3 ΑΛΛ. 11Ιουνίου1991 [ΠΙΚΗΣ, ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΛΟΣ, ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ,ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ, Δ/στές] ΦΑΝΟΣ ΙΩΝΙΔΗΣ, Εφεσείων-Αιτητής, ν. ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ,ΜΕΣΩ ΤΟΥ ΕΦΟΡΟΥ ΦΟΡΟΥΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ, Εφεσιβλήτων-Καθ' ων η αίτηση. (Αναθεωρητική ΈφεσηΑρ. 887). 5 10 15 20 2<ζ Συνταγματικό Δίκαιο — Άρθρο 30.2 τον Συντάγματος — Καθήκον για έγκαιρη απονομή τηςδικαιοσύνης βαρύνει εκτός από τονς Δι καστές και τους δικηγόρονς — Το καθήκον αντό επιβάλλει την προετοιμασία και μελέτη της έφεσης πριν την καταχώρηση της — Καινούργια δεδομένα πρέπει να αξιολογούνται χωρίς καθυστέρηση — Αλλαγή πορείας πρέπει να γνωστοποιείται το ταχύτερο στο Δικαστήριο. Οι ΠερίΔεοντολογίας των Δικηγόρων Κανονισμοί τον 1966—Κανο νισμός 18 — Δικαίωμα δικηγόρου νααποσυρθεί—Λόγοι συνείδη σης ή άλλοι έγκυροι λόγοι — Η έγκριση τον αιτήματος για απόσνρση ανάγεται στην διακριτική ευχέρεια τον Δικαστηρίον — Η παραχώρηση άδειας για απόσυρση δεν μπορεί να θεωρείται δεδο μένη — Αναγκαία η παρουσία τον ίδιον τον δικηγόρου στο Δικα στήριο τόσο για να είναι σε θέση να δώσει εξηγήσεις όσο και για ναπροχωρήσειμε την εκδίκαση της νπόθεσης αν το αίτημα τον δεν εγκριθεί. Μεαίτησητου στην έφεση αυτή,ηοποίαυποβλήθηκε προφορι κά κατά την ημέρα της ακρόασηςτης,ο δικηγόροςτου εφεσείοντα ζήτησε την άδειατου Δικαστηρίου όπως αποσυρθεί λόγω διαφω νίας αυτού με τον πελάτητου αναφορικά με τον χειρισμό τηυπόθέσης. Συγκεκριμένα ο δικηγόρος του εφεσείοντα είχε εισηγηθεί την απόσυρσητης έφεσης, εισήγηση όμως που δεν έγινε δεκτή από τον ίδιο τον εφεσείοντα. Το αίτημα για απόσυρση υποβλήθηκε από άλλη δικηγόρο εκ μέρους του δικηγόρου του εφεσείοντα, η οποία δεν ήτανενήμ£ρητων επίδικωνθεμάτων,επειδήο ίδιοςκωλ υ ό τ α ν ν α εμφανιστεί ενόψει άλλης υπόθεσης σ τ ο Ε π α ρ χ ι α κ ό Δι καστήριο Λεμεσού. 391 Ιωνtoηςv.Δημοκρατίας
(1991)Το Ανώτατο Δικαστήριο αποδεχόμενο το αίτημα του δικηγό ρουτουεφεσείοντα νααποσυρθείαποφάσισεότι:
(1)Η έφεσηασκήθηκε πριν δυόμιση σχεδόν χρόνια. Ηανάγκη για απόσυρση του δικηγόρου προέκνψε μετά τη μελέτητων επίδι κων θεμάτων τις παραμονέςτης ακρόασης της έφεσης. Το καθή κονγιαέγκαιρηαπονομήτηςδικαιοσύνης που επιβάλλει το άρθρο 30.2 του Συντάγματος δεν βαρύνει μόνο τους Δικαστές αλλά και τους δικηγόρους οι οποίοι δεν είναι μόνο αντιπρόσωποι των πε λατών τους αλλάκαιλειτουργοί της Δικαιοσύνης. 5 Το καθήκοντου δικηγόρου να συμβάλα στην έγκαιρηαπονομή 10 της δικαιοσύνης επιβάλλει τημελέτηκαι προετοιμασίατης έφεσης πριν την υποβολή της. 'Οπου προκύπτουν νέα δεδομένα μετάτην καταχώρησητης έφεσης αυτά πρέπει να αξιολογούνται χωρίςκα θυστέρηση- εάν δε επιβάλλουν αλλαγή πορείας,όπως τηνεγκατά λειψητης έφεσης,τογεγονόςαυτό πρέπει ναγνωστοποείται το τα- 15 χύτερο στο Δικαστήριο.
