clr/1991/1991_3_299.pdf

(2)(β) ΤΟΥ ΔΙΑΔΙΚΑΣΤΙΚΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓ­ ΜΑΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΤΟΥ 1962, ΠΑ ΕΝΑΡΞΗ ΔΙΑΔΙΚΑ­ ΣΙΑΣ, ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 149(β)ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΕΥΘΥΜΙΟΣ ΕΥΘΥΜΙΟΥ, Αιτητής. (Αίτηση Αρ. 1/91). Σννταγμα — Άρθρο 149(β)— Η προβλεπόμενη δικαιοδοσία — Προϋ­ ποθέσεις άσκησης της — Το άρθρο 149(β) δεν έχει ως αντικείμενο την καθιέρωση διαδικασίας για τη διακήρυξη των δικαιωμάτων των πολιτών ούτε χορηγεί actio populous — Το άρθρο 149(β) δεν παρέχει δικαιοδοσία ούτε συνιστά μέσο για την κρίση της συνταγ­ ματικότητας νομοθετικών διατάξεων. Σύνταγμα — Άρθρο 31 — Οι διατάξεις τον «at etotxa η ερμηνεία τον όρον "ψηφίζη" δεν παρουσιάζουν οποιαδήποτε ασάφεια — Το δι­ καίωμα τον ψηφίζειν στο πλαίσιο τον άρθρον 31 — Οι επιλογές πον παρέχονται στον εκλογέα επαφίενται προς ρύθμιση στη νομο" θετική εξουσία. Με πολύ πρόσφατηαπόφασηχης η Ολομέλεια του Ανωτάτου Δικαστηρίου είχε απορρίψει την αίτηση του αιτητήγια παραχώρη­ ση άδειας νααποταθεί για την ερμηνείαπρος το σκοπό διασαφήνι­ σης του όρου "ψηφίζη"που απαντάται στο άρθρο 31 τουΣυντάγ­ ματος (ο αιτητής είχε επικαλεστεί το άρθρο 149(β) του Συντάγματος και στηρίχθηκε στον Κ.15

(2)(β) των περί Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου Διαδικαστικών Κανονισμών του 1962) και με την παρούσα εξέδωσε το σκεπτικότης απόφασης. Το Ανώτατο Δικαστήριο,απορρίπτοντας την αίτηση, αποφάσι­ σε ότι: 1. Ελάχιστη προϋπόθεσηγια την άσκηση της δικαιοδοσίαςπου παρέχεται από το άρθρο 149(β) του Συντάγματος για την διευκρί­ νιση ασαφώνδιατάξεωντου Συντάγματος αποτελεί η ύπαρξηδια­ φοράς και σε σχέση με αυτή διαφωνίας μεταξύ του αιτητή και 299

(1991)Ευθυμίου άλλου προσώπου,αρχής ήοργάνου αναφορικάμετην ερμηνεία εκ πρώτηςόψεως διφορούμενων προνοιών του Συντάγματος. Ηδια­ φορά πρέπει να είναι εμφανής και να αποκαλύπτεταιστο κείμενο της Αναφοράς και η αποσαφήνιση των προβαλλόμενων ως διφο­ ρούμενων διατάξεων του Συντάγματος αποφασιστικής σημασίας γιατην επίλυση τηςδιαφοράς. 5 Το άρθρο 149(β)δεν έχει ως αντικείμενο την καθιέρωση διαδι­ κασίαςγια τηδιακήρυξητωνδικαιωμάτωντων πολιτών ούτε απο­ τελεί δικονομικό μέτρο εξομοιούμενο με αγωγή του δημοσίου (actio popularis). Η επίκληση των προνοιών του συναρτάται με την ύπαρξη διαφοράς και την αναγκαιότητα αποσαφήνισης των σχετικών διατάξεων του Συντάγματος προς επίλυση της. Έξω από το πλαίσιο αναφυείσας διαφοράς,ο αιτητής δε νομιμοποιεί­ ται να προσφύγει στο Ανώτατο Δικαστήριο βάσει του άρθρου 149 (β). -«

