(1991)22Οκτωβρίου1991 [ΠΙΚΗΣ. ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ/ΚΩΝΓΓΑΜΤΝΙΔΗΣ. Δ/σιές] ΑΝΔΡΕΑΣ ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣΚΑΙ ΑΛΛΟΣ, Εφεοτίων, ν. ΤΗΣ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ, Εφεσίβλητης. (Ποινικές ΕφέσειςΑρ. 5266&5267). Παράνομη είσοδος σε περιουσία με σκοπό τη διάπραξη αδικήματος κατά παράβαση των άρθρων 280 και 20 τον Ποινικού Κώδικα Κεφ.
- Επίθεσημε πρόκληση πραγματικής σωματικής βλάβηςκατά παράβαση των άρθρων 243 και 20 τον ιδίον Κώδικα. g Αξιοπιστία μαρτύρων — Ημαρτυρία πρέπει να είναι αξιόπιστη και σαφής στο σύνολο της. Απόδειξη — Ηαπόδειξη της κατηγορίας και κάθεστοιχείου πον την συνιστά βαρύνει εξ ολοκλήρου την κατηγορούσα αρχή — Δεν επι τρέπονται υποθέσεις ή εικασίες1 ως προς την ύπαρξη γεγονότων όσο εύλογες κι' αν είναι. 10 Ευφαλμένη καθοδήγηση — Στήριξη της καταδίκης πάνω στη μαρτυ ρία τον παραπονούμενον ο οποίος έκαμεκαλύτερη εντύπωση στο Δικαστήριο από τους εφεσείοντες. Εξουσία Εφετείου για επανεκδίκαση — Αρχές πον εφαρμόζονται. Αέξεις και Φράσεις — Ηφράση "μου έκαμεκαλύτερηεντύπωση" που χρησιμοποιείται συνήθωςαπό τα Δικαστήρια — Πως πρέπει να ερμηνεύεται. ^ Οι εφεσείοντες επετέθηκανεναντίον τον παραπονούμένου ενώ αντός βρισκόταν στο προαύλιο της μπυραρίαςτης συζύγου του στον Αγιο ΙίΰάννηΜαλούνταςπροκαλώνταςτου πραγματικήσω- 20 ματικήβλάβη. Οι εφεσείοντες που ήτανκαι αυτοί ιδιοκτήτεςμπυ ραρίας στο ίδιο χωριό ισχυρίσθηκαν ότι ο παραπονοΰμενος δεν έλεγετηναλήθειακαιότι εδημιοΰργησε τηνόληυπόθεσηαπό εκδι κητικάελατήρια.Το πρωτόδικοδικαστήριοαφούδέχθηκετη μαρ τυρία του παραπονούμένουσε συνδυασμό με την ιατρική μαρτυ- 25 ρία τους βρήκε ένοχους και καταδίκασετον καθένασε πρόστιμο 432 2 ΑΛΛ. Σωτηριάδης&άλλοςν. Αστυνομίας ΛΚ50.-στην πρώτηκατηγορίακαιΛΚ80.-στηδεύτερη. 5 Ηέκβασητης έφεσης αυτήςεξαρτάτοαπότοκατάπόσο υπότις συγκεκριμένες περιστάσεις θα εδικαιολογείτο ανατροπή από το Εφετείο του ευρήματοςσχετικά με τηναξιοπιστίατου παραπονούμενού πουήτανοκύριος μάρτυραςκατηγορίας. Το Ανώτατο Δικαστήριο με βάση όσα αναφέρονται πιο κάτω ικανοποιήθηκεότι υπήρχε λόγοςγια επέμβασητου, διαφωνούντος του Δικαστή Αρτεμίδη: (Α) Υπό Πική,Δ.,και Κωνσταντινίδη, Δ.: 10 15 20 25
- Η μηαποδοχήτης μαρτυρίαςτου παραπονούμένουαπότο πρωτόδικο Δικαστήριο ως προς τησειρά των γεγονότων δημιούρ γησεζήτημα αναφορικάμε το πόσο ήταν ασφαλές να διαχωρισθεί ημαρτυρίααυτήσε αξιόπιστο καιαναξιόπιστο μέρος.
- Η αποδοχή της μαρτυρίας του παραπονούμένου παρά τη δυσπιστία που εξέφρασε ο πρωτόδικος Δικαστής απέναντι του, για τον λόγο ότι του έκαμε καλύτερη εντύπωση παρά οι κατηγο ρούμενοι δεν δημιούργησε την απαραίτητηβεβαιότητα πραγματι κών γεγονότων και αποτέλεσε εσφαλμένη καθοδήγηση ως προς αυτά.
- Ημαρτυρίατης κατηγορούσας αρχήςήταναναξιόπιστηκαι ασαφής και το πρωτόδικο Δικαστήριο παρέλειψε να στρέψει την προσοχήτουστις διαφορέςπουυπήρχανστη μαρτυρίααυτή.
- Το Εφετείο δεν διέταξε επανεκδίκαση της υπόθεσης λόγω της ποιότηταςτης μαρτυρίαςαφ' ενός και λόγωτηςφύσης τωνκατηγοριών που αναφέροντανσε κατ' ισχυρισμό επεισόδιο που έγινε πριν δυόμιση χρόνια αφ' ετέρου. (Β) Υπό Αρτεμίδη, Δ.: 30 35 40
- Ο πρωτόδικος Δικαστής προχώρησε στα ευρήματα του αφού προηγουμένως συνόψισε τη μαρτυρία, την ανέλυσε και τη σύγκρινε μετηνυπόλοιπη. Επίσης έδωσελόγους γιατίαποδέκτηκε τη μαρτυρία του αστυνομικού και του γιατρού ο οποίος εξέτασε τις κακώσεις. Από όλα αυτάβγαίνει το συμπέρασμα ότι η αποδο χήτης μαρτυρίαςαυτήςδεν έγινε απλάκαι μόνο για την καλύτερη εντύπωση πουο παραπονούμενοςέκαμε στο Δικαστήριο.
