2Α.ΑΛ. 26Σεπτεμβρίου, 1991 [ΠΙΚΗΣ,ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ, ΑΡΤΕΜΗΣ.Δ/σχες] ΜΙΧΑΗΛ ΣΑΡΙΔΗΣΑΛΛΩΣ ΜΑΙΚ, Εφεσείων, ν. ΤΗΣ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ, Εφεσίβλητης. (ΠοινικήΈφεσηΑρ. 5490). 5 10 15 Ποινή — Αμελής οδήγηση κατά παράβαση τωνΆρθρων 8 και 19 του Περί Μηχνοκινήτων Οχημάτωνκαι Τροχαίας Κινήσεως ΝόμουΝ. 86/72.Οκατηγορούμενοςβαρυνόταν μετρειςπροηγούμενες κατα δίκες μέσα σε δύο χρόνια για παρόμοια αδικήματα και του είχαν επιβληθείχρηματικές ποινές — ΤοΔικαστήριο τον καταδίκασεσε πρόστιμο ΛΚ300, αποστέρηση του δικαιώματος οδήγησης για 6 μήνες καιδέσμευσημεεγγύησηΛΚ 1,000.- γιαδύοχρόνια. Λέξεις και Φράσεις— "Ειδικοίλόγοι" — Οόροςέχει δύο έννοιες την τεχνικήκαι τηνευρύτερηέννοια — Για ναδιαπιστωθεί κατά πόσο δικαιολογείται αποστέρηση της αδείας ο όρος χρησιμοποιείται υπό την ευρύτερη του έννοια που είναι συνυφασμένημε τηναξιο λόγηση τωνγεγονότων. Απόδειξη — Μαρτυρία της Κατηγορούσης Αρχής που κατατίθεται στο Δικαστήριο πριν τηντροποποίηση τηςαπάντησης του κατηγορουμένου — Ποίαηαποδεικτικήτηςαξία. Συνταγματικό Δίκαιο — ΣύνταγμαΆρθρο 12.3— Ηποινή πρέπει να είναι ανάλογηπρος τηβαρύτητα τουαδικήματος. 20 9« α . Ο εφεσείωνπροσέγγισεδιάβαση πεζών σιη Λεμεσό μεμεγάλη ταχύτητα και τη διέβηενώ η παραπονούμενη τη διασταύρωνε με αποτέλεσμανατηκτυπήσηπροκαλώνταςτηςκακώσεις. Οκατηγο ρούμενος μετάτοπέραςτηςυπόθεσηςτηςΚατηγορίαςάλλαξε την απάντησητουκαιπαραδέκτηκεενοχή. Εφεσίβαλε την επιβληθείσα ποινήσαν έκδηλα υπερβολικήστο σύνολοτηςκαισανεσφαλμένηωςπροςτηναποστέρησητηςαδείας ^ Χθή^Ί""Ιζοποίας όπως ισχυρίσθηκε ήταν πρωταρχικήςανάγκης λόγωτηςεργασίαςτου. Το ΑνώτατοΔικαστήριο απέρριψε την έφεσηκαιαποφάνθηκε ότι: 465 Σαρίδης ν.Αστυνομίας
(1991)- Ηβαρύτητατου αδικήματοςκαθορίζει την ποινήσύμφωνα με τις διατάξεις του Αρθρου 12.
- του Συντάγματοςκαι περιλαμ βάνει τόσο τα γεγονότα που προσδιορίζουν την σοβαρότητα του εγκλήματος όσο και εκείνα πουάπτονταιτων προσωπικώνσυνθη κών του παραβάτη. 5
- Το πρωτόδικο Δικαστήριο χρησιμοποίησε τον όρο "ειδικοί λόγοι" με την ευρύτερη του έννοια αναφορικάμετο θέματης απο στέρησης τηςάδειαςτου εφεσείοντα. Η παραδοχή της κατηγορίας μετά την ακρόαση της μαρτυρίας τηςκατηγορούσης Αρχήςαποκαλύπτειαποδοχήουσιωδών γεγονότων που στοιχειοθετούσαν σύμφωνα με τη μαρτυρία την αμέλεια του εφεσείοντα. 10
- Ηδέσμευσημε εγγύηση στην προκείμενη περίπτωση κρίνε ται σαν εύλογα δικαιολογημένο τιμωρητικό μέτρο παρόλοπουδεν είναι σύνηθες σε συνδυασμό μετις άλλες δύο επιβληθείσες μορφές 15 ποινής.