1. Το άρθρο 149(β)δεν παρέχει δικαιοδοσία ούτε συνιστά μέσο για την κρίση της συνταγματικότητας νομοθετικών διατάξεων. Το 15 Σύνταγμα αναγνωρίζει δύο τρόπους για την κρίση της συνταγμα­ τικότητας των νόμων. Τον προληπτικό έλεγχο που μπορεί να ασκηθεί πριν την έκδοση των νόμων με Αναφορά του Προέδρου της Δημοκρατίας βάσει του άρθρου 140, και τον παρεμπίπτοντα έλεγχο εφόσον κρίνεται απαραίτητογια την επίλυση αναφυείσας 20 διαφοράς στο πλαίσιο δικαστικής διαδικασίας. Στην τελευταία περίπτωση η κρίση της συνταγματικότητας του νόμου αναλαμβά­ νεται μόνον εφόσον το συνταγματικό θέμα προσδιορίζεται ρητά και επακριβώς και νοουμένου ότι είναι αναπόφευκτηγια την επί­ λυση της διαφοράς. Η άσκηση δικαιοδοσίας βάσει του άρθρου 149(β) για την κρίση της συνταγματικότητας των διατάξεων του 25 εκλογικού νόμου (Ν.72/79), που επιδιώκει ο αιτητής,θα συνιστού­ σε εκτροπή από το συνταγματικό πλαίσιο καί θααποδυνάμωνε το τεκμήριο της συνταγματικότητας των νόμων.
2. Οι σχετικές διατάξεις του άρθρου 31 του Συντάγματος και ειδικά η ερμηνεία του όρου "ψηφίζη"δεν παρουσιάζουν οποιαδήποτέ ασάφεια. Η ασάφεια πρέπει να έχει δικαιϊκή υπόσταση στο πλαίσιο νομολογίας. Το δικαίωμα του ψηφίζειν στο πλαίσιο του άρθρου 31 έχει ερμηνευθεί απότο Ανώτατο Δικαστήριο στην Πίγγουρας ν. Αστυνομίας. Η ρύθμιση των επιλογών που παρέχονται σίον εκλογέα επαφίεται στη νομοθετική εξουσία. Ό,τι διαφυλάσσει το άρθρο 31 είναι ηκατοχύρωση του δικαιώματος συμμετοχής στις προβλεπόμενες από το Σύνταγμα εκλογές και η ανεμπόδιστη άσκηση του με μυστική ψηφοφορία. 30 35 Τρία μέλη του Δικαστηρίου, αν και συμφώνησαν ως προς το διατακτικότηςπλειψηφίας,διατύπωσανίδιοδιάφοροσκεπτικό. Αίτηση απορρίπτεται. ι 300 40 3ΑΛΛ. Ευθυμίου Αναφερόμενεςνποθέσεις: Demetriouetc (C.B.CStaffSociety) v.TheRepublic, 1 R.S.C.C 99· TheRepublic v.NJ>. Loftis,IR.S.C.C. 30 TheRepublicv. Zacharia,2R.S.C.C. V 5 InreLadas andOthers

(1985)3 C.LR.2831· Αίτηση Εκκλησίας της Κύπρου (Αιτ. Αρ. 1/89, απόφαση ημερ. 29.8.89)· ΠρόεδροςτηςΔημοκρατίας ν. Βουλής τωνΑντιπροσώπων

(1991)3ΑΛΛ. 252· 10 TheImprovementBoardofEylenja v.Cowtantinou

(1967)1 C.L.R. 167The Boardlor Registration of Architects and Civil Engineersv. Kyriakides

