(1991)17Μαΐου 1991 [ΠΙΚΗΣ, ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ,ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ.Δ/στές] ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ, ΜΕΣΩ 1.ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ,
- ΕΦΟΡΟΥ ΦΟΡΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ, Εφεσείοντες-ΚαΟ'ων ηαίτηση, ν. ΣΟΦΟΥΛΑΣΛΕΡΝΗ, Εφεσίβλητης-Αιτήτριας. (Αναθεωρητική ΈφεσηΑρ. 793). Προσφυγή βάσει του άρθρου 146τον Συντάγματος — Εξουσίες του Δικαστηρίου — Το Δικαστήριο δεν επεμβαίνει στην εκτίμηση των γεγονότων υποκαθιστώντας έτσι το διοικητικό όργανο — Ηνομο λογιακή αντιμετώπιση ειόικαεπί φορολογικών προσφυγών. Φορολογία Εισοδήματος — Τα κριτήρια περί του τι συνιστά εμπορία γης — Δεν είναι εξαντλητικά στο σύνολο τους και κανένα από μόνο του δεν είναι καθοριστικό. Μετην πρωτόδικη απόφαση, εναντίον της οποίας στρέφεται η έφεση αυτή, είχαν ακυρωθεί οι φορολογίες εισοδήματος που επι βλήθηκαν στην εφεσίβλητη για τα έτη 1977-1980 σχετικά με εμπορικό κέρδος πουπραγματοποίησεαπότην πώληση ορισμένων ακι νήτων της. Από τηναρχήηέριδαεντοπίστηκε στο ότι οΈφοροςΦόρουΕι σοδήματος έκρινε πως η όλη δραστηριότητα της εφεσίβλητης ανα φορικά με τα ακίνητασυνιστούσε εμπορία γης και κατά συνέπεια αποτελούσε φορολογητέο εμπορικόκέρδος τοο,τιδήποτεαποκόμισε απόαυτήν- το συγκεκριμένο ποσό πουπροέκυπτεήταν£32.000 - ενώ τι εφεσίβλητη υποστήριζε πως επρόκειτο απλώς γιααντικα τάστασηεπενδύσεων. Τηθέσηαυτήτηςεφεσίβλητης την υιοθέτησε το πρωτόδικο Δικαστήριο υπερβαίνοντας τις εξουσίες του, κατά τον ισχυρισμό των εφεσειόντων, αφού,εσφαλμένα,επενέβηκε στην εκτίμηση των γεγονότων υποκαθιστώντας την κρίση του στην κρίση του Εφόρου. Αλλάκαιη κατ' ουσίανκρίση τουπρωτόδικου Δικαστηρίου ήταν εσφαλμένη, υποστήριξαν οι εφεσείοντες αφού δενδέχθηκε τον χαρακτήρα εμπορίαςτων επίδικων συναλλαγών. Το Ανώτατο Δικαστήριο, επιτρέποντας την έφεση, αποφάσισε ότι: 346 5 10 15 «Π υ ^ 25 3 ΑΛΛ. 5 jΛ Δημοκρατία ν.Λέρνη
- 'Οσον αφορά τον πρώτο λόγο εφέσεως, έχει νομολογηθεί πως το Δικαστήριο δεν επεμβαίνει στην εκτίμηση των γεγονότων υποκαθιστώντας την κρίση του Εφόρου. Ηπροσέγγιση του πρω τόδικου Δικαστηρίου, νακάνει το ίδιο ευρήματα γεγονότων, ήταν λανθασμένη. Το έργο του ήταν να αποφασίσει αν ηαπόφασητου Εφόρου,που απότη θέση του είναι ο κριτής, ήταν εύλογα επιτρε πτή.
- Τα διάφορακριτήρια που θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη για να βοηθήσουν στη λήψη απόφασης ως προς το τι συνιστά εμπορίαγης,έχουν αναφερθείκαιαναλυθεί απότο Ανώτατο Δικαστήριο σε αριθμό αποφάσεων του. Τα κοιτήρια αυτά δεν είναι εξαντλητικά καικανένααπό μόνο του δεν είναι καθοριστικό.
