(1991)13 Σεπτεμβρίου, 1991 [ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ, Δ/στής] ΑΝΤΩΝΗΣΣΕΡΓΙΟΥΓΕΩΡΓΙΟΥ, και ΤΗΝΑΙΤΗΣΗΤΟΥ ΑΝΩΤΕΡΩΓΙΑ ΕΚΔΟΣΗ ΔΙΑΤΑΓΜΑΤΟΣ HABEAS CORPUSAND SUBJICIENDUM και ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΝΔΙΕΥΘΥΝΤΗΤΩΝΚΕΝΤΡΙΚΩΝΦΥΛΑ ΚΩΝ. (ΑίτησηΑρ. 118/91). Προνομιακά διατάγματα — Habeascorpus— Ο αιτητής, που ήταν Κύπριος νπήκοος αλλά ταυτόχρονα και Βρεττανός υπήκοος, προ φυλακίσθηκε προκειμένου να εκδοθείστο Ηνωμένο Βασίλειο για να δικασθεί για ισχυριζόμενη διάπραξη εμπρησμού — Κατά πόσο μπορούσε να θεωρηθεί"αλλοδαπός" με την έννοια του άρθρου 11
(2)στ του Συντάγματος. 5 Συνταγματικό Δίκαιο — Έννοια του όρου "αλλοδαπός" στο άρθρο 11
(2)στ, του Συντάγματος — Κατά πόσο είναι δυνατό πολίτης της Κυπριακής Δημοκρατίας να θεωρηθείαλλοδαπός, όιΰτι είναι ταυτόχρονα πολίτης άλλου κράτους. 10 Έκδοσηφυγόδικων — Οπερί Ευρωπαϊκής ΣυμβάσεωςΕκδόσεως Φυ γόδικων (Κυρωτικός) Νόμος, 1970 (Ν95/70) — Κατά πόσο εφαρ μόζεται σε ισχυριζόμενα αδικήματα που διαπράχθηκαν πριν από την ημερομηνία κύρωσης τηςευρωπαϊκήςσύμβασης από τηνχώρα που ζητεί την έκδοση — Κατά πόσο το άρθρο 9
(5)ατου Νόμου 15 είναι αντίθετο με τοάρθρο 12
(4)
(5)τουΣυντάγματος. Λέξεις και φράσεις — Έννοια της λέξης "αλλοδαπός" στο άρθρο11
(2)στ του Συντάγματος. Ο αιτητής, που ήταν πολίτης της Κυπριακής Δημοκρατίας αλλά ταυτόχρονα ήταν και πολίτης του Ηνωμένου Βασιλείου, 20 προφυλακίσθηκε με απόφαση του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λάρ νακας,πουεκδόθηκεμετάαπό διαδικασία μεβάση τονπερί Ευρω παϊκής Συμβάσεως ΕκδόσεωςΦυγόδικων (Κυρωτικό) Νόμο, 1970 (Ν 95/70),γιαναεκδοθείστηΑγγλίαγια ναδικασθεί για ισχυριζό μενο αδίκημα εμπρησμούπου διαπράχθηκεστοΛονδίνο, όπου διέ- 25 μένε μόνιμα τα τελευταία χρόνια. Ο Αιτητής ισχυρίσθηκε ότι, εφόοο ήτανπολίτηςτης ΚυπριακήςΔημοκρατίας, δεν μπορού σε να θεωρηθεί "αλλοδαπός" με την έννοια τουόρουστο άρθρο 814 1 Α.Α,Δ. 5 10 15 Γεωργίου 11
(2)(στ) του Συντάγματοςώστε να είναι δυνατήη έκδοση του σε ξένη χώρα, έστω και αν ήταν ταυτόχρονα πολίτης της χώρας αυτής. Επιπλέον ισχυρίσθηκε ότι δεν μπορούσε να εφαρμοσθεί ο Ν.95/70στην περίπτωσητου,διότιτο Ηνωμένο Βασίλειο είχε επικυρώσει την ευρωπαϊκήσύμβαση έκδοσης φυγόδικωνστις 14.2.91, που τέθηκεσε ισχύ στις 145.91, ενώτο ισχυριζόμενο αδίκημαείχε διαπραχθεί στις 6.5.89,ότι οι πρόνοιες του άρθρου9
(5)ατουΝ. 97/70ήταναντίθετες μετις διατάξειςτουάρθρου 12(4X5)τουΣυντάγματος,και ότι, ενόψη του ότι το ισχυριζόμενο αδίκημα είχε διαπραχθείπριν από πολύ χρόνο, θα ήταν άδικο με βάση τοάρ θρου 10
(3)(β)τουΝ.97/70,ναεκδοθείοαιτητήςγιαναδικαστεί. Το ΕπαρχιακόΔικαστήριο είχε απορρίψει τον πρώτο ισχυρι σμό του αιτητή,διότι είχε θεωρήσει ότι δεσμευόταν απότο περιε χόμενο της απόφασης στην υπόθεση Χρύσανθου ν. Αστυνομία 1970 2 ΑΑΔ 95. Οαιτητήςισχυρίσθηκε ότι το σχετικό απόσπασμα της ενλόγω απόφασης ήτανμόνο obiter καιδεν αποτελούσε μέρος τουratio decidendiαυτής. Αποφασίσθηκε ότι 20 25 (α) Δεν είναι συνταγματικά επιτρεπτό να είναι κάποιος πολί1£ ττ 1^ ΚυπριακήςΔημοκρατίαςκαιταυτόχρονα ναθεωρείταιαλ λοδαπός για τους σκοπούς οποιουδήποτε νόμου, και το γεγονός ότι είναι πολίτης και άλλης χώραςδεν μεταβάλλει τηθεσμική του υπόσταση σαν πολίτη της Κυπριακής Δημοκρατίας. Κατά συνέ πεια ο αιτητής δεν ήταν "αλλοδαπός" με την έννοια του άρθρου 11