(1966)3C.L.R. 640· Police v.EkdotikiEteria

(1982)2C.L.R. 63· ic J CyprusGrain Commissionetc. v.New Vatyli Co-operative Credit Society,4R.S.C.C. 91Αίτηση Εκκλησίας της Κύπρου (Αιτ. Αρ. 3/89,απόφαση ημερ. 29.12.89)· Πίγγονρας ν.Αστυνομίας

(1987)2C.LJi. V 20 Hasip v.ThePolice, 1964C.LJi.48. Αίτηση. Αίτηση απότονΕυθύμιοΕυθυμίουγιαάδειατουΑνω­ τάτου Δικαστηρίου γιαέναρξηδιαδικασίας, συμφωνάμε τοΑρθρο 149(β)τουΣυντάγματος, γιατην ερμηνεία, προς 25 τοσκοπό διασαφήνισης,τουόρου "να ψηφίζη" που απα­ ντάταιστοΑρθρο31τουΣυντάγματος. Α. Τριανταφυλλίδης, Μ.ΚλεόπαςκαιΧρ. Τριανταφυλ­ λίδης, για τοναιτητή. ΚαμίαεμφάνισηγιατηΒουλήτωνΑντιπροσώπων. 30 Μ.Χριστοφίδης, για τοΔημοκρατικόΣυναγερμό. 301 Ενθυμίου

(1991)Κ.Χρυσοστομίδης, για τοΔημοκρατικόΚόμμα. Καμία εμφάνιση για τοΑΚΕΑ και τηνΕΔΕΚ Μ. Παπαπέτρου, για τοΑΔΗΣΟΚ. Μ. Τριανταφυλλίδης, ΓενικόςΕισαγγελέας τηςΔημο­ κρατίας με Λ. Αονκαΐδη,ΒοηθόΓενικόΕισαγγελέα 5 της Δημοκρατίας, Α. Ευαγγέλου,Ανώτερος Δικηγό­ ρος της Δημοκρατίαςκαι Τ.Πολυχρονίδου(Δνίς), Δικηγόρος της Δημοκρατίας Α, ως φίλοι του Δικα­ στηρίου. CUT. adv. vult 10 ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣΔ.: Τοσκεπτικό τηςαπόφασης,μετο οποίοσυμφωνάη πλειοψηφίατωνΔικαστών, θατοδιαβά­ σει οκ. Πικής. Τοάλλο σκεπακό,μετοοποίο συμφωνώ εγώ,οκ. Στυλιανίδης καιοκ.Πογιατζήςθατοδιαβάσειοκ. Στυλιανί- 15 δηςμετά. ΠΙΚΗΣ Δ.: Μετην απόφασηπουθαδιαβάσωσυμφω­ νώ εγώ, οι κ.κ. Κούρρης, Παπαδόπουλος,Χατζητσαγγάρης, Χρυσοστομής, Νικήτας, Αρτεμίδης, Αρτεμης και Κωνσταντινίδης. Οκ.Νικήταςλόγω φόρτουεργασίας δεν 20 μπορούσε ναπαρουσιασθεί. ΠΙΚΗΣΔ.: Στις6.5.91 απορρίψαμετηναίτησητουΕυ­ θυμίου Ευθυμίουγιατηνπαραχώρησηάδειαςνα αποταθεί για την ερμηνεία προς το σκοπό διασαφήνισης του όρου "ψηφιζη" που απαντάται στοάρθρο31 του Συντάγματος. 25 Η αίτηση εδράζεταιστις διατάξεις του άρθρου 149(β) του Συντάγματος και υποβλήθηκε βάσει του Κ.15

(2)(β) των περί Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου Διαδικαστι­ κών Κανονισμών του 1962. Στην απόφαση μας, που απαγγέλθηκε από τον προεδρεύοντα της ολομέλειας του 30 Ανωτάτου Δικαστηρίου, Δικαστή Δημητριάδη, εξηγούμε τους λόγους γιατους οποίουςκαταλήξαμενααπορρίψου302 3 ΑΛΛ. Ευθυμίου Πικής,Δ. μετηναίτησηκαιεπιφυλάξαμε γιασήμερα την έκδοση του σκεπτικού. Προχωρώστηναιτιολόγηση τηςαπόφασης.