- Η απόφαση του πρωτόδικου Δικαστηρίου,ότι οι επίδικες συ ναλλαγές δεν έχουν τοχαρακτήραεμπορίαςγης,είναι εσφαλμένη. 15 20 Η εφεσίβλητη για την περίοδο 1970-1978προέβη σε συστηματι κές καικατ'ακολουθίααγορέςκαι πωλήσεις ακίνητης περιουσίας. Συγκεκριμένα, αγόρασε 11 τεμάχια ακίνητης περιουσίας, από τα οποία τα 8 τεμάχια πωλήθηκαν και πραγματοποίησε κέρδος περί που £32.
- Ησυχνότητα των πράξεων, το αντικείμενο της πώ λησης, η διάρκεια της ιδιοκτησίας και ο τρόπος χρηματοδότησης των πράξεων ήταν σημαντικά στοιχεία που το πρωτόδικο Δικα στήριο παρέλειψε να λάβει υπόψη. Αντ' αυτών, έδωσε υπέρμετρο βάροςσε στοιχεία πουδενυλοποιήθησαν όπωςγια παράδειγμαότι η εφεσίβλητη ετοίμασε αρχιτεκτονικά σχέδια για ανέγερση κλινι κήςκαιέλαβεάδειαανόρυξηςλάκκου σεδύοαπότατεμάχιαγης.
- Ηαπόφασητου Εφόρου Φόρου Εισοδήματος ήταν εύλογα επιτρεπτή. 25 υ έφεσηεπιτρέπεται με έξοδακαι στις δύο διαδικασίες. Αναφερόμενες υποθέσεις: Γεωργιάδηςν. Δημοκρατίας
(1982)3ΑΑ.Δ. 659· Βαρναβίδης ν.Δημοκρατίας (Α.Ε. 616,ημερ. απόφασης 16.10.90)· 30 Αμόνι Εντερπράϊσες ν. Δημοκρατίας (Α.Ε.438, ημερ. 27.3.90). Έφεση, Έφεση εναντίον της απόφασης του Δικαστή του Ανώ τατου Δικαστηρίου Κύπρου (Δημητριάδη,Δ.) που δόθηκε στις 29 Φεβρουαρίου, 1988 (Αριθμός Προσφυγής 2/84)* με *
(1988)3 C.LJi.381. 347 Δημοκρατίαν.Λέρνη
(1991)την οποία ακυρώθηκαν οι φορολογίες εισοδήματος που επιβλήθηκε στην εφεσίβλητη για ταφορολογικά έτη 1977-. 1980 για το εμπορικό κέρδος που πραγματοποίησεαπό τηνπώλησηδύοοικοπέδωνκαιπέντε χωραφιών. Α. Ευαγγέλου,Ανώτερος ΔικηγόροςτηςΔημοκρατίας, 5 για τουςεφεσείοντες. Γ. Τριανταφυλλίδης, για τηνεφεσίβλητη. Cur. adv. vult. ΠΙΚ.ΗΣ Δ.: Την απόφασητου Δικαστηρίου θαδώσει ο Δικαστήςκ.Γ.Χρυσοστομής. 10 ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ Δ.: Ηπαρούσαέφεσηστρέφεταιενα ντίον τηςαπόφασης Δικαστήτου Ανωτάτου Δικαστηρίου, να ακυρώσει τις φορολογίες εισοδήματος πουεπιβλήθη καν στην εφεσίβλητη για τα φορολογικά έτη 1977-1980, για τοεμπορικόκέρδοςπουπραγματοποίησεαπότηνπω- ^ λησηδυοοικοπέδων στην Αγλαντζιά καιπέντεχωραφιών στηνΤερσεφάνου. Ηεφεσίβλητη είναι γυναικολόγος και εξασκεί το επάγ γελμα της στη Λευκωσία απότο
- Τις δηλώσεις εισο δήματος για τα φορολογικά έτη 1977-1980, ηεφεσίβλητη 20 τις υπόβαλεκατάδιάφορεςημερομηνίες καιόπως δήλωσε η ίδια,ταδηλωθέντα σε αυτέςποσά αποτελούσανυπολο γισμούς, δεδομένου ότι ηίδιαδεν τηρούσε κατάλληλαλο γιστικά βιβλία. Οεφεσείων Έφοροςπροέβηστην επιβολή των σχετικών φορολογιών και η εφεσίβλητη υπόβαλε εν- 25 στάσεις. Για να αποφασίσει τις ενστάσεις αυτές ο εφεσείωνΈφορος ζήτησε και πήρε από το φορολογικό σύμβουλο τηςεφεσίβλητης κατάστασηκεφαλαίου κατάτην31.12.