(2)Ότανδικηγόροςπροτίθεταιναυπόβαλααίτησηγιανααπο συρθεί, είναι επιθυμητό αν όχι επιβεβλημένο, το αίτημα να υπο βάλλεται απότον ίδιο γιαναείναι σε θέσηναδώσει οποιεσδήποτε εξηγήσας ήθελαν ζητηθεί. Ηπαραχώρησηάδαας σε δικηγόρο να 20 αποσυρθεί δεν μπορεί να θεωρείται ως δεδομένη όπως δεν μπορεί να προεξοφλείται η απόφαση του δικαστηρίου σε οποιοδήποτε θέματο οποίο ανάγεταιστη διακριτικήτου ευχέρεια. Η παρουσία του δικηγόρου είναι επίσης αναγκαία ώστε ανδεν του δοθεί άδεια «ς να αποσυρθεί ναείναι έτοιμοςνα προχώρησα μετηνεκδίκασητης υπόθεσης.
(3)Αναφορικά με την ουσία του αιτήματοςγια απόσυρση,επι σημαίνεταιότι ο δικηγόρος δεν μπορεί να έχει λόγοστην υπόθεση ανεξάρτητοαπόεκείνο τουπελάτητου. Ο Κ.18 των Περί Δεοντο λογίας των Δικηγόρων Κανονισμών του 1966, επιτρέπει την πα- -JQ ραίτησηδικηγόρουγιαλόγουςσυνείδησης ήγιαάλλο έγκυρο λόγο. Το άρθρο 30.3(δ)του Συντάγματος εξασφάλιζα στον διάδικοτο oi^iuHia για εκπροσώπηση τουστο Δικαστήριο απόδικηγόρο της δικήςτου εκλογής. Το δικαίωμααυτόόμως δεν διαχωρίζεταιαπό το πλαίσιο μέσα στο οποίο απονέμεται ηδικαιοσύνη περιλαμβανο μένηςκαιτης ανάγκηςγια έγκαιρηαπονομήτης. ^5 Το αίτημα του δικηγόρου του εφεσείοντα να αποσυρθεί είναι δικαιολογημένο καιτοαποδεχόμεθα. Διαταγή ωςανωτέρω. Αναφερόμενες Υποθέσεις: Ευσταθίου ν.Αστυνομίας
(1990)2Α.ΑΛ. 294Rousos v.Republic
(1984)3C.LJi. 1437· 392 40 3 ΑΛ.Δ. Ιωνίδηςν. Δημοκρατίας In Re Efthymiou
(1987)1C.L.R. 329Μαγκάκη (Αίτηση Αρ. 161/90, απόφαση δόθηκεστις6.12.90). Αίτηση. 5 Αίτησηαπότον Δικηγόρο του εφεσείονταγιαάδειατου Δικαστηρίου νααποσυρθεί για το λόγο ότι προέκυψε δια φωνία μεταξύ του ιδίουκαιτου πελάτητου αναφορικά με το χειρισμό τηςυπόθεσης. Α. Χαραλάμπους (Δνίς), για Χρ. Τριανταφυλλίδη, για τον εφεσείοντα. 10 Γ.Λαζάρου, Δικηγόρος τηςΔημοκρατίας, ytct τους εφεσίβλητους-καθ'ων ηαίτηση. Cur. adv. wit. ΠΙΚΗΧ Δ. ανάγνωσετηναπόφασητουΔικαστηρίου.Ο δικηγόρος του εφεσείοντα, κ. Χρίστος Τριανταφυλλίδης, εξαιτείται την άδειατουΔικαστηρίου νααποσυρθείγια το 15 λόγο ότι προέκυψε διαφωνίαμεταξύ του ίδιου καιτουπε λάτη του αναφορικάμε το χειρισμό της υπόθεσης. Ηδια φωνία συνάγεται από τη χθεσινή επιστολή του δικηγόρου προς τον πελάτη του,που έχει κατατεθεί,και τηνπροφο2 0 ρικήαπάντηση σ' αυτή,του