← Κύπρος

clr/1991/1991_3_273.pdf

3ΑΑΛ. 15Απριλίου 1991 [Α.ΛΟΙΖΟΥ, ΠΡ.,ΜΑΛΑΧΤΟΣ, ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ,ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ, ΠΑ­ ΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ,ΝΙΚΗΤΑΣ,Δ/στές] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟ ΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΑΝΤΗΣ ΠΑΝΤΕΛΙΔΗΣ, ΠΡΟΣΩΠΙΚΩΣΚΑΙ/Η ΩΣ ΜΕΛΟΣ ΤΗΣΔΗΜΟΤΙΚΗΣΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΜΟΡΦΟΥ ΚΑΙ/Η ΩΣ ΔΗΜΟΤΗΣ ΚΑΙ ΨΗΦΟΦΟΡΟΣ ΜΟΡΦΟΥ ΚΑΙ ΑΛΛΟΣ, Αιτητές, ν. ΑΝΔΡΕΑ ΛΕΑΝΤΖΗ, ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΓΡΑΜΜΑΤΕΩΣ ΜΟΡΦΟΥ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ. Καθ' ων η αίτηση. (Υπόθεση Αρ. 908/89). Διοικητικό Δίκαιο — Συγκρότηση Συλλογικού Διοικητικού Οργάνου — Σύγκληση συνεδρίας από αναρμόδιο όργανο — Η πράξη σύγ­ κλησης είναι προπαρασκευαστική πράξη — Έγινε από αναρμόδιο όργανο αλλά μετά από παράκληση των μελών πον αποτελούσαν το αρμόδιο όργανο για τη σύγκληση — Όλα τα μέλη παρευρέθηκαν και ως εκ τούτον μπορεί να θεωρηθεί ότι η πρόσκληση έγινε κατ' εξουσιοδότηση. Διοικητικό Δίκαιο — Συλλογικό Όργανο — Τεκμήριο νόμιμης σύγ­ κλησης διοικητικού οργάνου, έστω κι αν αυτή έγινε από αναρμό­ διο όργανο, αν παρευρέθηκαν όλα τα μέλη στη συνεδρία. Ευρωπαϊκός Χάρτης Τοπικής Αυτοδιοίκησης — Μόνο η κύρωση του με νόμο δεν τον καθιστά αντοεχτελεστή σύμβαση — Πα να δίδεται δικαίωμα προσφυγής εναντίον παράβασης τον πρέπει να έχει ως αντικείμενο την αναγνώριση και διασφάλιση ατομικών δικαιωμά­ των και ελευθεριών. Με την προσφυγή αυτή προσβάλλεται η νομιμότητα τόσο της σύγκλησης συνεδρίασης της Δημοτικής Επιτροπής Μόρφου την 14.11.89 προς τον σκοπό εκλογής Προέδρου και Αντιπροέδρου, όσον και η ίδια η εκλογή Προέδρου και Αντιπροέδρου που έγινε στη συνεδρίαση εκείνη. Ο Δήμος Μόρφου είναι νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου, θε­ ωρείται εκτοπισθείς Δήμος και λειτουργεί συμφωνά με τις διατά- 273 Παντελίδηςν. Λεαντζή

(1991)ξειςτου Περί Δήμων Νόμου 1985 (Ν.111/85). Το Υπουργικό Συμ­ βούλιο βάσει του άρθρου 139 του Νόμου διόρισε για τους εκτοπι­ σθέντες Δήμους, Δημοτικές Επιτροπές για περίοδο μέχρι επτά, μέρες μετάτην διεξαγωγήδημοτικών εκλογών γιατην ανάδειξη αι­ ρετών Δημοτικών Συμβουλίων. 5 Μετά από τροποποίηση του εδαφίου 3 του άρθρου 139 του Νόμου που όριζε πως μέχρι την διεξαγωγή εκλογών ο Πρόεδρος και Αντιπρόεδρος της οικείας δημοτικής επιτροπής θα υποδει­ κνύονται απόκάθεκόμμα απότα διορισμένα μέληστην επιτροπή και θα ασκούν τις αρμοδιότητες της θέσης τους εκ περιτροπής, ο 10 Έπαρχος Λευκωσίας κάλεσε τα μέλη της Δημοτικής Επιτροπής Μόρφουσε συνεδρία γιατηνεκλογήΠροέδρουκαι Αντιπροέδρου. Εκεί συμφωνήθηκε πως ηΠροεδρίακαιαντιπροεδρίαθαασκείται εκπεριτροπήςαπό ταδιορισμένα μέλη ανάδιμηνία. Στις 29.12.1988 πραγματοποιήθηκε άλλη σύσκεψη των μελών j ^ της Δημοτικής Επιτροπής Μόρφου στο γραφείο του Επαρχου με σκοπό τησυνέχισητης εκ περιτροπής εκλογής ΠροέδρουκαιΑντι­ προέδρου αλλά τελικά δεν κατέστη δυνατόν κατά την ημερομηνία αυτή να συγκροτηθεί σε σώμα ηΔημοτική Επιτροπήλόγω διαφω­ νιών που προέκυψαν ανάμεσαστα μέλη γιατη μηδιεξαγωγή εκλο­ γών στους κατεχόμενους Δήμους. Ως αποτέλεσμα ταεπτάπρόσω- 20 πα δεν συγκροτήθηκαν σε σώμα αλλά παρέμειναν απλά μέλη της Επιτροπής. Στις 20.9.1989οΈπαρχοςΛευκωσίας απέστειλε επιστολή προς όλα τα μέλητης Επιτροπής μετην οποίατους πληροφορούσε ότι δεν θα διεξήγοντο Δημοτικές Εκλογές για τους κατεχόμενους Δή- 25 μους αλλά ηάσκηση των καθηκόντων του Προέδρου αποφασίστη­ κε όπως γίνεται εκ περιτροπής ανά εξάμηνο. Επιπλέον τους κα­ λούσε όπως προβούν στις απαραίτητες ενέργειες προς το σκοπό αυτό καθιστώνταςτους σαφέςότι ημησυμμόρφωση θα αποτελού­ σε παράβασητων κατά νόμο καθηκόντωντους. Στη συνέχεια ο Δημοτικός Γραμματέας, μετά από αίτημα και 30 παράκληση πολλών μελών της Επιτροπής, συγκάλεσε τηλεφωνι­ κώς την επίδικησυνεδρίαση των μελών στις 14.11.1989. Στησυνε­ δρίασηαυτήο αιτητής 1επιφύλαξεταδικαιώματα τουναπροσβά­ λει την νομιμότητα της σύγκλησης της συνεδρίας. Τα υπόλοιπα μέληαποφάσισαννα συσταθούν σε σώμα και εξέλεξαν ταπρόσω- 35 πα που εκ περιτροπής θα υπηρετούσαν ανά εξάμηνο στις θέσεις Προέδρου και Αντιπροέδρου. Ως αποτέλεσμα κατατέθηκε ηπα­ ρούσα προσφυγή με την οποία προσβάλλεται η εκλογήΠροέδρου και Αντιπροέδρου για τοπρώτοεξάμηνο. Οι αιτητές ισχυρίστηκαν ότι ο καθ'ουηαίτηση 1 ενήργησε καθ' υπέρβαση και/ή κατάχρηση εξουσίας και/ήκατά τρόπο που αποτελεί νόσφιση εξουσίας γιατί συγκάλεσε την συνεδρίαση των μελών χωρίς να έχει εξουσία προς τούτο καθ'ότι σύμφωνα με το άρθρο 43 του Νόμου οι συνεδριάσεις συγκαλούνται είτε από τον 274 _ ^ 3 ΑΛΛ. Δήμαρχο είτε από το ήμισυ των μελών και μάλιστα εγγράφως. Επίσης ισχυρίστηκαν ότι η σύγκληση της Επιτροπής προς το σκοπό εκλογής Προέδρου ή Αντιπροέδρου ρυθμίζεται ειδικάαπό το Νόμο και επομένως αποτελεί εκτελεστή διοικητική πράξηκαι μπορεί ναπροσβληθεί με προσφυγή. Διαζευκτικάδε αν αποφασι­ στεί ότι αποτελεί προπαρασκευαστικήπράξητότε ενσωματώνεται στη συνεδρία και κατάσυνέπεια οι λαμβανόμενες αποφάσεις πά­ σχουν παρανομία. Τέλος προβλήθηκεο ισχυρισμός ότι τοάρθρο3 του ΕυρωπαϊκούΧάρτη Τοπικής Αυτοδιοίκησης (όπωςκυρώθηκε από το Νόμο 27/88) που προνοεί περί συνελεύσεων που συγκροτούνταιαπόμέλη πουεκλέγονται ελεύθερα με μυστική ψηφοφορία έχει αυξημένη ισχύ έναντι των ημεδαπών νόμων σύμφωνα με το άρθρο 169
(3)του Συντάγματος και εφόσον είναι χρονικά μεταγε­ νέστερος εξυπακούεται ότι έχει εκτοπίσει τις διατάξεις πουπρο­ βλέπουν για τηνύπαρξη διορισμένων αντί εκλεγμένων δημοτικών επιτροπών στους κατεχόμενους Δήμους. Οι αιτητές εισηγήθηκαν ( ότι η σύμβαση είναι αφεαυτής εκτελεστή και ότι ο Χάρτης δη­ μιουργεί ιδιωτικάδικαιώματα που μπορούννα διοχετευτούν στην Πολιτεία έναντιτουπολίτη. c 10 jc 20 25 «Λ * 35 4Q Παντελίδηςν.Λεοντζή Οι καθ' ων ηαίτησηπρόβαλαναναφορικά με την πρώτη αιτού­ μενη θεραπεία διάφορες ενστάσεις που συνοψίζονται στο ότι ο χαθ'ου η αίτηση 1δεν είναι "όργανο"ή "αρχή"ή "πρόσωπο" που ασκούσε εκτελεστική εξουσία, ότι η πράξηπου προσβάλλεται δεν αποτελεί εκτελεστή διοικητική πράξηαλλά προπαρασκευαστικήη οποία ουδόλως επηρεάζειτην νομιμότητα ήεγκυρότητατης Δημο­ τικής Επιτροπής. Αναφορικά με την δεύτερη αιτούμενη θεραπεία ot καθ' ων ηαίτησηισχυρίστηκαν ότι οκαθ' έναςαπότους καθ'ων *1 αίτηση δεν συνιστά "όργανο" ή "αρχή"ή "πρόσωπο" που ασκεί εκτελεστική εξουσία, ότι ηκαθ'ηςηαίτηση 3,ΔημοτικήΕπιτροπή Μόρφου δεν είναι "όργανο" ή "αρχή"ή "πρόσωπο" που άσκησε διοικητική λειτουργία γιατί παρόλο που τα μέλητης είχαν διορι­ στεί νόμιμα,ηΕπιτροπή δεν είχε συγκροτηθεί δεόντωςκαι επομέ­ νως δεν ήτανκατάτον ουσιώδη χρόνο νομικό πρόσωπο δεόντως συγκροτημένο. Επίσης ισχυρίστηκαν ότι η εκλογή του Προέδρου και Αντιπροέδρου δεν είναι "απόφαση" οποιουδήποτε οργάνου που ασκεί εκτελεστική εξουσία, στα πλαίσια της έννοιας τουάρ­ θρου 146 του Συντάγματος, αλλά προπαρασκευαστική με σκοπό την κατά νόμο συγκρότηση του νομικού προσώπουτης Δημοτικής Επιτροπής Μόρφου. Επίσης OL καθ' ων η αίτηση αμφισβήτησαν την ύπαρξη έννομου συμφέροντος των αιτητών και εισηγήθηκαν ότι η ενέργεια τουΔημοτικού Γραμματέαδεν αποτελούσε σύγκλη­ ση συνεδρίασης ούτε νόσφιση εξουσίας άλλου οργάνου γιατίεφό­ σον είχε λήξειηθητείατων μελών καιεπομένως ηΕπιτροπήέπαυ­ σε να είναι νόμιμα συγκροτημένη η ισχυριζόμενη σύγκληση αποτελούσε απλώς προσπάθεια γιασυντονισμό της σύσκεψης των μελών της Επιτροπής. ΤοΑνώτατοΔικαστήριοαπορρίπτοντας τηνπροσφυγήαποφά­ σισεότι: 275 Παντελίδηςν.Λεαντζή
(1991)
(1)'Οσον αφορά το θέμα της σύγκλησης τηςσυνεδρίας απότο Δημοτικό Γραμματέαη πράξηδεν είναι εκτελεστή αλλά προπαρα­ σκευαστική ενέργεια πουαπέβλεπε στην έκδοση της διοικητικής πράξης δηλαδήτηνεκλογή Προέδρουκαι Αντιπροέδρου. Εφόσον η πρόσκληση έγινε μετά απόπαράκλησητων ιδίων τωνμελών και εφόσον όλατα μέληπαρευρέθηκανστη συνεδρία θα μπορούσεεύ­ λογα ναθεωρηθεί ότι ηπρόσκληση έγινε κατ' εξουσιοδότηση.