(1)Ελάχιστη προϋπόθεση γιατηνάσκηση τηςδικαιοδο­ σίας που παρέχεται από το άρθρο 149(β) του Συντάγμα5 τοςγιατηνδιευκρίνισηασαφώνδιατάξεωντουΣυντάγμα­ τος αποτελεί η ύπαρξη διαφοράς και σε σχέση με αυτή διαφωνίαςμεταξύτου αιτητήκαιάλλουπροσώπου,αρχής ή οργάνου αναφορικά με την ερμηνεία εκ πρώτης όψεως διφορούμενων προνοιών του Συντάγματος. Ηδιαφορά 10 πρέπει ναείναι εμφανήςκαινααποκαλύπτεταιστοκείμε­ νο της αναφοράς (Menelaos Demetnou etc. (C.B.C. Staff Society)v. TheRepublic, 1 R.S.C.C99), καιη αποσαφήνιση των προβαλλόμενων ωςδιφορούμενων διατάξεωντουΣυ­ ντάγματος αποφασιστικής σημασίας για την επίλυση της 15 διαφοράς ( TheRepublic v. N.P.Loftis, 1 R.S.CC30 και TheRepublic v.Charalawbos Zachana, Ypsonas, 2R.S.C.C. 1). 20 25 30 35 To αίτηματου Ευθυμίου Ευθυμίου γιατηναποσαφήνι­ σητων ασαφών,όπως ισχυρίζεται, διατάξεων του άρθρου 31 του Συντάγματος, υποβλήθηκε ανεξάρτητα από την ύπαρξηοποιασδήποτε διαφωνίας,και δεν αποβλέπει στην επίλυση αναφυείσας διαφοράς. Η αίτηση στοχεύει στη διακήρυξητων δικαιωμάτων τουαιτητήβάσει τουάρθρου 31τουΣυντάγματος,προφανώςπροςτο σκοπόκαθοδήγησής του στην άσκηση του δικαιώματος του να ψηφίσει κατά τις επικείμενες βουλευτικές εκλογές της 19/5/91και την καθοδήγηση των αρχών ως προς την αποτίμηση της λευκήςψήφου.Παρόλο που έχει επικρατήσει ηάποψηότι δεν είναι απαραίτητο για να νομιμοποιείται αιτητής να αποταθεί στο ΑνώτατοΔικαστήριο βάσει του άρθρου 149 (β) η διαφορά να έχει ανακύψει στο πλαίσιο δικαστικής υπόθεσης (Inre Ladas andOthers

(1985)3 CL.R.2831 και ΑίτησηΕκκλησίας τηςΚύπρου 1/89), ηύπαρξη διαφοράς συνιστά απαραίτητη προϋπόθεση, καθώς και ανάγκη για την αποσαφήνισητων σχετικώνδιατάξεων τουΣυντάγμα­ τοςπροςεπίλυση της. Τοάρθρο 149 (β)δενέχειως αντικείμενο τηνκαθιέρω303 Πιχής,Δ. Ενθυμίου

(1991)ση διαδικασίας για τη διακήρυξη των δικαιωμάτων των πολιτών ούτεαποτελεί δικονομικό μέτρο εξομοιούμενο με αγωγή του δημοσίου (actio popularis). Η επίκληση των προνοιών του συναρτάται με την ύπαρξη διαφοράςκαι τηναναγκαιότητααποσαφήνισηςτωνσχετικών διατάξεων του Συντάγματος προς επίλυση της. Έξω απότο πλαίσιο αναφυείσας διαφοράς, ο αιτητής δε νομιμοποιείται να προσφύγει στο Ανώτατο Δικαστήριο βάσει του άρθρου 149'(β). 5

