(1991)18Απριλίου,1991 [ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, ΧΤΣΑΓΓΑΡΗΣ,ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ,ΔΑπές] ΣΑΒΒΑΣ ΚΑΚΟΨΗΤΟΣ, Εφεσείων, ν. ΤΗΣ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ, Εφεσίβλητης. (Ποινική ΈφεσηΑρ. 5142). Οδήγηση αντοκινήτον χωρίς τη δέουσα επιμέλεια και προσοχή κατά παράβαση των άρθρων 8και 19τον Περί Μηχανοκινήτων Οχημά τωνκαιΤροχαίας ΚινήσεωςΝόμου, 1971 (Νόμος86/72). Απόδειξη — Πραγματική μαρτυρία — Ποια είναι η σημασία της σε υποθέσεις οδικών δυστυχημάτων — Οι ζημιές των αυτοκινήτων αποτελούν τέτοια μαρτυρία. 5 Απόδειξη— Πραγματική μαρτυρία — Εμπειρογνώμων— Ανεπαρκής αιτιολογία απόρριψης μαρτυρίας εμπειρογνώμονα που δεν είχε αμφισβητηθεί από την κατηγορούσα αρχή και που ήταν η μόνη πραγματική μαρτυρία στηνυπόθεση. 10 Αξιοπιστία μαρτύρων — ΕπέμβασηΕφετείουμόνο σε εξαιρετικές πε ριπτώσεις στα ευρήματαπρωτόδικου Δικαστηρίου μεβάση τέτοια μαρτυρία — Εσφαλμένη καθοδήγηση αναφορικά με την παρουσία μάρτυρα στησκηνή τουατυχήματος επιβάλλει τέτοια επέμβαση. Επανεκδίκαση — Αρχές με βάση τις οποίες το Εφετείο ασκεί την εξουσία τον να διάταξη επανεκδίκαση υπόθεσης. 15 Οεφεσείων οδηγούσετοαυτοκίνητοτουπουήταντοτρίτο στη σειρά οχημάτων που κινούνταν προς την ίδια κατεύθυνση στον κύριοδρόμοΛεμεσού - Πλατρων. Τοαυτοκίνητο που προηγείτο εκείνου του εφεσείοντα προσπέ- 20 ρασε το πρώτο στη σειρά φορτηγόκαι απομακρύνθηκε ότανπλη σίαζε απότην αντίθετη κατεύθυνησητο αυτοκίνητο του παραπονούμενου το οποίο παρέκκλινε προς το αριστερό κράσπεδο του δρόμουγιανααποφύγειτησυγκρουσημε τοαυτοκίνητοπουπρο σπερνούσε'αντικανονικά. Ηκρίσιμη διαφωνίααναφερότανστην 25 πορεία του απότηστιγμή αυτήκαι μετάσε συνάρτηση με την πα ρουσίατουαυτοκινήτου τουεφεσείοντα. 200 2ΑΛΛ. g Καχόψητοςν. Αστυνομίας Σύμφωναμετηνκατηγορούσααρχήο εφεσείων προσπάθησεκι' εκείνος να προσπεράσει το φορτηγό με αποτέλεσμα να συγκρου σθείστη λανθασμένηπλευράτουδρόμου μετοόχηματουπαραπονουμένου, ενώ σύμφωνα με την υπεράσπιση ο παραπονούμενος στην προσπάθεια του να επανέλθει στην άσφαλτο συγκρούστηκε με το αυτοκίνητο του εφεσείοντα πουήτανστην κανονικήπλευρά τουδρόμου. 