- Ηφράση "μου έκαμε εντύπωση" είναι μετάφρασηστην Ελ ληνική της καθιερωμένης από τους Αγγλους Δικαστές φράσης: "Ι was impressed by the witness". Σε μετάφραση στην ελληνική δεν αποδίδε ακριβώςτο νόημα,τοοποίο όμως βγαίνει απότο κείμενο σαν σύνολο. Η φράση αυτή χρησιμοποιείται από τα Δικαστήρια Υΐα να προσδώσει δυναμική πειστικότητα στους ισχυρισμούς του μάρτυρα πουκρίνονται ως αληθείς μετάτη σύγκριση και συσχέτι ση τους με τα υπόλοιπα στοιχεία της υπόθεσης, όπως έγινε και 483 Σωτηριόδης&άλλος ν.Αστυνομίας
(1991)στην παρούσαυπόθεση. 3. Με βάσητα πιοπάνω δεν υπάρχει λόγος επέμβασης του Εφετείου στασυμπεράσματατουπρωτόδικου Δικαστηρίου. Ηέφεσηεπιτρέπεται κατά πλειοψηφία. Οι εφεσείοντες αθωώνονται καιαπαλλάσσονται. 5 Υποθέσειςπον αναφέρθηκαν: PiehdesνRepublic
(1911)2 C.L.R. 263; Charalambous νRepublic
(1985)2C.L.R. 97; Κακόψητος νΑστυνομίας
(1991)2Α.Α.Δ. 200; Reidν Queen [1979]2All E.R.904; l 0 Δεσπότη νΑστυνομίας
(1990)2Α.Α.Δ. 287. Έφεση εναντίον ΚαταδίκηςκαιΠοινής. Έφεση εναντίον τηςκαταδίκηςκαιτηςποινής απότον Ανδρέα Σωτηριάδη και άλλο οι ποίοι βρέθηκαν ένοχοι στις 7 Φεβρουαρίου, 1990 από το Επαρχιακό Δικαστήριο 15 Λευκοχιίας (Αριθμός Ποινικής Υπόθεσης 24732/89) στην κατηγορίαγια παράνομηείσοδο σεαλλότρια περιουσία με σκοπό τη διάπραξη αδικήματος κατά παράβαση των άρ θρων280και20του Ποινικού Κώδικα,Κεφ. 154καιστην κατηγορία επίθεσης μεπραγματική σωματική βλάβη κατά 20 παράβαση των άρθρων 243 και20 του Ποινικού Κώδικα και καταδικάστηκαν από Κραμβή,Ε.Δ.σε πρόστιμο £50.στην 1ηκατηγορία και£80.-στη2η κατηγορίαοκαθένας. Μ.Ξ.Ιωάννου, για τους εφεσείοντες. Γλ. Χ'Ήέτρον, Ανώτερος Δικηγόρος τηςΔημοκρατίας, 25 γιατην εφεσίβλητη. ΠΙΚΗΣ,Δ.: Συμφωνώ μετηναπόφασηπου θαδώσειο Δικαστής Κωνσταντινίδης. Ο Δικαστής Αρτεμίδης θα δώσειξεχωριστήαπόφαση. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ, Δ. Η έφεση στρέφεται κατά της 30 2ΑΛΛ. Σωτηριάδης &άλλοςν. Αστυνομίας Κων/δης,Δ. καταδίκης των εφεσειόντων Σωτήρη Σωτηριάδη και Αν δρέα Σωτηριάδη από το Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκω σίας για παράνομη είσοδο σε περιουσία τουπαραπονού μένου και επίθεση που προκάλεσε στον παραπονούμενο 5 πραγματικήσωματική βλάβη,κατάπαράβασητων άρθρων 280 και 243 του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154, αντίστοιχα. Ηκαταδίκηστηρίκτηκε ουσιαστικά στη μαρτυρία τουπα ραπονούμένου σε συνδυασμό και με την μαρτυρία ως προς τις κακώσεις που είδε στο σώμα του παρα10 πονουμένου ο γιατρός που τον εξέτασε αργότερα. Οι λόγοι της έφεσης αναφέρονται στην αποδοχή αυτής της μαρτυρίας και την απόρριψη των αντίθετων ένορκων ισχυρισμών των εφεσειόντων. Ειδικά ως προς τις κακώ σεις στο σώμα του παραπονούμένου υποστηρίχτηκε πως 15 εσφαλμένα θεωρήθηκαν πως ενίσχυαν την εκδοχή τουπα ραπονούμένου ενόψει και του ότι, σύμφωνα με την ιατρι κή μαρτυρία, θα μπορούσαν να είχαν προκληθεί και από άλλη αιτία. Ο παραπονούμενος και οι εφεσείοντες συνδέονται με 20 συγγένεια και, όπως κατέθεσαν, δεν είχαν προσωπικές διαφορές. Ομως η σύζυγος του παραπονούμένου και ο Ανδρέας Σωτηριάδης είχαν μπυραρίακαι ήταν ανταγωνι στές. Ηταν στη μαρτυρία πως ο παραπονούμενος, χρησι μοποιώντας ιδιωτικό ραδιοσταθμό δυσφήμιζε την επιχεί25 ρήση του Α. Σωτηριάδη. Η υποψία του παραπονούμένου ως προς το ελατήριο πίσω από την επίθεση που δέχθηκε και ο ισχυρισμός των εφεσειόντων ως προς το κίνητρο του παραπονούμένου να τους ενοχοποιήσει, παραπέ μπουν στην ένταση που είχε δημιουργηθεί στις σχέσεις 30 τους. Ηταν ο ισχυρισμός του παραπονούμένου πως το από γευμα της 12 Μαΐου 1989, μέσα στο προαύλιο της μπυρα ρίας της συζύγου του,δέχθηκε την απρόκλητη επίθεση των εφεσειόντων. Τααυτοκίνητα τους είχαν διασταυρωθεί στο 35 στενόδρόμο μπροστά απότημπυραρία.Πέρασε με δυσκο λία το ένα δίπλα απότο άλλο χωρίς να συμβεί ο,τιδήποτε. Ο Σ. Σωτηριάδης οδήγησε το αυτοκίνητο του προς τα πίσω και αντάλλαξαν με τον παραπονούμενο,πάντα σύμ485 Κων/όης, Δ. Σωτηριάδης&άλλοςν.Αστυνομίας