(2)Όσον αφορά την επίδικη "συνεδρία" αυτήαποτελεί εκτελε­ στή πράξηπου παράγει έννομα αποτελέσματα και εφόσον παρευ­ ρέθηκανόλα ταμέλη τηςΔημοτικής Επιτροπής,ησυνεδρίαση αυτή θεωρείται ωςδεόντως συγκληθείσα καιλαβούσαχώραν. 5 10
(3)'Οσον αφοράτον ισχυρισμό ότιο Χάρτης αποτελεί επέμβα­ ση αυτοεκτελεστή, έστω καιαναυτό γίνει δεκτό, εφαρμόζεταιτο δίκαιο της ανάγκης σύμφωνα με το οποίο δικαιολογείται ενόψει των ειδικών συνθηκών η τροποποίηση του νόμου. Όμως είναι γ$ άποψητου Δικαστηρίου ότιηΣύμβασηδεν είναι αφεαυτής εκτελε­ στήκαιδεν έχει αυξημένη ισχύ έναντι τουημεδαπούνόμου. Το γε­ γονός ότιο Χάρτης κυρώθηκε μενόμο δεντονκαθιστάαυτοεκτε­ λεστήσύμβαση. Απότοπεριεχόμενο του είναι φανερόότιδεν έχει άμεσο αντικείμενο τηναναγνώριση καιδιασφάλιση ατομικώνδι­ καιωμάτων καιελευθεριών ώστε ναδίδεται δικαίωμα προσφυγής 20 εναντίον της παράβασηςτουςστα δικαστήρια. Προσφυγή απορρίπτεται κατά πλειοψηφία. Αναφερόμενες υποθέσας: Kitromihdes v.Republic
(1984)3Α.ΑΑ. 1279; 25 Γεωργιάδηςν. Δημοκρατίας
(1966)3ΑΛΛ. 827; Papacharalambous v.Republic
(1986)3C.L.R. 1(Η2; Malachtou v.Armefti
(1987)1C.LR. 207; Πρωτοπαπάς ν.Δημοκρατίας
(1967)3ΑΛΛ. 411; Ααζάρου ν.Δημοκρατίας
(1968)3ΑΛΛ.
  1. 30 Προσφυγή. Προσφυγή γιαδήλωση τουΔικαστηρίου ότι ηπράξη του καθ*ουηαίτησηΑρ. 1νασυγκαλέσει συνεδρίασητης Δημοτικής Επιτροπής Μόρφου προς τον σκοπόν όπως εκλέξειΠρόεδρονκαι/ήΔήμαρχονΜόρφουκαιαντιπρόε- 35 δρονκαι/ή Αντιδήμαρχο Μόρφουείναιάκυροςκαι/ή πα­ ράνομος. 276 3 ΑΛΛ. ΠαντελίΑηςν.Λεαντζή Οι αιτητέςεμφανίζονταιαντοπροσανκος. Ε.Οδνοσέίος, για τουςκαθ'ωνηαίτηση. 5 Μ. Τριανταφυλλίδης, ΓενικόςΕισαγγελέαςτης Δημο­ κρατίαςμε τηνΤ. Πολνχρονίδον(Δ\νίΔα), Δικηγόρο τηςΔημοκρατίας, asamicuscuriae. Cur.adv. wit. Α. ΛΟΙΖΟΥ,ΠΡ.: Με την απόφασηαυτή συμφωνούν οι Δικαστές κκ. Γ.Μαλαχτός,Δ.Δημητριάδης,Δ.Στυλιανίδης, Γ. Παπαδόπουλος και Γ. Χρυσοστομής. ΟΔικα10 στης κ.Σ. Νικήταςθαδώσει τηδική τουαπόφαση. Α. ΛΟΙΖΟΥ,Πρ.:Μετην παρούσαπροσφυγή οι αιτητέςζητούντις πιοκάτωθεραπείες:- 15 20 25 30 "
  2. Απόφασιν και/ήΔήλωσιντουΔικαστηρίου, ότιη πράξις τουκαθ'ουη αίτησις αρ. 1 όπωςσυγκάλεση συνεδρίασιν της Δημοτικής Επιτροπής Μόρφου την 14.11.89,προς τον σκοπόν όπως η Δημοτική Επιτροπή Μόρφου, εκλέξη Πρόεδρον αυτής και/ή Δήμαρχον Μόρφου και Αντιπρόεδρον και/ήΑντιδήμαρχον Μόρ­ φου, είναι άκυρος και/ήπαράνομος και/ήεγένετο καθ' υπέρβασιν και/ή κατάχρησιν εξουσίας και/ή αποτελεί νόσφισιν εξουσίας καιείναιεστερημένη οιουδήποτενο­ μικού αποτελέσματος και/ή ότι η γενομένη συνεδρίασις ήτοάκυροςκαι/ήπαράνομος."