10 Το Πρωτόδικο Δικαστήριο βρήκε ένοχο τον εφεσείοντα για οδήγηση αυτοκινήτου χωρίς τη δέουσα επιμέλεια και προσοχή. Δεν του επέβαλε ποινή αλλά τον διάταξε να πλήρωση μόνο τα έξοδατης δίκηςλόγω τραυματισμούτουκαιολικήςκαταστροφής του αυτοκινήτουτου. jc Ο λόγος της έφεσης ήταν ότι η καταδίκη του εφεσείοντα ήταν λανθασμένη γιατί το πρωτόδικο Δικαστήριο παρέλειψε να λάβει υπόψηκαιαξιολογήσει και/ήεκτίμησα ορθάτοσύνολο της μαρτυ ρίαςκαι/ήπαρέλειψε νααξιολογήσει τηναπόφασητου. Το Ανώτατο Δικαστήριο αποδέκτηκετην έφεση και αποφάνθη κεότι: 20 25 30 ->c ^ 40 1) Ηκαταδικαστικήαπόφαση ήταναποτέλεσμα αξιολόγησης προφορικής μαρτυρίαςμόνο,χωρίςνα ληφθήυπόψη οποιαδήποτε πραγματική μαρτυρίαόπωςστην παρούσαυπόθεση ήτανοι ζημιές τωναυτοκινήτων. 2) Ηπαρουσίαμάρτυραστη σκηνήτου δυστυχήματοςθεωρή θηκεδεδομένηυπό του πρωτόδικουΔικαστηρίου παρ' όλη τη σύγκρούση μαρτυρίας,και είχε σαν αποτέλεσμα τηλανθασμένη καθο δήγησητου. 3) Η μαρτυρίατου εμπειρογνώμονα εσφαλμένααπορρίφθηκε από το πρωτόδικο Δικαστήριο. Η μαρτυρία αυτή ήταν η μόνη μαρτυρία που είχε σχέση με τις ζημιές των αυτοκινήτων και που υπό τις περιστάσεις θαμπορούσανναθεωρηθούν ως ημόνη πραγ ματικήμαρτυρίαστην υπόθεση. Επίσηςστέρησετο Δικαστήριο τη δυνατότητα αξιολόγησης μαρτυρίας αναφορικά με την θέση του σημείου στο οποίοκτυπήθηκετοόχηματου εφεσείοντα. 4) Ηεσφαλμένη καθοδήγησηαναφορικά μετημαρτυρία,η παράλειψη λήψηςυπόψηπεριστάσεων ουσιωδών γιατην αξιολόγηση της μαρτυρίας και η ανεπαρκής αιτιολογία της απόρριψης της μαρτυρίας του εμπειρογνώμονα επιβάλλουν την επέμβαση του Εφετείουσταευρήματαπουκατάληξετο πρωτόδικοΔικαστήριο. Για όλους τους πιο πάνω λόγους η έφεση επιτρέπεται και η απόφασητουπρωτόδικουΔικαστηρίου παραμερίζεται. Το Εφετείο έχει εξουσία να διατάξει επανεκδίκασητηςυπόθε σης . Κλασσική περίπτωση είναι όπουδιαπιστώνεται λανθασμένη νομική καθοδήγηση νοουμένου ότι η μαρτυρία θα μπορούσε με 201 Κακόψητοςν.Αστυνομίας
(1991)βάσητονόμοναστηρίξεικαταδίκη. Στην παρούσαυπόθεση δεν έχει γίνει τέτοια διαπίστωση.Το Ανώτατο Δικαστήριο σταθμίζοντας όλα τα σχετικά στοιχεία συ μπεριλαμβανομένου και του μεγάλου χρονικού διαστήματοςπου απαίτησεη πρώτηδίκηχωρίς ναεπιβληθεί ποινήαλλάμόνοη κα- 5 ταβολήτωνεξόδων τηςδίκηςέκρινεότι δενθαήτανορθόνα υπο βληθείοεφεσείων στηνταλαιπωρίαεπανεκδίκασηςτηςυπόθεσης. Ηέφεσηεπιτρέπεται.Οκατηγορούμε νος αθωώνεταικαιαπαλλάσσεται. υ Υποθέσειςπον αναφέρθηκαν: Papadopoulosv. Stavrou
(1982)1 C.LJi. 321; KkafavKalorkotis
(1982)1 C.L.R. 372; Polykarpou vPolykarpou
(1982)1 C.LJi. 182; Karmouh νΑγαπίου
(1989)1ΑΛΛ. (Ε)377; ΠίτσιλλοννΕυγενίου
(1989)1ΑΛΛ. (Ε)691; 15 Μανρίδηςν Dharaghji και άλλον (Πολιτική Έφεση 7617 ημερ. 30.11.90); ΔεσπότηςνΑστυνομίας
(1990)2ΑΛΛ. 287; ReidνQueen[1979]2All ER 904; PieiidesνRepublic
(1971)2C.LJi.263; CharalambousνRepublic
(1985)2C.LM.