(1991)φωναμετηνεκδοχήτουδευτέρου,τιςακόλουθες φράσεις: "Σ. Σωτηριάδης: Συμβαίνει τίποτε; Παραπονούμενος: Σε ενόχλησεκανείς;Πιϊ/αινεάνθρωπετου θεού στηδουλειά σου για να πάω και εγώ στη δουλειά μου". Μετά από αυτά,που σύμφωνα με τον παραπονούμενο λέχθηκαν σε 5 ήρεμο τόνο, προχώρησε μέσα στο προαύλιο της μπυρα ρίας.Ητανέτοιμος ν' ανοίξει την πόρταόταν είδε τον Σ. Σωτηριάδη που είχε κατεβεί από το αυτοκίνητο του, να μπαίνει στο προαύλιο. Του είπε: "Αν προχωρήσεις θαει δοποιήσω την αστυνομία". Ο Σ.Σωτηριαδηςτου απάντη- 10 σε: "Ετσι ξέρεις εσύ, είσαι άντρας εσύ; μόνο οι γυναίκες φωνάζουν την αστυνομία". Ανοιξε τότε την πόρτα της Ηιπυραρΐαςγιαναδεχθεί όμως κτύπημαστην πλάτη. Παρά τιςπροτροπέςτου προςτον Σ.Σωτηριάδηναφύγει,εκεί νος συνέχισενατον κτυπά.Τον έπιασε απότο λαιμό τον 15 έριξεστο έδαφος και τον κλώτσησε. Σηκώθηκε αλλά στο μεταξύήλθεκαι ο Α. Σωτηριάδηςο οποίος τον κρατούσε ενώοΣ.Σωτηριάδηςσυνέχιζε νατον κτυπά. Αντιδρώντας πια, έσπρωξε τον Α. Σωτηριάδηκαι ξεφεύγοντας από τα χέρια τους πήγε στο αυτοκίνητο του και απομακρύνθηκε. 20 Από τοσπίτι τουτηλεφώνησε στην αστυνομία και κατάγ γειλε τους εφεσείοντες. Παραπέμφθηκε στο Νοσοκομείο όπουδιαπιστώθηκεότισεδιάφοραμέρητουσώματοςτου υπήρχανπρόσφατεςελαφρέςκακώσεις. Οιεφεσείοντες χαρακτήρισαντηνιστορίατουπαραπο- 25 νουμένου ως φανταστική.Δεν αρνήθηκαν την συνάντηση τους το απόγευμα εκείνο μπροστά από την μπυραρία αλλά ισχυρίστηκαν πως το επεισόδιο που έγινε περιορί στηκε σεπαρατηρήσειςτου Α. Σωτηριάδη προςτονπαρα πονούμενο επειδή"έτρεχεμετοαυτοκίνητοτου"μεαποτέ- 30 λεσμα να δημιουργηθεί κίνδυνος σύγκρουσης και να μετακινηθεί σωλήνας που μεταφερόταν με το αυτοκίνητο τωνεφεσειόντων καισευβριστική αντίδρασηχωρίς όμως συνέχεια, τουπαραπονούμένου.ΟΣ.Σωτηριαδηςείχε κα τεβείαπόto αυτοκίνητο "γιαναδέσεικαλύτερα"τησωλή- 35 νακαιμετάαπόαυτόαπομακρύνθηκαν.ΟΣ. Σωτηριάδης αναφέρθηκε σε καταγγελία του στην αστυνομία εναντίον τουπαραπονούμένου γιαπαράνομη χρήση ραδιοσταθμού καιαπέδωσεστοπαραπονούμενοκίνητρο εκδίκησης. 486 2 ΑΛΛ. 5 10 15 20 ΣωτηριάΦης&άλλοςν.Αστυνομίας Κων/δης,Δ. Κοντά στη σκηνή και ο παραπονούμενος και οι εφεσείο ντες είδαντον Χρ. Ευριπίδου.Οπαραπονούμενοςεξήγη σεπωςτον είδε τηστιγμή πουξεφεύγοντας από τουςέφεσείοντες, όταν και οΐ'τρεις ήταν μέσα στο προαύλιο της μπυραρίας του, μπήκε στο αυτοκίνητο τού και απομα κρύνθηκε.Η μαρτυρίατουΧρ. Ευριπίδουπουκλήθηκεως μάρτυραςκατηγορίαςσυνοψίστηκε από τοπρωτόδικοΔι καστήριοωςεξής: "...είδετονκατηγορούμενο 2(Α. Σωτηριάδη) ναμπαίνει στο αυτοκίνητοτουπρώτουκατηγορουμένου (Σ. Σωτη ριάδη) ο οποίος καθόταν στη θέσητου οδηγού καινα φεύγουν με το αυτοκίνητο τους. Στησυνέχεια είδετον Μ.Κ.1 (τον παραπονούμενο) να βγαίνει γρήγορα από την μπυραρίατου,να μπαίνει στο αυτοκίνητο τουπου ήταν σταματημένο μπροστά απότην μπυραρίακαινα προσπερνάτο αυτοκίνητοτων κατηγορουμένων. Ο πα ραπονούμενος ουδέποτε του μίλησε σχετικά με οποιο δήποτε επεισόδιο με τους κατηγορουμένους ούτεπρό σεξε ο,τιδήπδτε πάνω στο Μ.