(1991)17 Ιανουαρίου 1991 [Λ.ΛΟΙΖΟΥ,ΠΡ„ΜΑΛΑΧΤΟΣ, ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ, ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ, ΚΟΥΡΡΗΣ, ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ. ΝΙΚΗΤΑΣ,Δ/σχές] ΛΕΩΝΙΔΑΣΧ"ΜΓΓΣΗ, Εφεσείων, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΜΕΣΩ 1.ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝΗ/ΚΑΙ 2.ΕΦΟΡΟΥΦΟΡΟΥΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ, Εφεσίβλητων. (ΑναθεωρητικήΈφεσηΑρ.813). Αναθεωρητική Έφεση — Λόγοι Έφεσης — Προβαλλόμενος λόγος έφεσης με γενικεντική διατύπωση και αοριστία είναι ανεπίδεκτος δικαστικής εκτίμησης. Φορολογία — Δικαστική προσέγγιση σε θέματα πον άπτονται της εγκυρότητας καταλογισμού φόρου — Η απόφαση της φορολογικής αρχής δεν ανατρέπεται αν ήταν εύλογαεπιτρεπτή στο πλαίσιο του νόμου και τωνειδικών γεγονότων τηςσυγκεκριμένηςφορολο γικής διαφοράς. Ο Περί Νόμων και Δικαστηρίων (Κείμενον και Διαδικασία) Νόμος 51/65 — Ο περί Επισήμων ΓλωσσώντηςΔημοκρατίας Νόμος 61/ 88 — Νομότυπη η σύνταξη δικαστικής απόφασης στην αγγλική γλώσσα πριν από τις 16.8.
- 5 10 Αναθεωρητική Έφεση — Λόγοι Έφεσης — Απαράδεκτος ο λόγος έφεσης που στηρίζεται σε ισχυρισμό για την ύπαρξη πραγματικών \$ περιστατικών πον δεν προβλήθηκανενώπιον τον εκδικάσαντος δικαστηρίον — Η Ολομέλεια δενερευνά τέτοιολόγο αυτεπαγγέλτως — Ηέφεση αφοράσεσφάλματα τηςπρωτόδικης απόφασης. Ο Περί 'Φορολογίας Κεφαλαιονχικών Κερδών (Τροποποιητικός) Νόμος τον 1990(Νόμος 135/90) — Άρθρα 12και 14 — Κατά την a/.ηθινήερμηνεία τον νόμου δεν τυγχάνουν εφαρμογής σε εκκρε- 20 μούσες προσφυγές — Από τιςπρόνοιες τον νόμου δεν συνάγεται πρόθεση για αναθεώρηση πα).αιών φορολογιών με βάση τα νέα κριτήρια. Ο εφεσείων αμφισβήτησε την ορθότητα πρωτόδικης απόφασης 40 3 Α.Α.Δ. Χ"Μΐτσής ν.Δημοκρατίας αναφορικά με φόρο κεφαλαιουχικών κερδών που του επέβαλε ο Έφορος Φόρου Εισοδήματος. Το κέρδος είχε προκύψει το 1982 ότανο εφεσείων διέθεσε χωράφιτουστη Γεροσκήπου. 5 10 15 Ο πρώτος λόγος έφεσης ήτανότι εσφαλμένα η προσβαλλόμενη απόφαση απέρριψε την προσφυγή. Περαιτέρω προβλήθηκε ότι κακώς η απόφαση απέρριψε τη μαρτυρία που προσκομίστηκε εκ μέρους του εφεσείοντα, δεχόμενη την ορθότητα της αντίπαλης μαρτυρίας. Προβλήθηκεεπίσης ολόγος ότι ηεπίδικηαπόφασησυ ντάχθηκε,κατά παράβασησυνταγματικής διάταξης,στην αγγλική γλώσσα. Ο εφεσείων έθιξε επίσης ζήτημαπου πρόβαλεγια πρώτη φορά κατ'έφεση,αναφορικά με συγκριτικό στοιχείο προςκαθορι σμό τηςαγοραίαςαξίαςτουακινήτουτοοποίο αγνόησε ο κυβερνη τικός εκτιμητής ανκαι ήταν το πιο πρόσφορο. Τέλος, το νέο επι χείρημα του εφεσείοντα ήταν ότι η περίπτωση του μπορούσε και έπρεπε να επανεξεταστεί υπό το πρίσμα των τροποποιήσεων του βασικούνόμουπουεισήγαγε ονόμος 135/