(2)στ του Συντάγματοςκαι έτσι δεν ήτανδυνατήη έκδοση του από τηΔημοκρατία. ττ OQ (β) Το απόσπασμα στην υπόθεση Χρύσανθου ν Αστυνομία 1970 2 ΑΑΔ 95, που το ΕπαρχιακόΔικαστήριο είχε θεωρήσει δε σμευτικό για το πιο πάνω θέμα,ήταν μόνο obiter και δεναποτελούσεμέροςτουratio decidendi τηςαπόφασης. oc (γ)Δεν ετίθετο θέμααναδρομικής εφαρμογήςτου νόμουαπό το γεγονός ότι το αδίκημαείχε διαπραχθείπριν απότην επικύρωση της ευρωπαϊκής σύμβασης έκδοσης φυγόδικων από το Ηνωμένο Βασίλειο. Σημασία είχε πότε υποβλήθηκε το αίτημα έκδοσης,και αυτόείχευποβληθεί έναμήναμετάτην επικύρωσητηςσύμβασης. .* 4 υ (δ) Η διαδικασίαεκδόσεως και προφυλακίσεως με βάση τοΝ 97/70δεναποτελεί εκδίκασηυπόθεσης αλλά εξέταση απότοΔικα στήριο κατά πόσο πληρούνται οι προϋποθέσεις για την έκδοση προσώπου στην αλλοδαπήγια να δικασθεί για ισχυριζόμενααδικήματα που διέπραξε εκεί, και, κατά συνέπεια, δεν υπήρχε σύγκρούση του Νόμου με τις πρόνοιες του άρθρου 12
(4)
(5)του Συ ντάγματος. (ε)Οχρόνος που είχε παρέλθει απότην ημερομηνία διάπραξης του ισχυριζόμενου αδικήματος δεν ήταν τόσο μεγάλος ώστε να •, 815
(1991)Γεωργίου είναι άδικοναεκδοθείοαιτητήςγιαναδικασθεί. Η αίτηση έγινε αποδεκτή. Εκδόθηκε διάταγ μα habeascorpus. Ο αιτητής θα παρέμενε υπό κράτηση μέχρι τηνπαρέλευση της προ θεσμίας για καταχώρηση έφεσης ή την αποπεράτωση της,αν κατεχωρείτο. 5 Υποθέσεις που αναφέρθηκαν: Chrysanthou v.Police
(1970)2C.L.R. 95Attorney-GeneraloftheRepublic v.Afamis,1 R.S.C.C.
- Αίτηση. 1 Q Αίτηση από τον Αντώνη Γεωργίου γιαέκδοσηδιατάγ ματος Habeas Corpus επιδιώκονταςτην απόλυση τουαπό την σεπροφυλάκισηκράτησητου εναναμονήέκδοσηςτου στην Αγγλία. Λ. Κληρίδης μεΑ. Δημητρίου, γιατον αιτητή. ^ Ε.Λο'ίζίδον (κα),Δικηγόρος τηςΔημοκρατίας γιατον καθ' ουη αίτηση. Cur.adv. vult. ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ,Δ.ανάγνωσε την ακόλουθηαπόφαση. Στην εξεταζόμενη αίτηση τουΑντώνη Γεωργίου για έκόο- 20 ση διατάγματος Habeas Corpus, επιδικώκοντας την από λυσητου απότηνσεπροφυλάκισηκράτησηεναναμονή να εκδοθεί στην Αγγλία, εγείρεται ένα σοβαρότατο ζήτημα, ήτοι κατά πόσο η ιδιότητα πολίτη της Κυπριακής Δημο κρατίας νακατέχει καιάλλη υπηκοότητα, τον καθιστάαλ- 25 λοδαπό μέσα στην έννοια του Αρθρου 11.2(στ) του Συ ντάγματος, καιεπομένως υποκείμενο σεέκδοση σύμφωνα με τη διαδικασία πουπροβλέπεται στον περί Εκδόσεως Φυγόδικων Νόμο του 1970(97/70), που θεσπίστηκε για να εκπληρωθούν οι διεθνείς συνθήκες πουσυνωμολόγησε η 30 πολιτεία μας. (βλέπε: οπερί Ευρωπαϊκής ΣυμβάσεωςΕκ δόσεως Φυγόδικων(Κυρωτικός Νόμος)του 1970 (95/70). 816 1 Α.Α.Δ. Γεωργίου Αρτεμίδης, Δ. Γεγονότα: Τα γεγονότα, που είναι στο σύνολο τους παραδεκτά, έχουν σε συντομία ως εξής. Ο αιτητής είναι πολίτης της Κυπριακής Δημοκρατίας και ταυτόχρονα του Ηνωμένου 5 Βασιλείου. Οι αρχές της χώρας αυτής εξέδωσαν ένταλμα σύλληψης του για την ισχυριζόμενη διάπραξηεμπρησμού στοΛονδίνο, όπουδιέμενε μόνιματατελευταίαχρόνια. Ο αιτητής όμως απέφυγε τη σύλληψη καταφεύγοντας στην Κύπρο. Στις 14.6.91μετάαπόεξουσιοδότηση του Υπουρ10 γούΔικαιοσύνης καιδιατου Γενικού Εισαγγελέα τηςΔη μοκρατίας,άρχισεη διαδικασίαεκδόσεως τουστοΗνωμέ νο Βασίλειο. Ακολούθησε, στις 26.9.91, η δικαστική εξέταση της αιτήσεως ενώπιον του Επαρχιακού Δικαστη ρίου Λάρνακας,ηοποίακαισυμπληρώθηκε με τηναπαγ15 γελία της ετυμηγορίας τουστις 19.8.