Κ.1 όταν τον είδε να βγαίνειαπότην μπυραρία." Η πρώτη παρατήρηση του πρωτόδικου Δικαστηρίου αναφέρεται στη μαρτυρία ως προς τις σχέσεις τουπαρα πονούμένου και'των εφεσειόντων. Αποδίδει στους εφε σείοντες προσπάθεια να δείξουν ότι οι σχέσεις τους με 25 τονπαραπονούμενοήτανκαλές ενώ,όπωςπροέκυπτεαπό το σύνολο της μαρτυρίας τους, συνέβαινε το αντίθετο με αποτέλεσμα να μήν βλέπουν "με καλό μάτι" τον παραπο νούμενο εξαιτίας^των ενοχλητικών για αυτούς εκπομπών του απότον ιδιωτικό ραδιοσταθμό. Ομως απότη μαρτυ3ο Qtoπροκύπτειπως ανκάποιοςθέλησενα εμφανίσει εικό να καλών σχέσεων ήέλλειψηςδιαφορώνήταν οπαραπο νούμενος. Ανέφερεστην κυρία εξέταση τουπως δενείχαν διαφορέςκαιαρνήθηκεστην αντεξέτασή τουτηνεισήγηση της υπεράσπισης* ότι ο Α. Σωτηριάδης τον κατάγγειλε 35 στην αστυνομία.Ισχυρίστηκε πωςδενγνώριζεκάτιτέτοιο. Υπέθετε μόνο πώς ο Α. Σωτηριάδης ήταν "μπικαρισμένος" επειδή την^εποχή εκείνη η μπυραρία τηςγυναίκας του, πιο ελκυστική όπως ήταν εξαιτίας της εργοδότησης 487 -*». ,- 't *i5 Κων/δης,Δ. Σωτηριάδη;& άλλοςν.Αστυνομίας
(1991)"μιας κοπέλλας", είχε την προτίμηση περρισσότερων πε λατών. Στηνπραγματικότηταηαναφορά σε συγκεκριμένη αιτία έντασης προήλθε απότους ίδιους τους εφεσείοντες, που,όπως σημειώσαμε, απόδωσαν στον παραπονούμενο κίνητρο εκδίκησης επειδή τον κατάγγειλαν στην αστυνο- 5 μία. Μετάτην πιο πάνωπαρατήρησητο πρωτόδικο Δικα στήριοσημείωσεταακόλουθα: "Στις 12.5.89τοαπόγευμαότανσυναντήθηκαν οικατη γορούμενοι μετον παραπονούμενοστο δρόμο μπροστά 10 από την μπυραρία, πρέπει να έγινε κάποια συζήτηση μεταξύτους παρόλοότι ο παραπονούμενοςόσο και οι κατηγορούμενοι απέφυγαν να αποκαλύψουν τη γενε σιουργό αιτία εκείνης της συζήτησης. Ενδεχομένως η συζήτηση να άρχισε απότο ασήμαντο περιστατικό της 15 δυσχέρειας ή της δυσκολίας που ανέκυψε εκείνη τη στιγμή αναφορικά με την οδήγηση των δύοαυτοκινή τωνστο στενόδρόμο τουχωριού.Τοπεριστατικόαυτό αποτέλεσε την αφορμήκαι το έναυσμα της εκδήλωσης των αισθημάτων που έτρεφαν έναντι άλλων με αποτέ- 20 λεσμα τα πράγματανα φθάσουν στα άκρακαι να λά βουν χώραταγεγονότα όπως ταέχειπεριγράψει ο πα ραπονούμενος. Ο παραπονούμενος μου έκανε καλύτερη εντύπωση παρά οι κατηγορούμενοι και αποδέχομαι τη μαρτυρία 25 τουωςαληθινήκαιαξιόπιστη.Οικατηγορούμενοιπροφασίστηκαν την μετακίνηση της σωλήνας που μετέφε ραν για να δικαιολογήσουν την παρουσία τους στο μέρος και ειδικά την παρουσία του κατηγορούμενου 2 έξωαπότοαυτοκίνητο." 30 Οπαραπονούμενος εξήγησε τη σειρά των γεγονότων. Ταείπεστην κυρίαεξέτασηκαιταεπανέλαβεστηναντεξέτασήτου.Τασυμπέρασμα πως πρέπει να συνέβησαν και άλλα εκτός απόεκείνα πουανέφερε,δεν μπορεί παράνα σημαίνει πως οπαραπονούμενοςδεν έπεισετονπρωτόδι- 35 κο δικαστή. Οπρωτόδικος δικαστής δεν ήταν διατεθειμέ488 2 ΑΛΛ. Σωτηριάδης&άλλοςν.Αστυνομίας Κων/δης,Δ. νος να στηριχθεί στη μαρτυρία του παραπονούμένου ως αποδίδουσα όλητην αλήθειακαι,πολύ ορθά ενεργώντας, σημείωσετις επιφυλάξεις του επιτρέποντας έτσιτην.προ σέγγισητης υπόθεσης πάνωστησωστή βάση. Ταγεγονότα 5 που σύμφωνα με την πρωτόδικη απόφασηδεναποκαλύ φθηκαν,.ήταν άρρηκτασυνδεδεμένα μεόσαακολούθησαν. Ήταν αυτά που υποτίθεται οδήγησαν τα πράγματα "στα άκρα".Η πειστικότητα τουισχυρισμού γιαξυλοδαρμόκαι παράνομηεπέμβαση είναι συναρτημένη και μετηφυσικό10 τητά του όπως αυτή μπορεί να διαπιστωθεί μεαναφορά στην όλη εξέλιξητων γεγονότων. Ημήαποδοχήτηςμαρ τυρίας του παραπονούμένου ως προς τη σειρά των γεγο νότων που εμφανίστηκαν να επιστεγάστηκαν με τη διά πραξητων αδικημάτων, δημιουργεί ζήτημααναφορικάμε 15 τοπόσοασφαλέςήταν,κάτωαπότιςσυνθήκες τηςπαρού σας υπόθεσης, ναδιαχωριστεί η μαρτυρίατου σε αξιόπι στοκαιαναξιόπιστομέρος.ΤοπρωτόδικοΔικαστήριοκα ταλογίζει και στους εφεσείοντες προσπάθειααπόκρυψης της συζήτησης που με τη δική του ανάλυση πρέπει να 20 προηγήθηκε του ξυλοδαρμού. Ομως δε νομίζουμε ότι υπήρχε χώρος για τέτοιας μορφής παρατήρηση ως προς τους εφεσείοντες αφού εκείνοι αρνούνταν ότι κτύπησαν τονπαραπονούμενο. Το πρωτόδικοΔικαστήριο στο τέλοςδιαμόρφωσε δική 25 του άποψη ως προς το τι θαπρέπει να είχε συμβεί στην πραγματικότητα.