- Εξετάζονταςτηνυποβληθείσακατάσταση ενεργητικού 30 και παθητικούτης εφεσίβλητης, καθώςκαιάλληπουυπο βλήθηκε το 1973, ο Έφοροςδιαπίστωσε ότι η εφεσίβλητη 348 3ΑΛΛ. Δημοκρατία ν.Λέρνη Χρυσοστομής,Δ. ασχολείτο μεαγοραπωλησίεςακίνητηςπεριουσίαςκαιζή τησεπερισσότερες λεπτομέρειες. Μετάαπόδιάφορεςσυναντήσεις μετηνεφεσίβλητηκαι το φορολογικό της σύμβουλο, ο Έφορος αποφάσισε τις ενστάσεις, θεωρώντας τις αγοραπωλησίες σαν πράξεις εμπορίας γης και φορολόγησε το εμπορικό κέρδος που η εφεσίβλητη πραγματοποίησε.Τηναπόφασητουο Έφορος την κοινοποίησε στην εφεσίβλητη με επιστολή του ημερ. !0 25.10.
- Επιπρόσθετα, η εφεσίβλητη επιβαρύνθηκε με πρόσθετη επιβάρυνση 10%,σύμφωνα με τις πρόνοιες του άρθρου 29
(1)των Περί Βεβαιώσεως και Εισπράξεως ΦόρωνΝόμων 1978-79, καθώςεπίσης και μετόκοεπίτου πρόσθετου φόρου που επιβλήθηκε, ίσου προς 6% για το 15 φορολογικό έτος 1977
(1976)καιπρος 9% γιαταυπόλοι παέτη. Το σχετικό απόσπασμα της απόφασης του Εφόρου, που κοινοποίησε στην εφεσίβλητη με την επιστολή του ημερ.25.10.83, έχειωςακολούθως: 20 25 30 35 "3. Όσοναφοράτοκέρδος εκτης πωλήσεωςακίνη της περιουσίας εμελέτησα τον ισχυρισμό σας καιεκεί νον του συμβούλου σας ότι το πραγματοποιηθένκέρ δος αντιπροσωπεύει κέρδος εξ εκποιήσεως στοιχείων τα οποία ηγοράσθησαν με σκοπόν στην επένδυσιν. Όπως φαίνεταιόμωςαπότηνεπισυνημμένην κατάστασινπροέβητεδιάτηνπερίοδον 1970 έως 1978 ειςσυστη ματικέςκαικατ' ακολουθίαναγορέςκαιπωλήσεις ακί νητης περιουσίας. Είναι γνωστόν ότι εις την Κύπρον γίνονται αρκετές πράξεις με σκοπόν την πραγματοποίησιν γρήγορου και εύκολου κέρδους. Τέτοιες πρά ξεις έχουνγίνεισύνηθες φαινόμενονπαράεξαίρεσις.Η περίοδος μεταξύαγοράςκαι πωλήσεως, ο τρόποςαγο ράς,τοεισόδημααπότες ισχυριζόμενες επενδύσεις,ως και οι περιοχές εις τες οποίες έχουν γίνει οι δοσολη ψίες είναι στοιχεία τα οποία ελήφθησαν υπ' όψιν εις τον καθορισμόν της αποφάσεως μου ότι το κέρδος το οποίονπροέκυψεν είναι εμπορικόν κέρδος. Ειςτηνπε ρίπτωσιν σαςπροέβητεειςτεςακόλουθεςπράξεις:349 Χρυσοστομής,Δ. Δημοκρατία ν.Λέρνη
(1991)Βάσει της επισυνημμένης καταστάσεως φαίνεται ότι διάτην περίοδο 1970 έως 1978 προέβητε εις τηναγοράν 11 τεμαχίων ακίνητης περιουσίας εκ των οποίων τα 8 τεμάχια έχουν πωληθεί και έχετεπραγματοποιήσει κέρδος ανερχόμενον εις περίπου£32,