  3. Απόφασιν και/ήΔήλωσιν του Δικαστηρίου ότι η υπότηςΔημοτικής ΕπιτροπήςΜόρφου, κατά τηνσυνεδρίασιν αυτής της 14.11.89, εκλογή Προέδρου αυτής και/ή Δημάρχου ΜόρφουκαιΑντιπροέδρου αυτής και/ ή Αντιδημάρχου Μόρφου είναι άκυρος και/ή παράνο­ μοςκαι/ή εστερημένη οιουδήποτε νομικού αποτελέσμαχος και ότι οι ούτω εκλεγέντεςπαρανόμως εξελέγησαν καιπαρανόμωςασκούντακαθήκοντατων." Οι αιτητές είναι δημότες και ψηφοφόροι Μόρφουκαι 277 Α. Λοΐζου,Πρ. Παντελίδη; ν.Λεαντζή
(1991)προ της τουρκικής εισβολής ήταν δημότες και κάτοικοι Μόρφου. Ο αιτητής 1είναι επίσης μέλος της Δημοτικής ΕπιτροπήςΜόρφου. ΟΔήμος Μόρφουείναι νομικό πρόσωποδημόσιουδι­ καίου και σύμφωνα με το άρθρο 3
(1)του Περί Δήμων 5 Νόμου 1985 (Νόμοςαρ. 111του 1985) πουστησυνέχειαθ' αναφέρεταιωςοΝόμος, θεωρείταιότι είναιδήμοςεκτοπι­ σθείς και ότι λειτουργεί σύμφωνα με τις διατάξεις του Νόμου αυτού. Το Υπουργικό Συμβούλιο με την απόφαση του αρ. 10 28.872, ημερομηνίας 16 Ιουλίου, 1987, διόρισε για τους Δήμους πουευρίσκονται "επίτουυπόΤουρκικήν κατοχήν εδάφους της Δημοκρατίας" Δημοτικές Επιτροπέςσύμφω­ να με το άρθρο 139 του Νόμουαπότις 17 Ιουλίου, 1987, και για περίοδο που λήγει επτά μέρες μετά τη διεξαγωγή 15 εκλογών για την ανάδειξη αιρετών Δημοτικών Συμβου­ λίων των επηρεαζόμενωνΔήμων (Γνωστοποίηση 197, που δημοσιεύτηκε στο ΠαράρτημαΤέταρτοτης ΕπίσημηςΕφη­ μερίδας της Δημοκρατίας αρ.2247, ημερομηνίας 28 Ιου­ λίου, 1987. 20 ΗΔημοτική Επιτροπήγια το Δήμο Μόρφου,που διο­ ρίστηκε απότο Υπουργικό Συμβούλιο,είναιτα ακόλουθα πρόσωπα τα οποία υποδείκτηκαν από τα κόμματα που αντιστοιχούν σταονόματατους:(i)Ανδρέας ΣιηττήςτουΔημοκρατικού Συναγερμού 25 (καθ'ουη αίτησηαριθ. 4), (ϋ)Ανδρέας Σιαμτάνης τουΔημοκρατικού Συναγερ­ μού(καθ'ουη αίτησηαριθ. 5), (iii) Άντης Παντελίδης του Δημοκρατικού Κόμμα­ τος(αιτητής 1), (iv) Χριστάκης Χριστοφίδης του Δημοκρατικού Κόμματος (καθ'ουη αίτησηαριθ.7), 278 30 3 ΑΛΛ. Παντελίδηςν.Λεαντζή Α.Λοΐζον,Πρ. (ν) Ανδρέας Χαραλάμπους τουΑΚΕΛ (καθ'ουη αί­ τησηαριθ.6), (vi) Χριστάκης ΣιαηλήςτουΑΚΕΛ (καθ'ουηαίτη­ σηαριθ.8)και 5 (νϋ)Ανδρέας Φρυδάςτου Σοσιαλιστικού Κόμματος ΕΔΕΚ (καθ'ουη αίτησηαριθ. 2). Το εδάφιο3τουάρθρου 139 τουΝόμουτροποποιήθη­ κε απότοΝόμοαρ. 39 του 1988, μετηπροσθήκητης ακό- λουθης επιφύλαξηςστοτέλοςαυτού:- 1Q 15 "Νοείταιότι, ανεξαρτήτως των διατάξεων τουεδα­ φίου
(2)του παρόντος άρθρου, και μέχρις ότου διεξα­ χθούν αιπρώταιδημοτικαί εκλογαί διατους δήμους οι οποίοικείνται ειςπεριοχήν μη ελεγχομένην υπότηςΔη­ μοκρατίας, ο Πρόεδρος και ο Αντιπρόεδρος της οικείας δημοτικής επιτροπής θα υποδεικνύωνται από έκαστον κόμμααπόταδιωρισμένα μέλη των εις τηνοικείανδημοτικήν επιτροπήνκαιθαασκούνταςαρμοδιό­ τηταςτηςθέσεώςτων εκπεριτροπής". - Ενόψει της τροποποίησης-αυτής στις 30 Απριλίου, 20 1988, οΈπαρχοςΛευκωσίας κάλεσε τα μέλητης Δημοτι­ κής Επιτροπής Μόρφου στο γραφείο του και εξήγησε ότι σκοπός της συνεδρίας αυτήςήτανηεκλογή Πρόεδρουκαι Αντιπρόεδρου της Δημοτικής Επιτροπής σύμφωνα με τις πρόνοιες του Νόμου μέχρις ότου διεξαχθούν οι πρώτες 25 Δημοτικές εκλογές. Κατάτη συνεδρίαση αυτήσυμφωνή­ θηκεόπωςτηνΠροεδρίακαιΑντιπροεδρία της Δημοτικής Επιτροπής ασκήσουν εκ περιτροπής τα διορισμένα μέλη κατάδιμηνία. Ακολούθως στις 29 Δεκεμβρίου, 1988,πραγματοποιή30 θηκε στο Γραφείο του ΈπαρχουΛευκωσίας σύσκεψητων μελώντηςΔημοτικής ΕπιτροπήςΜόρφουμεσκοπότη συ­ νέχιση της εκπεριτροπήςεκλογής Προέδρουκαι Αντιπρό­ εδρουτηςΔημοτικής Επιτροπής. Τ αυτήπαρέστησανκαι τα επτά μέλη της Δημοτικής Επιτροπής Μόρφου που 279 Α. Λοΐζον, Πρ. Παντελίδηςν.Λεαντζή
(1991)είχαν διοριστεί απότο Υπουργικό Συμβούλιο, όπωςανα­ φέρθηκε πιο πάνω,και οΈπαρχοςο οποίος προήδρευσε αυτήςτηςσύσκεψης χωρίς δικαίωμαψήφου. Επειδήησύγκλησητηςσυνεδρίας αυτής χαρακτηρίστη­ κε παράνομηαπότον αιτητή 1,και επειδή ορισμένα μέλη 5 της Δημοτικής Επιτροπής εξέφρασαν διαφωνίαγια τημη διεξαγωγή εκλογών στους κατεχόμενους Δήμους, δενκα­ τέστηδυνατόκατάτην ημερομηνία αυτήηΔημοτική Επι­ τροπήνασυγκροτηθεί σεσώμα,καιταεπτάπρόσωπαπου διορίστηκαν απότο Υπουργικό Συμβούλιογιαν'αποτελέ- JQ σουν τη Δημοτική Επιτροπή Μόρφου παρέμειναν απλά μέλητης. Στις 20 Σεπτεμβρίου, 1989, ο Έπαρχος Λευκωσίας απέστειλε προς όλα τα μέλη της Δημοτικής Επιτροπής Μόρφουτηνακόλουθη επιστολή:"Επιθυμώνα αναφερθώστο διορισμό σαςωςμέλος της Δημοτικής Επιτροπής του κατεχόμενου Δήμου Μόρφουκαινασαςπληροφορήσω ότιτα Κοινοβουλευ­ τικά Κόμματα συμφώνησαν όπως μηδιεξαχθούντώρα δημοτικές εκλογέςγιατουςκατεχόμενους Δήμους καιη 20 άσκησηκαθηκόντων Προέδρουτων επηρεαζόμενωνΔη­ μοτικών Επιτροπών γίνεται εκ περιτροπής ανάεξάμη­ νο.
  1. Ως εκ τούτου παρακαλείσθε όπως προβείτε στις απαραίτητες ενέργειες ώστε η ανάληψη καθηκόντων 25 τουΠροέδρουτηςΔημοτικής σαςΕπιτροπήςναγίνεται εκ περιτροπής ανά εξάμηνο από τα διορισμένα μέλη που εκπροσωπούν κάθε κόμμα και με πληροφορήσετε ανάλογα. Σεπερίπτωση που θαεξακολουθήσετε να μη συμμορφώνεστε προςτιςπρόνοιες τηςυφιστάμενης νο- 30 μοθεσίας θααποτελεί παράλειψητων κατάνόμο καθη­ κόντωνσας." Ο Δημοτικός Γραμματέας Μόρφου, καθ'ουη αίτηση 1, συγκάλεσε τηλεφωνικώς την επίδικη συνεδρίαση των μελών της Δημοτικής Επιτροπής για τις 14 Νοεμβρίου, 35 280 3ΑΑ.Δ. Παντελίδης ν.Λεαντζή Α. Λοΐζου,Πρ.
  2. Σύμφωνα με ένορκες δηλώσεις που κατατέθηκαν, ημε­ ρομηνίας 17 Ιανουαρίου, 1990 τουκαθ' ουηαίτηση 1- Δη­ μοτικού Γραμματέα,καιημερομηνίας 18 Ιανουαρίου, 1990 5 του καθ'ου ηαίτηση2 -Πρόεδρουτης Δημοτικής Επιτρο­ πής, τησύγκληση αυτής της σύσκεψης είχαν ζητήσει αρκε­ τά μέλητης Δημοτικής Επιτροπής και είχαν παρακαλέσει το Δημοτικό Γραμματέαναεπικοινωνήσει με όλα τα μέλη, 10 μεσκοπό νασυντονίσει τον τόποκαιχρόνο της σύσκεψης. Στη σύσκεψη αυτή, που έγινε στο δικηγορικό γραφείο του αιτητή 1 παρευρέθηκαν όλα τα μέλη. Κατά τη συνε­ δρία ο αιτητής 1 ήγειρε ένσταση ως προς τη νομιμότητα της σύγκλησης της συνεδρίας και επιφύλαξε τα δικαιώμα15 τά του.Ταυπόλοιπα μέλητης Δημοτικής Επιτροπής απο­ φάσισαν νασυσταθούν σε σώμα καιεξέλεξαν τα πρόσωπα που εκ περιτροπήςκάθεεξάμηνο θαυπηρετούσαν στις θέ­ σεις Πρόεδρουκαι Αντιπρόεδρου κατά την περίοδοαπό1 Νοεμβρίου, 1989, μέχρι 31 Οκτωβρίου, 1991, ως ακολού2 0 θως:- (α) Από 1 Νοεμβρίου, 1989, μέχρι 30 Απριλίου, 1990, ο κ. Ανδρέας Φρυδάς (ΕΔΕΚ) Πρόεδρος και ο κ. Χριστάκης Σιαηλής(ΑΚΕΛ) Αντιπρόεδρος. (β)Από 1Μαΐου, 1990, μέχρι 31 Οκτωβρίου, 1990, οκ. 25 Ανδρέας Χαραλάμπους (ΑΚΕΛ) Πρόεδρος και ο κ. Αν­ δρέας Σιαμτάνης(ΔΗΣΥ) Αντιπρόεδρος. (γ)Από 1 Νοεμβρίου, 1990, μέχρι 30 Απριλίου, 1991, ο κ. Ανδρέας Σιηττής(ΔΗΣΥ) Πρόεδροςκαιοκ. Χριστάκης Χριστοφίδης (ΔΗΚΟ) Αντιπρόεδρος. 30 (δ)Από 1Μαΐου, 1991, μέχρι 31 Οκτωβρίου; 1991, οκ. Χριστάκης Χριστοφίδης (ΔΗΚΟ) Πρόεδρος και ο κ. Αν­ δρέας Φρυδάς (ΕΔΕΚ) Αντιπρόεδρος. Οι εκ των καθ'ων ηαίτηση2 και 8κατά τη συνεδρίαση αυτή εκλέγηκαν Πρόεδρος και Αντιπρόεδρος της Δημοτι­ κής Επιτροπής Μόρφουαντίστοιχαγια τοπρώτο εξάμηνο από 1Νοεμβρίου, 1989, μέχρι 30 Απριλίου,