- Ηάδειαοδηγού αποτελεί επίκτητο δικαίωμα,ηάσκηση του οποίου είναι συνυφασμένη με τους όρους που θέτει ο νόμος για τηνοδικήασφάλειακαιπουσττινπροκειμένη περίπτωσηηαποστέ ρησητηςδεν είναι μόνο επιτρεπτήαλλάενδεχομένως και επιβεβλη- • 20 μένη. Ηέφεση απορρίπτεται. Υποθέσεις που αναφέρθηκαν: ConstmtinidesνPolice
(1988)2 C.L.R. 18; NicosiaPolice νAhmed, 3R.S.C.C 5ft 25 Mirachis νPolice
(1965)2 C.LR. 28; KeravnosνPolice
(1980)2 C.LR. 78; Philippou νRepublic
(1983)2 C.LR. 245; Αντωνίου νΑστυνομίας,
(1989)2AAA. 299; Louroutziatis νRepublic
(1983)2 C.L.R. 125. 'ΕφεσηεναντίονΠοινής. Έφεση εναντίον της ποινής από τον Μιχαήλ Σαρίδη άλλως Μάΐκ ο οποίος βρέθηκε ένοχος στις 25 Ιουνίου, 1991 από το Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού, (Αριθμός Ποινικής Υπόθεσης 41256/90)στην κατηγορίαγια αμελή 35 466 30 2 AAA. 5 10 Σαρίόηςv.Αστυνομίας οδήγηση κατά παράβασητων άρθρων 8 και 19 του Περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Νόμου του 1972 (Νόμος 86/72) και καταδικάστηκε από Χριστοδούλου, Προσ. Ε.Δ. ναπληρώσει £300.- πρόστιμο, του στερήθηκε η ικανότητα να κατέχει άδεια οδηγήσεως για 6 μήνες καιδεσμεύτηκε με εγγύηση £1,000.- για2χρό νια νατηρεί τουςΝόμουςκαιτους Κανονισμούς τηςτρο χαίας. Γ. ΤριανταφυλλίδηςκαιΧ. Μαλαχτός,γιατον εφεσείοντα. Γ.Παπαϊίοάννον, Δικηγόρος τηςΔημοκρατίας, γιατην εφεσίβλητη. ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ: Την ομόφωνη απόφασητου Δικαστη ρίουθαδώσει ό Δικαστής Γ.Μ. Πικής. 15 ΠΙΚΗΣ,Δ.: Μετάτοπέραςτης υπόθεσης τηςΚατηγο ρίας ο εφεσείων (κατηγορούμενος) άλλαξε, με την άδεια του δικαστηρίου, την απάντηση του και παραδέχτηκε ενοχή στην κατηγορίαγια αμελή οδήγηση κατά παράβαση των σχετικών διατάξεων του Περί Μηχανοκινήτων Οχη20 μάτων και Τροχαίας Κινήσεως Νόμου (Άρθρα 8 και 19 τουΝ. $6/12)· Από τη μαρτυρία που είχε προσαχθεί προέκυψε ότι ο εφεσείων προσέγγισε με μεγάλη ταχύτητα διάβασηπεζών (στηΛεμεσό)αδιαφορώνταςγια το δικαίωμα των πεζών 25 να διασταυρώσουν το δρόμο και πλήττοντας εκείνο της παραπονουμένηςηοποίατην ώραεκείνη χρησιμοποιούσε την διάβαση, προκαλώντας της κακώσεις που επέβαλαν την μεταφοράτηςστο Νοσοκομείο. Ήτανη τέταρτη κατα δίκη του εφεσείοντα για παραβάσεις του Περί Τροχαίας 30 Νόμουμέσαστο σύντομο χρονικόδιάστηματωνδύοετών. Στις τρεις προηγούμενες περιπτώσεις είχε καταδικαστεί σε πρόστιμο για το αδίκηματης οδήγησης με υπερβολική ταχύτητα. 'Οπως ορθά επισημαίνεται στην απόφασητου Δικαστηρίου με αναφοράστις αρχές που διατυπώνονται 35 στην Constmtinidesv. Police,