- Το Ανώτατο Δικαστήριο απορρίπτονταςτην έφεση αποφάσισε ότι: 20
- Ο πρώτος λόγος έφεσης με τη γενικευτική διατύπωση του είναι ανεπίδεκτος δικαστικής εκτίμησης λόγω ακριβώς της αορι στίας του. Δεν προσθέτει στην πρωτόδικηαπόφαση καμία απολύ τωςνομική πλημμέλεια. 25
- Η δικαστικήπροσέγγιση σε θέματαπουάπτονταιτηςεγκυρό τητας καταλογισμού φόρουδιέπεται απότον βασικό κανόνα ότι η απόφασητης φορολογικής αρχήςδενανατρέπεταιαπότονακυρω τικό δικαστήανήτανεύλογα επιτρεπτήστο πλαίσιοτουνόμουκαι των ειδικώνγεγονότων τηςσυγκεκριμένης φορολογικήςδιαφοράς. 30 Εδώ το δίκασαν δικαστήριο έχοντας υπόψη το αποδεικτικό υλικό που πρότειναν οι διάδικοι,ορθά έκρινε ότι η απόφασητου εφεσίβλητου λήφθηκε νόμιμα μέσα στα όρια της διακριτικής ευχέ ρειαςπουτουπαρέχεται. 35 .-. 4 υ
- Απορριπτέος είναι και ο λόγος που αφορά την αγγλική γλώσσα. Ησύνταξη της απόφασηςσε αυτήν ήταν τότε δυνατή με βάση τις διατάξεις του περί Νόμων και Δικαστηρίων (Κείμενον κοαΔιαδικασία)Νόμου51/65, πουκαταργήθηκε απότον περί Επι σήμων Γλωσσών της Δημοκρατίας Νόμο07/88 από 16.8.89,ενώ η απόφαση εκδόθηκετονΑπρίλιο του
- Ο τέταρτοςλόγος έφεσης είναι απαράδεκτος επειδή στηρίζε ται σε ισχυρισμό για την ύπαρξη πραγματικώνπεριστατικών που δεν είχαν προβληθεί πρωτοδίκως. Ηδε Ολομέλεια δεν ερευνά τέτοιο λόγο αυτεπαγγέλτως. Η έφεσηαφορά σε σφάλματατηςπρω τόδικης απόφασης. Κατά μείζονα λόγο που ούτε ο εκτιμητής του εφεσείοντα έλαβευπόψητο επικαλούμενο στοιχείο. 41 Χ"Μιτσήςν.Δημοκρατίας
(1991)5. Οιτροποποιήσεις των οποίων την εφαρμογήζητεί και στην περίπτωση του ο εφεσείων,δεν βοηθούν την επιδίωξη του. Όπως ρητάπροβλέπεται εφαρμόζονταιμόνο σεδιάθεσηιδιοκτησίαςμετά την 1.1.89 (άρθρο 16, Νόμος 135/90),ενώ οι διατάξεις που έχουν αναδρομικήδύναμηαπό 1.1.80,(άρθρα 12 και 14),δεν συνδέονται καθόλου μετην κρινόμενη υπόθεση,ούτε,κατάτην αληθινήερμη νεία τουνόμου,τυγχάνουνεφαρμογήςσε εκκρεμούσεςπροσφυγές. Από τις πρόνοιες του νόμουδεν συνάγεται πρόθεσηγια αναθεώρη σηπαλαιώνφορολογιών μεβάσητανέακριτήρια. Η έφεσηαπορρίπτεται χωρίς έξοδα. 5 yQ Αναφερόμενεςυποθέσεις: Παπακωνσταντίνον ν.Δημοκρατίας
(1986)3ΑΛΛ. 1672Minerva Cinetheatrical Co. Ltd. v.Republic