(2)Αντικειμενικός σκοπός του αιτητήκαι στόχος του 10 αιτήματος του δεν είναι η αποσαφήνιση των διατάξεων του άρθρου 31 αλλά η κρίση, με γνώμονα τις πρόνοιες αυτούτου άρθρουτουΣυντάγματος, τηςσυνταγματικότη­ τας των διατάξεων του εκλογικού νόμου (Ν.72/79)ανα­ φορικά με τη χρήση του δικαιώματος για την παροχή 15 σταυρού προτίμησης και την αποτίμηση της λευκής ψήφου.Εάνκαταφανεί,όπως εισηγήθηκε οδικηγόρος του αιτητή, μετά την ερμηνεία που θααποδοθεί απότο Ανώ­ τατοΔικαστήριο στις διατάξειςτουάρθρου31,ότι οι σχε­ τικές πρόνοιες του εκλογικού νόμου αντιβαίνουν προς το 20 Σύνταγμα,θαεναπόκειταιστηνομοθετική εξουσία ναμε­ ριμνήσει για την εναρμόνιση τους με τις συνταγματικές επιταγές. Το άρθρο 149 (β) δεν παρέχει δικαιοδοσία ούτε συνι­ στά μέσογια την κρίση της συνταγματικότητας νομοθετι- 25 κών διατάξεων. Το Σύνταγμα αναγνωρίζει δυο τρόπους για την κρίση της συνταγματικότητας των νόμων. Τον προληπτικό έλεγχοπου μπορεί ναασκηθεί πριν τηνέκδο­ ση των νόμων με Αναφορά του Προέδρου της Δημοκρα­ τίας βάσει του άρθρου 140 (Βλ. Πρόεδρος της Δημοκρα- 30 τίας ν. Βουλής των Αντιπροσώπων

(1991)3 Α.Α.Δ. 252), καιτονπαρεμπίπτονταέλεγχοεφόσον κρίνεταιαπαραίτη­ το για την επίλυση αναφυείσαςδιαφοράςστο πλαίσιο δι­ καστικής διαδικασίας.Στηντελευταία περίπτωση ηκρίση της συνταγματικότητας του νόμου αναλαμβάνεται μόνον ·>5 εφόσον το συνταγματικό θέμα προσδιορίζεται ρητά και επακριβώς (Βλ. Πρόεδρος Της Δημοκρατίας ν. Βουλής των Αντιπροσώπων

(1991)3 ΑΛΛ. 252 και The 304 3 ΑΛΛ. Ευθυμίου Πικής,Δ. Improvement Board of Eylenja v. Andreas Constantinou

(1967)1 C.L.R.167)καινοουμένου ότι είναι αναπόφευκτη για την επίλυση της διαφοράς (Βλ. The Board for Registration of Architects and Civil Engineers v. 5 ChristodoulosKyriakides

(1966)3C.L.R. 640, καιPolice v. EkdotikiEteria

(1982)2C.L.R.63). Στηνπροκείμενη αίτη­ ση επιδιώκεται υπότον μανδύα αποσαφήνισης του άρ­ θρου 31 ηκρίση τηςσυνταγματικότητας τωνδιατάξεων του εκλογικού νόμου που διέπουν τηνπαροχή σταυρού 10 προτίμησης καιτηναποτίμησητηςλευκήςψήφου.Η άσκη­ ση δικαιοδοσίας βάσει του άρθρου 149(β)γιατην κρίση της συνταγματικότητας των διατάξεων του εκλογικού νόμου θασυνιστούσε εκτροπή απότοσυνταγματικό πλαί­ σιο καιθααποδυνάμωνετοτεκμήριο της συνταγματικότη­ τας των νόμων ( Βλ. BoardforRegistration ofarchitects 15 andCivilEngineers v.Kyriakidesανωτέρω). Δε μπορείνα γίνουν υποθέσεις για τη συνταγματικότητα νόμου ούτε η εγκυρότητα τουνα εξετασθεί υπότο πρίσμα τουκριτη­ ρίου τηςεκπρώτης όψεως υπόθεσης που ισχύει για τον εντοπισμό ασάφειαςβάσει του άρθρου 149(β).(Βλ.Αίτη20 οηΕκκλησίαςτηςΚύπρου1/89(ανωτέρω)).