  3. Καμιά 281 Α. Λοΐζον, Πρ. Παντελίδηςν.Λεαντζή
(1991)άλλη εργασίαδεδιεξήχθηκε. Ως αποτέλεσμα καταχωρήθηκε η παρούσα προσφυγή με την οποία οι αιτητές προσβάλλουν την εκλογή του ΠρόεδρουκαιΑντιπρόεδρου γιατοπιοπάνω αναφερόμε­ νοπρώτοεξάμηνο. 5 Είναιη θέση των αιτητώνότι οκαθ'ουη αίτηση 1 πρέ­ πει να θεωρηθεί ότι ενήργησε καθ'υπέρβαση και/ήκατά­ χρηση εξουσίας, ή/καικατάτρόπο που αποτελεί νόσφιαη εξουσίας γιατί, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 43 τουΝόμουκαιτουάρθρου3τουΔεύτερου Πίνακα,οι συ- 10 νεδριάσεις συγκαλούνται εγγράφως απότο Δήμαρχο ήσε περίπτωση άρνησης του Δήμαρχου, από το ήμισυ του αριθμού των μελών του Δημοτικού Συμβουλίου και όχι από τοΔημοτικό Γραμματέα,όπως έγινεστην προκειμένη 15 περίπτωση,οοποίος ουδεμίατέτοιααρμοδιότητα έχεικαι ουδεμίαπρόνοιαυπάρχειστοΝόμογιατέτοια σύγκληση. Επίσης, σύμφωνα με το άρθρο 43 του Νόμου και τα άρθρα 4 και 6 του Δεύτερου Πίνακα,η σύγκληση συνε­ δρίασης του Δημοτικού Συμβουλίου δέον να γίνεται εγ- 20 γράφωςκαιόχι τηλεφωνικώς. Είναι η εισήγηση των αιτητών ότι η σύγκληση διορι­ σμένης Δημοτικής Επιτροπής προς το σκοπό εκλογής Πρόεδρουή Αντιπρόεδρου ρυθμίζεται ειδικάαπότοΝόμο και αποτελεί εντελώςεκτελεστήδιοικητικήπράξηδυνάμε- 25 νηναπροσβληθεί αυτοτελώς. Διαζευκτικά, υποβλήθηκε ότι εάν η σύγκληση αυτή αποτελεί προπαρασκευαστικήπράξη,τότε ενσωματώνεται στη συνεδρία καικατάσυνέπεια οι λαμβανόμενες αποφά­ σεις πάσχουν ως παράνομες φλ. Kitromilides v. Republic 30
(1984)3ΑΛΛ. 1279,Papacharalambous v.Republic
(1988)3C.L.R. 1042). Ανεξάρτητα απόταπιοπάνωείναι ο ισχυρισμός ότι ο Δημοτικός Γραμματέας άσκησε καθήκοντα εκτός της αρ­ μοδιότητας του,γεγονός πουαποδεικνύει την ύπαρξηνό- 35 282 3 ΑΛΛ. Παντελίδηςν.Λεαντζή Α. Λοΐζου, Πρ. σφισης εξουσίας. Προς υποστήριξη του ισχυρισμού αυτούέγινε αναφοράστοΤσάτσο "ΗΑίτησις Ακυρώσεως ενώπιον του Συμβουλίου Επικρατείας" 3η "Έκδοση, σελ. 199. 5 Τέλος, προβλήθηκε από τους αιτητές ότι το άρθρο 3 του Ευρωπαϊκού Χάρτη Τοπικής Αυτοδιοίκησης, όπως αυτός κυρώθηκε απότο Νόμο αρ.27 του 1988, το οποίο προνοεί περί συνελεύσεων "πουσυγκροτούνται απόμέλη ελευθέρως εκλεγόμενα με μυστική ψηφοφορία ...", έχει εν 10 πρώτοιςαυξημένηισχύ έναντιτωνημεδαπώννόμων,σύμ­ φωνα με το άρθρο 169
(3)του Συντάγματος. Δεύτερον, εφόσο ο πιο πάνωκυρωτικός Νόμος είναι χρονικά μετα­ γενέστερος νόμος του Περί Δήμων Νόμου,εξυπακούεται ότι έχει εκτοπίσει τις διατάξεις που προβλέπουν για 15 ύπαρξηδιορισμένων δημοτικών επιτροπών αντίεκλελεγμένωνστουςκατεχόμενους Δήμους. Είναι η εισήγηση των αιτητών ότι η σύμβαση αυτή είναι αφεαυτήςεκτελεστή, ο Χάρτης δημιουργεί ιδιωτικά δικαιώματα ταοποίαμπορούν ναδιοχετευτούν στηνΠο20 λιτεία έναντιτου πολίτη. Εκμέρους των καθ'ων ηαίτησηπροβλήθηκανοιακό­ λουθες ενστάσεις όσον αφοράτην πρώτηαιτούμενη θεράπεία:(α) Ότι ο καθ'ου ηαίτηση 1δεν είναι "όργανο", ή "αρχή",ή"πρόσωπο" πουασκούσε ήάσκησε εκτελεστι­ κή ήδιοικητική λειτουργία, εντός της έννοιας τουάρ­ θρου 146 του Συντάγματος,καικατάσυνέπεια, η προ­ σφυγήεναντίοντουδενευσταθεί. 30 (β) Περαιτέρωκαι/ή διαζευκτικά, είναιο ισχυρισμός τωνκαθ'ωνηαίτησηότιηπροσβαλλόμενη "πράξη"δεν εμπίπτει στις διατάξειςτου άρθρου 146 του Συντάγμα­ τοςκαι,κατάσυνέπεια,η προσφυγήαναφορικάμε αυτή τηνπράξηδενευσταθεί. 35 (γ) Περαιτέρω και/ήδιαζευκτικάη προσβαλλόμενη 283 Α. ΛοΤζου, Πρ. Παντελίδης ν. Λεαντζή
(1991)πράξη του καθ'ου ηαίτηση 1δεν είναι εκτελεστή διοι­ κητική πράξη εντός της έννοιας του άρθρου 146 του Συντάγματος, αλλά προπαρασκευαστική και, κατά συ­ νέπεια, δεν υπόκειται στον έλεγχο του Ανωτάτου Δικα­ στηρίου ως Διοικητικού Δικαστηρίου. (δ) Εν πάση περιπτώσει η προσβαλλόμενη "πράξη" ουδόλως επηρεάζει τη νομιμότητα, ή εγκυρότητα της συνεδρίασης της Δημοτικής Επιτροπής που ακολούθη­ σε ενόψει των προνοιών του άρθρου48 του περί Δήμων Νόμου, 1985. Αναφορικά με τη δεύτερη αιτούμενη θεραπεία οι καθ' ων ηαίτηση ισχυρίζονται τα ακόλουθα:(α) Ότι έκαστος των καθ' ων η αίτηση
(1),
(2),
(3),
(4),
(5),
(6),
(7)και
(8)δεσυνιστά και/ήδεν είναι "όργα­ νο" ή "αρχή" ή "πρόσωπο" που ασκεί εκτελεστική ή 15 διοικητική λειτουργία εντός της έννοιας του άρθρου 146 του Συντάγματος και κατά συνέπεια η παρούσα προσφυγή δεν ευσταθεί. (β) Ότι η καθ' ης η αίτηση 3 Δημοτική Επιτροπή Μόρφου,δεν είναι "όργανο" ή"αρχή" ή "πρόσωπο" που άσκησε εκτελεστική ή διοικητική λειτουργία εντός της έννοιας του άρθρου 146 του Συντάγματος,καθ'ότιπα­ ρόλο που τα μέληπου τηναποτελούσαν είχαν διοριστεί νόμιμα η Επιτροπή δεν είχε συγκροτηθεί δεόντως σύμ- 25 φωνα με το νόμο και κατά συνέπεια δεν ήταν κατά τον ουσιώδη χρόνο νομικό πρόσωπο δεόντως συγκροτημέ­ νο (συγκροτήθηκε δε σε νόμιμο όργανο μετά την εκλογή του Δήμαρχου και Αντιδημάρχου της). (γ) Ότι η εκλογή Πρόεδρου και/ή Δήμαρχου Μόρ- 3 φου, και Αντιπρόεδρου και/ή Αντιδημάρχου Μόρφου από τη Δημοτική Επιτροπή Μόρφου δεν είναι "απόφα­ ση" και/ή πράξη οιουδήποτε οργάνου, αρχής ή προσώ­ που που ασκεί εκτελεστική ή διοικητική λειτουργία εντός της έννοιας του άρθρου 146 του Συντάγματος αλλά προπαρασκευαστικήμε σκοπό την κατάνόμο συγ284 5 10 3 ΑΛΛ. Παντελίδης ν. Λεαντζή Α. Λοΐζου, Πρ. κρότηση του νομικού προσώπου της Δημοτικής Επι­ τροπής Μόρφου.Γιατολόγο αυτόη παρούσαπροσφυ­ γήείναιανυπόστατη καιαβάσιμη. 5 πο 15 20 (δ) Ότι ηπροσβαλλόμενη ρηθείσα εκλογή είναι η πράξηκαι/ήαπόφαση των έξι μελών πουδιορίστηκαν για νααποτελέσουν μαζίμε τον αιτητή 1,τηΔημοτική ΕπιτροπήΜόρφου,σύμφωναμετις πρόνοιες τουπερί Δήμων Νόμου 1985 (Νόμος αρ. 111 του 1985) και όχι του συλλογικού οργάνου ήτοι της Δημοτικής Επίτρο­ πήςΜόρφου, η οποία δενείχεκατάτον ουσιώδηχρόνο ακόμα συγκροτηθεί νόμιμα και σύμφωνα με τον περί ΔήμωνΝόμοκαι/ήτις αρχέςτουΔιοικητικούΔικαίου. Κατάσυνέπειαη παρούσαπροσφυγή δενευσταθεί. (ε) Και ότι η προσβαλλομένη εκλογή δε συνιστά εκτελεστή διοικητική πράξη οποιουδήποτε οργάνου, αρχής ήπροσώπουπουασκούσε εκτελεστική ή διοικη­ τικήλειτουργία εντός της έννοιας του άρθρου 146 του Συντάγματος.