- Τοαίτημα γιατην έκδοση του Αντώνη Γεωργίου στο Ηνωμένο Βασίλειο έγινε αποδεκτόκαιδιατάχθηκεηπροφυλάκισητου.ΤοΔι καστήριο,συμμορφούμενο μετιςδιατάξειςτουάρθρου10
(1)του Νόμου,97/70,πληροφόρησε τον αιτητήγια τοδι20 καίωμα τουναχρησιμοποιήσει τοδικονομικό διάβημαγια έκδοση διατάγματοςHabeas Corpus, το οποίοκαιάσκησε μετηνκρινόμενηαίτηση. ΝΟΜΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ: Οκ. Κληρίδης ήγειρε τρίανομικά σημεία στην εναργή 25 του αγόρευση για να υποστηρίξει την ακύρωση του δια τάγματος που εξέδωσε το ΕπαρχιακόΔικαστήριο Λάρνα κας.Τοπρώτο,πουείναικαιτοσημαντικότερο,διατυπώ νεται στην αρχήτης παρούσας απόφασης.Τα άλλα δύο, που μπορώναπωαπότώραπωςδεν είναιπειστικά,είναι 30 Ά εισήγηση πως,εφόσο το ισχυριζόμενο αδίκημαδιαπρά χθηκε στις 6.5.89, ενώ το Ηνωμένο Βασίλειο κύρωσε τη σύμβασηγιατηνέκδοση φυγόδικωνστις 14.2.91,και τέθη κεσε ισχύστις 14.5.91, προκύπτειθέμαανεπίτρεπτηςανα δρομικής εφαρμογής της. Πιο συγκεκριμένα, κατά το τΐ 35 XQOvo 1ζ διάπραξης του αδικήματος δεν ίσχυε για το Ηνωμένο Βασίλειο η περί Εκδόσεως ΦυγόδικωνΣύμβα σης.Τοάλλο ζήτημαδημιουργείται από τηθέσητου δικη γόρου τουαιτητήπως οι πρόνοιες τουάρθρου9.5 (α)του Νόμου97/90είναι αντίθετες με τις διατάξειςτου Αρθρου 817 Αρτεμίδης,Δ. Γεωργίου
(1991)12.4.5τουΣυντάγματος. ΚΥΠΡΙΟΣ ΠΟΛΙΤΗΣ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΤΑΥΤΟΧΡΟΝΑ ΠΟΛΙΤΗΣ ΑΛΛΗΣΧΩΡΑΣ: Το ΕπαρχιακόΔικαστήριο απέρριψε την εισήγηση του δικηγόρου τουαιτητήσύμφωνα μετηνοποίαΚύπριος πο- 5 λίτης δεν μπορεί να θεωρηθεί αλλοδαπός,για να υπόκει ται στις διατάξεις του Αρθρου 11.2(στ)του Συντάγματος και ναείναι δυνατήηέκδοση τουσε άλληχώρα.ΤοΔικα στήριο αποδέκτηκε την εισήγηση της δικηγόρου της Δημο κρατίας πως το ζήτημαήτανλυμένο μεδεσμευτική γιαto 10 Δικαστήριο νομολογία, όπως διατυπώνεται στην υπόθεση ΑλκιβιάδηΧρύσανθου ν. Αστυνομίας
(1970)2 Α.Α.Δ.95. Το Δικαστήριο συμφώνησε με τη θέση αυτή και θεώρησε πράγματιτοπεριεχόμενο τηςπιοπάνωαπόφασης δεσμευ τικό. Κατ' ακολουθία απέρριψε την εισήγηση του δικηγό- 15 ρου του αιτητή,καθώς επίσης και τους υπόλοιπους νομι κούς ισχυρισμούς του, για να αποδεχθεί στο τέλος το αίτημα γιατην έκδοσητουΑντώνηΓεωργίου στο Ηνωμέ νο Βασίλειο καιναδιατάξειτηνπροφυλάκισητου. Σκόπι μα χρησιμοποιώ τη φράση "περιεχόμενο της απόφασης", 20 γιατίστο επίκεντρο της επιχειρηματολογίας τουκ. Κληρίδηείναι πωςαυτάπουέχουν λεχθεί σ'αυτή,αναφορικά με τοζήτημαπου μαςαπασχολεί,είναι obiter. Είναι αναγκαίο λοιπόν να εμβαθύνουμε στο θέμα. Ο Χρύσανθου καταδικάστηκε από το Επαρχιακό Δικαστή- 25 ριο Λευκωσίας για παράνομη: (α) κατοχή περιστρόφου, (β) πιστολιού, (γ) εκρηκτικών υλών, και (δ) κατοχήπλά κας ή,οργάνου που χρησιμοποιείται για την κατασκευήν σφραγίδων,κατάπαράβασητου άρθρου4.1.2.