clr/1991/1991_1_639.pdf

(1991)Στην έφεση 7624: Ο εφεσείων, που ήτανηλικίας 13 μηνών, υπέστη εγκεφαλική διάσειση με μεταδιασειστικό σύνδρομο, θλαστικό τραύμα και αιμάτωματης δεξιάς βρεγματικής χώρας και εκχυμώ­ σεις στη ράχη. Υπήρχε μαρτυρία ότι παρουσίαζε δυσχέρειες στην εκπαίδευσητου και δυσκολίες προσαρμογής στο σχολικό περιβάλ- -> λον λόγω της διάσεισης καιτηςαπώλειαςτου πατέρατου.Τουεπι­ δικάσθηκαν£300μετόκο 6% από1.8.82. Όλοι οι εφεσείοντες πρόσβαλανταπιο πάνωποσάσανέκδηλα ανεπαρκή. 10 Αποφασίσθηκε ότι Σε όλες τις περιπτώσεις το επιδικασθέν ποοό των γενικών αποζημιώσεων ήτανέκδηλαανεπαρκέςκαι αυξήθηκεως εξής: i) Στην έφεση 7621,σε £3.500, ii) στην έφεση 7622,σε £2.250, iii) στην έφεση 7623,σε £1.000, και ** ιν) στην έφεση 7624,σε £500, μετόκο 6% από 1.8.82σε όλες τις περιπτώσεις. Οι εφέσεις έγιναν αποδεκτές μεέξοδα. Υπόθεση πον αναφέρθηκε: 20 loannouv. Howard

(1966)1C.L.R. 45 Εφέσεις. Εφέσεις από τους ενάγοντες κατάτων αποφάσεων του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας (Αρτεμίδης, Π.Ε.Δ.) που δόθηκαν στις 6 Απριλίου, 1988 (Αρ. Αγωγών 3967/82 - 3970/82) με την οποία επιδικάστηκαν διάφοραποσά για 25 γενικές αποζημιώσεις για σωματικές βλάβες που υπέστηκαν'σαν αποτέλεσμα αυτοκινητικού δυστυχήματος. Α. Κληρίδης, για τους εφεσείοντες. Α. Ανδρέου, για τον εφεσίβλητο. Cur. adv. vult. 30 ΚΟΥΡΡΗΣ Δ., ανάγνωσε την ακόλουθη απόφαση. Οι εφέσεις έχουν ως αντικείμενο το ποσό των αποζημιώσεων 640 1Α.Α.Δ. Παπαγγελοδήμον&άλλοιν. Ηλιάδη Κούρρης, Δ. το οποίοεπιδίκασετο ΕπαρχιακόΔικαστήριο Λευκωσίας στους εφεσείοντες για σωματικές βλάβες που υπέστηκαν σετροχαίοατύχημα. Όλοιοιεφεσείοντες στις 17/8/90ήτανεπιβάτεςστοαυτοκίνητο υπ'αριθμό εγγραφής ΕΤ129,το οποίο οδηγούσε ο Βασίλειος Β. Παπαγγελοδήμουκατά μήκος τουδρόμου Λευκωσίας-Τροόδους μεκατεύθυνσηπρος τοΤρόοδος.Ο εφεσίβλητος οοποίος οδηγούσε τοαυτοκίνητουπ' αριθμό εγγραφής ΚΝ317κατάμήκοςτου ίδιουδρόμου με αντίθε10 τη κατεύθυνση, μεταξύ του 12ου και Που μιλιοδείκτου, συγκρούστηκε μετο αυτοκίνητοτου εν λόγωΠαπαγγελο­ δήμου. Ως αποτέλεσμα του ατυχήματοςο οδηγός τουαυ­ τοκινήτου ΕΤ 129 απεβίωσε καιόλοι οι εφεσείοντες υπέ­ στηκαν σωματικές βλάβες και μεταφέρθηκαν στο 15 Νοσοκομείο Λευκωσίας. 