Κατάσυνέπεια, η προσφυγήδενευσταθεί νομικώςή πραγματικώς. Είναιο ισχυρισμός τωνκαθ'ωνη αίτησηότι οιαιτητές ενπάσηπεριπτώσειστερούνται έννομουσυμφέροντος. Είναι ηεισήγηση τωνκαθ'ωνη αίτηση ότι η προσβαλ­ λόμενηενέργειατουΔημοτικού Γραμματέαδεν αποτελού­ σε σύγκλησησυνεδρίασης και,κατάσυνέπεια,ούτενόσφι25 ση εξουσίας άλλου οργάνου,γιατί εφόσο στις 31/12/1988 έληξεηθητείατων μελών όπωςείχεαποφασιστείκατάτη σύγκληση στις 30 Απριλίου, 1988, ηΔημοτική Επιτροπή έπαυσε πλέον να είναι νόμιμα συγκροτημένη και επομέ­ νως, ηισχυριζόμενησύγκλησησυνεδρίασης τηςΔημοτικής 30 ΕπιτροπήςαποτελούσεαπλώςπροσπάθειατουΔημοτικού Γραμματέανασυντονίσει τησύσκεψητων μελών τηςΕπι­ τροπής κατόπιν παράκλησης προς αυτόν των μελών αυτώνγιατοσκοπότη συγκρότησησεέναενιαίο όργανο. Προς υποστήριξητου ισχυρισμού αυτού αναφέρθηκαν 35 στον Παπαχατζή"Σύστημαισχύοντος εν ΕλλάδιΔιοικητι285 Α.Λοΐζον,Πρ. Παντελίδηςν.Λεαντζή
(1991)κούΔικαίου"(5ηΈκδοση,σελ. 175). Αναφορικά με τον ισχυρισμό ότι η επίδικη σύγκληση συνεδρίασης απότο Δημοτικό Γραμματέα αποτελεί "εκτε­ λεστή διοικητική πράξη" εντός της έννοιας του άρθρου 146 του Συντάγματος,υποκείμενη στον ακυρωτικό έλεγχο 5 του διοικητικού δικαστηρίου, είναι η θέση των καθ'ων η αίτηση ότι ο Δημοτικός Γραμματέας δεν είναι όργανο ή αρχή ή πρόσωπο που ασκεί εκτελεστή ή διοικητική λει­ τουργία. Επιπλέον, η επίδικη πράξηαποτελεί απλώς μια προπαρασκευαστική ενέργεια απαραίτητη ή αναγκαία για την έκδοση της τελικής πράξης χωρίς όμως αυτή να δη- ^ μιουργεί άμεσα έννομα αποτελέσματα. Προς υποστήριξη του ισχυρισμού αυτού έγινε αναφορά στα Πορίσματα Νο­ μολογίας του Συμβουλίου της Επικρατείας 1929-1959, 15 στις σελ. 236-237. Η εισήγηση των καθ' ων ηαίτηση ότι η προσβαλλόμενη πράξη δεν αποτελεί πράξη εκτελεστή βρίσκει το Δικαστή­ ριο σύμφωνο, όσον αφορά μόνο το θέμα της σύγκλησης της συνεδρίας από το Δημοτικό Γραμματέα. Η ενέργεια του Δημοτικού Γραμματέα να συντονίσει τη συνάντηση 20 των μελών της Δημοτικής Επιτροπής ήταν μια προπαρα­ σκευαστική ενέργεια που απέβλεπε στην έκδοση της διοι­ κητικής πράξης δηλαδή στην εκλογή του Πρόεδρου και Αντιπρόεδρου, πουπροσβάλλεται μετηδεύτερη θεραπεία. Ηπρόσκληση, όπως προκύπτει απόταγεγονότα, έγινε 25 κατόπιν ειδικής εξουσιοδότησης του Δημοτικού Γραμμα­ τέα και παράκλησης του από τα μέλη τα ίδια, τα οποία εφόσον όλα προσήλθαν στη συνεδρία, θα μπορούσε εύλο­ γα ναθεωρηθεί ότι ηπρόσκληση έγινε κατ' εξουσιοδότηση και ότι υιοθετήθηκε από τα μέλη αυτά και μάλιστα κάτο) 30 από τις ιδιάζουσες συνθήκες που λειτουργεί η Δημοτική αυτή Επιτροπή. Όσον αφορά όμως την επίδικη "συνεδρία" άναι η άποψη του Δικαστηρίου ότι αποτελεί εκτελεστή πράξη -. που παράγειέννομα αποτελέσματαστην οποίαόμως, συμ­ φωνά με τις πρόνοιες του άρθρου 48 του Περί Δήμων 286 3 ΑΛΛ. Παντελίδηςν.Λεαντζή Α.Λοΐζου,Πρ. Νόμου που έχουν εφαρμογή, εφόσον παρευρέθηκαν όλα τα μέλη της Δημοτικής Επιτροπής,η συνεδρίαση αυτήθε­ ωρείται "ως δεόντως συγκληθείσα καιλαβούσαχώραν". 5 10 Όσον αφορά τον ισχυρισμό ότι ο Χάρτης αποτελεί επέμβαση αυτοεκτελεστή, είναι η εισήγηση των καθ'ων η αίτησηότι έστω καιανήταντέτοια,στην προκειμένη περί­ πτωσηεφαρμόζεταιτο δίκαιοτηςανάγκηςσύμφωνα με το οποίο δικαιολογείται η τροποποίηση του νόμου όπως έγινε ενόψει των,ειδικών συνθηκώντης υπόθεσης. Είναι η άποψη του Δικαστηρίου ότι η Σύμβαση δεν είναι αφ' εαυτής εκτελεστή και κατ' επέκταση ως τέτοια δεν έχει αυξημένηισχύ έναντιτουημεδαπούνόμου. Το θέμα της σημασίας της κύρωσης διεθνούς συμφω­ νίας απότηΒουλή των Αντιπροσώπων μενόμο πουψηφί15 ζεται απ'αυτή σύμφωνα με το άρθρο 169 τουΣυντάγμαt τος απασχόλησε την Ολομέλεια του Δικαστηρίου στην ΠολιτικήΈφεση Maiachtou v.Armefti
(1987)1 C.L.R.207 όπου στις σελ.235-6αναφέρονται τα ακόλουθα:20 25 30 "... every other treaty, convention or international agreement is subject to ratification by the House of Representatives. Agreements duly ratified in accordance with either para. 1 or para. 2, have superior force to municipal law from the date of their publication in the official Gazette ' on condition that such treaties, conventions and agreements are applied by the other party thereto'. Itwillbe noticed that unlike English law, international agreements duly ratified by the Executive acquire, from the date of their publication in the official gazette, enhanced legal effect in domestic law provided thecondition of reciprocity is satisfied.... Ratification by the legislature incorporates the treaty or convention, as the case may be, into domestic law by virtue of the legislative power vested in the House of Representatives (article 61); and if its provisions areselfexecuting they acquire the force of law quite 287 Α. ΛοΤζου,Πρ. Παντελίδηςν.Λεαντζή
(1991)independently of para. 3 of article 169 or its impact on domestic legislation. ... A provision of a treaty or convention is selfexecuting if the rights vested or the obligations imposed thereby are comprehensively defined to the extent of making them, without further addition or modification, enforceable before acourt of law." 5 To γεγονός από μόνο του ότι ο Χάρτης κυρώθηκε με νόμο δεν τον καθιστά αυτοεκτελεστή σύμβαση. Από τη διατύπωση και περιεχόμενο του Χάρτη, στην προκειμένη περίπτωση, είναι φανερό ότι πρόκειται περί μη αυτοεκτε- 10 λεστής Σύμβασης. Δεν έχει άμεσοαντικείμενοτην αναγνώ­ ριση και διασφάλιση ατομικών δικαιωμάτων και ελευθε­ ριών, ώστε να δίδεται δικαίωμα προσφυγής εναντίον της παράβασης τους σταδικαστήρια. Για όλους τους πιο πάνωλόγους οι λόγοι πουπροβλήθηκαν από τους αιτητές δεν ευσταθούν και συνεπώς η προσφυγήαποτυγχάνεικαιαπορρίπτεται. ^ ΝΙΚΗΤΑΣ Δ: Μέχρι το 1985 η σύσταση, λειτουργία και οι δραστηριότητες των δήμων, ως αρχών τοπικήςαυ­ τοδιοίκησης, ρυθμίζονταν από τους περί Δήμων Νόμους 1964 έως
