3 ΑΛΛ 24 Ιουνίου1991 [ΠΙΚΗΣ.ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ,ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ,ΔΛπές] α Α . Ρ . ESTATES LIMITED, Εφεσείοντες, ν. ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ 1.ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ/Η ΤΟΥ ΕΦΟΡΟΥ ΦΟΡΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ, 2.ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑ ΤΙΑΣ, Εφεσίβλητων. (Αναθεωρητική Έφεση Αρ. 881). Αναθεωρητική Έφεση — Επανακρόαση της νπόθεσης στα πλαίσια των λόγων της έφεσης πον προσδιορίζονν τα επίδικα θέματα — Τήρηση χρονικών πλαισίων πον προβλέπουν οι θεσμοί για την λήψη των προβλεπομένων διαδικαστικών μέτρων. Αναθεωρητική Έφεση — Αίτηση για τροποποίηση για προσθήκη νέον λόγου έφεση αναφορικά με συνταγματικότητα νόμον — θέματα αντισυνταγματικότητας είναι ασυνήθους και εξαιρετικής σπουδαι ότητας — Ανάγκη επίσημου και ακριβούς προσδιορισμού τους — Απόρριψη αίτησης για τροποποίηση — Έγκριση της θα συνεπαγό ταν καταστρατήγηση δικονομικών διατάξεων πον επιβάλλουν χρο νικά πλαίσια για την διατύπωση ουσιωδών λόγων έφεσης καθώς και των αρχών πον καθιερώνει το άρθρο 30.3 τον Συντάγματος για την εκδίκαση των δικαστικών υποθέσεων σε εύλογο χρόνο. Μετην έφεσητουςαυτήοι εφεσείοντεςπροσέβαλαν την απόφα ση του Πρωτόδικου Δικαστηρίου να απορρίψει προσφυγή τους κατά της απόφασης των εφεσίβλητωνγια επιβολήσε αυτούς έκτα κτης εισφοράςγιατην περίοδο 1978-1980. Ένας από τους λόγους της προσφυγής - ο οποίος όμως δεν επαναπροβλήΟηκε ως λόγος έφεσης - ήταν η αντισυνταγματικότη τα του περί Εκτάκτου Εισφοράς (Προσωρινές Διατάξεις)Νόμου του 1976 (Ν.15/76όπωςτροποποιήθηκε από τον Ν. 34/78). Κατά την εξέλιξη της ακρόασηςο δικηγόροςτων εφεσειόντων πληροφόρησε το Δικαστήριο ότι εγκαταλείποντανόλοι οι λόγοι της έφεσης και ότι η έφεση περιοριζότανστην προσβολή της συ- 449 G A P . Estates v. Δημοκρατίας
(1991)νταγματικότητας του πιο πάνω Νόμου. Μετά την διαπίστωση όμως ότι ο ισχυρισμός του αυτόςδεν αποτελούσε λόγο της έφεσης ο δικηγόρος των εφεσειόντων υπέβαλε αίτημα για αναβολή της ακρόασης προς τον σκοπό προσθήκης του νέου αυτού λόγου ως λόγο έφεσης. 5 Το Ανώτατο Δικαστήριο απορρίπτονταςτην έφεση αποφάσισε ότι:
(1)Ηάσκηση έφεσης συνεπάγεται την επανακρόασητηςυπόθε σης (Δ.35, Θ.3) υπό την αίρεση και τον περιορισμό των λόγων της έφεσης που προσδιορίζουν τα επίδικα θέματα. Επιβάλλεται η τήρήσητων θεσμών που διέπουν ταχρονικά πλαίσια λήψης προβλε πομένων διαδικαστικών μέτρων και τον προσδιορισμό του πλαι σίου της έφεσης — BrancoSalvage Ltd. v.Republic
(1967)3 C.LR. 213. 10
(2)θέματα τα οποία άπτονται της συνταγματικότητας των 15 νόμων δεν αποτελούν συνήθη νομικά θέματα,αλλά θέματα ασυνή θουςκαι εξαιρετικής σπουδαιότηταςτων οποίων ηέγερσηκαιδια τύπωση διέπεταιαπόδικονομικούς κανόνες ήπρακτικήπου αντα νακλά τη σημασία του θέματος και την ανάγκη επίσημου και ακριβούς προσδιορισμού του — The Improvement Board of 20 Eylenja v.AndreasConstantioou