(β)του περί Πυροβόλων Όπλων Νόμου, Κεφ.57, του άρθρου 4.4.(δ) 30 του περί Εκρηκτικών Υλών Νόμου Κεφ.54 και του άρ θρου 359 του Ποινικού Κώδικα Κεφ.154, αντίστοιχα.Στο κατηγορητήριο αναφερόταν πως τα πιο πάνω αδικήματα διαπράχθηκαν στο Λονδίνο κατάπαράβαση των πιο πάνω διατάξεων του Κυπριακού Νόμου.Το Ανώτατο Δικαστή- 35 ριο έκρινε ότι, όπως είχε συνταχθεί το κατηγορητήριο, διατυπώνονταν σε αυτό κατηγορίες άγνωστες στον Κυ818 1 ΑΛΛ. Γεωργίου Αρτεμίδης,Δ. πρίακό Νόμο. Ηορθή διατύπωση τους θα ήταν ως εξής: Θαέπρεπενααναφερότανσ'αυτέςπωςτααδικήματαδια πράχθηκαν στο Λονδίνο κατά παράβαση του Αγγλικού Νόμου,μεαναφοράσεκάθεμιααπόαυτέςπωςταγεγονό5 τατους αποτελούσαν επίσης αδίκημακατά παράβασησυ γκεκριμένης πρόνοιας της Κυπριακής Νομοθεσίας. Το Ανώτατο Δικαστήριο προχώρησε να εξετάσει κατά πόσο θα μπορούσε να αντικαταστήσει την ακυρωθείσακαταδί κητου Χρύσανθου, μεκαταδίκηγιααδικήματα σταοποία 10 θαήτανδυνατόνακαταδικαστείσύμφωνα μετημαρτυρία που προσήχθη στη δίκη και να του επιβάλει την ανάλογη ποινή. Ασκώντας όμως τη διακριτική του ευχέρεια δεν προχώρησε νακάμει κάτιτέτοιο καικήρυξε τηνκαταδίκη ολοκληρωτικά άκυρη. Εδώσταματώγια νααναφέρωπως 15 ο κ. Κληρίδης εισηγήθηκε πως ηαπόφασητου Ανωτάτου Δικαστηρίου,πουαφορούσετουςλόγους της έφεσης όπως συζητήθηκαν,στοσημείο αυτό τελειώνει. ΤοΑνώτατο Δικαστήριο όμως προχώρησε να εξετάσει ζήτημα επανεκδίκασης τηςυπόθεσης προς τοσυμφέρο της 20 δικαιοσύνης, γιανακρίνει πως δεν μπορούσε ναδιατάξει κάτι τέτοιο γιατί τα Κυπριακά Δικαστήρια δεν είχαν δι καιοδοσία ναεπιληφθούν των κατηγοριών.Έκαμεδεσχε τική αναφορά στο άρθρο 4 του περί Ποινικού Κωδικός (Τροποποιητικός Νόμος) του 1962 (3/62), που κατάργησε 25 xou αντικατέστησε τα άρθρα5 και 6 του βασικούΝόμου, ώστε το εδάφιο 1 παράγραφος δ του άρθρου 5 να έχει τώραως εξής: 30 35 "5
(1)Ο Ποινικός Κώδιξ και οιοσδήποτε άλλος Νόμος συνιστών αδίκημα εφαρμόζονται επί πάντων τωναδικημάτωνάτιναδιεπράχθησαν. (δ)εις οιανδήποτεξένην χώρανυπόπολίτου τηςΔη μοκρατίας, εάν το αδίκημα τιμωρήται εν τη Δημοκρα τία δια θανάτου ή φυλακίσεως υπερβαινούσης τα δύο έτηκαιή πράξιςή παράλειψις η συνιστώσα το αδίκημα είναι επίσης αξιόποινος κατά τον νόμον της χώρας 819 Αρτεμίδης,Δ. Γεωργίου
(1991)ένθατούτοδιεπράχθη:" Το Ανώτατο Δικαστήριο επισημαίνει στην απόφαση του πως ητροποποίησηαυτήκατέστηαναγκαία μετάτην απόφαση του Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου στην υπόθεση Γενικός Εισαγγελέας τηςΔημοκρατίας και 5 Αφάμης
(1961)- Α.Α.Σ.Δ. 121 στην οποία ελέχθη ότι η χρήση της λέξης "αλλοδαπός"που απαντάται στο Αρθρο 11.
