα των εφεσίβλητων ναδε85 Χρυσοστομής, Δ. ΛενιάναΤονριστν. Καρπασίτης&Υιοί

(1991)χθούντηδιαιτησία,τούτογίνεται πρόδηλομετηνκαταχώ­ ρησητηςυπόκρίσηαίτησηςκαιακόμααπότηνένορκηδή­ λωση που την υποστηρίζει. Συνεπώς ούτε και αυτός ο λόγος ευσταθεί. Τον τρίτο και τέταρτο λόγοέφεσης θατον εξετάσουμε μαζί. 5 Με τον τρίτο λόγο υποστηρίζεται ότι το Δικαστήριο λανθασμένα αποφάνθηκε πωςταεπίδικαθέματατης αγω­ γήςδεν αφορούνακίνητηπεριουσίαή συμφέρο σεακίνητη περιουσία. Με τον τέταρτο λόγο αναφέρεται ότι το Δικαστήριο λανθασμένα κατάληξε στο συμπέρασμα πως η υπό των εφεσίβλητων παράβασηήτανπροκαταβολική (anticipatory breach) και πως σαν αποτέλεσμα, ηθεραπεία της ειδικής εκτέλεσης που οι εφεσείοντες ζητούν με την αγωγή τους, 15 είναιπρόωρη. Ο δικηγόρος των εφεσειόντων κατά την αγόρευσητου, συμφώνησε ότι οι εφεσίβλητοι διάπραξαν προκαταβολική παράβαση,αλλά ισχυρίστηκε ότι σε τέτοιαπερίπτωση,δι­ καιούνταιναδιεκδικήσουν καιτιςδυοθεραπείεςπουανα- 20 φέρονται στην αγωγή, δηλαδή τη θεραπεία της ειδικής εκτέλεσης και των αποζημιώσεων, γιατί το Δικαστήριο, είτε πριν την εκτέλεσητης συμφωνίας είτε μετά, έχει δι­ καίωμα ναδιατάξει ειδικήεκτέλεση. Ακόμα ανάφερεότιη επιλογή των εφεσειόντων είναι ηειδική εκτέλεσηκαιδια- 25 ζευτικάοι αποζημιώσεις. Ο τρίτος λόγος της έφεσης, δεν αποτέλεσε κριτήριο που επηρέασε το Δικαστήριο στην άσκησητηςδιακριτικής του ευχέρειας και τούτο αναφέρθηκεστην ενδιάμεση'από- ~ 0 φάση. Είναι ξεκάθαρο και τούτο δεν αμφισβητείται, ότι οι εφεσίβλητοι διάπραξαν προκαταβολική παράβαση του συμβολαίου. Συνεπώς,οι εφεσείοντες είχαν δικαίωμαεπι­ λογής. Ή να αποδεχθούν την προκαταβολικήπαράβαση 86 10 1 Α.Α.Λ. 5 ΛενιάναΤονριστ ν.Καρπασίτης &Υιοί Χρνσοστομής, Δ. και νααξιώσουναποζημιώσειςήνα μηντηναποδεχθούν, να θεωρήσουν ότι η σύμβαση εξακολουθεί ναυφίσταται και είναι έγκυρη και να αναμένουν την εκπλήρωση της από πλευράς εφεσίβλητων. Σε τέτοια περίπτωση, αν οι εφεσίβλητοι δεν εκπλήρωναν τις υποχρεώσεις τους κατά το χρόνο που συμφωνήθηκε η εκπλήρωση τους, τότε οι εφεσείοντεςθα μπορούσαννααξιώσουνειδικήεκτέλεση. Η θέση αυτήαποτελεί πάγια νομική θέση. Στον Chitty on Contracts,25η έκδοση, σελ. 885, παρ. 1604, αναφέρο10 νταιταακόλουθα: 15 20 "Anticipatory breach. If, before the time arrives at which a party is bound to perform a contract, he expresses an intention to break it, or acts in such a way as to lead a reasonable person to the conclusion that he does not intend to fulfil his part, this constitutes an v anticipatory breach'of thecontractandentitles theother party to take one of two courses. He may "accept1 the renunciation, treat it as discharging him from further performance, and sue for damages forthwith, or he may wait tillthetimefor performance arrives andthensue." Επίσης στηνπαράγραφο 1607 αναφέρονταιταεξής: 25 30 35 "... Inotherwords, if the second alternative is chosen, the contract subsists at the risk of both parties, and the anticipatory renunciation is ineffective. This is well expressed by Cotton L.J. in Johnstonev. Millingwhere hesays:Thepromisee, if hepleases, may treat thenotice of intention as inoperative, and await the time when the contract is to be executed, and then hold the other party responsible for all theconsequences of non-performance; but inthatcase hekeeps thecontractalivefor the benefit of the other party as well as his own; he remains subject to all the obligations and liabilities under it, and enables the other party not only to complete the contract, if so advised, notwithstanding his previous repudiation of it, but also to take advantage of any supervening circumstance which would justify him in declining to 87 Χρνσοστομής, Δ. ΛενιάναΤονριστ ν.Καρπασίτης &Υιοί