(1967)1 C.L.R. 167. Ο λόγος του οποίου η προσθήκη επιδιώκεται δεν σχετίζεται με οποιοδήποτε από τους προσδιορισθέντες λόγους έφεσης η δε έγκριση του αιτή ματος για τροποποίηση, θα συνιστούσε ουσιαστικά τον εκ νέου προσδιορισμό του πλαισίου έφεσης μετά την παρέλευση σημαντι- 25 κού χρόνου από την καταχώρησητης έφεσης και του χρόνου που προβλέπεται απότους θεσμούς γιατην άσκηση της έφεσης. Αδεια για τροποποίηση σε αυτό τοστάδιο θαερχότανσε αντίθεση μ£τις δικονομικές διατάξεις που επιβάλλουν τη διατύπωσητων ουσιω δών λόγων της έφεσης μέσαστα χρονικάπλαίσιαταοποίαθέτει η 30 νομοθεσία όσο και τις αρχές που κατοχυρώνει το άρθρο 30.3 του Συντάγματος για την εκδίκαση των δικαστικών υποθ.έσεων σε εύ λογοχρόνο.Τοαίτημαγιααναβολήδενγίνεται αποδεκτό. Η έφεσηαπορρίπτεται μεέξοδα. Αναφερόμενες Υποθέσεις: Republic v. Georghiades
(1972)3 CLJU94- 35 BrancoSalvage Ltd. v.Republic
(1967)3 C.L.R. 213· TheImprovement Board of Eylenja v. Constantioou
(1967)1 C.LJt.
- 1 Εφεση. 40 Έφεση εναντίον της απόφασηςτου Προέδρουτου Ανώ- 450 3 ΑΑΛ. 5 GAJ*.Estates v. Δημοκρατίας τατου Δικαστηρίου Κύπρου (Α. Λοΐζου, Πρ.)πουδόθηκε στις 10 Δεκεμβρίου, 1988 (Αριθμός Προσφυγής417/84)* με την οποία απορρίφθηκεηπροσφυγή των εφεσειόντων εναντίοντηςεπιβολής έκτακτηςεισφοράςγιατηνπερίοδο 1978-
- Μ.Βασιλείου, για τουςεφεσείοντες. Γ.Λαζάρου, Δικηγόρος τηςΔημοκρατίας, για τουςεφε σίβλητους. Cur. adv. vult. 10 ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ: Την απόφαση του Δικαστηρίου θα δώσειοΔικαστήςΓ.Μ. Πικής. ΠΙΚΗΣ Δ.: Μετην προσφυγήτους οι εφεσείοντεςαμ φισβήτησαν τις περιοδικές εισφορές που τους επιβλήθη15 κανως έκτακτηεισφοράγιατην περίοδο 1978 -1980.Στο πλαίσιο των διεκδικήσεων τους για ακύρωση των επίμα χων φορολογιών, προσέβαλαν και τη συνταγματικότητα του περί Εκτάκτου Εισφοράς (Προσωριναί Διατάξεις Νόμουτου 1976 (Ν 15/76 όπως τροποποιήθηκε απότο Ν 20 34/78),διατυπώνονταςτη θέσηότι η πρόνοια του νόμου βάσει της οποίαςαφαιρείταιποσοστό 25%του μικτού ει σοδήματοςγιατονκαθορισμότουποσούτοοποίουπόκει ται στην εισφορά, ανεξάρτητααπότο ύψος της δαπάνης για την απόκτηση του (έξοδα), είναι αντισυνταγματική 25 επειδήαπολήγεισεκαταστρεπτικήφορολογίακατ' αντίθε σηπρος τις διατάξειςτου άρθρου24.4 τουΣυντάγματος, συνιστά ανεπίτρεπτη στέρηση κινητής περιουσίας κατά αντίθεση με την αρχή της ισότητας που κατοχυρώνει το άρθρο28του Συντάγματος. 30 Το πρωτόδικο.Δικαστήριο απέρριψετις ενστάσειςτων εφεσειόντων γιαυπέρβαση ήκατάχρησητηςεξουσίαςπου *
(1988)3CUt. 2420 451 Πικής,Δ. GA.P.Estatesν. Δημοκρατίας
(1991)παρέχεται απότοΝ 15/76, καθώςκαι την εισήγησηγια την κατάρριψη των σχετικών διατάξεων του νόμου ως αντι συνταγματικών. Κατ'ακολουθία,το Δικαστήριο απέρριψε την προσφυγή, απόφασηηοποία εξυπακούει τη βεβαίωση της πράξηςβάσει του άρθρου 146.4(a)του Συντάγματος. 5 Κατάτης απόφασηςασκήθηκε έφεση στις20/1/89.Στην προβλεπόμενη απότους θεσμούς ειδοποίηση έφεσης (Δ.35 - Θεσμοί Πολιτικής Δικονομίας) προσδιορίζονται τέσσε ρις λόγοι έφεσης βάσει των οποίων προσβάλλεται ηπρω τόδικη απόφαση,οι ακόλουθοι: 10
- Η πρωτόδικη απόφασηεσφαλμένα απέρριψε την προσφυγή.