- 'Εφεσηεναντίον της καταδίκης. Έφεση εναντίον της καταδίκης από τον ΣάββαΚακόψητοοοποίοςβρέθηκε ένοχος στις25Απριλίου» 1989από το Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού (Αριθμός Ποινικής 25 Υπόθεσης 20030/87)στην κατηγορία ότι οδηγούσε χωρίς την δέουσα επιμέλεια και προσοχή κατά παράβαση των άρθρων8και 19του Περί Μηχανοκινήτων Οχημάτωνκαι Τροχαίας ΚινήσεωςΝόμου,1972 (Νόμος86/72) και κατα δικάστηκε από τον Παμπαλλή, ΕΛ. στην πληρωμή των 30 εξόδωνπουανέρχονταισε£53.-χωρίςναεπιβληθείκαμιά ποινή. 202 20 2 ΑΛΛ. Κακόψητοςν. Αστυνομίας Κ.Μ. Χατζηπιέρας, γιατον Εφεσείοντα. Σ. Μάτσας, Δικηγόρος της Δημοκρατίας Λ, για την Εφεσίβλητη. Cur. adv.vult. 5 10 15 • ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ Δ.:Τηναπόφαση τουΔικαστηρίου θαδώσει οΔικαστήςκ.Κωνσταντινίδης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ. Δ.: Ο εφεσείων βρέθηκε ένοχος για οδήγηση αυτοκινήτου χωρίς τη δέουσα επιμέλεια και προσοχή. Υποστηρίζει ότι η καταδίκητου ήταν λανθασμένηγιατίτοπρωτόδικοδικαστήριο"παρέλειψεναλάβει υπόψη και αξιολογήσει και/ή εκτιμήσει ορθά το σύνολο της μαρτυρίας,και7ήπαρέλειψε νααιτιολογήσει τηναπό φασητου." Οιγενικές συνθήκεςκάτωαπότιςοποίεςέγινε τοατύχημαπου οδήγησε στη δίωξη του εφεσείοντα είναι παρα δεκτές. ΟΕφεσείων οδηγούσε το αυτοκίνητοτου με αριθ μό εγγραφής JJ052, στο κύριο δρόμο Λεμεσού-Πλατρών. Ηταν το τρίτο στη σειρά των οχημάτων που κινούνταν προςτην ίδιακατεύθυνση. 20 Είναι παραδεκτό ότι το αυτοκίνητο που προηγείτο εκείνου του εφεσείοντα, προσπέρασε το πρώτο στησειρά φορτηγό με αριθμό εγγραφής EC428 και απομακρύνθηκε όταν απότηναντίθετηκατεύθυνσηπλησίαζετο αυτοκίνη το του παραπονούμενου με αριθμό εγγραφής ΕΑ
- 25 · Όλοι,,λίγο ήπολύ,είδαν το αυτοκίνητοτουπαραπονού μενου να παρεκκλίνει προς το αριστερό κράσπεδο του δρόμουγιανααποφύγειτηνσύγκρουση μετοαυτοκίνητο που προσπερνούσε αντικανονικά. Η κρίσιμη διαφωνία αναφερόταν στη πορεία του από τη στιγμή εκείνη και 30 μετά, σε συνάρτηση με την πορεία του αυτοκινήτου του εφεσείοντα. Σύμφωνα με την κατηγορούσα αρχή, ο εφεσείοντας προσπάθησε και εκείνοςναπροσπεράσειτο φορτηγό, με 203 Κωνσταντινίόης, Δ. Καχόψητοςν.Αστυνομίας