Δεν υπήρχε όμως μαρτυρίαγι' όλα αυτά και το αποτέλεσμα ήτανναεμφανίζονται ταγεγονότα να είχαν εξελιχθείμετοντρόποπουείχεπεριγράψει οπαρα πονούμενος αφούπροηγήθηκαν άλλα,υποθετικά γεγονό30 τα,διαφορετικάοπωσδήποτε απόεκείνα που είχε ισχυρι στεί ο παραπονούμενος. Πέρα από όλα τα άλλα, δημιουργείται και ερώτημα αναφορικά με το ποιαακρι βώς γεγονότα έγιναν όπως ταδιηγήθηκε ο παραπονούμε νος, πράγμαόχι χωρίς σημασία, ιδιαίτερα ότανσκεφτού35 μεπωςμαζίμετηνκατηγορίατης επίθεσης οι εφεσείοντες αντιμετωπίζουν καικατηγορίαγιαπαράνομη είσοδο στην αυλήτης μπυραρίαςμεσκοπόναεπιτεθούν στονπαραπο νούμενο. Κάτω απόαυτές τις συνθήκες εξηγείται και το γεγονός ότι στο τέλος οι εφεσείοντες βρέθηκαν ένοχοι 489 Κον/δςς,Δ, Σαοτζ^ιάδςς& άλλοςν.Ααηηορ&ας
(1991)κατά το άρθρο 280 του Ποινικού Κώδικα επειδή "εισήλ θαν στην αυλή της μπυραρίαςπαράνομακαιπαρέμειναν σε αυτήπαράνομαμε σκοπό ναδιαπράξουνποινικόαδί κημα" ενώ σύμφωνα με την κατηγορία που προσάφθηκε είχαναπότηναρχή μπείστηναυλή μεαυτήτηνπρόθεση. Παράτηδυσπιστία πουεκδήλωσε οπρωτόδικοςΔικα στής απέναντιστον παραπονούμενο, σημειώνει πως απο δέχεται τη μαρτυρία του ως αληθινή και αξιόπιστη γιατί του έκαμε "καλύτερη εντύπωση παράοι κατηγορούμενοι". Ομως τοκριτήριο γιατηναποδοχή της μαρτυρίαςτουπα- ίο ραπονουμένου δενθαέπρεπεναήτανσυγκριτικό. Τοερώ τημαως προςτηναξιοπιστίαθαέπρεπεναείχε απαντηθεί με τρόπο θετικό και με αυτοτέλεια έτσι που να δημιουρ γείται η απαραίτητηεικόνατηςβεβαιότητας, αν μπορούσε να δημιουργηθεί, αναφορικάμε τα πραγματικάγεγονότα 15 τηςυπόθεσης.Πρέπειναπαρεμβάλουμεεδώπωςη αναφο ρά στην απόφασηστη μαρτυρίατου γιατρούπου εξέτασε τον παραπονούμενο και η διαπίστωση πως η μαρτυρίααυτή"συνάδει πλήρως προςτημαρτυρίατουπαραπονού μένου" δεν ήτανδυνατό,κάτωαπότις συνθήκες, ναπρο- 20 σθέσει ο,τιδήποτε στην υπόθεση της κατηγορούσας αρχής σεσχέση μετοτιείχεγίνειστηνπραγματικότητα. Σημειώνει οπρωτόδικος δικαστής πως οι εφεσείοντες προφασίστηκαν τη μετακίνηση της σωλήνας που μετέφε ραν για να δικαιολογήσουν την παρουσίατους στο μέρος 25 καιειδικάτηνπαρουσίατουΑ. Σωτηριάδηέξωαπότοαυ τοκίνητο. Ομως ο παραπονούμενος τοποθέτησε και τους δυοεφεσείοντες έξω απότοαυτοκίνητοτουςκαιμέσαστο προαύλιο της μπυραρίας. Είναι προφανές πωςαποδίδε ται στους εφεσείοντες προσπάθεια να εναρμονήσουν τη 30 μαρτυρία τους με εκείνη του Χρ. Ευριπίδου.ΟΧρ. Ευρι πίδου είδε τον Σ.Σωτηριάδημέσαστοαυτοκίνητοκαιτον Α. Σωτηριάδη να μπαίνει σ' αυτό και να φεύγουν ενώ ακόμα ο παραπονούμενος βρισκόταν στο χώρο της μπυ ραρίας. Προκύπτει πως το πρωτόδικο Δικαστήριο δεν 35 έστρεψετηνπροσοχήτουπροςτηδιαφοράστις μαρτυρίες που παρουσίασε η κατηγορούσα αρχή. Είναι έναπράγμα να υφίσταται ο παραπονούμενος επίθεση και από τους 490 2 ΑΛΛ. Σωτηριάδης&άλλοςν.Αστυνομίας Κων/δης, Δ. δυο εφεσείοντες μέσα στην αυλή της μπυραρίας και στη συνέχεια νακαταφέρνεισπρώχνοντας τουςδράστεςναξε φεύγει και να απομακρύνεται με το αυτοκίνητο τουκαι άλλο πράγμανα τοποθετείται ο Σ.Σωτηριάδης μέσα στο 5 αυτοκίνητο, ο δεύτερος κατηγορούμενος να εμφανίζεται να μπαίνει στο αυτοκίνητο και μετά απόαυτόνα βγαίνει ο παραπονούμενος από την αυλή. Η αναφορά μας στη μαρτυρία του Χρ. Ευριπίδου μας φέρνει στη τελευταία μαςπαρατήρηση. Σύμφωναμετον Χρ. Ευριπίδουη σύζυ10 Υόζ τ ο υ παραπονούμένου του πρότεινε να πει τι είδε και σε αντάλλαγμανα μοιράσουν όσαχρήματαθαεισπράττο νταν.Το πρωτόδικο Δικαστήριο σημείωσεπως "η εισήγη σητηςυπεράσπισης ότι η μαρτυρίατωνπαραπονουμένων δεν πρέπει ναγίνει πιστευτή επειδήησύζυγος τουπαρα15 πονουμένου υποσχέθηκε στο ΜΚ2 Χρίστο Ευριπίδου ότι θατουέδιδε ταμισάτων αποζημιώσεων γιανακαταθέσει υπέρτουσυζύγου της,δενέχειαποδειχθεί."