(1988)2C.L.R., 18, οιπροη467 Πιχής,Δ. Σαρίδηςν.Αστυνομίας
(1991)γούμενες καταδίκεςτουεφεσείοντα αφορούσανομοιογενή αδικήματα με εκείνο της αμελούς οδήγησης, διαπίστωση που επιβάρυνετην θέσητου σε σχέση με την επιλογήκαι το ύψος τηςποινής πουθατου επιβαλλόταν.'Οπωςείναι πρόδηλο, οι χρηματικές ποινές που του είχαν επιβληθεί 5 στο παρελθόνδεν επέδρασανανασταλτικά.Η σοβαρότητα της αμέλειας του εφεσείοντα σε συνδυασμό με τιςπροη γούμενες καταδίκεςτου,οδήγησαν το Δικαστήριο ναεπι βάλει αυστηρή και πολύμορφη ποινή, προφανώς σε μια ύστατηπροσπάθειααποφυγήςποινήςστερητικήςτηςελευ- ίο θερίας.ΤοΔικαστήριοκαταδίκασετονεφεσείοντασε, (α)£300.-πρόστιμο, (β)αποστέρησητουδικαιώματοςοδήγησηςγια6μήνες, και (γ)δέσμευσημεεγγύηση£1,000.-γιαδύοχρόνιαμεόρο 15 τηντήρησητωννόμωνκαικανονισμώντηςΤροχαίας. Ηποινήπροσβάλλεται ωςυπερβολική στο σύνολοτης και εσφαλμένη ως προς την αποστέρηση της άδειας, η χρήσητηςοποίαςείναιπρωταρχικήςανάγκηςγιατη μετά βαση του εφεσείοντα απότη Λεμεσό,όπου διαμένει, στη 20 Λευκωσία, όπουεργάζεταιστο Ρ.Ι.Κ. Τοσφάλμα προέκυ ψε,σύμφωνα με το δικηγόροτου,απότηλανθασμένη κα θοδήγησητουΔικαστηρίου ωςπροςτιςσυνέπειες που επι σύρει το αδίκημα της αμελούς οδήγησης, ιδιαίτερα την πλάνη υπό την οποία τελούσε ως προς τις νομοθετικές 25 πρόνοιες για αποστέρηση της άδειας του παραβάτη.Στο σχετικό απόσπασμα τηςαπόφασης που,όπως ισχυρίζεται ο εφεσείων,αποκαλύπτειτοσφάλμα, αναφέρεται: 'Το Δικαστήριο εξετάζονταςαυτήτηνυπόθεσηοφείλει ναεξετάσει κατάπόσουπάρχουνειδικοίλόγοιγιατίνα 30 μην ασκήσει την διακριτική του εξουσία να στερήσει τονκατηγορούμενο απότην ικανότητανακατέχειή να αποκτήσειάδειαοδηγήσεως." Η διάκριση μεταξύ αδικημάτων που προβλέπουν τη 468 2Α.Α.Δ. Σαρίδη; ν.Αστυνομία; Πικής,Δ. στέρησητης άδειαςωςμέσο τιμωρίας του παραβάτηκαι αδικημάτων που αφήνουντοτιμωρητικό μέτρο στη δια κριτική ευχέρεια τουΔικαστηρίου έχει σε μεγάλο βαθμό ατονίσει ενόψει των διατάξεωντου Άρθρου 12.3 του Συ5 ντάγματος πουκαθιερώνει "τηνβαρύτητα του αδικήμα τος" ως το απαράβατο μέτρο γιατονκαθορισμό τηςποι νής.Οόρος αυτός,όπως έχει νομολογηθεί, περιλαμβάνει τόσο ταγεγονότα που προσδιορίζουν τησοβαρότητατου εγκλήματος όσοκαι εκείνα που άπτονταιτων προσωπι10 κών συνθηκών του παραβάτη (Βλ. μεταξύ άλλωνNicosia Police andDjemalAhmed, 3R.S.C.C. 50). To άρθρο12.3 έχει αμβλύνει την διάκριση μεταξύαδικημάτωνπουπρο βλέπουντηναποστέρησητηςάδειαςειδικάως μέτροτιμω ρίας του παραβάτηκαι αδικημάτωνπουαφήνουντηντι15 