(1991)αποτέλεσμα να συγκρουσθεί στη λανθασμένη πλευρά του δρόμου σε σχέσημε τηνπορείατου μετο αυτοκίνητο του παραπονούμενου που στο μεταξύ επανήλθε στην άσφαλ το. Σύμφωναμετην υπεράσπιση,οπαραπονούμενος,στη προσπάθεια του να επανέλθει από το κράσπεδο στην 5 άσφαλτο,συγκρούσθηκε μετοαυτοκίνητο του εφεσείοντα πουήτανκανονικάστηνπλευράτου. Επιπρόσθετα προς τον παραπονούμενο και τον εφε σείοντα κατάθεσανως μάρτυρες των συνθηκών κάτω από τις οποίες έγινετοδυστύχημα,yta τηνκατηγορούσααρχή 10 ο Γ. Κούσης και για την υπεράσπιση ο Ι. Σωτηρίου. Ο Γ. Κούσης εμφανίστηκε ν' ακολουθούσε με το αυτοκίνητο του τον εφεσείοντα. Ο Ι. Σωτηρίου ήταν ο οδηγός του φορτηγού που, σύμφωνα με την κατηγορούσα αρχή,επι χείρησε να προσπεράσει ο εφεσείων. Στην απόφασητου 15 πρωτόδικουΔικαστηρίου γίνεται αναφοράσεπραγματική μαρτυρία και στη νομολογία αναφορικά με τη σημασία της σε υποθέσεις αυτής της φύσης. Στο τέλος όμως δεν εξειδικεύθηκε κάποιο στοιχείο που θα μπορούσε ναθεω ρηθείότι ανταποκρίνεταιστον όροαυτό.Ημαρτυρίαπου 20 υπάρχει δεν βοήθησε στον προσδιορισμό του σημείου της σύγκρουσης. Τα διάφορα υλικά που βρέθηκαν στην άσφαλτο,σύμφωνα με τηναπόφαση,καταλάμβαναν αρκε τά μεγάλη έκταση καιτααυτοκίνητακατάληξανσεθέσεις αρκετάμακριάαπό τηνπεριοχήτηςσύγκρουσης. Ως είδος 25 πραγματικής μαρτυρίας θα μπορούσαν να θεωρηθούν οι ζημιές που είχαν υποστεί τα αυτοκίνητα. Σε σχέση με αυτές ηυπεράσπιση κάλεσετον εμπειρογνώμονα Ν. Μαρκουλλή, τη μαρτυρίαόμως του οποίου απόρριψε τοπρω τόδικο Δικαστήριο. Στηνπραγματικότητα,η καταδικαστι- 30 κή απόφαση ήταν το αποτέλεσμα της αξιολόγησης της προφορικήςμαρτυρίας. Το πρωτόδικο Δικαστήριο σχολίασε αρνητικά συγκε κριμένα σημεία της μαρτυρίας του παραπονούμενου. Ση μείωσεπως δεν τον εντυπωσίασε, αναφέρθηκεστο ενδια- 35 φέρον που φυσιολογικά είχε στην έκβαση της δίκης και εξειδίκευσε την αμφιταλάντευση του αναφορικά με το κατά πόσο οδήγησε ήόχι το αυτοκίνητοτου στο αριστερό 204 2ΑΛΛ. 5 10 15 20 25 30 35 Καχόψητοςν.Αστυνομίας Κωνσταντινίοης,Δ. κράσπεδο του δρόμου. Αποδέκτηκε όμως τη μαρτυρία του γιατί κατά τα άλλα "ήταν πειστικός και η μαρτυρία του ήταν συνακόλουθη με τη μαρτυρία του ΜΚ3", τον οποίο χαρακτήρισε ως φυσικό και σταθερό στις απαντήσεις του και ως μάρτυραπου έκαμε εξαιρετική εντύπωση στο Δικαστήριο. Πρόκειται για τον Γ. Κούση, ο οποίος, όπως κατάθεσε,ακολουθούσε τοαυτοκίνητο του εφεσείο ντα.Μεδυολόγια, ισχυρίστηκε ότιείδετονεφεσείοντανα ακολουθεί το προπορευόμενο αυτοκίνητο για ναπροσπεράσει.και αυτός το φορτηγό,με αποτέλεσμα να συγκρου στεί μετοαυτοκίνητοτουπαραπονούμενουπουμετάτην παρέκκλιση τουστοκράσπεδοβρέθηκεστην κανονικήτου πλευράμέσαστηνάσφαλτο. Η αξιοπιστία του Γ. Κούση ήταν κεντρικό θέμα στη δίκη. Πέρααπ' όσα συνδέθηκαν μετους επί μέρους ισχυ ρισμούς του Γ. Κούση, όπως προκύπτει από τη γραμμή της αντεξέτασης, ήταν βασικήθέσητης υπεράσπισης πως ο μάρτυραςαυτόςστηνπραγματικότηταδενήτανκανστη σκηνήτου δυστυχήματος. Οεξεταστής της υπόθεσης Αστ. Φ.