- (στ) του Συντάγματος, σε αντίθεση με τη λέξη "άτομο" στο άρθρο5.
- της αντίστοιχης διάταξηςτηςΕυ ρωπαϊκής Συνθήκηςγια τα Ανθρώπινα Δικαιώματα,που ίο υπεγράφη στηΡώμητο 1950,σκοπόέχει ναπεριορίσειτην εξουσία σύλληψης και κράτησης, εν αναμονή εκδόσεως, μόνο στους αλλοδαπούςγιατί οι πολίτες τηςΚυπριακής Δημοκρατίας δεν υπόκεινταισε τέτοια εξουσία. Το Ανώ τατο Δικαστήριο καταλήγει πως δεν θα έπρεπε να δοθεί 15 πιοδιευρυμένηερμηνείαστοάρθρο5τουΠοινικούΚώδι κα απόαυτήπουσκοπείηίδιαηδιάταξη.Συνεπώς, κατέ ληξετο Ανώτατο Δικαστήριο,ηεφαρμογήτουπεριορίζε ται μόνοστους πολίτες της Κυπριακής Δημοκρατίας, που δεν είναι ταυτόχρονακαι πολίτες της χώρας στην οποία 20 διεπράχθητοισχυριζόμενοαδίκημα. ΚαιτοΑνώτατο Δικαστήριοτελειώνει μεταεξής: (πα ραθέτωαυτούσιοτοαπόσπασμαγιατίτοπεριεχόμενοτου θα βοηθήσει στην απάντησητουκρίσιμου ερωτήματος, αν δηλαδήτα λεχθέντα στην απόφαση αποτελούν μέρος του 25 ratioή είναιobiter). "Themore so,because, as atpresent advised, andsubject to.-any argument that may be advanced in a future case, we are of the opinion that the appellant, who inviewof his British citizenship is also an alien, is not entitled to 30 the protection afforded under Article 11.2 (0 of the Constitution againstarrest and detention for purposes of extradition. In this respect itwouldbe useful tobear inmindthat after thedecision by theSupreme Constitutional Courtin 35 theAfamiscase,in 1961,there followed in 1962 (Law 820 1Α.Α.Δ. 5 u 15 20 25 30 Γεωργίου Αρτεμίόης, Δ. 39/62). Undertheprovisions of Article 5(l)(f), which are applicable now in Cyprus by virtue of Article 169 of our Constitution, any person, whether an alien or a Cypriot citizen, might be arrested and detained for purposes of extradition, for trial abroad, in respect of a crime committedabroad; but theprovisions of Article 11.2(f)of the Constitution prohibit such a course in the case of a citizen of Cyprus. In the circumstances, when the said Constitutional provision and the relevant provision of the Convention are read and applied together, we are of the view that there should be given to Article 11.2(0 a restrictive interpretation;so that it should be treated as, in effect, preventing only the extradition of a Cypriot citizen who is notalsoanalien. Thus,we do not think that the appellant, through his not being amenable to the jurisdiction of the Cyprus Courts,can,or,indeed,need,escape trial for any offence that hemay have committedin England;because, hedoes not enjoy protection under Article 11.2(0 against arrest and detention with a view to his being extradited to the UnitedKingdom,should it be decidedto take proceedings against him there." "Επιπρόσθετα μάλιστα,γιατί, όπως επί του παρό ντος είμαστε ενημερωμένοι γιατο νόμο,και μετηνεπιφύλαξηγια οποιαδήποτε επιχειρηματολογία δυνατόνα γίνει σε μελλοντική υπόθεση, έχουμε τη γνώμη πως ο εφεσείων, ο οποίος, ενόψει του ότι είναι πολίτης της Μεγάλης Βρεττανίας είναι επομένως καιαλλοδαπός, δεν δικαιούταιστην προστασίαπου παρέχεταιαπότο Αρθρο 11.2(στ) του Συντάγματος εναντίον σύλληψης καικράτησης γιασκοπούςεκδόσεως. Αναφορικά με αυτότο ζήτημαθα ήτανχρήσιμο να έχουμε υπόψη πως μετά την απόφασητου Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου στην υπόθεση Αφάμης το 1961 ακολούθησετο 1962 ηθέσπισητουπερί Ευρωπαϊ κής Συμβάσεως για την προάσπιση των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (Κυρωτικός Νόμος),του 1962 (Νόμος 821 Αρτεμίδης,Δ. Γεωργίου