5 Οδικηγόροςτουεφεσίβλητου παραδέχτηκεότι η ευθύ­ νηβαρύνειεξ'ολοκλήρου τον εφεσίβλητο. Επίσης, OL ειδι­ κές αποζημιώσειςείχανσυμφωνηθεί καισυνεπώς το μόνο θέμα που είχε να εκδικάσει το πρωτόδικο Δικαστήριο 20 ήταντοποσότωναποζημιώσεωνπουδικαιούντανοιεφε­ σείοντες. Αναφορικά με το ζήτηματων γενικών αποζημιώσεων, οι δικηγόροι κατέθεσαν μεκοινή συμφωνία αριθμόιατρι­ κών πιστοποιητικών και μετά αγόρευσαν πάνωστοθέμα 25 τωναποζημιώσεων. Επισημαίνουμε ότι όσον αφορά τις γενικέςαποζημιώ­ σεις,βασικήαρχή είναι ότι το Εφετείο δεν επεμβαίνει στη διακριτικήευχέρεια του πρωτόδικουΔικαστηρίου για κα­ θορισμό τους, εκτός αν η αποζημίωση που δόθηκε είναι 30 τόσο έκδηλαυπερβολικήή τόσο έκδηλαανεπαρκήςπουνα δικαιολογεί το Εφετείο να επέμβει και να προβεί το ίδιο σε προσδιορισμό της (Βλ. μεταξύ άλλων Photios Ioannou v.John VincentPetersonHoward

(1966)1 CLR45. Η εφεσείουσα στην έφεση 7621, σύζυγος του οδηγού 35 τουαυτοκινήτουοοποίος πέθανεκατάτησύγκρουση,την ημέρατουατυχήματοςήταν22 χρόνων. Ότανμεταφέρθη­ κε στο νοσοκομείο, διαπιστώθηκε πως έπασχε από εγκε641 Κοϋρρης, Δ. Παπαγγελοδήμου&άλλοιν.Ηλιάόη

(1991)φαλικήδιάσειση σοβαρής μορφής μεαπώλειατηςσυνείδη­ σης και μετατραυματική αμνησία για μια περίπου ώρα. Είχε επίσης, θλαστικό τραύμα 10εκατοστών στην αριστε­ ρήβρεγματικήχώρατουτριχωτού τηςκεφαλής,θλάσηκαι αιμάτωμα του δεξιού ώμου και ωμοπλάτης, πολλαπλά 5 θλαστικά τραύματαστην αριστερή παρειάκαι μικρότερα τραύματα και εκχυμώσεις στα χέρια και τα γόνατα.Τα τραύματα συρράφηκανκαιη εφεσείουσα έμεινεστο νοσο­ κομείο μέχρι τις 25/8/

1. Όταν βγήκε, επαραπονείτο για έντονο πονοκέφαλο καιζαλάδεςκαιγια5 εβδομάδες επα- 10 ρακολουθείτο ως εξωτερικός ασθενής στο ΓενικόΝοσοκο­ μείο Λευκωσίας. Νέα εξέταση απότο Δρα. Παπαναστασίουστις 10/10/ 80, έδειξεπως τατραύματαστην αριστερήπαρειά άφηκαν εμφανείς ουλέςπουχρειάζοντανπλαστική εγχείριση. Ο ΙατρόςΚαμμίτσης,διαπίστωσε ότι οιουλέςήταν δύσμορφες στην αριστερή παρειά και στο αριστερό γόνατο και ότι χρειαζόταν όπως ηεφεσείουσα υποβληθεί σεπλα­ στικήχειρουργική επέμβαση. Ο ΙατρόςΝεοφύτου, Ειδικός Ψυχίατρος,ανάφερεστο 20 πιστοποιητικό του ότι ταπαράπονατης εφεσείουσας για πονοκέφαλο και ζαλάδες καθώς επίσης και για διαταρα­ χές της μνήμης καιτουύπνου,οφείλονταν στην εγκεφαλι­ κήδιάσειση. Ταπιο πάνωενοχλήματα γίνονται εντονότε­ ρα γιατί η εφεσείουσα είχε την τραυματική εμπειρία της 25 απώλειας του συζύγου της στο δυστύχημα, ενώταυτόχρο­ να αισθάνεται άγχος για τις ουλέςστο πρόσωπο της.