Πέτρου κατάθεσε πως δεν είδε στη σκηνή ούτε τον Γ. Κούση ούτε το αυτοκίνητο του. Κατάθεσε πωςστο κάλε σμα του για αυτόπτες μάρτυρες ανταποκρίθηκε μόνο ο Ι. Σωτηρίουτονοποίοκαιοδήγησεστοναστυνομικό σταθμό για τη λήψη κατάθεσης. ΟΓ. Κούσης ισχυρίστηκε ότι όχι μόνο είδε αλλά καισυνομίλησεμετον εξεταστήαναφορι κά με την υπόθεση. Ο εξεταστής ενδιαφέρθηκε, είπε, να πληροφορηθεί ποιοι ήταν μάρτυρες της σύγκρουσης. Του ανάφερεπωςείχεδει το δυστύχημακαιπροθυμοποιήθηκε να"δώσει κατάθεση.Οεξεταστής όμως αφούσημείωσε τα στοιχεία τηςταυτότηταςτου,τουείπεπωςδενχρειαζόταν ναδώσει κατάθεσηεπειδή"έπιασε απότονάλλο". Τηδική του κατάθεση την έδωσε στον αστυνομικό σταθμό 14 μέρεςαργότερα. Ενώη θέση της υπεράσπισης ωςπροςτηνπαρουσίαή μήτου μάρτυραΓ. Κούση στησκηνήπροκύπτει πωςαπα σχόλησετοπρωτόδικοΔικαστήριο,φαίνεταιπωςητελική τουκατάληξησεσχέση μετοσημείο αυτόδενήταντοαπο τέλεσμα της στάθμισης των στοιχείων που υπήρχανόπως 205 Κωνσταντινίοης,Δ. Καχόψητοςν.Αστυνομία
(1991)τα συνοψίσαμε. Το πρωτόδικο Δικαστήριο δεν φαίνεται να έστρεψε την προσοχή του προς την κατεύθυνση της πλήρους σύγκρουσης μεταξύ της μαρτυρίαςτων δυο από τους τρεις μάρτυρες κατηγορίας σε σχέση με το σημείο αυτό.Πρέπεινα.σημειώσουμε εδώότιτοπρωτόδικοΔικά- 5 στήριο απόρριψε τη μαρτυρίατου εξεταστή τηςυπόθεσης έχοντας όμως υπόψητην προχειρότητα καιτησπουδήμε τηνοποία,όπωςαναφέρεταιστηναπόφαση,διερεύνησε το δυστύχημα. Η αιτιολογία αυτής της αξιολόγησης είχε σχέση με τις μετρήσεις και τις παρατηρήσεις του στη 10 σκηνήκαι όχι με το δυνητικάδιαφορετικόθέματου κατά πόσο ημαρτυρίατου εξεταστή ωςπροςτηπαρουσίατου Γ. Κούση στη σκηνήήτανψευδής. Εφόσον επεκτεινότανο προβληματισμός καισε σχέσημεαυτήτηνπτυχή,σίγουρα θα συνεξεταζόταν και ηπειστικότητα του ισχυρισμού του 15 Γ. Κούση σύμφωνα με τον οποίο ο εξεταστής τηςυπόθε σης ενώζήτησε ναπληροφορηθεί ποιοι είδαντοδυστύχη μα μόλις ανταποκρίθηκε τον πληροφόρησε πως δεν τον χρειαζόταν.Τασημειώνουμε αυτά όχι γιαναεκφράσουμε οποιαδήποτε άποψηαναφορικάμε το ποιο θαέπρεπε να 20 ήταν το αποτέλεσμα μιας τέτοιας αξιολόγησης αλλά ως σχετικά με τον τρόπο αντιμετώπισης του ζητήματος της παρουσίαςτουΓ.