  1. Τον επόμενο χρόνο θεσπίστηκε ο νέος θε­ σμικός νόμος αρ. 111, ο οποίος κατάργησε σε όλη της την έκταση την προγενέστερη νομοθεσία. Το άρθρο 139 του νέου περί Δήμων Νόμου αποτελεί τον άξονα της υπό κρίση προσφυγής. Παρά τη σχετικά πρόσφατη ψήφιση 25 του νόμου 111/85, η παραπάνω διάταξη έχει μακρά ιστο­ ρία τροποποιήσεων, θ α πρέπει λοιπόν από την αρχή να σταθούμε στις βασικές της διατάξεις για να έχουμε πιο ολοκληρωμένη αντίληψη του αιτήματος της προσφυγής και των εκατέρωθεν ισχυρισμών. 30 Το άρθρο 139 απονέμει εξουσία στο Υπουργικό Συμ­ βούλιο ναδιατάζειτη μηδιεξαγωγή εκλογών σε κατεχόμε­ νο δήμοσε κάθεπερίπτωση πουηενέργεια αυτή δικαιολο­ γείται από τις υφιστάμενες συνθήκες και το ευρύτερο 288 3 ΑΛΛ. Παντελίδηςν.Λεαντζή Νικήτας, Δ. δημόσιο συμφέρον, κατά την κρίση του Συμβουλίου. Πα­ ράλληλα, του παρέχει εξουσία να διορίζει δημοτική επι­ τροπή, αποτελούμενη από 5 έως 15 μέλη, αναλόγως του πληθυσμού, για να ασκεί τις αρμοδιότητες του δήμου για 5 περίοδο που θακαθοριζόταν σε σχετικό διάταγμα.Ηδιά­ ταξη που αφορά στη διάρκεια της θητείας διορισμένης επιτροπής υπέστη επανειλημμένες τροποποιήσεις, οι οποίες αποσκοπούσαν σε παράτασητης (βλέπε εδ. 2 (α)). Κατά το διορισμό επιτροπής εφαρμόζονται οι διατάξεις JQ του εδ. 3 αναφορικάμε το διορισμό και τη σύσταση δημο­ τικής επιτροπής (εδ.2(γ)). Η κεντρική εξουσία υποχρεούται να διορίζει τα μέλη της Επιτροπής απόκατάλογο δημοτών πουπαρουσιάζουν τα εκπροσωπούμενα στη Βουλήτων Αντιπροσώπων πολι­ 15 τικά κόμματα,έτσι ώστε η σύνθεση της να αντανακλά τη δύναμη των κομμάτων στη Βουλή (εδ. 3 (β)). Του διορι­ σμού έπεται, το ταχύτερο δυνατό, σύγκληση συνεδρίασης των διορισθέντων από τον 'Επαρχο. Της συνεδρίασης προεδρεύει ο Έπαρχοςο οποίος, όμως, δεν έχει δικαίωμα 20 ψήφου. Ο Πρόεδρος και Αντιπρόεδρος εκλέγονται από τη Δημοτική Επιτροπή μεταξύ των μελών της. Ο Έπαρχος καταχωρείτα πρακτικά στο σχετικό βιβλίο της Επιτροπής και υπογράφει την καταχώριση: εδ. 3(γ). Την αλλαγή είχε 25 επιφέρει οτροποποιητικός νόμος 320/
  2. Ο νόμος 39/88 πρόσθεσε μιάεπιφύλαξη στο παραπάνω εδάφιο. Η επιφύλαξη προβλέπει ότι ανεξάρτητα από τις διατάξεις του εδ. 2 και μέχρι τη διεξαγωγή των πρώτων εκλογών για ανάδειξη δημοτικών αρχών στους κατεχόμε30 νους δήμους "ο Πρόεδρος και ο Αντιπρόεδρος της οικείας δημοτικής επιτροπής θα υποδεικνύωνται από έκαστον κόμμα απότα διωρισμένα μέλητων εις την οικείαν δημοτικήν επιτροπήν και θα ασκούν τας αρμοδιότητας της θέ­ σεως των εκ περιτροπής". 35 Το Υπουργικό Συμβούλιο διόρισε εκτός άλλων και τη Δημοτική Επιτροπή της κατεχόμενης Μόρφου, Η απόφα­ σητον, ημερ. 16/7/87, δημοσιεύθηκε στην επίσημη εφημερί­ δα της Δημοκρατίας της 28/7/
  3. Μεταξύ των διορισθέ289 Νικήτας, Δ. Παντελίδης ν.Λεαντζή
(1991)ντων ήταν και ο αιτητής 1.Τα άλλα μέλητης Επιτροπής είναι οι καθώνη αίτηση2,4,5,6,7και
  1. Σύμφωναμετην απόφαση, ο διορισμός άρχιζε στις 17/7/87και έληγεένα χρόνο μετά ήμέχρι τις εκλογές που θαέπρεπε να γίνουν, σύμφωνα μετις διατάξειςτουτροποποιητικού νόμου 165/ 5 87, μέσα στό δεύτερο τρίμηνο του
  2. Σημειωτέον ότι αργότερα, με το νόμο 39/88,οι εκλογές ορίστηκαν για το τέταρτο τρίμηνο του χρόνου. Υπάρχει και νεώτερη τρο­ ποποίηση που αναβάλλει στην ουσία τη διεξαγωγή εκλο­ γών (βλέπε Ν.204/89). Για νασυμπληρωθεί ηπεριγραφή 10 των διαδίκων θα μπορούσε να αναφερθεί εδώ ότι ο αιτητής 2 είναι δημότης -εκλογέας Μόρφου,ενώ ηπροσφυγή στρέφεται και κατά του δημοτικού γραμματέα (καθ* ού η αίτηση 1)καιτης Δημοτικής Επιτροπής (καθ*ου ηαίτηση 2). Από τις ενόρκους δηλώσεις πουέχουνκατατεθείσυνά­ γονται τα εξής. Αρχές Σεπτεμβρίου 1987 ο Έπαρχος κά­ λεσε σε συνεδρίαση τα μέλη της Επιτροπής, αλλά λόγω των ενστάσεων πουανέπτυξεοαιτητής 1, δεν έγινε εκλογή προέδρου. Η εκκρεμότης αντιμετωπίστηκε σε νέα συνε- 20 δρίαση στις 30/4/88, που συγκάλεσε ο Έπαρχος, προφα­ νώς μετάτηψήφισητουΝ.39/88, στην οποίασυμφωνήθη­ κε να ασκήσουν καθήκοντα Προέδρου και Αντιπροέδρου της Επιτροπήςανάδιμηνίαταδιορισμένα μέλη πουκατο- ^ νομάζονται στο πρακτικό. Ηδιευθέτηση θα ίσχυε από1/ 5/88 μέχρι τέλους του
  3. Η απόφαση υπήρξεομόφωνη. Πριν λήξει ητελευταία θητεία,στις 29/12/88,έγινε σύ­ σκεψη στα γραφεία του Αναπληρωτή Επαρχου Λευκω­ σίας. Σεαυτήπαρέστησαν μόνο5 μέλητης Επιτροπής.Το 30 σχετικό πρακτικό, που τήρησε η Επαρχιακή Διοίκηση, αναφέρει ότι ο Έπαρχοςδήλωσε ότι ηπαρουσίατουείχε συντονιστικό χαρακτήρακαιότι γιατην εκλογή τουπροε­ δρείου της Επιτροπήςτηνευθύνηέφεραναποκλειστικάτα μέλη της.Η θέσητουαιτητή 1 ήτανότι οΈπαρχοςδενείχε εκτουνόμου αρμοδιότητανακαλέσει τησυνεδρία. Γενικά η άποψηπου επικράτησε ήταν πως έπρεπε να διεξαχθούν εκλογές και για τους κατεχόμενους δήμους. Το αποτέλε290 ° 3 ΑΛΛ. Παντελίδηςν.Λεαντζή Νικήτας, Δ. σμα συνοψίζεται στη συμπερασματική παράγραφο των πρακτικών 5 "τελικά αποφασίστηκε από τα παρόντα μέλη όπως μη αποδεχθούν τη διαδικασίατης εκ περιτροπής ασκήσεως των καθηκόντων του Προέδρου και Αντιπροέ­ δρου αλλά να παραμείνουν απλώς ως μέλη της Δημοτι­ κής Επιτροπής χωρίς να ασκούν οποιαδήποτε καθήκοντα". Ακολούθησε στις 20/6/89 επιστολή του Επαρχου προς 10 όλα τα μέλημε την οποία τα πληροφορούσε ότι τα κοινο­ βουλευτικά κόμματα αποφάσισαν να μη γίνουν εκλογές στους κατεχόμενους δήμους και πως έπρεπε, σύμφωνα με την απόφασητους, η άσκηση των καθηκόντων του Προέ­ δρου να γίνεται εκ περιτροπής ανά εξαμηνία. Συγχρόνως J5 τα καλούσε να προβούν στις απαραίτητες ενέργειες προς την κατεύθυνση αυτή,τονίζοντας ότι ημησυμμόρφωση θα ισοδυναμούσε με παράλειψη εκτέλεσης των "κατά νόμο καθηκόντων τους". Φυσικάηπαρατήρησηγιατη μηδιεξα­ γωγή εκλογών ήταν άστοχη. Η αρμοδιότητα αυτή ανήκει 20 αποκλειστικά, όπως είδαμε,στο Υπουργικό Συμβούλιο. Ηπαραπέρα εξέλιξηείχεαφετηρίατην ενέργεια του δη­ μοτικού γραμματέα (καθ* ου η αίτηση 1) να συγκαλέσει από τηλεφώνου συνεδρίαση των μελών της Επιτροπής για τις 14/11/
  4. Ο ίδιος δέχεται, στην ένορκη κατάθεση του, 25 ότι δεν είχε δικαίωμα να απευθύνει τέτοια πρόσκληση, αλλάλέγει ότι κατά παράκλησηορισμένων μελών της Επι­ τροπής επικοινώνησε με όλους για να συντονίσει, όπως το θέτει, τον τόπο και χρόνο της συνάντησης. Από την άλλη είναι παραδεκτό ότι τήρησε και τα πρακτικά, τα οποία ·*0 είναι οτο φάκελο. Κατάτησυνεδρίαση οαιτητήςαμφισβή1 τησε πάλι τη νομιμότητα της διαδικασίας και επιφύλαξε το δικαίωμα να ζητήσει θεραπεία από ίο δικαστήριο χωρίς να συμμετάσχει περαιτέρω με οποιοδήποτε τρόπο σ' αυτή. Στησυνέχεια ταυπόλοιπα μέληόρισαν Πρόεδροκαι 35 Αντιπρόεδρο της Επιτροπής για να ασκούν τα αντίστοιχα καθήκοντα εναλλάξ κάθε εξάμηνο από 1/11/89 μέχρι 31/ 10/