(3)Ανεξάρτητα απότις προμνημονευθείσες διαπιστώ­ σεις πουκαθιστούν τηναίτηση απορριπτέα, οι σχετικές διατάξειςτουάρθρου31τουΣυντάγματοςκαιειδικάη ερ­ μηνεία του όρου "ψηφίζη" δενπαρουσιάζει οποιαδήποτε 25 ασάφεια. Παρόλο πουέχει γίνει δεκτό το ελαστικότερο κριτήριο της Cyprus Grain Commission etc. v.New Vatyli Co-Operative Credit Society, 4 R.S.C.C.91, πουσυναρτά την ασάφειαμετην ύπαρξη υποκειμενικής διαφωνίας με­ ταξύτων αντιδίκων ήαντιδίκου καιδικαστηρίου, αρχήςή 30 οργάνου (Βλ. Inre Ladas (ανωτέρω) καιΑίτησηΕκκλη­ σίας τηςΚύπρου 1/89 (ανωτέρω)), ηασάφεια πρέπεινα έχει δικαιϊκή υπόσταση (Βλ. Αίτηση Εκκλησίαςτης Κύ­ πρου 1/89 (ανωτέρω) και Αίτηση Εκκλησίας της Κύπρου 3/89, ημερ. 29.12.1989), στοπλαίσιο τηςνομολογίας. Το 35 δικαίωμα τουψηφίζειν στοπλαίσιο τουάρθρου 31έχει ερμηνευθεί απότοΑνώτατο Δικαστήριο στην Πίγγονρας ν. Αστυνομίας

(1987)2 CL.R.1. Εξασφαλίζεται, όπως αποφασίστηκε, το δικαίωμασυμμετοχής τουκάθε εκλογέα 305 Πικής, Δ. Ευθυμίου

(1991)σε κάθε εκλογή που διενεργείται σύμφωνα με το Σύνταγ­ μα, αλλά δεν προκαθορίζονται οι επιλογές που παρέχο­ νται στον εκλογέα. Η ρύθμιση των επιλογών αυτών επα­ φίεται στη νομοθετική εξουσία. Ότι διαφυλάσσει το άρθρο 31 είναι η κατοχύρωση του δικαιώματος συμμετο- 5 χής στις προβλεπόμενες από το Σύνταγμα εκλογές και η ανεμπόδιστη άσκηση του με μυστική ψηφοφορία. Στο βαθμό που επιδιώκεται ηκαθοδήγησητου δικαστηρίου ως προς την άσκηση των δικαιωμάτων του αιτητή βάσει του άρθρου 31 αυτή έχει παρασχεθεί στην υπόθεση Πίγγουρα 10 (ανωτέρω). Ούτε έχει προκύψει διαφωνία μεταξύ του αι­ τητή και οποιουδήποτε άλλου προσώπου για την ερμηνεία του άρθρου 31 ώστε να στοιχειοθετούνται οι ελάχιστες προϋποθέσεις για την θεμελίωση ασάφειας ως προς τις διατάξεις του άρθρου 31. Ο μονομερής προσδιορισμός ^ ασάφειας δεν θεμελιώνει θέμα ασάφειας.