(1975)3C.L.R. 116. Έφεση. Έφεση εναντίον τηςαπόφασης Δικαστού του Ανώτα- 15 του Δικαστηρίου Κύπρου (Πικής,Δ.) που δόθηκε στις30 Απριλίου, 1988 (Αριθμός Προσφυγής 760/86)* μετην οποίαη προσφυγήτουεφεσείοντα εναντίοντηςαπόφασης του 'Εφόρου Φόρου Εισοδήματος ναεπιβάλει στον εφε σείοντα φόροκεφαλαιουχικώνκερδώνύψους £6,100.- για 20 κέρδος πουείχεπροκύψει το 1982 απότηνπώληση χωρα φιούστηΓεροσκήπου απορρίφθηκε. Ο εφεσείωνπαρουσιάσθηκεαυτοπροσοϊπως. Γ.Λαζάρου, Δικηγόρος τηςΔημοκρατίας, για τουςεφε σίβλητους. 25 Cur. adv. vult Α. ΑΟΙΖΟΥ Π.: Την ομόφωνη απόφασητουδικαστη ρίουθαεκδώσειοδικαστήςΣ. Νικήτας. ΝΙΚΗΤΑΣΔ.: Οεφεσείωνδιαμφισβητείτην ορθότητα *
(1988)3ΑΛΛ. 896 42 3 ΑΛΛ. 5 Χ"Μιτσήςν.Δημοκρατίας Νικήτας,Δ. πρωτόδικης απόφασηςημερ. 30/4/88αναφορικά με φόρο κεφαλαιουχικώνκερδώνύψους £6,100, πουτου επέβαλεο Έφορος Φόρου Εισοδήματος, εφεσίβλητος
- Το κέρδος είχε προκύψει το 1982 όταν ο εφεσείων διάθεσε χωράφι τουστηΓεροσκήπου,εμβαδού23σκαλών,αντί£64,
- Ο φόρος κεφαλαιουχικών κερδών (Φ.Κ.Κ.)έχει εισα χθεί στο φορολογικό μαςσύστημα με το Νόμο52/80 και ως μέτρο δικαιοσύνης υπότην έννοια εξισορρόπησης των οικονομικών βαρώντων πολιτών. Τοκερδαινόμενο εισό10 δημα κάλυπταν ανέκαθεν και από κάθε σκοπιά οι πρό νοιες του νόμου περί Φόρου Εισοδήματος. Αλλά δεν υπήρχε νομοθετική ρύθμιση για κέρδη από δοσοληψίες ακινήτων. Ονέος νόμος,που φορολογεί μόνο τοκέρδος από διάθεση ακίνητης ιδιοκτησίας (δεν είναι φόρος επί 15 τουπλούτου),επέφερε το επιθυμητό ισοζύγιο. Πρέπεινα λεχθεί ότι πολύ πρόσφατα με τον τροποποιητικό Νόμο 135/90 εισήχθησαν ριζικές μεταβολές με ευεργετικές επι πτώσεις στον φορολογούμενο. Ο φόρος υπολογίζεται με βάση την αγοραία αξία της ιδιοκτησίας κατά το χρόνο 20 διάθεσης καιτηςαξίαςπουείχεστην καθορισμένηημερο μηνία, και που στην περίπτωση αυτή είναι η 27/6/
- Οι - αξίες, που ανέφερε ο ίδιος ο εφεσείων στη σχετική φορο" λογική τουδήλωση,ήταν£64,000και£58,250 αντίστοιχα. Ωστόσο ο εκτιμητής που προσέλαβε ο εφεσείων για να 25 υποστηρίξει την άποψητουβρήκεότι η αγοραίααξίατου κτήματος το 1978 ήταν£40,
- Ενώο εμπειρογνώμονας του εφεσίβλητου 2 την καθόρισε σε χαμηλότεραεπίπεδα, δηλαδή, £28,
- Ο υπολογισμός του Φ.Κ.Κ. έγινε με βάση το χαμηλότερο αυτό ποσό. Σχολιάζοντας ταπρο30 σκομισθέντα στοιχεία οευπαίδευτοςδικαστής έκρινε στην ουσίαότι ηγνώμητουεκτιμητήτουεφεσείοντα πωςη ετή σια κατά 25% αύξηση της αξίας του ενδίκου ακινήτου ήταν, ανεξάρτητα από την αοριστία της, αβάσιμη γιατί έλειπε το απαραίτητουπόβαθροπραγματικώνπεριστατι35 κών που θα τη δικαιολογούσε. Από αυτή την άποψηη άλλη εκτίμηση, που στηρίχθηκε και στην αύξηση του συ ντελεστή δόμησης από5% σε 8% για την οικιστική ζώνη στην οποίασυμπεριλήφθηκε τοκρινόμενο απότον Αύγου στο του 1979, παρείχε θετικήβάσηγια ασφαλέστερη εκτί43 Νικήτας, Δ. Χ"Μιτσηςν.Δημοκρατίας