Του ίδιου περιεχομένου είναι και το ιατρικό πιστοποιητικό του ΙατρούΔημητρίου,που αναφέρεισυγκεκριμένα πωςη απώλειατουσυζύγου τηςεφεσείουσας τηςέχειδημιουργή- 30 σει ψυχολογικά προβλήματα που επιδεινώνουν την όλη κατάστασητης. Ο Ιατρός Ιωάννου, Ειδικός Νευρολόγος, που εξέτασε την εφεσείουσα εκ μέρους του εφεσίβλητου, πιστοποιεί πως τα ευρήματαπου έχουν περιγραφεί πιο πάνωυποδη- 35 λώνουν βλάβη του εγκεφάλου που οφείλεται σε κρανιοε642 1Α.Α.Δ. Παπάγγελοδήμου&άλλοιν.Ηλιάδη Κοΰρρης,Δ. γκεφαλικήκάκωση. 5 10 15 20 25 Αναφορικά μετις ουλές, οπρωτόδικος Δικαστής ανα­ φέρει στην απόφασητου ότιείχε την ευκαιρία ναδει την εφεσείουσα, όπως καθότανβέβαια στα έδρανα του Δικαστηρίου,πουυπολόγισε τηναπόστασησεπερίπου8μέτρα και ότι δεν φαινόντουσαν. Οπρωτόδικος Δικαστής αξιο­ λογώντας τα τραύματατης εφεσείουσας επιδίκασε£2.000 αποζημιώσειςστην εφεσείουσα μετόκο6%απότις1/8/
2. Οδικηγόροςτηςεφεσείουσας, εισηγήθηκε στοΔικαστήριοότιοιαποζημιώσεις ήταν έκδηλα ανεπαρκείς υπότο φως τωνπεριστατικών τηςυπό κρίση υπόθεσης και της σοβαρότητας των τραυμάτων που υπέστη. Επισήμανε ιδιαίτερα, το ιατρικό πιστοποιητικό του ΙατρούΝεοφύ­ του, Ειδικού Ψυχιάτρου, πουεκδόθηκε στις 16/11/87, ο οποίος διαπίστωσε ότι ημεταδιασειστική συμπτωματολο­ γία υπήρχε με τη διαταραχήτης μνήμης, στιγμιαίες αφαι­ ρέσεις (διακοπή της συνοχής μιας εργασίας),ζάλη,δυσχέ­ ρεια συγκεντρώσεως, συναισθηματική αστάθεια, μείωση τηςδραστηριότητας,αστάθειαεπαγγελματικήςπροσαρμογής και μείωσητων διανοητικών της ικανοτήτων. Επίσης, ηεφεσείουσα είχε ευαισθησία στους θορύβους καιεύκολη κόπωση. Ο δικηγόρος τηςεφεσείουσας εισηγήθηκε ότιο πρωτόδικος Δικαστής έκρινε τιςουλέςβλέπονταςτηναπό απόσταση8περίπου μέτρων,αλλά ότιοιουλέςαπό μικρή απόστασηείναι δύσμορφες σύμφωνα μετο πιστοποιητικό του Ιατρού Καμμίτση καιότι είναι αναγκαία πλαστική χειρουργική επέμβαση. Η θέση τουδικηγόρου τουεφεσίβλητου είναι ότι το ποσό των£2.000 που επιδίκασε ο πρωτόδικος Δικαστής 30 αποζημιώνει δίκαια καιεύλογα την εφεσείουσα και ότι είναι μέσα στα πλαίσια των αποζημιώσεων πουεπιδικά­ ζουνταΔικαστήριαγιαπαρόμοιες περιπτώσεις. Έχουμε εξετάσει προσεκτικά την επιχειρηματολογία των δικηγόρων, καθώςκαιτη μαρτυρίατης υπόθεσης και 35 κρίνουμε ότι οιαποζημιώσεις είναι έκδηλα ανεπαρκείς. Η εφεσείουσα, σύμφωνα μετοπιστοποιητικό του Ιατρού Ιω643 Κονρρης, Δ. Παπαγγελοδήμου&άλλοιν. ΙΙλιάδη