  5. Η άσκηση καθηκόντων Προέδρου και Αντιποοε291 Νικήτας, Δ. Παντελίδηςν. Λεαντζή
(1991)δρου για το πρώτο εξάμηνο ανατέθηκε στους καθώνη αί­ τηση2και8αντίστοιχα. Είναι ακριβώς αυτήτην απόφασητης εκλογής των δύο δημοτικών αρχόντων που προσβάλλουν οι αιτητέςκαθώς και την προηγηθείσα πράξητου δημοτικού γραμματέα να συγκαλέσει τη συνεδρίαση της 14/11/89 για τον σκοπό αυτό. Με την προσφυγή τους οι αιτητές επιδιώκουν την ανατροπήτων πράξεων αυτώνως παράνομωνκαι επομέ­ νωςάκυρων. 5 Από την προηγηθείσα παράθεση του ιστορικού είναι 10 φανερό ότι τουλάχιστο από τις 30/4/88η Δημοτική Επι­ τροπήδεν ήτανσε θέσηναασκήσει οποιαδήποτεαρμοδιό­ τητα της, διότι δεν ήταν νόμιμα συγκροτημένη· για το λόγο ότι δεν είχεεκλέξει τοπροεδρείο της,όπως ορίζει ο νόμος. Γιατον ίδιοακριβώςλόγοοι διατάξειςτουάρθρου 43 καιτου Δεύτερου Πίνακατου νόμου πουαφορούνστη 15 σύγκληση συνεδριάσεων πριν τη θέσπιση ad hoc κανονι­ σμών είναι άσχετες. Αρχικά έγινεεπίκληση των προνοιών αυτών απότους αιτητές για νακαταδειχθεί οπαράνομος χαρακτήρας της επίδικης συνεδρίασης. Το στοιχείο της συγκρότησης, σαν απαραίτητου συστατικού όρου για τη νόμιμη υπόστασησυλλογικούοργάνου, αναλύει οΜ.Στα- 20 σινόπουλος "Δίκαιον Διοικητικών Πράξεων" σελ. 204. Το δεσπόζον νομικό ζήτημαγύρω απότο οποίο ανα­ πτύχθηκαν τα πλείστα επιχειρήματα είναι η φύση των προσβαλλόμενων πράξεων. Επιπρόσθετα, υπάρχει η συ- 25 νταγματικήτοποθέτηση τηςυπόθεσης στοπλαίσιοτωνάρ­ θρων 173 έως 178 του Συντάγματοςκαιτου άρθρου3του ΕυρωπαϊκούΧάρτη ΤοπικήςΑυτοδιοίκησης που κυρώθη­ κε με το νόμο 77/88.Η προσεκτική μελέτη τηςγραπτήςέν­ στασης, αλλάκαιτων μακρώναγορεύσεων φανερώνει ότι, πέρα από τη συνταγματική θέση, οι λόγοι της ένστασης ανάγονται σε δύο βασικάθέματαπροδικαστικής υφής:
(1)την έλλειψη νομιμοποίησης των αιτητώνκαι
(2)τηνέλλει­ ψη αρμοδιότητας του δικαστηρίου. Όμως παρόλο που έχει ανακινηθεί, ηένσταση νομιμοποίησης δεν συζητήθηκε 35 καθόλου και πρέπει λογικά να θεωρηθεί ότι εγκαταλείπε292 3 ΑΛΛ. Παντελίδηςν. Λεαντζή Νικήτας, Δ. ται. Είναι όμως ζήτημα που εξετάζεται αυτεπάγγελτακαι το δικαστήριο στην κατάλληλη στιγμή πρέπει να εκφέρει τηνκρίσητου. 5 Αναφορικά με το πρώτο αίτημα της προσφυγής δηλαδήτησύγκλησησυνεδρίασης απότο Δημοτικό Γραμματέα οι εισηγήσεις των καθ'ων συνοψίζονται ως εξής:
  1. Ηενέργεια του δημοτικού γραμματέα,κάτωαπότις συνθήκες που αναφέρει στην ένορκη του δήλωση και που επιβεβαίωσε πάλιν με ένορκη μαρτυρία ο καθ' ου 2, δεν 10 μπορεί να χαρακτηριστεί ως πρόσκληση ήσύγκληση συνε­ δρίασης. Ήταν καθαρά μια συντονιστική προσπάθεια που ανέλαβε ύστερα από παράκληση των μελών. Επρό­ κειτο απλώς για μια σύσκεψη των μελών της δημοτικής επιτροπής, που αποσκοπούσε στη νόμιμη συγκρότηση της ^ σε σώμα με την εκλογήτων δύοαξιωματούχων. Ούτε ανα­ κύπτει θέμα νόσφισης εξουσίας απότο δημοτικόγραμμα­ τέα,όπως ισχυρίστηκαν οι αιτητές,γιατί ταμέληδεν μπο­ ρούσαν να συνεδριάσουν έγκυρα πριν συγκροτηθούν σε ενιαίο συλλογικό όργανο με την ανάδειξητου προεδρείου. 20 Αν πάλιν κριθεί ότι πράγματι έλαβε χώρα συνεδρίαση στις 14/11/89, πρέπει να θεωρηθεί ως "δεόντως συγκληθείσα" σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 48, δοθέντος ότι τηρήθηκανπρακτικάγιατις εργασίες της.
  2. Ο δημοτικός γραμματέας δεν αποτελεί κατά την έν25 νοια του άρθρου 146 του Συντάγματοςδιοικητικό όργανο ή αρχή *αι επομένως ο τρόπος που έδρασε δεν συνιστά εκτελεστή πράξη διοικητικής αρχής,προσβλητή με αίτηση για ακύρωση. Επικουρικά η ενέργεια είναιπροπαρασκευ­ αστικήπράξηστερούμενη εκτελεστού χαρακτήρακαι επο30 μένως ηαίτηση είναι απαράδεκτη. Διαζευκτικά υποστηρί­ χθηκε ότι η πράξη απώλεσε την εκτελεστότητά της γιατί ενσωματώθηκε στη νεώτερη και τελευταία πράξητης εκλο­ γής,πουπάλιν δεν είναι προσβλητή.
  3. Ηεκλογήτου προεδρείου και κάθε πράξηπουπροη35 γήθηκε δεν είναι δεκτικές προσβολής με αίτηση ακυρώσε­ ως γιατί συνδέονται με εκλογικά ήπαρεμφερή θέματαγια 293 Νικήτας,Δ. Παντελίδηςν.Λεαντζή
(1991)τα οποία αρμοδιότητα έχει το εκλογοδικείο κάτωαπότο άρθρο 145 του Συντάγματος,δεδομένου ότι δυνάμει των άρθρων 31 και 42 του Ν. 111/85 οι διατάξεις του περί Εκλογής Μελών της Βουλής των Αντιπροσώπων Νόμου 72/79 εφαρμόζονται, τηρουμένων των αναλογιών, και στην εκλογή συμβούλων. 5 4. Για το παραδεκτόνκαιτηβασιμότητα του δεύτερου αιτήματοςτηςπροσφυγής,έχουν αναπτυχθείταίδιαή πα­ ραπλήσια επιχειρήματα. Κεντρική σκέψηείναι ότι μέχρις ότου συμπληρωθεί ηδιαδικασία,με άλλα λόγια, μέχρι τη ίο συγκρότηση τους σε συλλογικόόργανο,τα μέλη δεν απο­ τελούν διοικητικό όργανο ή αρχή με ικανότητα να παρά­ γουν έγκυρες διοικητικές αποφάσεις.Ούτε ηεκλογή προε­ δρείου, καθαυτή, είναι εκτελεστή πράξη, αλλά προπαρασκευαστικήτης νόμιμης συγκρότησης του. Οι θέ- 15 σειςαυτέςέχουνήδη εκτεθεί αναλυτικάαλλού. Οι απόψεις των αιτητών μπορούν να συμπτυχθούν, κατά το δυνατό,ως εξής: Ο νόμος ορίζει ότι αρμόδιοςνα συγκαλέσει την επίμαχη συνεδρίαση είναι μόνο ο 'Επαρ­ χος και αυτό μπορεί να γίνει μιά και μοναδική φορά. 20 Επειδήηρύθμιση γίνεται απότον ίδιοτο νόμο,ησύγκλη­ ση συνεδρίασης είναι διοικητική πράξη προσβαλλόμενη αυτοτελώς. Μετά την 1/1/89, όπως δέχεται και η άλλη πλευρά, δεν υπήρχε προεδρείο. Αρα, λοιπόν, η Επιτροπή δεν ήταννόμιμα συγκροτημένη. Ονόμος δεν κάμνει άλλη 25 πρόβλεψη για πραγματοποίηση άλλης συνεδρίασης πέρα απότηναρχική.Μετάτην31/12/88κανέναςδενείχεεξου­ σιοδότηση νασυγκαλέσει τηδημοτικήεπιτροπήγιαοποιο­ δήποτεσκοπό. Καιστην περίπτωση ακόμηπουηπράξητου καθ' ου η 30 αίτηση 1κρίνεται ως προπαρασκευαστική,η ελαττωματι­ κότητατης,σύμφωνα με τις νομολογιακές αρχές, καθιστά την απόφασηεκλογής προεδρείου στην οποίακαι ενσωμα­ τώθηκε, παράνομη. Η επίδικη συνεδρίαση κατόπιν τηλε- 35 φωνικής πρόσκλησης τουδημοτικούγραμματέαέγινε καθ' υπέρβαση ήκατάχρησηήνόσφιση εξουσίας. Σεαπάντηση αντιπαρατέθηκαν στο σημείο αυτό οι γενικές αρχές που 294 3 ΑΛΛ. Παντελίδης ν.Λεαντζή Νικήτας, Δ. συνάγονται από τις αποφάσεις Μενέλαος Γεα)ργιάδης ν. Δημοκρατίας
(1966)3ΑΛΛ. 827, Ανδρέας Πρωτοπαπάς ν. Δημοκρατίας
(1967)3 ΑΛΛ. 411,Μιχαήλ Λαζάρου ν. Δημοκρατίας
(1968)3ΑΛΛ.