Αυτήη διαπί στωσηακολουθείται από την προσθήκη πως δεν βρισκό ταν ο,τιδήποτε ενώπιον του Δικαστηρίου το οποίο "να 20 αποδεικνύει με βεβαιότητα ότι ο ΜΚ2 επηρεάστηκε με οποιοδήποτε τρόπο και ότι ημαρτυρία του είναι προϊόν άλλωνεξωγενών παρεμβάσεων. Βρισκόταν ενώπιον του Δικαστηρίου η μαρτυρίατου ίδιου του Χρ. Ευριπίδου αναφορικά με το τι συνέβηκε. 25 Εκείνο που θα έπρεπε να είχε γίνει ήταν να αξιολογηθεί καιεκείνη η πτυχήμέσαστοσύνολοτης μαρτυρίας.Σε τέ τοια περίπτωση δεν θαλέγαμε πως ηκρίση τουΔικαστη ρίουπωςηεμφανισθείσα ωςυποθετικήπαρέμβασητηςσυ ζύγου του παραπονούμένου δεν άγγιζε τον ίδιο τον 30 παραπονούμενο δεν ήταν εύλογα επιτρεπτή. Σίγουρα όμωςδενθαείχεθέση η αναφοράσεβάροςαπόδειξηςπου έφερε ήσε βεβαιότητα που θα έπρεπε να δημιουργήσει η υπεράσπιση. 35 Ηκατηγορούσα αρχήείχετο βάροςτης απόδειξης της ενοχής των εφεσειόντων. Ηστήριξη της καταδίκης πάνω στη μαρτυρία του παραπονούμένου,παρά τιςπαρατηρή σειςπουσημειώσαμε, επειδήέκαμεστο Δικαστήριο καλύ τερηεντύπωσηαπότουςεφεσείοντες, αποτελεί εσφαλμένη 491 Κων/δης, Δ. Σωτηριάδης&άλλοςν.Αστυνομίας
(1991)καθοδήγηση ως προς το τί ήταν το ζητούμενο και που ήταν κατάπόσο, ως πραγματικόγεγονός, οι εφεσείοντες χωρίςαμφιβολίαδιέπραξαντααδικήματα. Γιατους πιοπάνωλόγους ηαπόφασηπρέπεινα παρα μεριστεί. Το Εφετείο έχειεξουσία ναδιατάξειτηνεπανεκ- 5 δίκασητης υπόθεσης. Οιαρχέςπουδιέπουντο θέμαείναι προσδιορισμένες (Βλ. Piehdes v. Republic
(1971)2 CLR 263, Chamlambous v.Republic
(1985)2 C.L.R.97, Σάββας Κακόψητοςv. Αστυνομίας
(1991)2 Α.Α.Δ. 200, Reidv. Queen [1979]2 All E.R. 904. Οπως τονίστηκε στην υπόθε- 10 ση Ιιοάννης Κώστα Δεσπότη ν. Αστυνομίας
(1990)2 Α.Α.Δ.287 "η επανεκδίκαση δεν είναι ούτε πρέπει να κα ταλήγει σε.μέσογια την παροχήδεύτερης ευκαιρίας στην κατηγορούσα αρχήνα αποδείξει την υπόθεση" Εξηγήθηκε στην ίδια υπόθεση ότι "ητελικήαπόφασηεξαρτάται από 15 την εξισορρόπηση δυο εξ ίσου σοβαρών παραγόντωνγια τηναπονομήτηςδικαιοσύνης: την ευχερήδιασφάλισητων συμφερόντων του κατηγορουμένου που συνηγορεί κατά κανόναυπέρτηςαποφυγήςτηςδυσχέρειας αντιμετώπισης δεύτερης δίκης, αφενός,και των συμφερόντων του δήμο- 20 σίουγιατηναποτελεσματική εφαρμογήτουΝόμου, αφετέ ρου". Στην παρούσαυπόθεση έχοντας υπόψητις παρατηρή σεις αναφορικά με την ποιότητα της μαρτυρίας πουείχε προσαχθεί αλλά καιτηφύσητων κατηγοριών πουαναφέ- 25 ρονται σε κατ' ισχυρισμό επεισόδιο που έγινε πριν από δυόμιση περίπου χρόνια, το ενδεδειγμένο είναι να απο φευχθείη επανεκδίκαση. Ηαπόφασηπαραμερίζεταικαιοιεφεσείοντες αθωώνο νταικαιαπαλλάσσονται. ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ, Δ.: Οι εφεσείοντες, που είναιπατέρας καιγιος,μετάαπόακροαματικήδιαδικασίαβρέθηκανένο χοι γιαδυοαδικήματα: (α) Είσοδος σε ξένηπεριουσία με σκοπό τη διάπραξη ._ ποινικού αδικήματος, κατά παράβαση των άρθρων 280 492 30 2 ΑΛΛ. Σωτηριάδη;&άλλοςν.Αστυνομία; Αρτεμίδη;, Δ. και20τουΠοινικούΚώδικα,Κεφ.154και (β)Επίθεσημεπρόκλησηπραγματικήςσωματικήςβλά βης, κατάπαράβαση τωνάρθρων243 και20τουΠοινικού Κώδικα. 5 Παραπονούμενος στην υπόθεση ήταν ο Αθανάσιος " Αλωναρίτης απότηνΕλλάδα, πουκατοικεί μετηνΚυπριά σύζυγο τουστοχωριόΑγιος Ιωάννης Μαλούντας,όπουη τελευταία είναι ιδιοκτήτρια μπυραρίας. Οι εφεσείοντες έχουν επίσης μπυραρίαστο χωριό. Στηναντεξέταση τους 10 ανέφεραν πως οπαραπονούμενοςχρησιμοποιούσε αθέμι τα μέσα διαφήμισης της μπυραρίας της γυναίκας του καθώς επίσης και την ιδιότητα του ως πρώην έφεδρος αξιωματικόςτουΕλληνικού Στρατούγιαναπροσελκύει σ' αυτήστρατιωτικούς της ΕΛΔΥΚ. Μια φοράμάλιστακα15 τηγγειλαν στην αστυνομία υπόθεση εξύβρισης τους μέσω ραδιοπομπούπουχρησιμοποιούσε οπαραπονούμενοςγια τη διαφήμιση της μπυραρίας. Από τα γεγονότα αυτά το πρωτόδικο Δικαστήριο συμπέρανε πως οι σχέσεις παρα πονούμένου καικατηγορουμένων δεν ήσανκαλές,μιακαι τιςστιγμάτιζεηεπαγγελματικήαντιζηλία. Στις 12.5.89το απόγευμα ο παραπονούμενος πήγε με το αυτοκίνητο του γιαναανοίξει την μπυραρία.