(1991)άννου, Ειδικού Νευρολόγου που την εξέτασε εκ μέρους του εφεσίβλητου, υπέστη βλάβητου εγκεφάλου πουοφεί­ λεταισεκρανιοεγκεφαλικήκάκωση καισύμφωναμετοπι­ στοποιητικό του Ιατρού Νεοφύτου, Ειδικού Ψυχιάτρου, που εξέτασε την εφεσείουσα στις 16/11/87, δηλαδή7χρό- 5 νια μετά το ατύχημα, υπήρχε η συμπτωματολογία που αναφέραμε πιο πάνω, η δε προοπτική μονιμότητας της είναιορατή. Είμαστετηςγνώμης ότι τοποσόπουεπιδίκασεοπρω­ τόδικος Δικαστής στην εφεσείουσα γιαγενικές αποζημιώ- 10 σεις είναι έκδηλα ανεπαρκέςκαι πιστεύουμε ότι το ποσό των£3.500θααποτελούσελογικήαποζημίωση. Η έφεσηεπιτυγχάνεικαιη πρωτόδικηαπόφασητροπο­ ποιείται ως ανωτέρω,δηλαδήαυξάνεταιτοποσό τωνγε­ νικών αποζημιώσεων σε £3.500 με τόκο 6% απότην 1/8/ 15

1. Ο εφεσείοντας στην έφεση 7622 ήταν52 χρόνωνόταν έγινε το δυστύχημα. Όταν μπήκε στο νοσοκομείο διαπι­ στώθηκε ότι έπασχεαπό: (α) Εγκεφαλική διάσειση με απώλεια της συνείδησης 20 καιτραυματική αμνησίαδιάρκειαςμιαςπερίπου ώρας. (β) Εκχυμώσεις τουτριχωτούτης κεφαλής. (γ) Θλάση και εκχυμώσεις της κατώτερης μοίρας του αυχένα. (δ)Θλάσητουθώρακακαιδυσπνοϊκάφαινόμενα. (ε) Αιμάτωμα του δεξιού γόνατος και εκδορές στην αριστερή κνήμη. Από τον ακτινολογικό έλεγχο, διαπιστώθηκε κάταγμα της 10ης, 1 ίης και 12ης δεξιάς πλευράς,καθώς καισμί­ κρυνση του μεσοσπονδυλίου διαστήματος μεταξύτου 6ου 30 και 7ουαυχενικούσπονδύλου. 644 1 Α.Α.Δ. Παπαγγελοδήμου &άλλοι ν. Ηλιάδη Κοΰρρης, Δ. ι Μετά τηνιατρική θεραπεία,ο εφεσείοντας άρχισενα παρουσιάζειβελτίωση καιστις 25/8/80βγήκεαπότονοσο­ κομείο, επαραπονείτο όμως για πονοκέφαλο, ζάλη,πόνο στο στήθος, δυσκαμψία του αυχένα και αδυναμία των 5 άκρων.ΕπισκεπτόταντακτικάταΕξωτερικά Ιατρεία, επα­ ναλαμβάνοντας τα παράπονατου για τα πιοπάνω ενο­ χλήματα, ιδίως για αδυναμίαστομικρό δάκτυλο του χε­ ριού πουτον εμπόδιζε να γράφει, ιδιαίτερα κατάτην εργασία του εφόσον είναι τραπεζικός υπάλληλος και 10 απαιτείταιναγράφεικαιναμετράχρήματασυνεχώς. Ο ΙατρόςΙωάννουτον εξέτασε στις22/10/87 καιδιαπί­ στωσε πως ο εφεσείων αισθανόταν πόνο στις στροφικές κινήσεις του αυχένα,ενώ τακρανιακάνεύρα ήτανφυσιο­ λογικά.Τοδεξί χέρι έδειχνε μιαδιαταραχή τηςαισθητικό15 τητας, γιατί παρουσίαζε δυσκολία στην προσαγωγήκαι απαγωγή του δεξιού αντίχειρα, ενώηέκταση και κάμψη του μικρού δακτύλου ήτανελαφράαδύνατη.Τααποτελέ­ σματατου εγκεφαλογραφήματος και ηλεκτρονευρογραφήματος,ήτανφυσιολογικά. Τοσυμπέρασμα του Ιατρού Ιω20 άννου ήταν πως ταευρήματα του δικαιολογούν μικρού βαθμού διαταραχή της αισθητικότητας του δεξιούάνω άκρου που οφείλεται σεθλάση της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης. Είμαστε τηςγνώμης ότι τοποσότων£1.500πουεπιδί25 κασέ οπρωτόδικος Δικαστής στον εφεσείοντα για γενικές αποζημιώσεις είναι έκδηλα ανεπαρκές και τοαυξάνουμε σε£2.