  1. Είναι ητελευταία εισήγηση των αιτητών ότι ταδιορι­ σμένα μέλη είχαν την ιδιότητα οργάνων του Δήμου με αποκλειστική αρμοδιότητα, εκτελεστικής ή διοικητικής υφής, να εκλέξουν προεδρείο, έτσι ώστε να αποκτήσουν υπόσταση ως δημοτικήεπιτροπή.Και ότι ακόμηκατάνό­ σφιση εξουσίας εξέλεξαν Πρόεδρο και Αντιπρόεδρο, ενώ 10 ηαρμοδιότητα αυτή είχε δοθεί στα πολιτικά κόμματα με το νόμο 39/88.Παρατηρώότι τα μέλητης Επιτροπήςφέ­ ρονται ότι ενήργησαν βάσει διοικητικού νόμου για την επίτευξη δημόσιου σκοπού. Ωστόσο απαραίτητη προϋπό­ θεση για την έγκυρη έκδοση διοικητικής πράξης είναι η 15 νόμιμη υπόσταση του οργάνου. Στασινόπουλου "Δίκαιον Διοικητικών Πράξεων" σελ. 194, Παπαχατζή "Σύστημα του εν Ελλάδι ισχύοντος Διοικητικού Δικαίου" σελ. 452,
  2. Όπως παρατηρεί ο Τάχος "Ελληνικό Διοικητικό Δί­ καιον"σελ. 333: 5 "Τοδιοικητικό όργανο αποκτάνόμιμη υπόσταση με την τελείωσητου διορισμού ή της εκλογής του (λ.χ.δη­ μάρχου). Αν η ανάδειξη του διοικητικού οργάνου δεν είναι σύννομη, τότε οδιορισμός ήηεκλογή είναι άκυ­ ροι." Από την προηγηθείσα ανάλυση των διατάξεων τουάρ­ θρου 139 προκύπτει ότι στην έννοια της συγκρότησης δη­ μοτικής επιτροπής περιλαμβάνεται και η ιδιότητα δύο εκ των μελών της δηλαδή Προέδρου και Αντιπροέδρου. Η διαδικασία επιλογής ή διορισμού τους διαγράφεταιαυ­ στηρά από το εδ. 3(γ). Με βάση τη διάταξηαυτή μόνο ο Έπαρχοςδιέθετε,κατ'αποκλειστικότητα, την "έννομη ικα­ νότητα" να συγκαλέσει συνεδρίαση για την πραγμάτωση τέτοιου σκοπού. Οάλλος περιορισμός ήταν ηάσκηση τέ­ τοιας εξουσίας μόνο σε μια περίπτωση και υπό τους όρουςπουθέτει ηδιάταξη.Ονόμος δεναναγνωρίζει στον Έπαρχο κανένα άλλο ρόλο και η μετέπειτα ενέργεια του 295 Νικήτας,Δ. Παντελίδηςν.Λεαντζή
(1991)έγινε χωρίς νομικό έρεισμα. Είναι αμοιβαία αποδεκτόκαι εν πάσηπεριπτώσει απόταπεριστατικάπου εξέθεσα σ' αυτό καταλήγω - ότι η δημοτική επιτροπή έπαυσε να είναι νόμιμασυγκροτημένο όργανοαπό1/1/1989. Ηπρωτοβουλία τουδημοτικού γραμματέαχαρακτηρί- * στηκε ως συντονιστική ενέργεια για πραγματοποίησησύ­ σκεψης πουαπεκλήθη επίσηςσυνάντησηή σύναξησεαντι­ διαστολή με την έννοια της συνεδρίασης. Οι χαρακτηρισμοί στερούνται σημασίας.Η αληθινήφύση του διαβήματος είναιότι επρόκειτογιαπρόσκληση των μελών ^ σε συνεδρίαση για την επιλογή. Και είναι αδιάφοροαν έδρασε κατόπινπροτροπήςτων μελών. Γεγονός είναι ότι ο καθ'ού 1ουδέποτε απέκτησετέτοια εξουσία. Κατάτην κρίσημουη πράξητουαποτελεί μορφή σφετερισμού εξου­ σίας που μπορεί ναχαρακτηρισθείπιοεύστοχα μετογαλ- ^ λικό όρο usurpation de functions. Κατά συνέπεια ηπρό­ σκληση για τη συμμετοχή σε συνεδρία ήταν νομικά ανυπόστατηκαιόχιαπλώςάκυρη (τη διάκρισημεπαράθε­ ση παραδειγμάτωνκάμνει ο Παπαχατζής στο "Σύστημα", 20 ανωτέρωσελ. 449.) Προφανώς υπάρχει εδώ νομοθετικό κενό, αλλά οι αρχές που εφαρμόστηκαν στις υποθέσεις πουπαρέπεμψε ο κ. Οδυσσέως δεν βοηθούν στην επίλυση τουζητήματος. Είναιπεριπτώσεις που,ελλείψεινομικής ρύθμισης, κρίθη­ κε ότι το συλλογικό όργανο, λ.χ., η Επιτροπή Δημόσιας Υπηρεσίας, έχουν σύμφυτο εξουσία να ρυθμίζουν τατης διαδικασίας τους. Στις περιπτώσεις όμως αυτές δενανέ­ κυψε πρόβλημα νόμιμης σύστασης του οργάνου. Ούτε είναι δυνατό να υποστηριχθεί ότι η Δημοτική Επιτροπή έχειτέτοιαεξουσία δεδομένου ότι ο ίδιοςονόμοςκαθορί­ ζειτη διαδικασία σύστασης. Ηεπίκληση τουάρθρου 48 τουΝ. 111/85δενδιασώζει το κύρος της συνεδρίασης και της εργασίας που διεκπε- 35 ραιώθηκε. Το τεκμήριο νόμιμης σύστασης πουδημιουργεί, σύμφωνα μετοοποίοκαιεφόσον έχουντηρηθείπρακτικά, ησυνεδρίαση θεωρείται "ως δεόντως συγκληθείσα καιλαβούσαχώραν",είναι μαχητό.Καιταγεγονότα εδώτοανα296 25 30 3 ΑΛΛ. Παντελίδηςν.Λεαντζή Νικήτας, Δ. τρέπουν. Η επιλογή γίνεται με τη διαδικασία που προβλέπει ο νόμος σε συνεδρίαση που συγκαλεί και προεδρεύει ο Έπαρχος και στην οποία έχει την ευθύνη τωνπρακτικών. 5 Συνεπώςηδιαδικασία στο προκείμενο πάσχει από βαριάς μορφής πλημμέλειες που καθιστούν την επίδικη επιλογή ανυπόστατη και άκυρη. Η αποδοχή των σχετικών επιχει­ ρημάτων των καθ'ων ηαίτησηπερί διαχωρισμού των δύο 10 πράξεων θαυπερακόντιζετηνόμιμη διαδικασία και σε τε­ λευταίαανάλυσητοσκοπότουνομοθέτη. Η ένσταση αναρμοδιότητας, που στηρίχθηκε στο άρθρο 145 του Συντάγματος,κατά τη γνώμη μου δεν ευ­ σταθεί. Η αρμοδιότητα του Ανωτάτου Δικαστηρίου ως 15 εκλογοδικείου περιορίζεταιρητά 20 "...επί πάσης εκλογικής ενστάσεως, ασκούμενης κατά τον εκλογικόν νόμον, αναφερομένης δε εις την εκλογήν του Προέδρου ή του Αντιπροέδρου της Δημοκρατίαςήτων βουλευτών ήτων μελών των Κοινοτικών Συνελεύσεων." Περαιτέρω οι διατάξεις των άρθρων 31 και 42 του Ν. 111/85 εφαρμόζονται μόνο στην περίπτωση που γίνονται εκλογές. Και όχι σε περίπτωση,όπως εδώ,πουακολουθή25 θηκε διοριστικό σύστημα. Συναντούμε και τα δύο άρθρα στο Τέταρτο Μέρος του Νόμουπου τιτλοφορείται "Δημοτικαί Αρχαί και Εκλογαί αυτών", ενώ το άρθρο 139 βρί­ σκεται στο Δέκατο Μέρος που περιέχει τις μεταβατικές διατάξεις. Οι ενστάσεις για έλλειψη αρμοδιότητας απορ30 ρίπτονται. Κατά τη γνώμη μου ο αιτητής 1άσκησε την προσφυγή του με έννομο συμφέρον. Ηιδιότητατου,ως διορισθέντος μέλους, καιτογεγονός ότι δεν αποδέχθηκεούτε συναίνεσε στις επίδικες διαδικασίες,πληρούν τις προϋποθέσεις του 35 άρθρου 146
(2)του Συντάγματοςγια την ύπαρξη έννομου συμφέροντος. Δεν θα ήμουν όμως διατεθειμένος να εκ­ φράσω άποψη,χωρίς πλήρη συζήτηση, αναφορικά με το 297 Νικήτας,Δ. Παντελίδηςν.Λεαντζή
(1991)συμφέρον τουαιτητή2ωςψηφοφόρου εκλογέα. Προβάλλει τώρατο ερώτημακατάπόσον οιανυπόστα­ τες αυτές πράξεις μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο προσφυγής και ακύρωσης εκ μέρους του δικαστηρίου.Το θέμα εξετάζει ο Παπαχατζής στο "Σύστημα" ανωτέρω, σελ.453-454: 5 " Προσβολή της ανυπόστατου διοικητικής πράξεως δι' αιτήσεως ακυρώσεως ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείαςδεν είναιεντούτοις απαράδεκτος.Κατ'ορ- JQ θοτέραν θεωρητικήν εκδοχήν θα έδει νααποφαίνηται το δικαστήριον τούτο ότι εις τοιαύτην τινά περίπτωσιν δεν έχειτι ναακύρωση.Εντούτοις, χάριντηςδιασφαλί­ σεωςτων εννόμων συμφερόντων του προσφεύγοντος επειδήδηλαδή δενείναιβέβαιονότι η ενεργός διοίκησις 15 θέλεικαιτυπικώς άρειτηνανυπόστατονπράξινκαιεν γένειδιατην ασφάλειαντων εν τω δημοσίω δικαίωεν­ νόμων σχέσεων - αι αποφάσεις του δικαστηρίου ακολουθούσι πρακτικωτέρανλύσιν:Διαπιστούσαι αφ'ενός μεν το νομικώς ανύπαρκτον της πράξεως, αφ' ετέρου όμως και το γεγονός ότι εξωτερικώς αι τοιαύται ανυ­ πόστατοι πράξεις φέρουσι την μορφήν και τον τύπον διοικητικής πράξεως, δέχονται την αίτησιν ακυρώσεως και προβαίνουσιν εις την απαγγελιαν της ακυρότητος 25 των ως είρηταιπράξεων." Γιατους λόγους πουεξέθεσα ηπροσφυγή επιτυγχάνει χωρίς να παρίσταται ανάγκηγια διερεύνηση των άλλων ισχυρισμών. Οι επίδικες πράξεις ακυρώνονται στο σύνο­ λο τουςβάσειτουάρθρου146.4 (β)τουΣυντάγματος. Δεν ™ επιδικάζονταιέξοδα. Προσφυγή απορρίπτεται κατά π^οψηφίαχωρίςέξοδα. 298

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.