Από την απέναντικατεύθυνση ερχόντουσαν μετοαυτοκίνητοτους οι εφεσείοντες. Οπαραπονούμενος ισχυρίστηκε πωςστα25 μάτησετοαυτοκίνητοτου έξω από την μπυραρίατουκαι προχώρησε στην είσοδο γιανατηνανοίξει. Μπροστά από την μπυραρίαυπήρχε περιφραγμένηαυλή. Ακολουθήθηκε από τον δεύτερο εφεσείοντα, οπόταν ο παραπονούμενος τονκάλεσεναφύγει,άλλως θακαλούσε τηναστυνομία.Ο 30 εφεσείων όμως του είπε: "οι άνδρες δεν εξηγούνται με αυτότο τρόπο". Ενώ οπαραπονούμενος ήτανέτοιμος να ανοίξει τη πόρτα της μπυραρίας εδέχθη την επίθεση του Ιου εφεσείοντα, ο οποίος αφού τον κτύπησε πολλές φορές,τονάρπαξεαπότολαιμό,τονέριξεστο έδαφοςκαι 35 τον κλώτσησε. Στο μεταξύ πλησίασε και ο 2ος εφεσείοντας ο οποίος έπιασε τα χέρια του παραπονούμένου για να συνεχίσεινατον κτυπάο 1ος. Οπαραπονούμενος κα493 Αρτεμίδης, Λ. Σωτηριάδης&άλλοςν.Αστυνομίας
(1991)τόρθωσε να διαφύγει και με το αυτοκίνητο του πήγε στο σπίτι του, από όπου τηλεφώνησε στην αστυνομία, την οποίαεπισκέφθηκε αμέσως μετάγιαναυποβάλειτοπαρά πονο του. Μεοδηγίες της πήγε στο νοσοκομείο όπουεξε τάστηκεαπόγιατρό. Ηθέσητων εφεσειόντων στο Δικαστήριο ήτανπως οι ισχυρισμοί του παραπονούμένου για επίθεση ήσαν ψευ δείς καιότι προβλήθηκανμε μόνο σκοπό νατουςεκδικη θεί,ενοχοποιώντας τουςγιαφανταστικό αδίκημα. Το πρωτόδικο Δικαστήριο παρέθεσε σε έκταση τηδιϊ- 10 στάμενη μαρτυρία που είχεενώπιον του,την ανέλυσε και προέβη στα ευρήματα του. Δέχθηκε ως αληθή την εκδοχή του παραπονούμένου και σύμφωνα με αυτήκατέληξε στο συμπέρασμα πως ηκατηγορούσα αρχήαπέδειξε τηνυπό θεσηεναντίον των εφεσειόντων, τους οποίους καικαταδί- 15 κασέ. Οβασικόςλόγοςτηςσυζητούμενης έφεσης είναιπωςο πρωτόδικος δικαστής έσφαλε στην. καθοδήγηση του ανα φορικά με το συμπέρασμα πουσχετιζόταν με τηναξιοπι στία της μαρτυρίαςτουπαραπονούμένου.Τοζήτημαπρο- 20 κύπτει ως εξής. Οπρωτόδικος δικαστής σε έναμέρος της απόφασηςτουαναφέρειταεξής: "Στις 12.5.89 τοαπόγευμαότανσυναντήθηκανοικατη γορούμενοι με τον παραπονούμενο στο δρόμο μπροστά απότην μπυραρία,πρέπει να έγινεκάποιασυζήτηση μετά- 25 ξύτουςπαρόλοότι οπαραπονούμενοςόσοκαιοικατηγο ρούμενοι απέφυγαν να αποκαλύψουν τη γενεσιουργό αιτία εκείνης της συζήτησης. Ενδεχομένως ησυζήτηση να άρχισε απότοασήμαντοπεριστατικότηςδυσχέρειας ήτης δυσκολίας που ανέκυψε εκείνη τη στιγμή αναφορικά με 30 την οδήγηση των δύο αυτοκινήτων στο στενό δρόμο του χωριού. Το περιστατικό αυτό αποτέλεσε την αφορμήκαι το έναυσμα της εκδήλωσης των αισθημάτων πουέτρεφαν εναντίον αλλήλων με αποτέλεσμα τα πράγματα να φθά σουν σταάκρακαιναλάβουνχώραταγεγονότα όπως τα 35 έχειπεριγράψει οπαραπονούμενος." 494 c 2ΑΛΛ. Σωτηριάδης&άλλοςν.Αστυνομίας Αοτεμίδης, Α. Αμέσωςμετά ο δικαστήςπροχωρεί καιλέει: "Οπαραπο νούμενος μουέκανεκαλύτερηεντύπωσηπαρά οι εφεσείο ντες καιαποδέχομαι τημαρτυρία τουως αληθή και αξιό πιστη." 5 Εισηγείται,επίτουπροκειμένου,οδικηγόροςτωνεφε σειόντων ότι, αφενός ο δικαστής βρίσκει πως ο παραπο νούμενος απέκρυψεαπότημαρτυρίατουτηγενεσιουργό αιτίατου ισχυριζόμενου επεισοδίου,καιμάλισταπροχω ρεί ο ίδιος να κάμει εικασίες γι' αυτή, ενώ αφετέρουκαι 10 αμέσως μετά, συμπεραίνει πως ο παραπονούμενος του έκαμεκαλύτερηεντύπωσηπαράοιεφεσείοντες.