Κούσηστη σκηνή. Οπως αναφέραμε, ενώπιον του πρωτόδικου Δικαστη ρίου βρισκόταν και η μαρτυρία του Ι. Σωτηρίου οδηγού 25 τουφορτηγούπουφερότανναεπιχείρησε ναπροσπεράσει ο εφεσείων. Συνοψίζονταςτημαρτυρίατουτοπρωτόδικο Δικαστήριο σημειώνει πως σε σχετική ερώτησηαπάντησε ότι θυμόταν την ύπαρξη στη σκηνή κάποιου Γ. Κούση ο οποίος τηλεφώνησε στην αστυνομία και την πυροσβεστι- 30 κή. Σεάλλο σημείο της απόφασηςσημειώνεται πως,σύμ φωναμετον ίδιο μάρτυρα,ο Γ.Κούσης εμφανίστηκεμετά απόπερίπουέναλεπτό απότη στιγμήπουέβγαλε(οΙ. Σω τηρίου)τονκατηγορούμενο απότοαυτοκίνητοτου. Οπως όμωςδέκτηκε ενώπιον μαςκαιοεκπρόσωποςτηςκατηγο- 35 ρούσας αρχής,ο Ι. Σωτηρίου δεν είπε κάτι τέτοιο. Είπε ακριβώς το αντίθετο. Τόσο κατάτην κυρία εξέταση όσο και σε απάντησηστις επανειλημμένες σχετικές ερωτήσεις που τουυποβλήθηκανκατάτηναντεξέτασητου, αρνήθηκε 206 2Α.Α.Α. Κακόψητοςv. Αστυνομίας Κωνσταντινίοης,Δ. επίμονα τηνπαρουσίατου Γ. Κούση στη σκηνήσε οποιο δήποτεστάδιο. Σύμφωναμετημαρτυρία,άλλος ήτανπου τηλεφώνησε στηναστυνομίακαιτηνπυροσβεστική. 5 10 15 20 25 Ο δικηγόρος του εφεσείοντα επεκτάθηκε σ' όλα όσα σχετίζονταν με τα συμπεράσματα του πρωτόδικου Δικα στηρίου αναφορικάμετην αξιοπιστίατων μαρτύρωνπου κλήθηκαν.Ητανη εισήγηση τουπως δενήτανδικαιολογη μένηη απόρριψη της μαρτυρίας του εφεσείοντα και των μαρτύρωνπουκάλεσε, θεωρούμε αρκετόνα αναφερθούμε μόνο σταόσασχετίζονται μετημαρτυρίατου εμπειρο γνώμονα Ν.Μαρκουλλή.ΟΝ.Μαρκουλλήςκατάθεσεπως απότην επιθεώρηση του αυτοκινήτου του εφεσείοντα κα τάληξε στο-συμπέρασμα πως κτυπήθηκε στο πλευρό στη θέση του μπροστινού δεξιού τροχού και όχι μπροστά. Υποστηρίζει ο εφεσείων πως αν γινόταν δεκτή αυτή η μαρτυρίαθαενισχυόταν ηεκδοχήτης υπεράσπισης. Ο Ν. Μαρκουλλής μαζί με τις φωτογραφίες του αυτοκινήτου του εφεσείοντα παρουσίασε στο Δικαστήριο και άλλες, δυοόπωςμαςεξηγήθηκε,πουδεν είχανσχέσημετηνυπόθέση. ΤολάθοςαυτότοπρωτόδικοΔικαστήριο τοαπόδω σε σε προχειρότητα και έκρινε πως για το λόγο αυτόδεν έπρεπεναδώσει βαρύτηταστη μαρτυρίατου εμπειρογνώ μονα.Όπωςεπισήμανε όμως οδικηγόρος του εφεσείοντα, δεν είχε αμφισβητηθεί ούτε η αξιοπιστία του μάρτυρα ούτε ηεγκυρότητα των συμπερασμάτων στα οποίακατά ληξε.Πραγματικά,με τησύντομη αντεξέταση στην οποία υποβλήθηκε, απλώς επιζητήθηκε να εναρμονιστεί το συ μπέρασματου μάρτυρακαιμε εκδοχήόχι απαραίτηταευ νοϊκήγιατον εφεσείοντα. 30 Είναι μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις πουεπεμβαί νει τοεφετείοσταευρήματασταοποίακαταλήγειτοπρω τόδικο Δικαστήριο μεβάσητηναξιοπιστία των μαρτύρων που κατάθεσαν ενώπιον του. Για τις ανάγκες της υπόθε σης αυτήςείναι αρκετόνασημειώσουμεπως η εσφαλμένη 35 καθοδήγηση αναφορικά με τη μαρτυρία, η παράλειψη λήψης υπόψηπεριστάσεων ουσιωδών για την αξιολόγηση της μαρτυρίαςαλλά και ηανεπαρκήςαιτιολογία της κρί σης αναφορικάμε την αξιοπιστία των μαρτύρων,αποτε207 Κωνσταντινίδης,Δ. Κακόψητοςν.Αστυνομίας