(1991)39/62).Σύμφωναμετις διατάξειςτουΑρθρου 5
(1)(στ), που εφαρμόζονται σήμερα στην Κύπρο,βάσει του Αρ θρου 169 του Συντάγματος μας, οποιοδήποτε άτομο είτε αλλοδαπός ή Κύπριος πολίτης μπορεί να συλλη φθεί και κρατηθεί με σκοπό την έκδοση του για δίκη 5 στο εξωτερικό, για έγκλημα πουδιέπραξε στο εξωτερι κό-αλλά οι πρόνοιες του Αρθρου 11.2(στ)τουΣυντάγ ματοςαπαγορεύουντέτοιο μέτροστηνπερίπτωση πολί τη της Κύπρου. Υπό τις περιστάσεις, εφόσο η Συνταγματικήαυτήπρόνοια καιησχετική διάταξητης 10 Συνθήκης διαβαστούν και εφαρμοστούν μαζί, είμαστε της γνώμης πως πρέπει να δοθεί στο Αρθρο Π.2(στ) στενήερμηνεία ώστεναεφαρμόζεται στην πράξηωςνα απαγορεύει μόνο την έκδοση Κύπριου πολίτη πουδεν είναι επίσης αλλοδαπός. 15 Έτσι, δεν πιστεύουμε πως ο εφεσείων, επειδή δεν υπόκειται στη δικαιοδοσία των Κυπριακών Δικαστη ρίων, μπορεί, ήστην πραγματικότητα είναι επιθυμητό, να αποφύγει την εκδίκαση για οποιοδήποτε αδίκημα δυνατόναέχειδιαπράξειστην Αγγλία-γιατίδεντυγχά- ™ νει της προστασίας του Αρθρου 11.2(στ)εναντίονσύλ ληψης καικράτησης μεσκοπότηνέκδοσητουστοΗνω μένο Βασίλειο, αναποφασιστεί ναακολουθηθεί τέτοια διαδικασίαεις βάροςτουεδώ." Η εναρκτήρια φράση της παραγράφου "Επιπρόσθετα 25 μάλιστα, γιατί, όπως επί του παρόντος είμαστε ενημερω μένοι για το νόμο,καιμετην επιφύλαξη γιαοποιαδήποτε επιχειρηματολογία δυνατό να γίνει σε μελλοντικήυπόθε ση,έχουμε τηγνώμη πως ....κ.λπ" καθιστάαπόλυτασαφή τη θέση του ίδιου του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Εκφράζει 30 γνώμη, με την επιφύλαξη (α) της νομικής ενημέρωσης κατά την έκδοση της απόφασηςκαι (β)της επιχειρηματο λογίας πουπιθανόναπαρουσιαστεί σε μελλοντική υπόθε ση.Καιοι επιφυλάξειςαυτέςέγινανγιατί ταζητήματαγια ταοποίαεκφράστηκε ηγνώμητουΑνωτάτου Δικαστηρίου 35 δεν αποτέλεσαν αντικείμενο συζήτησης ενώπιον του εφόσο δεν ηγέρθηκαν άμεσα ή έμμεσα στους λόγους της έφεσης. 822 1Α.Α.Λ. Γεωργίου ΑρτεμίΑης, Δ. Συμφωνώ με το δικηγόρο του αιτητή.To ratio της από φασης είναι οι λόγοι για τους οποίους έγινε αποδεκτή η έφεση και ακυρώθηκε ηκαταδίκη. Ο,τίδήποτε αναφέρεται σ'αυτή, μετά την πιο πάνωκατάληξητου Ανωτάτου Δικα5 στηρίου, είναι οπωσδήποτε obiter. Οφείλω όμως να ανα γνωρίσω, και αυτό γιατί έχει κάποιασημασία για τον δι καστή του Επαρχιακού Δικαστηρίου, πως θα ήταν πολύ δύσκολο για τον ίδιο να καταλήξει στο συμπέρασμα που εγώ κατέληξαενόψειτης λεκτικής διατύπωσηςτης απόφα10 σης του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην υπόθεση Αλκιβιάδη. Παραμένει επομένως ηανάλυση και επίλυση του αρχι κού ερωτήματος. 15 20 25 30 Τα πρόσωπα που έγιναν, ήδικαιούνται νακαταστούν πολίτες της Κυπριακής Δημοκρατίας καθορίζονται στο παράρτημα Δ της Συνθήκης Εγκαθιδρύσεως που υπεγρά φηστις 16.8.60.Έχωτηγνώμη πως η ιδιότητα του πολίτη της Κυπριακής Δημοκρατίας είναι αντίθετηκαι συγκρούε ται με αυτή του αλλοδαπού. Δεν είναι συνταγματικά επι τρεπτό να είναι κάποιος πολίτης της Κυπριακής Δημοκρατίαςκαι ταυτόχρονα να θεωρείται και αλλοδαπός για τους σκοπούς οποιουδήποτε νόμου. Το γεγονός ότι είναι πολίτης και άλλης χώρας δεν μεταβάλλει τη θεσμική του υπόσταση ως πολίτη της Κυπριακής Δημοκρατίας. Στα άρθρα του Συντάγματοςπουκατοχυρώνονται τα θεμελιώδη δικαιώματα και ελευθερίες, χρησιμοποιούνται επιλε κτικά οι λέξεις "άτομο" ή "πολίτης", για να διαφορο ποιούνται ανάλογα τα δικαιώματαόλων των ατόμων και να εξειδικεύονται αυτά που αφορούν τους πολίτες της Κυπριακής Δημοκρατίας μόνο.Το άρθρο 11