- 5 (α)Οικόπεδον Δ527εις Λάρνακα Το εν λόγω οικόπεδον αγοράσθηστις 21.2.1970ένα ντι του ποσού των £4,160και επωλήθη εντός του έτους JQ 1973 έναντι του ποσού των £9,
- Για την αγοράν έγινε δάνειον εκ £2,000 και δεν ηγοράσθη τοις μετρη τοίς. Κατά τον ισχυρισμόν σας σκοπός της αγοράς του οικοπέδου ήτο η ανέγερσις κλινικής. Εν τούτοις δεν προέβητε εις καμμίαν διευθέτησιν διά την ανέγερσην ^ τηςούτε απετάθητεεις τες αρμόδιες αρχέςδι' εξασφαλισιν αδείας.Ο χρόνος μεταξύ της αγοράςκαι πωλήσεως του κτήματος ήτο πολύ σύντομος και δεν μπορεί να αποκλεισθεί ότι σκοπός ήτο η πραγματοποίησις εμπο ρικού κέρδους. (β) Οικόπεδο Β 2965 και Β 2966 εις Αγλαντζιάν Όπως έχετε δηλώσει το πρώτον οικόπεδον ηγοράσθη την 16.8.1972 έναντι τουποσού των £5,
- Επληρώσετε μόνον το ποσόν των £500καιτουπόλοιπο με δόσεις. Μεταγενέστερα και κατόπιν προφορικής σας συμφω- 25 νιας ηγοράσατε το συνεχόμενον οικόπεδον έναντι του ποσού των £3,
- Παρ'όλον ότι τα οικόπεδα μετεβιβάσθησαν επ' ονόματι σας την 16.6.1977δεν είχαν κατά την ημερομηνίαν αυτήν εξοφληθεί. Διά τα εν λόγω οι κόπεδα εξακολουθούσατε να οφείλετε το ποσόν των 30 £2,000 κατά την 31.12.
- Αμφότερα τα οικόπεδα επωλήθησαν το έτος 1978 έναντι του ποσού των £25,
- Και εις αυτήντην περίπτωσιν υπάρχει ο ισχυ ρισμός ότι αρχές του έτους 1977 έγιναν σχέδια προς τον σκοπόν αυτόν. Εφ'όσον όμως και το οικόπεδον της 35 Λάρνακος ηγοράσθη την ιδίαν περίπου εποχήν και διά τον ίδιον σκοπόν, εξυπακούει ότι είχατε σκοπόν να ανεγείρετε δύο κλινικές μίαν στην Λάρνακα και μίαν στην Λευκωσία. Έχοντας όμως υπ*όψιν την οικονομι350 20 3 ΑΛΛ. 5 Δημοκρατία ν.Λέρνη Χρυσοστομής, Δ. κήν σας κατάστασιν κατά την εποχήν εκείνην και το ύψος του εισοδήματος το οποίον εδηλώσατε, ήτοι £2,400 διάτο 1972 και£3,000το έτος 1973συνεπάγεται ότι σκοπός της αγοράςήτοη εμπορία των οικοπέδων. Επιπρόσθετα το γεγονός ότι αρχικώς ηγοράσθητο ένα οικόπεδον έναντι£5,000καιμεταγενέστερα σαςπροσεφέρθητοσυνεχόμενον έναντιτουποσούτων£3,000κα ταδεικνύει ότι εθεωρήθη και ευκαιριακήπράξις ηδευτέρα αγορά με δυνατότητες πραγματοποιήσεως σημα ντικούκέρδουςεκμέρουςσας. Κατάτην εξέτασίν σας της 31.12.1972παρελείψατε να δηλώσετε την εν λόγω αγοράν ούτε και εδηλώσετε ότι είχετε σκοπόν να ανεγείρετε κλινικήν είτε εις ΛευκωσίανείτεειςΛάρνακα. (γ)Χωράφι7053ειςΒορόκλινην 2Q 25 Τοενλόγωκτήμαηγοράσθητην 1.8.1971 έναντιτου ποσού των £5,