(1991)λούν περιπτώσεις η διαπίστωση των οποίων επιβάλλει την επέμβαση του Εφετείου (Βλέπε Papadopoulos ν. Stavrou
(1982)1 CLR 321,Kkafav. Kalorkotis
(1982)1 CLR 372,Polycaipou v. Polykarpou
(1982)1 CLR 182, RamezKaranouh v. Μαρω Αγαπίου και άλλον,
(1989)1 5 Α.Α.Δ. (Ε) 377, ΜόδεστουΠίτσιλλου ν.ΔημητράκηΕυγε νίου
(1989)1 ΑΛΑ. (Ε)691, Φοίβος Μαυρίδης v.Rima J. Dharaghjixai άλλονΠολιτική Έφεση 7617της30.11.90). Στην υπόθεση αυτή, η καταδίκητου εφεσείοντα ήταν στην ουσία το αποτέλεσμα της αποδοχήςτης μαρτυρίας 10 του Γ. Κούση. Το μέρος όμως της απόφασης αναφορικά με το κρίσιμο ζήτημα της παρουσίας του Γ. Κούση στη σκηνήείναι αντίθετομετημαρτυρία.ΤοπρωτόδικοΔικα στήριοπαίρνοντας ωςδεδομένη, όπωςπροκύπτει,την πα ρουσίατου,δεναξιολόγησε τουςαντικρουόμενους ισχυρι- 15 σμούςπάνωστοθέμακαιβέβαιαδενέστρεψετηνπροσοχή του ούτε και προς το γεγονός ότι η μαρτυρία του Γ. Κούση ήτανκατευθείαν αντίθετηκαι μετημαρτυρία του πρώτου μάρτυρα κατηγορίας που ήταν ο εξεταστής της υπόθεσης. Το πρωτόδικο Δικαστήριο καθοδηγήθηκε 20 εσφαλμένα ως προ τη μαρτυρία και η τελική του κρίση πάνωστοζήτημαείναιτρωτή. Πέρααπ'αυτά,ηαιτιολογία της απόρριψηςτης μαρ τυρίας του εμπειρογνώμονα που κάλεσε η υπεράσπιση, δεν είναι επαρκής. Η πρόσδοση στο λάθος τηςπαρουσία- 25 σης δυοφωτογραφιώνπουδενσχετίζονταν μετην υπόθε ση, σημασίας τέτοιας που οδήγησε στην, χωρίς άλλο, απόρριψη τηςμαρτυρίας τουεμπειρογνώμονα στοσύνολο της,ήτανεσφαλμένη.Πολύπερισσότερο,αφού, όπως ανα φέραμε,δεν είχεκαναμφισβητηθεί ημαρτυρίατου εμπει- 30 ρογνώμονα απότην κατηγορούσα αρχή. Ηαπόρριψη της μαρτυρίαςτου εμπειρογνώμονα αφαίρεσεαπότο αποδει κτικό υλικό το μόνο στοιχείο πουθαμπορούσε ενδεχομέ νως ναθεωρηθεί ως είδος πραγματικήςμαρτυρίαςκαιεν πάσηπεριπτώσει στέρησε απότο πρωτόδικο Δικαστήριο 35 τη δυνατότητααξιολόγησης της μαρτυρίαςτου Γ. Κούση αλλάκαιτωνάλλων μαρτύρωνκαιμεβάσητη θέση το ση μείοστοοποίο κτυπήθηκετοαυτοκίνητο τουεφεσείοντα, 208 2Α.Α.Δ. Κακόψητοςν. Αστυνομίας Κωνσταντινίδης,Δ. όπως το προσδιόρισε ο εμπειρογνώμονας. Η πρόβλεψη αναφορικά με το ποια θα ήταν η απόφασητου πρωτόδι κου Δικαστηρίου αν προσεγγιζόταν ορθά η μαρτυρία δεν είναιδυνατή. 5 10 15 20 25 30 35 Για τους πιο πάνωλόγους ηκαταδικαστική απόφαση πρέπει ναπαραμεριστεί. Το Εφετείο έχει εξουσία να διατάξει την επανεκδίκαση της υπόθεσης. Στην υπόθεση Ιωάννης Κώστας Δεσπό της ν.Αστυνομίας