μωρία αυτή στην κρίση του δικαστηρίου χωρίς όμωςνα τηνέχουνκαταργήσει. Ο όρος "ειδικοί λόγοι"στο σημείο όπουαπαντάται, αν αποσπαστεί από το κείμενο της απόφασης στοσύνολο του, τείνειναδώσειτηνεντύπωσηότιοΔικαστήςλειτούρ20 γησε κάτω από εσφαλμένη εντύπωση ωςπρος τις συνέ πειες που επισύρει το αδίκημα της αμελούς οδήγησης. Είναι γεγονός ότιο όρος "ειδικοί λόγοι" έχει αποκτήσει τεχνικήέννοια(termofart)καισυσχετίζεται μεαδικήματα τα οποίαπροβλέπουν ρητάτηστέρησητης άδειας οδήγη25 σηςωςτιμωρητικό μέτρο.Η εντύπωσηόμωςαυτή ανατρέ πεται εάνεξεταστεί το πιόπάνωαπόσπασμαστο πλαίσιο του συνόλου της απόφασηςκαι ιδιαίτερατων γεγονότων με ταοποίατοδικαστήριο συναρτάτην ύπαρξηειδικών λόγων σεσυνδυασμό μετην αναφοράπουγίνεται στηνο30 μολογία. Η έννοιατουόρου "ειδικοί λόγοι",όπως προκύ πτει απόαναφορά σε αριθμό αποφάσεων (Βλ.μεταξύ άλλωνMirachis v.Police
(1965)2 C.L.R. 28και Keravnos v.Police
(1980)2C.L.R. 78)στις οποίες επιβλήθηκεποινή αποστέρησηςτηςάδειαςοδήγησηςσεσυνδυασμό μετα γε35 γονότα τηςπροκείμενης υπόθεσης, αναπόφευκταοδηγεί στο συμπέρασμαότι οόρος δεχρησιμοποιείται μετηντε χνική αλλά μετην ευρύτερη έννοια,συνυφασμένη με την αξιολόγηση τωνγεγονότων γιαναδιαπιστωθείαν δικαιο λογείται ηαποστέρησητηςάδειαςτουεφεσείοντα. 469 Πιχής,Δ. Σαρίόηςν.Αστυνομίας
(1991)'Αλλος λόγος ο οποίος, κατάτον εφεσείοντα,καθιστά τα ευρήματα τουΔικαστηρίου γιαταγεγονόταπουσυνθέ τουν το αδίκηματρωτά προκύπτει απότην αποδοχή της εκδοχής των μαρτύρων της Κατηγορίας για τις συνθήκες κάτω από τις οποίες επεσυνέβη το δυστύχημα, παρά την 5 αντίθετηάποψη τηςΥπεράσπισης, όπωςπροβλήθηκεκατά την αντεξέτασή τους. Η εισήγηση στερείται ερείσματος. Αυτή ηίδιαη παραδοχήτηςκατηγορίαςμετάτηνακρόαση της μαρτυρίας της Κατηγορούσας Αρχής, αποκαλύπτει αποδοχήτων ουσιωδών γεγονότων που,σύμφωνα με την ίο μαρτυρία, στοιχειοθετούσαν την αμέλεια του εφεσείοντα. Οι μάρτυρεςκατέθεσανότι οεφεσείων προσέγγισε τηδιά βασηπεζών με μεγάλη ταχύτητακαιτηδιέβηενώη παραπονούμενη, πουείχεπροτεραιότητα στηχρήσητης, τη δια σταύρωνε. Αυτό ήταν το στοιχείο που καθιστούσε την 15 οδήγηση του οχήματος του εφεσείοντα αμελή. Χωρίς πα ραδοχήαυτούτουγεγονότος, ητροποποίησητης απάντη σης στην κατηγορία δεν θα είχε λογική εξήγηση. Εκτός από τις διαπιστώσεις αυτές, η τροποποίηση της απάντη σης του κατηγορουμένου στην κατηγορία μετά την λήψη 20 της μαρτυρίας που θεμελιώνει την υπόθεση της Κατηγο ρούσας Αρχής δεν αποστερεί την μαρτυρία η οποίαέχει κατατεθεί της αποδεικτικής της αξίας ούτε αποκλείει το Δικαστήριο να προβεί σε ευρήματα ήνα εξάγει συμπερά σματααπόαυτή. 