- Και εις αυτήν την περίπτωσιν το κτήμα ηγοράσθηεπίπιστώσει. Ουδέν εισόδημα είχετε ή έχετε εκ του κτήματος αυτού. Κατά την 31.12.1972 οφείλατεειςδιαφόρους τοποσόν των£7,
- Εάν υπο λογίσουμε καιτοποσόν των £8,000 διάταδύοοικόπε δα,το σύνολον τουχρέους σαςκατά την εν λόγω ημερομηνίαν υπερέβαινε το ποσόν των £17,
- Ουδεμία αύξησις τουεισοδήματος σας υπήρξεν απότην αγοράν των ως άνωκτημάτωνκαι οι δυνατότητες αποπληρω μής των δανείων ελάχιστες άνευτης πωλήσεως κτημά τωνμεσημαντικόνκέρδος. (δ)Χωράφια εις Τερσεφάνου:- 30
(1)Υπ' αρ. εγγραφής 3598, 3827, 4470 διά £7,350 μεταβ.18.2.74
(2)Υπ' αρ.εγγραφής3960δια£1,076μεταβ. 6.6.74
(3)Υπ' αρ.εγγραφής4626δια£893μεταβ. 30.1.76 Όλαταενλόγωκτήματαεπωλήθηκαντην16.11.1978 έναντιτουποσούτων£20,000. 351 Χρυσοστομής,Δ. Δημοκρατίαν.Λέρνη
(1991)Κατά τον ισχυρισμόν σας δεν ενθυμείστε και ούτε μπορούσατεναπαρουσιάσετεστοιχείαόσον αφοράτην ακριβή ημερομηνίαν αγοράς των εν λόγω κτημάτων. Ισχυρίζεσθε όμως ότι αυτάηγοράσθησαναπόδύο ίδιο- 5 κτήτες τον ίδιον χρόνον αλλά μετεβιβάσθησαν εις δια φορετικές ημερομηνίες. Επιπρόσθεταεδηλώσατεότιτα ενλόγωκτήματαηγοράσθησανεκτουπροϊόντοςπωλή σεως του οικοπέδου εις Λάρνακα και ότι σκοπός της 1 0 αγοράς ήτοηδημιουργία κήπου. Εντούτοις παρ"όλον ότι υπήρχεδιάτρησις εντός ενός εκ των κτημάτων,δεν εγκαταστήσατε μηχανισμόν αντλήσεως ούτε και προέ βητεειςτηνφύτευσινκήπου. Ουδένεισόδημαείχατεεκ των εν λόγω κτημάτων κατά την διάρκεια κατά την 15 οποίαν είχατε κατοχήν των εν λόγω κτημάτων. Δεν απεδείξατε τον ισχυρισμόν σας ότι τακτήματα ηγορά σθησαντην ιδίανακριβώςημερομηνίαν. (ε)Συνεχόμεναιοικίαι ειςΛευκωσίαν Η μία ηγοράσθη την 12.10.1977 έναντι του ποσού των £34,650.- και η άλλη την 7.10.1978 έναντι του ποσούτων£50,400.-. Αμφότεραι χρησιμοποιούνται ως κλινικήκαιδιασκοπούςιδιοκατοικήσεως.
- Όσοναφορά τοκέρδος εκ£5,040απότην πώλη- 25 σιντουοικοπέδουειςΛάρνακαπαρ'όλον ότιτοθεωρώ ως εμπορικόν κέρδος υποκείμενον εις φορολογίαν, εν τούτοις λόγω της παρελεύσεως πέραν των έξη ετών από της πραγματοποιήσεωςτου διέφυγεν της φορολο γίας και ως εκ τούτου η αντίστοιχος φορολογία του 30 έτους 1973 δεν αναθεωρείται.