(4)Ενόψει της κατάληξης στην οποία έχουμε αχθεί δεν κρίθηκε αναγκαίονα εξετάσουμε κατά πόσο ο αιτητήςέχει το απαιτούμενο συμφέρον για να αποταθεί στο Ανώτατο Δικαστήριο βάσει του άρθρου 149 (β). Το θέμα ηγέρθη 20 ακροθιγώς και δεν συζητήθηκε εξαντλητικά ήσεοποιαδή­ ποτε έκταση.Παρενθεντικάαναφέρουμε μόνον ότι το συμ­ φέρον πρέπει να είναι άμεσο όπως αποφασίστηκε στην Αί­ τησητης Εκκλησίας της Κύπρου 1/89 (ανωτέρω). ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ Δ.: Ο αιτητής, Ευθύμιος Ευθυμίου, 25 πολίτης της Δημοκρατίας, εγγεγραμμένος στους Εκλογι­ κούς Καταλόγους, με μονομερή αίτηση, που υποβλήθηκε με βάσητα Άρθρα 149(β), 31 και 63 του Συντάγματοςκαι τον Κανονισμό 15

(2)(β) του Διαδικαστικού Κανονισμού του Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου, 1962, ζητά άδεια του Ανωτάτου Δικαστηρίου για έναρξη διαδικα- 30 σίας, σύμφωνα με το Άρθρο 149(β)του Συντάγματος, για την ερμηνεία, προς το σκοπό διασαφήνισης, του όρου "να ψηφίζη", που απαντάται στο Άρθρο 31 του Συντάγματος, σεσχέσημε:35 (α) Τον περιορισμό της χρήσης του σταυρού προτί­ μησης, που προβλέπουν οι περί Εκλογής Μελών της 306 3 ΑΛΛ. Ευθυμίου Στυλιανίδης,Δ. Βουλήςτων Αντιπροσώπων Νόμοι του 1979 έως 1987, (Αρ. 72/79, 73/80,16/81,124/85,164/85, 297/87). (β)Την αποτίμηση,με βάσητους πιο πάνω Εκλογι­ κούςΝόμους,τηςλευκής ψήφουως άκυρης. 5 ΤοΆρθρο 149(β) τουΣυντάγματοςαπονέμει στοΑνώ­ τατοΣυνταγματικόΔικαστήριο αποκλειστικήδικαιοδοσία ερμηνείας του Συντάγματος σε περίπτωση ασάφειας. Η πρόσβασηστοΔικαστήριο ρυθμίζεταιαπότον Κανονισμό 15

(2),πουπροϋποθέτει,είτεέγγραφηαναφοράαπόεπηρεJQ αζόμενο Δικαστήριο, ή,σε κάθεάλλη περίπτωση, ύστερα από άδειατου Ανωτάτου Δικαστηρίου, το οποίο καθορί­ ζει και τον τρόπο της διαδικασίας, εάν παραχωρήσει άδεια. Το Άρθρο 144 του Συντάγματοςπροβλέπει για το δι15 καστικό έλεγχοτης συνταγματικότητας των νόμων. Είναι δικονομικό καιαποκλειστική δικαιοδοσία είχετο Ανώτα­ τοΣυνταγματικόΔικαστήριο. Μετηνέαπροσωρινή δομήτων Δικαστηρίων της Κυ­ πριακής Πολιτείας, η οποία εγκαθιδρύθηκε με τους περί 20 Απονομής της Δικαιοσύνης (Ποικίλες Διατάξεις) Νόμους του 1964 έως 1991, (Αρ. 33/64, 35/75, 72/77,59/81, 3/87, 158/88, 109/91),το Άρθρο 144 κατέστη ανενεργό και όλα ταζητήματαισχυριζόμενης αντισυνταγματικότηταςκρίνο­ νται ως νομικά θέματα στη διαδικασία. Αποφασίζονται 25 απόταΔικαστήρια στα οποία εγείρονται, είτεστην έφεση από δευτεροβάθμια Δικαστήρια, που ορίζονται με βάση τηνπαράγραφο3τουΆρθρου 11τουπιοπάνωΝόμου. Η άσκηση της δικαιοδοσίας της αυθεντικής ερμηνείας του Συντάγματοςασκείται μόνον απότην Ολομέλεια του 30 Δικαστηρίου - (Άρθρο 11