εφεσείοντα. Μετά από μελέτη της υπόθεσης για την προετοιμασία της έφεσης, όπως γνωστοποιήθηκε στον εφεσείοντα, ο κ. Τριανταφυλλίδης κατέληξε ότι δεν παρέχεται πεδίο για την ανατροπή της πρωτόδικης απόφασης, οπότανεπιβάλ~ s λεται η απόσυρση της -διάβημα στο οποίο θα προέβαινε κατά τη σημερινή εμφάνιση ενώπιον του Δικαστηρίου. Η εισήγηση απορρίφθηκε από τον εφεσείοντα, γεγονός που οδήγησε το δικηγόρο του να ζητήσει να αποσυρθεί, όπως άλλα-σιε είχε κοινοποιήσει στον πελάτητου ότι θα έπρατ τε στην περίπτωση που η συμβουλή του δε θα γινόταν 30 δεκτή. Σ'εκείνη την περίπτωση θαζητούσε,όπωςανέφερε στην επιστολή του στον πελάτητου,την αναβολήτηςυπό θεσης ώστε να παρασχεθεί ηευκαιρία σ' αυτόν νααναθέ393 Πιχής, Δ. Ιωνί&ηςν.Δημοκρατίας
(1991)σει τοχειρισμό τηςσεάλλοδικηγόρο. Τοαίτημαγιατηνπαροχήάδειαςστον κ. Τριανταφυλ λίδη να αποσυρθεί,υποβλήθηκε εκ μέρους του απότηδι κηγόρο Α. Χαραλάμπους. Ηίδια,όπωςεξήγησε, δενήταν ενήμερη των επίδικων θεμάτων,ηδε εντολήτης περιορι- 5 ζότανστην υποβολήτουαιτήματοςγιατηνπαροχή άδειας στο δικηγόρο του εφεσείοντα να αποσυρθεί. Ο ίδιοςκω λυόταν να εμφανιστεί ενόψει της υποχρέωσης του ναεμ φανιστεί σε άλληυπόθεσηενώπιον του Επαρχιακού Δικα στηρίου Λεμεσού, θέλουμε να εκφράσουμε τη δυσαρέ- *0 σκειά μαςγιατηνκαθυστέρησηστην υποβολήτου αιτήμα τος του δικηγόρου του εφεσείοντα να αποσυρθεί,καθώς καιτηνπαράλειψη τουναεμφανιστεί σήμερααυτοπροσώ πωςενώπιον τουΕφετείου. Η προσφυγήηγέρθηστις 4/2/82και αφορούσε τον κα- *5 θορισμό των φορολογικών υποχρεώσεων του εφεσείοντα γιαταέτη 1975 -1976.Η έφεσηκατάτηςπρωτόδικηςαπό φασηςασκήθηκεστις 2/2/89, πρινδυόμισυ σχεδόνχρόνια. Ηανάγκηγια την απόσυρσητου δικηγόρου απότην υπό θεσηπροέκυψε μετά τη μελέτητων επίδικων θεμάτων τις 20 παραμονές της ακρόασης της έφεσης. Δεν παρεμβλήθη οποιοδήποτενέογεγονός το οποίοναμετατρέπει τηνομι κήήτην πραγματικήκατάσταση,όπωςδιαπιστώθηκε από το πρωτόδικοΔικαστήριο καιδιαμορφώθηκεμετάτηνέκ δοσητηςυπόκρίσηαπόφασηςτουΔικαστηρίου. 25 Ηεκπλήρωση τουκαθήκοντοςγιατην έγκαιρη απονο μήτης δικαιοσύνης,δηλαδήτην εκδίκασητων υποθέσεων που αναφέρονται στο δικαστήριο μέσα σε εύλογο χρόνο, που επιβάλλει τοάρθρο30.2 του Συντάγματος,(Βλ. μετα ξύ άλλων, Ευσταθίου ν.Αστυνομίας