(1991)completeit..." Τέλος στην υπόθεση Heyman v. Daiwins Ltd (ανωτέ­ ρω), ο Λόρδος Δικαστής Viscount Simon L.C. στις σελ. 340-341,αναφέρειτα ακόλουθα: "The first head of claim in the writ appears to be 5 advanced on theview that an agreement is automatically terminated if oneparty 'repudiates' it.That is not so. As SCRUTTON,L.J.,said in Golding ν London & Edinburgh Insurance Co.,Ltd, atp.488: I have never been able to understand what effect repudiation by oneparty hasunless theotheraccepts it. 10 If one party so acts or so expresses himself, as to show that he does not mean to accept and discharge the obligations of a contractany further, the other party has an option as to the attitude he may take up. He may, 15 notwithstanding the so-called repudiation, insist on holding his co-contractorto the bargain and continueto tender dueperformance onhispart.Inthatevent,the cocontractor has the opportunity of withdrawing from his false position, and, even if he does not, may escape 20 ultimate liability because of some supervening event not due to his own fault which excuses or puts an end to further performance. (A classic example of this is to be found inAvery νBowderi). Alternatively, theotherparty may rescind the contract, or (as it is sometimes 25 expressed) "accept the repudiation," by so acting as to make plain that, in view of the wrongful action of the party who has repudiated,he claims to treat thecontract as at an end, in which case he can sue at once for damages. In the Hirji Mulji case, LORDSUMNER said, 30 at pp.509, 510: Recission (except by mutual consent or by a com­ petent court) is the right of one party, arising upon conduct by the other,by which he intimates hisintention to abide by the contract no longer. It is a right to treat 35 the contract as at an end if he chooses, and to claim 88 1 Α.ΑΛ. Λενιάνα Τονριστν.Καρπασίτης&Υιοί Χρνσοστομής, Α. damagesfor its total breach, but it is arightinhis option 5 However, repudiation by one party standing alone doesnotterminate thecontract. Ittakestwo toendit,by repudiation, on the one side, and acceptance of the repudiation, ontheother." Συνεπώς στην υπό κρίση υπόθεση, οι εφεσείοντες δεν νομιμοποιούνται νααξιώσουν ειδικήεκτέλεσητηςσυμφω­ νίας,γιατί μετηνκαταχώρησητηςαγωγήςκαιτην αξίωση 10 τουςγιααποζημιώσεις,είναιφανερόότιεπέλεξαν νααπο­ δεχθούν την προκαταβολική παράβαση από μέρους των εφεσίβλητων και έτσιαπόκλεισαντον εαυτότους από την αξίωση της ειδικής εκτέλεσης, ηοποία τότε μόνο θαμπο­ ρούσε να ζητηθεί, αν οι εφεσείοντες δεν αποδέχοντο την 15 προκαταβολικήπαράβαση,επέμεναν στην εκπλήρωση της σύμβασης κατάτον συμφωνηθέντα χρόνο καιοι εφεσίβλη­ τοιπαρέλειπανκατάπαράβασηνατοπράξουν. Εν όψει της κατάληξης αυτής, δεν υπάρχει λόγος να ασχοληθούμε με την ερμηνεία της φράσεως "relating to 20 land or any interest in land" που αναφέρεται στην παρά­ γραφο 8 του Πρώτου Πίνακος του Περί Διαιτησίας Νόμου,Κεφ. 4. 'Οσον αφοράτοντελευταίο λόγο έφεσης,πως τοΔικα­ στήριο άσκησε λανθασμένα τη διακριτική του ευχέρεια, 25 αναφέρουμε πως το καθήκοντου Ανωτάτου Δικαστηρίου σε τέτοια περίπτωση αναλύθηκε, μεταξύ άλλων και στην υπόθεση Σκαλιώτου νΠελεκάνος(ανωτέρω). Μεβάσητις αρχέςαυτέςκαιτηνπιοπάνωκατάληξημαςστους λόγους εφέσεως, ευρίσκουμε πωςτοΔικαστήριο ασκώνταςτη δια30 κριτική του ευχέρεια, κινήθηκε μέσα στα ορθά νομικά πλαίσια καιάφησε ναεφαρμοσθεί η συμφωνία τωνδιαδί­ κων για διαιτησία,όπως αυτοί επέλεξαν. Οι εφεσίβλητοι ικανοποίησαν το Δικαστήριο ότι τα επίδικα θέματα της αγωγής ήταν διαφορές που συμφωνήθηκε να παραπεμ35 φθούν σε διαιτησία και οι εφεσείοντες απέτυχαννα απο­ δείξουν ότιηαναστολήδενθαέπρεπεναδοθεί. 89 Χρνσοστομής,Δ. Λενιάνα Τονριστν. Καρπασίτης &Υιοί

(1991)Για τους πιο πάνωλόγους δεν έχουμε πεισθεί, ότι το Δικαστήριο άσκησε λανθασμένα τη διακριτικήτου ευχέ­ ρεια και συνεπώς η έφεση απορρίπτεται με έξοδα εις βάρος των εφεσειόντων. Τα έξοδα να υπολογιστούναπό τονΠρωτοκολλητή. Ηέφεσηαπορρίπτεταιμεέξοδα. 90