(1)τουΝόμου, βλ.,επίσης, Vedat AhmetHasip v.ThePolice

(1964)C.L.R. 48). Σε αριθμό υποθέσεων, το Ανώτατο Συνταγματικό Δι­ καστήριο έκαμε αναφορά στο Άρθρο 149(β) σε παραπο­ μπές απόκατώτεραΔικαστήρια -(βλ., μεταξύ άλλων, The 307 Στυλιανίδης, Δ. Ευθυμίου

(1991)Republic andΝ.P. Loftis 1R.S.C.C 30· TheRepublic and CharalambosZacharia2R.S.C.C 1). Η ερμηνεία του Συντάγματος, με βάσητο Άρθρο 149, δενπρέπει νασυγχύζεται, μεοποιοδήποτετρόπο,μετοδι­ καστικόέλεγχοτηςσυνταγματικότηταςτωννόμων. 5 Στην περίπτωση της αντισυνταγματικότητας,αντιπα­ ραβάλλεται οΝόμος ήσυγκεκριμένο μέρος τούτου, μεσυ­ γκεκριμένο Άρθρο του Συντάγματος,στο οποίο όμως δεν υπάρχει ασάφεια,και,αν υπάρχει ασυμφωνία ήαντίθεση ίο με τη συνταγματική πρόνοια, ο νόμος, ή το μέρος του νόμου, ανάλογα με την περίπτωση, κηρύσσεται αντισυ­ νταγματικός. Για να δοθεί άδεια καταχώρισης αίτησης πρόσβασης στο Ανώτατο Δικαστήριο -για ερμηνεία πρό­ νοιας του Συντάγματος,δεν είναι ανάγκηνα υπάρχει εκ­ κρεμής δικαστική διαδικασία ενώπιον οποιουδήποτε Δι­ καστηρίου. Είναι, βέβαια, δικαιοδοσία που ασκείται με φειδώ. Άδεια χορηγείται ότανυπάρχειεκπρώτης όψεωςασά­ φεια, όπως ο όρος καθορίστηκε τελικά στην πρόσφατη Απόφαση της Ολομέλειας στην ΑίτησηΑρ. 1/89 - Αυτοκέ­ φαλος Αγιωτάτη Ορθόδοξος και Αποστολική Εκκλησία της Κύπρου (που δόθηκε στις 29 Αυγούστου, 1989)· και στην Απόφαση στην Αίτηση Αρ. 3/89 - Αυτοκέφαλος 95 Αγιωτάτη και Αποστολική Εκκλησία της Κύπρου και Βουλή των Αντιπροσώπωνκαι Αλλος (που δόθηκεστις 29Δεκεμβρίου, 1989). Περαιτέρωοαιτητήςπρέπειναέχειάμεσο συμφέρο. Ηασάφειαπρέπει ναπηγάσεικαιναδιαφανείαπό δια- 30 φορά μεταξύ του αιτητή και άλλου προσώπου, αρχής, ή οργάνουστηΔημοκρατία. Το αίτημα,στην παρούσαπερίπτωση, αποβλέπει στον έλεγχο της συνταγματικότητας του Εκλογικού Νόμουκαι είναι έξω απόταόρια του Άρθρου 149(β)του Σύνταγμα- 35 308 3 ΑΛΛ. Ευθυμίου Στυλιανίδης, Δ. τος. Το Δικαστήριο δεν έχει ικανοποιηθεί ότι υπάρχει εκ πρώτηςόψεωςασάφειατουόρου "ναψηφίζη". Ως εκτούτου,ηαίτησηαπορρίπτεται. 5 ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ: Η αίτησηαπορρίπτεται. Αίτησηαπορρίπτεται. 309