(1991)μηση. Και περαιτέρω είχε πιό στέρεη συνάρτηση με τα πραγματικά περιστατικά. Έτσι κρίθηκε πως ήταντουλά χιστο λογικά εφικτό για τον εφεσίβλητο να ενεργήσει στο πλαίσιοτηςγνωμοδότησης αυτής. Ένα δευτερεύον ζήτημα ήταν η αξία της γης κατά το 5 χρόνο διάθεσης. Οι εκπτώσεις πουδιεκδίκησε ο εφεσείων βάσει τουάρθρου 6
(1)(β)τουνόμου αναφορικάμε δαπά νες για απόκτηση του κέρδους δεν έγιναν αποδεκτές. Ο λόγοςγι' αυτόήτανότι τααποδεικτικάστοιχεία που προ σκόμισεήτανάκρωςαντιφατικά. Μεαυτή τηνκατάσταση 10 πραγμάτωνκρίθηκε απότοδίκασανδικαστήριο ότι οεφε σίβλητος είχε εύλογα την ευχέρεια να μην εγκρίνει την ισχυριζόμενη δαπάνη. Τέλος, στηριζόμενη στην υπόθεση Παπακωνσταντίνον ν. Δημοκρατίας
(1986)3 ΑΛΛ. 1672, η πρωτόδικη από- 15 φάσηδεν αποδέχθηκε ότι ο φόρος έπρεπε να καθορισθεί σύμφωνα με την αξίατουκτήματος κατάτο χρόνο θέσπι σης τουΝόμου52/80την 1/1/80καιτηναξίατουκατά την ημερομηνία πώλησης στις 10/7/82. Τοδικόγραφοτηςέφεσης,πουασκήθηκεαπότηναπορ- 20 ρυιτική πρωτόδικη απόφαση, συντάχθηκε απότοδικηγό ρο που είχε προσλάβει ο εφεσείων. Όμως ενώπιον μας χειρίστηκε ο ίδιος προσωπικάτηνυπόθεσητου, καταθέτο ντας προς τούτο γραπτήαγόρευση την οποία αντέκρουσε δι' ολίγων οκ.Λαζάρου. 25 Ο πρώτος λόγος έφεσης σε γενικευτική διατύπωση ότι εσφαλμένα ηπροσβαλλόμενη απόφασηαπέρριψε την προ σφυγήείναι ανεπίδεκτος δικαστικής εκτίμησης λόγωακρι βώςτηςαοριστίας του. Δεν προσθέτει σ" αυτή καμιάαπο λύτως νομικήπλημμέλεια. Περαιτέρω προβάλλεται ότι κακώς ηαπόφαση απέρρι ψε τη μαρτυρία που προσκομίστηκε εκ μέρους του εφε σείοντα,δεχόμενη τηνορθότητατηςαντίπαλης μαρτυρίας. Πρέπει νατονισθεί προκαταβολικάπωςηδικαστική προ σέγγισησε θέματαπουάπτονταιτης εγκυρότηταςκαταλο- 35 44 30 $ ΑΛΛ. Χ"Μιτσήςν.Δημοκρατίας Νικήτας,Δ. γισμού φόρουδιέπεταιαπότον βασικόκανόναότι ηαπό φαση της φορολογικής αρχής δεν ανατρέπεται από τον ακυρωτικόδικαστήανήτανεύλογα επιτρεπτήστο πλαίσιο του νόμου και των ειδικών γεγονότων της συγκεκριμένης 5 φορολογικής διαφοράς. Βλέπε, λ.χ., Minerva Cinetheatncal Co Ltd v.Republic
(1975)3 C.L.R.U6,