2. Ηέφεση επιτυγχάνει καιηαπόφασητροποποιείται ως ανωτέρω,δηλαδήαυξάνεται το ποσό των γενικών αποζη30 μιώσεων σε£2.250μετόκο6%απότην1/8/
3. Η εφεσείουσα στην έφεση 7623ήταν 10 χρόνων όταν έγινετοδυστύχημα. Κατά την εισαγωγή της στο νοσοκο­ μείο, παρουσίαζε εγκεφαλική διάσειση μεαπώλεια συνεί­ δησης. Είχε επίσης κακώσεις στη λεκάνη, στις αρθρώσεις 35 και στο ισχύο. Ηκακοποίηση στη λεκάνη ήταναπλό διά­ στρεμμα. Στονοσοκομείο παρέμεινε για22 μέρεςκαιμετά 645 Κούρρης, Δ. Ποπαγγελοδημου&άλλοιν. Ηλιάδη

(1991)έκανε φυσιοθεραπεία. Ιατρικόπιστοποιητικότου ΙατρούΠελίδηπουτηνεξέ­ τασε στις 14/5/83, αναφέρειότιδενπαρουσίαζεκαμιά δυ­ σκολία στοπερπάτημακαιτο μόνο τηςπαράπονο ήταν πωςπονούσε τοδεξιότης μηρό,ιδιαίτεραότανασχολείτο 5 με αθλήματα. Κατά τα άλλα ο μηρός δενπαρουσίαζε καμιάδυσκολίαή ανικανότηταστηλειτουργίατου. Η εφεσείουσα σαν αποτέλεσμα της διάσεισης υπέφερε απόανησυχία,άγχος,διαταραχέςτηςσκέψης,ζάληκαιευ- JQ ερεθιστότητα. Ο πρωτόδικος Δικαστής αξιολογώντας τα τραύματα της εφεσείουσας επιδίκασε £600 αποζημιώσεις, με τόκο 6%από1/8/

1. Ο δικηγόρος της εφεσείουσας εισηγήθηκε ότιτο Δικα­ στήριο στην επιδίκασητωναποζημιώσεων έλαβευπόψητη 15 διάσειση και αναφορικάμετα άλλα τραύματαδεν έδωσε τηδέουσασημασία.Οδικηγόροςτουεφεσίβλητουυποστή­ ριξε ότιτο ποσό των £600 που επιδίκασε οπρωτόδικος Δικαστής αποζημιώνειδίκαιακαι εύλογα την εφεσείουσα και ότι είναι μέσα σταπλαίσια τωναποζημιώσεων που 20 επιδικάζουντα Δικαστήρια. Συμφωνούμε με το δικηγόρο της εφεσείουσας ότι πράγματι ο πρωτόδικος Δικαστής δεν έδωσε τηδέουσα σημασία αναφορικάμετατραύματατηςεφεσείουσας.Η εφεσείουσα παρέμεινε στονοσοκομείο για22 μέρες και 25 υπέστη θεραπεία με traction καισύμφωνα μετο πιστο­ ποιητικό του Ιατρού Πελίδη με ημερομηνία 16/5/83, τα τραύματα της εφεσείουσας ήταν πολύ επώδυνα και της προκάλεσανταλαιπωρίαγιααρκετούςμήνες. Είμαστετηςγνώμηςότι τοποσόπουεπιδίκασεοπρω- 30 τόδικος Δικαστής στην εφεσείουσα γιαγενικέςαποζημιώ­ σεις ήτανέκδηλα ανεπαρκέςκαι πιστεύουμε ότιμιαλογι­ κήαποζημίωση θαήτανποσό£1.