Καιδίχως άλλο τι το δικαστήριο αποδέχεται τη μαρτυρία του και τουςκαταδικάζει. Διαφωνώ μετην πιο πάνωεισήγηση. Το ερωτηματικό 15 σχόλιοτουπρωτόδικουδικαστήαναφορικάμετοτίπιθα νό ναπροηγήθηκετου επεισοδίου της επίθεσης, πουεκτί θεται στο πιο πάνω απόσπασμα,δείχνει απλώς την πο ρεία σκέψης του σε όλο το φάσμα της υπόθεσης. Η απασχόλησηόμωςτουδικαστήμεαυτότο ερώτημαείναι 20 άσχετημετηναπόδειξη τωνκατηγοριώνή τηναξιοπιστία τωνμαρτύρων.Στηναναζήτηση ελατηρίου ή κινήτρουγια την επίθεση, υπάρχει μαρτυρία προερχόμενη από τους ίδιουςτουςεφεσείοντεςπουσχολιάζει τοδικαστήριο,και . στηνοποίαγίνεταιαναφοράπιοπάνω. 25 ΗαποδοχήαπότοΔικαστήριο ωςαληθούςτης μαρτυ ρίας του παραπονούμένου, δεν έγινε απλώς και μόνο γιατί αυτός έκαμε "καλύτερη εντύπωση" από τους εφε σείοντεςκατάτηδιάρκειατηςκατάθεσηςτου. Ο δικαστής συνοψίζει τη μαρτυρία,την αναλύει,τησυγκρίνει μετην 30 υπόλοιπηκαιμετάπροχωρείσταευρήματατου.Δίδειεπί σηςλόγουςγιατίαποδέχεταιτη μαρτυρίατουπαραπονού μένου μεαναφοράστην ενισχυτικήμαρτυρίατου αστυνο μικού, στον οποίο υπέβαλε το παράπονο του, και του γιατρού,πουκατέθεσανγιατιςκακώσειςπουέφερεοπα35 ραπονούμενος. Ηφράση,"μουέκαμεεντύπωση",πουχρησιμοποιείται 495 Αρτεμίδης, Δ. Σωτηριάδης&άλλοςν.Αστυνομίας
(1991)συνήθως από τα δικαστήρια για να αιτιολογήσουν την προτίμηση, και κατά συνέπεια αποδοχή, της μαρτυρίας συγκεκριμένου μάρτυρα,δεν πρέπει να παρερμηνεύεται. Η εντύπωση που αφήνει στο δικαστήριο ένας μάρτυρας δεν αναφέρεταιστα εξωτερικά του χαρακτηριστικάήτην 5 ικανότητα του στην εκφοράτου λόγου ή ακόμηκαι στη φαινομενικήπειστικότητα του.Αυτές οι ιδιότητες μπορεί να οφείλονται και στις υποκριτικές ικανότητες του. Η φράσηχρησιμοποιείται, κατάτηγνώμη μου,γιαναπροσ δώσει δυναμικήπειστικότηταστους ισχυρισμούς τουμάρ- 10 τυρά,πουκρίνονται ως αληθείς μετάτησύγκριση και συ σχέτιση τους με τα υπόλοιπα στοιχεία της υπόθεσης. Όπου ηκρίση τουδικαστηρίουβασίζεταιμόνοστηναξιο πιστία ενός μάρτυρα, χωρίς αυτή να ενισχύεται από οποιοδήποτε άλλο στοιχείο, τότε ηεντύπωση αναφέρεται 15 στη χαρακτηριστική ιδιότητατης μαρτυρίαςνασυγκλίνει μετησυνήθηκαιαναμενόμενηπορείατωνπραγμάτωντης ζωής,ώστεναπείθειτονδικαστή γιατηναλήθειατης. Με αυτή την ευκαιρία, και άσχετα με την παρούσα υπόθεση,θαπαρατηρούσακαιταεξής: Η φράση πουσχο- 20 λιάζεται είναι μετάφραση στην Ελληνική της καθιερωμέ νης από τους Αγγλους δικαστές φράσης:"Iwas impressed by the witness".Τηνχρησιμοποιούν γιανα εξηγήσουν την αποδοχήως αξιόπιστης μαρτυρίαςπου δίδεται,και κατά συνέπεια την ενέργεια τουδικαστηρίουσύμφωναμεαυτή. 25 Ηυιοθέτησητηςαγγλικήςφράσης,όπωςκαιάλλων,σεμε τάφρασηστην Ελληνική γλώσσα δεναποδίδειακριβώςτο νόημα,και ιδιαίτερατην ανθρώπινηπνευματικήλειτουρ γίαπουυποδηλώνει. Ετσι,έχωτη γνώμη, πωςστο κείμενο των δικαστικών αποφάσεων εκείνο που έχει σημασία 30 είναινααποδίδεται,στηγλώσσα πουγράφεται, μεόση δυ νατή ακρίβειακαι περιεκτικότητα το νόημαπουθέλεινα μεταδώσει ο δικαστής. Και το νόημα βέβαιαβγαίνειαπό το κείμενο ως σύνολο. Γι' αυτό,νομίζω,πως ηπροσβολή απόφασηςκατ'έφεσημεεπιχειρηματολογία πουβασίζεται 35 μόνο σε λεκτικά ολισθήματα, απομονωμένες φράσειςκαι γενικά αδόκιμη διατύπωση του κειμένου, δεν πρέπει να βρίσκει έρεισμα. 496 2 ΑΛΛ. 5 Σωτηριάδης&άλλοςν.Αστυνομίας Αρτεμίδης, Δ. Στη συζητούμενη έφεση οπρωτόδικος δικαστήςδενπεριο ρίστηκε να κάμει τα ευρήματα του λόγω της εντύπωσης που αποκόμισε από τον παραπονούμενο ως μάρτυρας μόνο, αλλά δοκίμασε την αντοχήτης κατάθεσης του συγκρίνοντας την μεταυπόλοιπα.στοιχεία στην υπόθεση, και μάλιστα ανεξάρτητα,για νακαταλήξει στα συμπεράσμα τα του. Στα συμπεράσματα δε αυτά δεν βλέπω κανένα λόγοεπέμβασηςτουΕφετείου.Θααπέρριπτα συνεπώςτην έφεση. Έφεσηεπιτρέπεται κατά π^σψηφία. 497