(1990)2ΑΛΛ. 294). δεβαρύνει μόνοτουςΔικαστές αλλάκαιτουςδικηγόρους. 30 Οι δικηγόροι δεν είναι μόνο αντιπρόσωποι των πελατών τους στη δικαστική διαδικασία,αλλά και λειτουργοί της Δικαιοσύνης - ιδιότηταηοποίατουςκαθιστάάμεσαμέτο χους στην απονομή τηςδικαιοσύνης. Συνεπώςκάθεενέρ γειατουςσεσχέσημετηνέγερση καιδιεκπεραίωση υποθέ σεων ενώπιον του δικαστηρίου,πρέπει να συνάδει μετα 394 3 ΑΛΛ. Ιωνίδηςν.Δημοκρατίας Πικής,Δ. καθήκοντακαιτιςυποχρεώσεις τουςωςλειτουργοίτηςδι καιοσύνης. Σ' αυτάτακαθήκοντα είχαμε την ευκαιρίανα αναφερθούμε σε σειρά υποθέσεων (βλ. μεταξύ άλλων Rousos v.Republic
(1984)3 C.L.R. 1437, InRe Efthymiou 5
(1984)3 C.L.R. 329 και Μαγκάκη (Αίτηση Αρ. 161/90 ημερ. 6.12.90)). Το καθήκον του δικηγόρου να συμβάλει στην έγκαιρηαπονομήτηςδικαιοσύνης επιβάλλει τη μελέ τηκαιπροετοιμασίατηςέφεσης πριντηνυποβολήτης, και όπουπροκύπτουννέαδεδομένα μετάτηνκαταχώρησητης 10 έφεσης, αυτάπρέπει να αξιολογούνται χωρίς καθυστέρη ση*εάνδεεπιβάλλουν αλλαγήπορείας,όπωςτηνεγκατά λειψητηςέφεσης,τογεγονόςαυτόπρέπεινα γνωστοποιεί ται το ταχύτερο στο Δικαστήριο. Ηδιεξοδική μελέτητης έφεσης τις παραμονές της ακρόασης της, δε μπορεί παρά 15 να δημιουργήσει προβλήματα στην έγκαιρη απονομή της δικαιοσύνης. Η απουσίατου δικηγόρου του εφεσείοντα κατάτηση μερινή εμφάνιση,επίσης δε μαςαφήνειαδιάφορους.Είναι επιθυμητό,ανόχι επιβεβλημένο, ότανδικηγόρος προτίθε20 ται να υποβάλει αίτηση για να αποσυρθεί, το αίτημα να υποβάλλεται από τον ίδιοώστεναείναι σεθέσηναδώσει οποιεσδήποτε εξηγήσεις ήθελαν ζητηθεί από το Δικαστή ριο καικάθε σχετικήπληροφορία. Ηπαραχώρησηάδειας σε δικηγόρο νααποσυρθεί δε μπορεί ναθεωρείται ως δε δομένη,όπωςδε μπορεί ναπροεξοφλείται η απόφαση του δικαστηρίου σε οποιοδήποτε θέμα που ανάγεται στη δια κριτική του ευχέρεια. Η παρουσία του δικηγόρου είναι επίσης αναγκαία,διότι στην περίπτωση πουτο αίτημανα αποσυρθεί απορρίπτεται,πρέπει ναείναι έτοιμος ναπρο χωρήσειμετηνεκδίκασητηςυπόθεσης. Οι παρατηρήσεις μας, που διατυπώνονται πιοπάνω, δεν εξουδετερώνουν, βέβαια, του'ςλόγουςπουτελικάοδή35 γησαν τον κ. Τριανταφυλλίδη στο αίτημα να αποσυρθεί πουείναι συνυφασμένοι μετην εκτίμησητου δικηγορικού τουκαθήκοντος. Σεσχέση μετηνουσίατουαιτήματοςτουδικηγόρουνα αποσυρθεί, και λαμβάνοτας υπόψη τους λόγους που το 395 Πικής,Δ. Ιωνίόηςν.Δημοκρατίας