2. 646 1Δ.Α.Δ. Παπαγγελοόήμου&άλλοιν. Ηλιάδη Κούρρης,Δ. Ηέφεση επιτυγχάνεικαιη πρωτόδικηαπόφαση τροπο­ ποιείται ως ανωτέρω,δηλαδήαυξάνεταιτο ποσό των γε­ νικών αποζημιώσεων σε £1.000με τόκο 6% απότην 1/8/
3. 5 Ο εφεσείων στην έφεση 7624όταν έγινετοδυστύχημα ήτανμόλις 13μηνών.'Οτανμπήκεστονοσοκομείο έπασχε από εγκεφαλικήδιάσειση,θλαστικό τραύμακαι αιμάτωμα της δεξιάς βρεγματικής χώρας και εκχυμώσεις στηράχη. Έμεινε για μιαβδομάδα στο νοσοκομείο και μετά επαρα10 κολουθείτο στα Εξωτερικά Ιατρεία. Ο μικρός είχεανορε­ ξίες και διαταραγμένούπνο που οι ιατροί αποδίδουνσε μεταδιασειστικό σύνδρομο. Ο Ιατρός Παπαναστασίουεξέτασε τονεφεσείοντα στις 3/5/83 καιβρήκεπωςη κατάστασητουήτανάριστη καθώς 15 δενείχετίποτε τοπαθολογικόή τονευρολογικό. Με βάση πληροφορίες που έδωσε η μητέρα στον Ιατρό,ο μικρός παρουσίαζε περιοδικά κάποια νευρικότητα και ιδιοτρο­ πία που ο ίδιος δεν αποκλείει να οφείλεται στομεταδια­ σειστικόσύνδρομο. 20 ΟΙατρός Νεοφύτου,ΕιδικόςΨυχίατρος,οοποίοςεξέ­ τασε τον εφεσείοντα στις 16/11/87,παρατήρησεβελτίωση της συμπεριφοράς του,αλλάησχολικήτου επίδοση είναι μειωμένη και παρουσιάζει δυσχέρεια στην εκπαίδευση. Η δυσχέρεια προσαρμογής του στο σχολικό περιβάλλον 25 είναιαπότοκοςτης εγκεφαλικής διάσεισης την οποία υπέ­ στηκαιτουψυχοτραυματισμούτου,από τηναπώλειατου πατέρα του κατάτο εν λόγω ατύχημα. Οπρωτόδικος Δι­ καστής επιδίκασε £300 γενικές αποζημιώσεις. Ο δικηγό­ ροςτου εφεσείοντα επισήμανε στο Δικαστήριο ότι ο πρω30 τόδικος Δικαστής δεν έλαβε καθόλου υπόψη του το πιστοποιητικότου ΙατρούΝεοφύτουμεημερομηνία 16/11/ 87, το οποίο καταδεικνύει δυσχέρεια της προσαρμογής του εφεσείοντα στο σχολικό περιβάλλον και δυσχέρεια στην εκπαίδευση, καθότι δεν το αναφέρει καθόλου στην 35 απόφασητου. Ο δικηγόρος του εφεσίβλητου υποστήριξε ότι το ποσό των αποζημιώσεων ήτανδίκαιοκαι εύλογοκαι μέσα στα 647 Κοΰρρης, Δ. Παπαγγελοδημου &άλλοιν, Ηλιάδη

(1991)πλαίσια των αποζημιώσεων πουεπιδικάζουντα Δικαστή­ ρια. Συμφωνούμε με τον ισχυρισμό του δικηγόρου τουεφε­ σείοντα ότι ο πρωτόδικος Δικαστής δεν έλαβε υπόψητο ιατρικό πιστοποιητικό του ΙατρούΝεοφύτουμε ημερομηνία 16/11/87 στο βαθμό που έπρεπε, το περιεχόμενο του οποίουαναφέραμεπιοπάνω. Υπό τις περιστάσεις είμαστε της γνώμης ότι το ποσό των £500ως γενικές αποζημιώσεις είναι δίκαιοκαι εύλο­ γο. Ηέφεσηεπιτυγχάνεικαιη πρωτόδικη απόφασητροπο­ ποιείται ως ανωτέρω,δηλαδήαυξάνεταιτο ποσό των γε­ νικώναποζημιώσεωνσε£500μετόκο6%,απότην1/8/82. Οι εφέσειςεπιτρέπονται μεέξοδα σεβάρος τουεφεσίβλητου. 648 5 10