- Εν όψει των ανωτέρω εσωκλείω Ειδοποιήσεις Πληρωμής Φόρου διά τα φορολογικά έτη 1977 έως 1980 καιηπροσοχήσαςεφιστάταιεπίτηςπαραγράφου 6 των ενλόγω ειδοποιήσεων." Η θέση του δικηγόρου της εφεσίβλητης ήταν ότι, οι αγορέςτηςακίνητηςιδιοκτησίαςέγινανγιασκοπούςεπέν δυσηςκαιοι πωλήσεις πουέγιναναφορούσανείτετηναλ352 35 3 ΑΛΛ. 5 Δημοκρατία ν.Λέρνη Χρυσοστομής,Δ. λαγή της επένδυσης, είτε την αγορά οικοπέδου για το σκοπό χρήσης του σαν κλινικής και κατοικίαςτης εφεσί βλητης. Συνεπώς, οι δοσοληψίες αυτέςδεν έπρεπεναθεωρηθούνπράξειςεμπορίαςγηςκαιως εκ τούτουτοκέρδος που προέκυψε απότην πώληση τους δεν ήταν φορολογή σιμο. Επίσης,οδικηγόρος τηςεφεσίβλητης εισηγήθηκεπωςο Έφορος πλανήθηκεως προς τις ημερομηνίες αγοράςτων 10 κτημάτων,καθώςεπίσηςκαιως προς τον σκοπό της αγο ράςτωνκτημάτων στηνΑγλαντζιάκαι Τερσεφάνου. Το πρωτόδικο Δικαστήριο, στην απόφασητουαναλύει τις αρχές που εφαρμόζονται για να αποφασιστεί κατά πόσον μιαπράξηενέχει τηνπράξηεμπορίας γηςκαικατα λήγει στο ακόλουθο συμπέρασμα, που αναφέρεται στις σελ. 391-392:- 20 2 5 30 35 "In the present case, the building sites at Aglandjia were obviously purchased by the applicant for the purpose of building a clinic and a house thereon. This is evidenced by the fact that the applicant, as soon as the property was transferred in her name, proceeded to prepare plans for building, instructing anarchitect for this purpose, and, also, paying the amount of £750.- to him. The fact that they were purchased by instalments is immaterial, bearing in mindthat this is theusual practice in Cyprus as is also the fact that they were not producing any income at the time,bearing in mindthenature of the property. It is clear to me, on the basis of the above, that the building sites at Aglandjia were bought by the applicant as an investment. The fact that she later on, before proceeding to her plans, found a better investment or a more convenient structure for her needs and decided to sell those properties in order to buy the new investment, is, to my mind, a case of substitution of one investment for anotherandnot acase of trading in land,even though the said properties weresold at a profit. 353 Χρυσοστομής,Δ. Δημοκρατία ν.Λέρνη
(1991)Theproperty inTersephanou was again bought bythe applicant, according toher own allegation, for purposes of investment, and more specifically for the purpose of creating an orchard. The genuiness of the applicant on 5 this is again evidenced by the fact that the applicant proceeded to obtain permits to sink wells.The fact that the applicant did notproceed,until 1978,to theerection of the orchard,must nothave so muchbearing ontothe case, as a landowner is at liberty to postpone or even io change his plans. The property in question was finally sold in 1978 for the purpose of financing partly the purchase of a house and a clinic by the applicant, at Gladstonestreet, Nicosia,thatis item
(5)earlier referred to. This, in my view,again amounts to a substitution of ^ oneinvestment foranother." Οιλόγοι τηςέφεσηςμπορούν νασυνοψιστούν ωςακο λούθως:
- Το Δικαστήριο υπερέβηκε τις εξουσίες τουκαι εσφαλμένα επενέβηκε στην εκτίμηση των γεγονότων, 20 υποκαθιστώντας τηνκρίσητουΕφόρουμετηδική του κρίση.