- Η πρωτόδικη απόφασηείναι πραγματικάκαι νο μικά εσφαλμένη.
- Στην πρωτόδικη απόφασηεσφαλμένα ευρέθη και/ 15 ή εκρίθη ότι οι αποφάσεις των καθ'ων ηαίτησις είναι σύμφωνες μετονΝόμο.
- Η πρωτόδικη απόφαση εσφαλμένα παραγνώρισε και/ή δεν εδέχθη τους πραγματικούς και Νομικούς ισχυρισμούς και/ήεπιχειρήματα των Αιτητών και/ήτην 20 πραγματικήκαινομική βάσητης αιτήσεως ως εξετέθη. Η άσκηση έφεσης συνεπάγεται την επανακρόαση της υπόθεσης (Δ.35, Θ.3) υπό την αίρεση και τον περιορισμό των λόγων της έφεσης που προσδιορίζουν τα επίδικα θέ ματα*. 'Οπως και σε κάθεάλλο τομέατης δευτεροβάθμιας 25 δικαιοδοσίας του Ανωτάτου Δικαστηρίου, και στο πεδίο της αναθεωρητικής δικαιοδοσίας επιβάλλεται με την ίδια αυστηρότητα ητήρηση των θεσμών που διέπουν τα χρονι κά πλαίσια λήψης των προβλεπόμενων διαδικαστικών μέ τρων και τον προσδιορισμό του πλαισίου της έφεσης - 30 BrancoSalvage Ltd v.Republic
(1967)3 C.L.R. 213. *Βλ. μεταξύάλλων.Republicv. LefkosGeorghiades
(1972)3C.LJt. 594). 452 3 ΑΛΛ. G*AJ\ Estates v. Δημοκρατίας Πικής, Δ. Κανένας απότους τέσσερις λόγους της έφεσης, κρινό μενος ξεχωριστά ή σε συνδυασμό με οποιοδήποτε άλλο, δεν εγείρεικαιδεθίγει τησυνταγματικότηταοποιουδήπο τε άρθρου του Ν 15/76. Αντίθετα, αφήνεται ευκρινώς η 5 εντύπωση ότι ηέφεση περιορίζεται στην αναθεώρηση του μέρους της απόφασης που πραγματεύεται τον τρόπο άσκησης της διακριτικής εξουσίας των φορολογικών Αρχών στα πλαίσια της υφιστάμενης νομοθεσίας. Διαπι στώνεται ότι ησυνταγματικότητα των διατάξεων της σχε10 τικήςνομοθεσίας δεναποτελεί επίδικοθέματης έφεσης. Η έφεση ορίστηκε για ακρόασηστις 10/6/91.Κατάτην εξέλιξη της ακρόασης υποβλήθηκε αίτηση από τους εφε σείοντες για αναβολή της υπόθεσης για να δυνηθούν να συζητήσουν μετην άλληπλευρά ορισμένεςπτυχές των γε15 γονάτων που ενδεχομένως δεν τέθηκαν με τη δέουσα σα φήνεια στις φορολογικές Αρχές προς εξέταση. Κατά τη σημερινή συνέχισητης ακρόασης της έφεσης ο δικηγόρος των εφεσειόντων μας πληροφόρησε ότι εγκαταλείπονται όλοι οι λόγοι της έφεσης και ότι η έφεση περιορίζεται 20 στην προσβολή της συνταγματικότητας των σχετικών δια τάξεων του Ν15/76,εκείνων που αφορούν την αφαίρεση ποσοστού 25% του μικτού εισοδήματος, ανεξάρτητα από τα έξοδα απόκτησης του. Ηπρόνοια αυτή αντιμάχεται, όπως εισηγήθηκαν, τις διατάξεις του άρθρου28 του 25 Συντάγματοςκαι για το λόγοαυτό είναι αντισυνταγματι κή. Υποδείχθηκε στο δικηγόρο των εφεσειόντων ότι η συνταγματικότητα του σχετικού νόμου δεν προσβάλλεται άμεσαήέμμεσα μεοποιοδήποτεαπό τους λόγους της έφε σης καισυνεπώς δεν αποτελεί επίδικο θέμα.