(2)(στ)έχει ως εξής: "11.1 Έκαστος έχει το δικαίωμα ελευθερίας καιπρο σωπικής ασφαλείας. 2. Ουδείς στερείται της ελευθερίας αυτού, ειμή ότε και όπως ο νόμος ορίζει εις τας περιπτώσεις: 35 823 Αρτεμίόης,Δ. Γεωργίου
(1991)(στ) συλλήψεωςή κρατήσεως ατόμου προςπαρεμπόδισιν της άνευ αδείας εισόδου εις το έδαφος της Δημο κρατίας ήαλλοδαπού,καθ'ου εγένοντο ενέργειαι προς τονσκοπόν απελάσεως ήεκδόσεως" Χαρακτηριστικό επίσης παράδειγμα είναι και οι πρόνοιες τουΑρθρου 14πουέχειως εξής: 5 "ουδενός πολίτου απαγορεύεται η είσοδος εις την Δημοκρατίαν ουδ'επιτρέπεται ηεξορία υφ' οιασδήποτε περιστάσεις." Αυθεντία επί του προκειμένου είναι ηυπόθεση Αφά- 10 μης,πουαναφέρεταιπιοπάνω,όπουτο Ανώτατο Συνταγ ματικό Δικαστήριο αντιπαρέβαλε τις διατάξεις του άρ θρου 5
(1)της Ευρωπαϊκής Συνθήκης για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα που υπεγράφηστη Ρώμητο
- (Δες τώρα: άρθρο5.1.(στ)της Ευρωπαϊκής Συμβάσεως δια την προά- 15 σπισιν των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, (Κυρωτικός Νόμος) του 1962) με τις πιο πάνω πρόνοιες του Αρθρου 11.2.(στ)του Συντάγματος. Το άρθρο 5(στ) της Σύμβασης έχειως εξής: 20 "5 (στ) εάν πρόκειται περί νομίμου συλλήψεως ή κρα τήσεως ατόμου επί σκοπώ όπως εμποδισθή απότουνα εισέλθηπαρανόμως εν τηχώρα,ήεναντίον του οποίου εκκρεμεί διαδικασίααπελάσεως ή εκδόσεως." Αναφέρεται δε στην απόφαση του Δικαστηρίου πως 25 διαπιστώνεται αμέσως ότι οι πρόνοιες του άρθρου 5(στ) της Συμβάσεως εφαρμόζονται για όλα τα "άτομα" ενώ αυτές τουάρθρου 11.2 (στ) του Συντάγματος μας περιορί ζουν το δεύτερο σκέλος της διάταξης στους "αλλοδα πούς". 30 Είναι γι' αυτό ακριβώς το λόγο που και η κυβέρνηση της Κυπριακής Δημοκρατίας κατά την υπογραφήτης Ευ ρωπαϊκής Σύμβασης Εκδόσεως Φυγόδικων, που κυρώθη824 1Α.Α.Δ. Γεωργίου Αρτεμίδης,Δ. κε με το Νόμο95/70, προέβησεδήλωση επιφυλάξεως που έχειωςεξής: 5 10 !5 20 "Η Κυβέρνησις της Κυπριακής Δημοκρατίας, δηλοί ότι, εν όσω δυνάμει του Συντάγματος ουδεμία έκδοσις πολίτου της Δημοκρατίας επιτρέπεται (Δήλωσις εις όσον αφοράτοΑρθρον 1),οόρος "υπήκοοι",εντός της εννοίας της Συμβάσεως, εις όσον αφορά την Κυπριακήν Δημοκρατία, θα σημαίνη "πολίτας της Κυπριακής Δημοκρατίας ήπρόσωπα άτινα δυνάμει των εκάστοτε εν ισχύϊ προνοιών εν σχέσειπρος την Κυπριακήν υπη κοότητα,θαδικαιούνταινακαταστώσι πολίται τηςΔη μοκρατίας. Επί πλέον, δυνάμει των προνοιών του ποινικού Κωδικός της ΚυπριακήςΔημοκρατίας,πολίται τηςΔημοκρατίας,δύνανται να διωχθώσι ποινικώς εν Κύπρω δι' αδικήματα διαπραχθένταεν τηαλλοδαπήκαιτιμω ρούμενα διατης εσχάτης τωνποινών ή δια φυλακίσεως υπερβαινούσης τα2 έτη,εάνη πράξιςή ηαμέλεια η δη μιουργούσα το αδίκημα είναι τιμωρητέα επίσης υπό τουΝόμουτηςΧώρας όπουδιεπράχθη." Οι διεθνείς συμβάσεις, πουκυρώνονται με νόμο, είναι υπερτελείς του ημεδαπού Δικαίου αλλά το Σύνταγμα, όπως το ίδιο ορίζει στο άρθρο 179, είναι ο υπέρτατος νόμος της πολιτείας. Οι πρόνοιες επομένως του συντάγ25 ματος δεν ερμηνεύονται ελαστικά ώστε να διευκολύνεται ηεφαρμογήτων νόμων. Αντίθετα, οι νόμοι ερμηνεύονται κατά τέτοιο τρόπο ώστε η εφαρμογή τους να συνάδει με τις διατάξειςτου Συντάγματος.Η αυστηρή μάλισταεφαρ μογήτων προνοιών τουσυντάγματος αναφορικά μετα θε30 μελιώδη δικαιώματα και ελευθερίες που διασφαλίζονται στο Μέρος 2 του Συντάγματος προνοείται ειδικά στο Αρθρο33.