- ΗαπόφασητουΔικαστηρίου,ότιοι επίδικες συ ναλλαγές δεν έχουν το χαρακτήρα εμπορίας, είναι εσφαλμένη. Η διεκδίκηση πρόσθετων επιβαρύνσεων και τόκου εγκαταλείφθηκεαπότουςεφεσείοντες. Όσον αφορά τον πρώτολόγο εφέσεως,έχεινομολογηθεί πωςτο Δικαστήριο δεν επεμβαίνειστην εκτίμησητων γεγονότων υποκαθιστώντας την κρίση του Εφόρουμε τη δικήτου κρίση. Βασική πάνωστο θέμααπόφαση είναι η 30 Georghiades v. Republic
(1982)3 CLR 649. Η θέση της Ολομέλειας στην υπόθεσηGeorghiades (ανωτέρω),επανα λήφθηκε και στην Α.Ε. 616 Βαρναβίδης ν.Δημοκρατίας, ημερ. απόφασης 16.10.90, όπου ο αδελφός Δικαστής κ. Πικής, που εξέδωσε και τις δύο υποθέσεις, ανάφερε τα 1S4 3 ΑΛ.Δ. Δημοκρατίαν.Λέρνη Χρυσοστομής,Δ. ακόλουθαστις σελ. 3και4: 5 15 "Η απόφαση της ολομέλειας στην Georghiades ν. Republic
(1982)3 CLR 659, καθορίζει το πλαίσιο για την αναθεώρηση απόφασηςγιατη φορολογία του εισο δήματος. Τακριτήρια είναι τα ίδιαμε εκείνα πουδιέ πουν την αναθεώρηση κάθε άλλης εκτελεστής απόφα σης τηςΔιοίκησης. Εφόσον διαπιστώνεταιότι ο νόμος παρέχει εξουσία για την επιβολή φόρου το ερώτημα που εγείρεται είναι ανηαπόφαση των αρχών ήτανλο γικά εφικτήσταπλαίσιατων γεγονότων πουείχαν ενώ πιον τους. Κριτής των σχετικών γεγονότων είναι ο Έφορος. Η ευχέρεια του δικαστηρίου για παρέμβαση περιορίζεται στις περιπτώσεις εκείνες πουδιαπιστώνεταιότι ηκατάληξητουδενήτανως θέμαλογικής συνέ πειαςδυνατή " Μεβάσητις πιο πάνωαρχές και λαμβάνοντας υπόψη την απόφαση του πρωτόδικου Δικαστηρίου, καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι ηπροσέγγιση του πρωτόδικου Δικα20 στηρίου, νακάμει το ίδιο ευρήματαγεγονότων, ήτανλαν θασμένη. Το έργο τουήταννααποφασίσει ανη απόφαση του Εφόρου,πουαπότηθέση του είναι οκριτής,ήτανεύ λογα επιτρεπτή.Αυτήη θέσημαςφέρνει στο δεύτερολόγο της έφεσης και το ερώτημα που τίθεται είναι αν ήτανεύ25 λογα επιτρεπτό για τον Έφορονα αποφασίσει ότι οι επί δικες συναλλαγές έχουν τοχαρακτήραεμπορίαςτηςγηςή όχι. 3 0 Τα διάφορακριτήρια που θαπρέπει να λαμβάνονται υπόψηγια ναβοηθήσουν στη λήψηαπόφασηςως προς το τι συνιστά εμπορία γης, έχουν αναφερθεί και αναλυθεί από το Ανώτατο Δικαστήριο σε αριθμό αποφάσεων του. Τα κριτήρια αυτά δεν είναι εξαντλητικά και κανένα από μόνο τουδενείναικαθοριστικό. Στηνυπόθεση Georghiades(ανωτέρω)παρατίθενται με35 ρι*ά από τα κριτήρια. Στις σελ. 670-671 αναφέρονταιτα ακόλουθα: Χρυσοστομής, Δ. Δημοκρατίαν.Λέρνη
(1991)"A stable investment may naturally lead to the inference that the investor merely changes one form of investment for another without any intention, on his part, to trade with the land itself. It may properly be 5 assumed that the viability of the investment and the income it is likely to produce in future, is thedominant consideration in the mind of the investor. On the other hand, where the land is undeveloped and the purchaser cannot be deemed to look to its income, present or 10 future, as an incentive for entering into the transaction, but to its future potential as an asset, onemay discern an intention to trade with it, speculating thereby in the realisation of profit from a sale in future. Also the manner of the finance of the transaction is relevant. An 15 investor who has funds immediately available may be assumed to substitute a piece of land for an enhanced bank account as a moredurable asset. Thiscannotbe said to be the case where the element of speculation in the transaction is present, whereupon onemay presume that 2 0 the investor intends to meet financial commitments incurredfor thepurchaseby thesaleof theassetin