- Εδώτο δίκασαν δικαστήριο αιτιολόγησε με πληρότητα την από φασητου, αφούέλαβε υπόψη και συνεκτίμησε τηνπραγ ματογνωμοσύνη της κάθε πλευράς και αφού εξετίμησε 10 ιδιαίτερα ταυπέρκαικατάυπότο πρίσμα των συγκριτι κών στοιχείων πουπροτάθηκαναπό αυτές,και ειδικότε ρα,αφούέκρινε ότι ταστοιχεία πουπαρέθεσε ο εφεσείων ήταναπρόσφορα,διότι αναφέροντανσεαύξησηστηναξία του επιδίκου, που δεν τεκμηριωνόταν από τα στοιχεία 15 αυτά. Έχονταςυπόψητο αποδεικτικό υλικό που πρότει νανοι διάδικοι,ορθάτοπρωτόδικοδικαστήριο έκρινε ότι και στα δύο αμφιλεγόμενα σημεία η απόφασητου εφεσί βλητου λήφθηκενόμιμα μέσασταόριατηςδιακριτικήςευ χέρειαςπουτουπαρέχεται. 20 Απορριπτέος είναι και ολόγος ότι ηεπίδικηαπόφαση συντάχθηκε, κατά παράβαση συνταγματικής διάταξης, στην αγγλικήγλώσσα. Αυτόήταντότεδυνατόμεβάσητις διατάξειςτουπερίΝόμωνκαιΔικαστηρίων (Κείμενον και Διαδικασία)Νόμου51/65,πουκαταργήθηκεαπότον περί 25 Επισήμων ΓλωσσώντηςΔημοκρατίαςΝόμο67/88 από16/ 8/89,ενώόπως αναφέρθηκε εξαρχής ηαπόφασηεκδόθηκε τονΑπρίλιοτου
- Ο εφεσείων έθιξε επίσης ζήτημα που πρόβαλε για πρώτη φορά κατ' έφεση. Συγκεκριμένα υπέβαλε ότι, για 30 τονπροσδιορισμό τηςαγοραίαςαξίαςτου ακινήτου,η έκ θεσηεκτίμησης τουκυβερνητικού εκτιμητή αγνόησεκτήμα έκτασης περίπου 3σκαλών, πουπαραχώρησε ηΔημοκρα τία στους ιδιοκτήτες ξενοδοχείου το Μά'ιο του 80 αντί £2,500περίπουκατάσκάλα. Σύμφωναμετηνεισήγησητο 35 εν λόγω κτήμα είναι το πιο πρόσφορο συγκριτικό γιατί έχει τα ίδια χαρακτηριστικά με το επίδικο και βρίσκεται στην ίδιαπεριοχή. 45 Νικήτας,Δ. Χ"Μιτσήςν.Δημοκρατίας
(1991)Ο λόγοςαυτόςείναι απαράδεκτος επειδήστηρίζεται σε ισχυρισμό για την ύπαρξη πραγματικών περιστατικών που δεν είχαν προβληθεί ενώπιοντουεκδικάσαντος δικα στηρίου. Η δε Ολομέλεια δεν ερευνά τέτοιο λόγοαυτε παγγέλτως. Ηέφεσηαφοράσεσφάλματατηςπρωτόδικης 5 απόφασης. Κατάμείζοναλόγοστην περίπτωσηαυτή που ούτε ο εκτιμητής του εφεσείοντα θεώρησε το προμνησθέν κτήμα παρόμοιο. Παραμένειτονέο επιχείρημαπου πρό βαλε ο εφεσείων ότι η περίπτωση του μπορεί και πρέπει να επανεξετασθεί υπότοπρίσματωντροποποιήσεων που 10 υπέστη πέρυσι ο νόμος. Όμωςοι τροπολογίες αυτέςδεν βοηθούν την επιδίωξη του εφεσείοντα. Γιατί,όπωςρητά προβλέπεται,εφαρμόζονται μόνο σε διάθεση ιδιοκτησίας, που πραγματοποιείται μετά την 1/1/89(άρθρο 16Νόμος 135/90), ενώ OLδιατάξεις που έχουν αναδρομικήδύναμη 15 από 1/1/80, (άρθρα 12και 14),δενσυνδέονται καθόλουμε την κρινόμενη υπόθεση,ούτε,κατάτην αληθινή ερμηνεία του νόμου, τυγχάνουν εφαρμογής σε εκκρεμούσες προ σφυγές. Το μεν άρθρο 12 αναφέρεταιστην υποβολήτης φορολογικής δήλωσης καιτοάρθρο14 σεσυμπληρωματι- 20 κήφορολογία. Απότιςπρόνοιεςτουνόμουδενσυνάγεται πρόθεση για αναθεώρηση παλαιών φορολογιών με βάση τανέακριτήρια. Η έφεση 6εγ ευσταθεί και απορρίπτεταιχωρίς έξοδα. Ηπροσβαλλόμενη απόφασηεπικυρώνεται. Η έφεσηαπορρίπτεταιχωρίςέξοδα. 46 25