- Κρίνω,επομένως,πωςτοδιάταγμα εκδόσεως τουαιτητήπρέπει ναακυρωθεί. Αναφορικά με τους υπόλοιπους λόγους της συζητού35 μενης αίτησης, έχω ήδηαναφέρει πως τους θεωρώαβάσι μους. Προχωρώ να αιτιολογήσω συνοπτικά την κατάληξη 825 Αρτεμίόης,Δ. Γεωργίου
(1991)μου.Δεν τίθεται θέμααναδρομικήςισχύος τηςπροσχώρη σηςτηςΜ.ΒρεττανίαςστηΣύμβαση επειδήτο ισχυριζόμε νο αδίκημα διεπράχθη στις 6.5.89, ενώ ο Κυρωτικός Νόμος άρχισε να εφαρμόζεταιστις 4.5.91.Έχωτηγνώμη πως η ημερομηνία διάπραξης του αδικήματος δεν έχει 5 καμιά σχέση με την έναρξη εφαρμογής του νόμου. Η ου σιαστικήημερομηνία λειτουργίας του είναιόταναυτόςτί θεται σε ισχύ. Το αίτημα των Βρεττανικών αρχών προς τηνΚυπριακήΔημοκρατίαυποβλήθηκεέναμήναμετάπου τέθηκε σε ισχύ ηνομοθεσία στηχώρααυτή,καιεπομένως 10 θέμααναδρομικότηταςτουνόμουδενυφίσταται. Προβλήθηκε επίσης ο ισχυρισμός πωςοιπρόνοιεςτου άρθρου 9
(5)του Νόμου 97/70 είναι αντιστυνταγματικές γιατί προσκρούουν στις διατάξεις του άρθρου 12.4 5 του Συντάγματος. Η εισήγηση είναι ανεδαφικήγιατί ηδιαδικασία εκδόσεως και προφυλακίσεως που προβλέπει ο Νόμοςδεναποτελεί εκδίκασηυπόθεσηςαλλάεξέτασηαπό το Δικαστήριο κατά πόσο πληρούνται οι προϋποθέσεις για την έκδοσηπροσώπουστην αλλοδαπή γιαναδικαστεί για ισχυριζόμενα αδικήματαπουδιέπραξεεκεί. 15 ^0 Ηπαρεμβολήτης δικαστικήςεξουσίας στη διαδικασία αυτή αποτελεί ουσιαστικά κατοχύρωση και εγγύηση των δικαιωμάτων του ατόμου, εναντίον του οποίου αρχίζει διαδικασία εκδόσεως του,ώστεη απόφαση πάνωστοκρί σιμοζήτημαπου αφοράτηνπροσωπικήτου ελευθερία να 25 μηνπαραμείνειμόνοσταχέριατων αρχώνδιοίκησηςτων κρατών. Το τελευταίο σημείο που θα εξετάσω προκύπτει από την εισήγησητου δικηγόρου του αιτητήπως το ισχυριζό μενο αδίκημα διεπράχθη πριν από πολύ χρόνο και γι' 30 αυτό θαήτανάδικοναεκδοθεί ο αιτητήςγιαναδικαστεί. Ηεισήγησηαυτήβασίζεταιστιςπρόνοιες τουάρθρου 10.3 (β)του Νόμου97/70. Το ισχυριζόμενο αδίκημα διεπράχθη στις 6.5.89.Δεν νομίζω ότι ηπερίοδος απόαυτήτηνημε 5 ρομηνία μέχρι της διαδικασίας εκδόσεως του μπορεί να ·* θεωρηθεί μακρά,ώστε να εφαρμοστούν οι πιο πάνωδια τάξεις του Νόμου. Εξάλλου, και όπως υπήρξε μαρτυρία 826 1Α.Α.Δ. Γεωργίου Αρτεμίδης, Δ. ενώπιον του Δικαστηρίου, η καθυστέρηση στη σύλληψη του-αιτητήοφειλόταν καιστην προσπάθεια του ίδιουνα τηναποφύγει. .Γιατουςπιοπάνωλόγους ηαίτησηγίνεται αποδεκτή. 5 Ενόψει όμωςτωνπρονοιώντουάρθρου 10.5τουΝόμου, η διαδικασία θεωρείται ακόμαεκκρεμής, μέχρις ότου περα τωθεί η έφεση που πιθανόνα ασκηθεί απότηναπόφαση μου. Οαιτητής θαπαρεμείνει επομένως σεπροφυλάκιση μέχρι τουτέλους τηςέφεσης.Αν όμωςπαρέλθειάπρακτος !0 οχρόνοςπου προβλέπειονόμοςγιατηνκαταχώρηση έφε σης, ο αιτητής θα απελευθερωθεί μόλις λήξει ο χρόνος αυτός,ήανπαραιτηθεί ο Γενικός Εισαγγελέας του δικαι ώματοςκαταχώρησηςέφεσης. Διαταγήωςανωτέρω. 827