(1990)2 Α.Α.Δ.287, ο Δικαστής Πικής αφούαναφέρθηκεστη νομολογία αναφορικάμε τις αρχές με βάση τις οποίες το Εφετείο ασκεί την εξουσία του να διατάξει την επανεκδίκασημιας υπόθεσης κατάληξε μετα ακόλουθα: "Η επανεκδίκασηδεν είναι ούτε πρέπει νακαταλήγει σε μέσογιατηνπαροχήδεύτερης ευκαιρίαςστην Κατηγο ρία να αποδείξει την υπόθεση. Ηνομολογία διαφωτί ζει ως προς τους παράγοντες οι οποίοι λαμβάνονται υπόψηστην άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του δι καστηρίου. Ητελικήαπόφαση εξαρτάταιαπότην εξισορρόπηση δύοεξίσουουσιωδών παραγόντωνγιατην απονομή ίης δικαιοσύνης: την ευχερή διασφάλιση των συμφερόντων του κατηγορουμένου που συνηγορούν κατά κανόναυπέρτης αποφυγήςτης δυσχέρειας αντι μετώπισης δεύτερης δίκης,αφενός,και των συμφερόντων του δημοσίου γιατην αποτελεσματική εφαρμογή του νόμου, αφετέρου." Δεν είναι δυνατό να προκαθοριστούν οι περιστάσεις κάτωαπότις οποίες δικαιολογείται διαταγήγιαεπανεκδί καση. Κλασσικήείναι ηπερίπτωσηκατά την οποία διαπιστώνεται λανθασμένη νομικήκαθοδήγησηνοουμένου ότι η μαρτυρίαθαμπορούσε μεβάσητονόμο ναστηρίξεικατα δίκη.(Pierides v.Republic
(1971)2 CLR263, Charalambous v.Republic
(1985)2 CLR97). Στην υπόθεση Reid v. Queen [1979]2 All ER 904, αναφέρθηκε αριθμός σχετικών παραγόντων. Δεν πρόκει209 Κωνσταντινίδης,Δ. Καχόνητοςν.Αστυνομίας
(1991)ται βέβαιαγια εξαντλητικό κατάλογο και δενχρειάζεται νααπαριθμήσουμεόλους τουςπαράγοντεςπουαναφέρθη καν. Σημειώνουμε πως η σοβαρότητα της υπόθεσης, η διάρκειακαιηπολυπλοκότητατηςδίκηςπουέγινε,οχρό νος καιταέξοδαπουθααπαιτηθούν γιατηδεύτερηδίκη, 5 είναι μερικοί απόαυτούς. Στην παρούσα υπόθεση δεν βρισκόμαστε μπροστά σε λανθασμένηνομικήκαθοδήγηση. Η πρώτηδίκη,όπως πα ρατήρησεκαιτοπρωτόδικοΔικαστήριο,απαίτησεμεγάλο χρονικόδιάστημα.Στοτέλοςδενεπιβλήθηκεστονκατηγο- 10 ρούμενο ποινή αλλά διατάχθηκε να πληρώσει μόνο τα έξοδα της δίκης επειδή αποτέλεσμα του δυστυχήματος ήτανοτραυματισμόςτουκαιη ολικήκαταστροφή τουαυ τοκινήτουτου. Αφού σταθμίσαμε όλα τα σχετικά στοιχεία, κρίνουμε πως δεν θα ήταν ορθό να υποβληθεί ο κατηγορούμενος στην ταλαιπωρίαμιαςδεύτερηςδίκης. 15 Η έφεση επιτρέπεται. Οκατηγορούμενος αθωώνεται καιαπαλλάσσεται. Έφεσηεπιτρέπεται. 210