(1991)υποστηρίζουν, που συνοψίζονται στη διαφωνία δικηγό ρουκαιπελάτηως προςτοχειρισμό τηςυπόθεσης,επιση μαίνουμε ότι ο δικηγόρος δε μπορεί να έχει λόγο στην υπόθεση ανεξάρτητο από εκείνο του πελάτη του, ούτε είναι παραδεκτόνα αναγκαστεί να προβάλει θέσεις αντί- ' θετές με τις πεποιθήσεις τουως προς τηνορθότητατους. Ο Κ.18 των περί Δεοντολογίας των Δικηγόρων Κανονι σμών του 1966, επιτρέπει την παραίτηση δικηγόρου για λόγους συνείδησης, ήγια άλλο έγκυρο λόγο, ενώ τασυμ φέροντα της δικαιοσύνης δεν εξυπηρετούνται με τη διά- 10 στάση θέσεων μεταξύ δικηγόρου και πελάτη ως προς το θεμέλιοτηςδικαστικήςδιαδικασίας.Τοάρθρο30.3(δ) του Συντάγματος εξασφαλίζει στο διάδικο δικαίωμα για εκ προσώπηση του στο Δικαστήριο από δικηγόρο της δικής τουεκλογής. Μετάτηδιαφωνίαπουπροέκυψε μετοδικη γόρο του,οκ. Τριανταφυλλίδης έπαυσεναείναιηεκλογή 15 τουγιατηνεκπροσώπησητουσ'αυτήτηνυπόθεση.Βεβαί ως, όπως υποδείξαμε και στην υπόθεση InRe Efthymiou (ανωτέρω), το δικαίωμα το οποίο εξασφαλίζεται απότο άρθρο 30.3(δ), και η εφαρμογή του,δε διαχωρίζεται ούτε μπορείναδιαζευχθείαπότοπλαίσιομέσαστοοποίοαπο- 20 νέμεται ηδικαιοσύνη, περιλαμβανομένης καιτης ανάγκης για τηνέγκαιρηαπονομήτης.Στηνπροκειμένηπερίπτωση μας παρέχεται η ευχέρεια για την αναβολήτης υπόθεσης σεσύντομο χρόνο,καιέτσιείναιδυνατό,παράτηναναβο λή, να αποφευχθεί περαιτέρω σημαντική επιβράδυνση 25 στηναπονομήτηςδικαιοσύνης. Καταλήγουμε ότι το αίτημα του δικηγόρου του εφε σείοντα νααποσυρθείδικαιολογείταικαιτοαποδεχόμεθα. Η έφεση αναβάλλεταιγια ακρόασηστις 16/7/91στις 9.30 π.μ., ώστε να παρασχεθεί ευκαιρία στον εφεσείοντα να 30 αναθέσειτηνυπόθεσητουσεάλλοδικηγόρο. ΠΙΚΗΣ,Δ. στον κ. Λαζάρου: Ζητάτεταέξοδα τηςση μερινήςαναβολής;κ.Λαζάρου: Οχι ΚύριεΠρόεδρε. ΠΙΚΗΣ, Δ. στη δ. Χαραλάμπους: Αναλαμβάνετε να διαβιβάσετε, χωρίς καθυστέρηση,στον πρώην πελάτησας 35 396 3 ΑΑ.Δ. 5 Ιωνίδηςν.Δημοκρατίας Πικής, Δ. τις οδηγίεςτουΔικαστηρίουκαιτηνέαημερομηνίαακρό ασης, και να γνωστοποιήσετε το γεγονός τηςκοινοποίη σης στο Πρωτοκολλητείο; δ. Χαραλάμπους: Μάλιστα. Αναλαμβάνωναστείλω επιστολή σήμεραδιάχειρός στον κ. Φάνο Ιωνίδη,καιευχαρίστωςνακοινοποιήσωτογεγο νόςστοΠρωτοκολλητείο. Διαταγήωςανωτέρω. 397