25 Τοτελικό ερώτημαπουπρέπεινααπαντηθείπουείναι στο επίκεντροκάθεέφεσηςπουστρέφεταικατάτουύψους ήτης μορφήςτης επιβληθείσας ποινής είναι αναυτήείναι υπερβολική. Τοκριτήριογιατονκαθορισμότηςυπερβολικότητας,εφόσονδενδιαπιστώνεταισφάλμααρχήςκαιδεν 30 υπεισέρχονται εξωγενείς παράγοντες στην επιμέτρηση της, είναι αντικειμενικό (Βλ.Philippou v. Republic
(1983)2 C.L.R. 245). Ο κ. Μαλαχτόςυπέβαλεότι η δέσμευση τουεφεσείοντα με εγγύηση αποκαλύπτει σφάλμα αρχής, δεδομένου ότι 35 αυτήη μορφήτηςτιμωρίαςδεν μπορείνασυμβιβαστείκαι δενσυμβαδίζει μετην επιβολήπροστίμουκαιαποστέρηση της άδειας.Παρόλο που ηδέσμευση με εγγύηση σε συν470 2Α.Α.Δ. Σαρίδης ν.Αστυνομίας Πιχής,Δ. δυασμό μετις άλλες δύο μορφές ποινής δεν είναι σύνηθες τιμωρητικό μέτρο, δεν συντρέχουν λόγοι αρχής που να αποκλείουν την υιοθέτηση της. Στην προκείμενη περίπτω ση εύλογα κρίνεται ως δικαιολογημένο, καθημερινή υπεν5 θύμισηστον εφεσείοντα νατηρεί τιςυποχρεώσεις πουεπι βάλλει ο Νόμος για την λελογισμένη χρήση του δικαιώματος της οδήγησης. Ηάδεια οδηγού αποτελεί επί κτητο δικαίωμα,ηάσκηση του οποίου είναι συνυφασμένη με τους όρους που θέτει ο νόμος για την οδικήασφάλεια 10 (Βλ.Αντωνίου ν.Αστυνομίας,
(1989)2Α.Α.Λ. 299). Όπως υποδεικνύεται στην Louroutziatis v. Republic
(1983)2 C.L.R. 125: 15 "...disqualification serves to emphasize that drivingis not an inherentrightbut arightexercised onlicence that may be withheld in the face of abuse of the qualifiedright.The continued exercise of therightis subject to the condition inherent in the licence to observe traffic rules and regulations as well as the rights of other users of the road", (p. 128) 20 Ηαδιαφορία του εφεσείοντα γιατην ασφάλειατηςπαραπονουμένης και η συστηματική παραβίαση των σχετι κών διατάξεωντου νόμου πουαποκαλύπτουνοι προηγού μενες καταδίκες του, καθιστούσαν την αποστέρηση της άδειας όχι μόνο επιτρεπτή αλλά ενδεχομένως και επιβε25 βλημιένη. Οι χρηματικές ποινές που του είχαν επιβληθεί στο παρελθόν απέτυχαννα σωφρονήσούν τον εφεσείοντα, οπόταν ηπροσφυγήσε δραστικότερα μέτραήτανόχι μόνο αναγκαία για την προστασία του κοινού αλλά και μέτρο αποτρεπτικόγιατον ίδιοτον εφεσείοντα. 30 Κρίνοντας τηνποινήπουτου είχε επιβληθεί στην ολό τητα της,δε διαπιστώνεται οποιαδήποτεέκδηλη υπερβολή στην τιμωρία ηοποίατου'έχει επιβληθεί, διαπίστωση που επισφραγίζει καιτηντύχητης έφεσης. Η έφεση απορρίπτεται. 471