future. Intention to trade agiven asset neednot be formed at the time of its acquisition, as the case of Taylor v.Good [1973]3 All E.R. 785 illustrates. In that case, the tax 25 payer had purchased a house at an auction, intending to use it as a family residence. His wife objected to his plans; subsequently, the investor applied for a planning permission and eventually sold it at a profit. It was said that the proceeds were liable to tax as income.Subject to 30 this, the value of the property should be taken as at the datewhen heactually formed anintentiontotradewith it andnot at thetime of its acquisition." Επίσης στηνA.E.438,Αμόνι Εντερπράϊσες ν. Κυπριά- 35 κής Δημοκρατίας, ημερ. απόφασης 27.3.90, ο Πρόεδρος του Δικαστηρίου τούτου κ. Α. Λοΐζου, ανάφερε τα ακό λουθαστις σελ. 2 και3: 'Το Δικαστήριοτούτοσεσειράυποθέσεων,οιοποίες 356 3ΑΛΛ. 5 ι0 Δημοκρατία ν.Λέρνη Χρυσοστομής,Δ. αναφέρονται καισε μεγάλη έκταση στις υποθέσεις Αλέ ξανδρος Παΐκος ν. Δημοκρατίας Αρ. Προσφυγής 314/ 88, απόφαση ημερομηνίας 21 Φεβρουαρίου 1990 και Colakides Development Co., Ltd, v. Δημοκρατίας Αρ. Προσφυγής 255/86,απόφασηημερομηνίας 16 Μαρτίου 1990, έχει καθορίσει τις αρχές του τι συνιστά εμπορία γης ή ποια πράξη έχει το χαρακτήρα εμπορίας. Δεν υπάρχει μια συγκεκριμένη απόφασηστην οποίακαθο ρίστηκαν εξαντλητικά όλα τακριτήρια και αυτό τονίζε ταισε όλες, αλλάτοσύνολοτων υποθέσεων περιλαμβά νει ένααριθμόκριτηρίων που είναι ταακόλουθα: 1.Το αντικείμενο της περιουσίας. 2. Ηχρονική περίοδος της ιδιοκτησίας. 3. Η συχνότητα παρομοίωνπράξεων. 15 4. Συμπληρωματική εργασία πουγίνεται σχετικά με τηνπεριουσία πουπωλείται. 5. Περιστάσεις που ευθύνονται για την πώληση. 6. Κίνητρο. 7. Μέθοδος χρηματοδότησης. 20 8. Γνώσητου ιδιοκτήτη.Έχει σημασία κατά πόσον την πράξηαυτήτηνκάμνει κάποιος οοποίος δεν έχεικαμμιάσχέσημε το επάγγελμα ήμιαεταιρεία που ιδρύθηκεγια τον σκοπόαυτό. 9. Οτρόπος απόκτησης·και 25 10.Το τι γίνεται μετο προϊόν της πωλήσεως." Έχοντας εξετάσει τις αρχές που διέπουν το θέμα και τα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης, έχουμε καταλήξει στο συμπέρασμα, ότι η απόφαση του Πρωτόδικου Δικα στηρίου ότι οι επίδικες συναλλαγές δεν έχουν το χαρακτή30 ραεμπορίας γης,είναι εσφαλμένη. Η εφεσίβλητη για την περίοδο από 1970-1978 προέβη σε συστηματικές και κατ' ακολουθία αγορές και πωλήσεις 357 Χρυσοστομής,Δ. Δημοκρατίαν.Λέρνη
(1991)ακίνητης περιουσίας. Συγκεκριμμένα αγόρασε 11τεμάχια ακίνητης περιουσίας, απόταοποίατα8τεμάχιαπωλήθη καν και πραγματοποίησε κέρδος περίπου £32,000. Η συ- 5 χνότητα των πράξεων, το αντικείμενο της πώλησης, η διάρκεια της ιδιοκτησίας και ο τρόπος χρηματοδότησης των πράξεων,ήτανσημαντικά στοιχεία πουτοπρωτόδικο Δικαστήριο παράλειψε να λάβει υπόψη του. Αντ' αυτών έδωσε υπέρμετρο βάρος σε στοιχεία που δεν υλοποιήθη καν,όπωςγια παράδειγμα,ότι ηεφεσίβλητηετοίμασεαρ χιτεκτονικά σχέδια γιαανέγερση κλινικής καιέλαβεάδεια ανόρυξης λάκκουσεδύοτεμάχιαγηςστο χωριό Τερσεφάνου. Γιατους πιο πάνωλόγους, καταλήγουμεστο συμπέρα- 15 σμα πως ηαπόφαση που παραθέσαμεπιο πάνω,ήτανεύ λογαεπιτρεπτή. Σαν αποτέλεσμα, η έφεση επιτρέπεται με έξοδα και στιςδύοδιαδικασίες. Η επίδικη απόφαση βεβαιώνεται βάσει του άρθρου 146
(4)(α) του Συντάγματος, με εξαίρεση του μέρους εκείνου πουαφοράτηνπρόσθετηεπιβάρυνσηκαιτοντόκο,ηδιεκ δίκησητωνοποίων εγκαταλήφθηκεαπότουςεφεσείοντες. Η έφεσηεπιτρέπεται μεέξοδα. 358 20