Μετάτη δια30 πίστωση αυτή, ο δικηγόρος των εφεσειόντων υπέβαλε αί τημα για την αναβολή της ακρόασης προς το σκοπό προσθήκης νέου λόγου με τον οποίο θα εγείρεται καιθα αμφισβητείται η συνταγματικότητα τωνδιατάξεωντηςνο μοθεσίας βάσειτων οποίων καθορίστηκε η έκτακτηεισφο35 Qaη οποίαεπιβλήθηκε στους εφεσείοντες. Πρόκειται ουσιαστικά για νέο λόγοέφεσης,ανεξάρτη το από οποιοδήποτε απότους προσδιορισθέντες στην ει δοποίηση έφεσης, λόγο, η έγερση του οποίου, μετά την 453 Πικης,Λ. GAJ». Estates ν. Δημοκρατίας
(1991)εγκατάλειψη τωνυφιστάμενων λόγων έφεσης,θα συνεπα γόταν ουσιαστικά τονεπαναπροσδιορισμό των επίδικων θεμάτωνδυόμισυσχεδόν χρόνιαμετάτηνκαταχώρηση της ειδοποίησης έφεσης. 5 θέματα τα οποία άπτονται της συνταγματικότητας των νόμων δεν αποτελούν συνήθη νομικά θέματα,αλλά θέματα ασυνήθους και εξαιρετικής σπουδαιότητας, των οποίων η έγερσηκαιδιατύπωση διέπεται απόδικονομι κούς κανόνες ήπρακτικήπουαντανακλάτησημασία του 10 θέματος καιτηνανάγκηεπίσημου καιακριβούςπροσδιο ρισμού του - The Improvement Board of Eylenja v. Andreas Constantinou
(1967)1C.L.R. 167. Παρά την ευχέρεια πουπαρέχεται στο Εφετείο βάσει της Δ.35, Θ.8 τωνθεσμών Πολιτικής Δικονομίας,ναεπι- ^ τρέψει την τροποποίηση της ειδοποίησης έφεσης, στην προκειμένηπερίπτωσηδιαπιστώνουμεότιδεδικαιολογεί ται η άσκηση της εξουσίας μαςυπέρ των εφεσειόντων. Στην απόφασηαυτή αγόμεθα, λαμβάνοντας υπόψη ότιο λόγος του οποίου ηπροσθήκη επιδιώκεται,δεσχετίζεται με οποιοδήποτε από τους προσδιορισθέντες λόγους έφε σης,ηδεέγκριση τουαιτήματοςγιατροποποίησημετά την εγκατάλειψητωνπροβληθέντωνλόγων,θασυνιστούσεου σιαστικάτον εκνέουπροσδιορισμό τουπλαισίουτηςέφε σης μετά τηνπαρέλευση σημαντικού χρόνου απότηνκα- ? , ταχώρηση της έφεσης καιτουχρόνου που προβλέπεται απότους θεσμούς για τηνάσκησηέφεσης. Άδεια γιατρο ποποίησησ'αυτότοστάδιο,θα ερχότανσεαντίθεση,τόσο μετοπνεύμαόσο καιμετογράμματων σχετικών δικονο μικών διατάξεων πουεπιβάλλουν τηδιατύπωσητων ου σιωδών λόγων τηςέφεσης μέσα σταχρονικά πλαίσια τα 3 Q οποία θέτει ηνομοθεσία, όσοκαιτιςαρχές που κατοχυ ρώνει το άρθρο 30.3τουΣυντάγματοςγιατηνεκδίκαση των δικαστικών υποθέσεων μέσα σεεύλογοχρόνο.Το γε γονός ότιτοθέματης συνταγματικότηταςηγέρθηενώπιον του πρωτόδικουΔικαστηρίου,δενπροοιώνιζε τηνέγερση 35 του καιενώπιον του Εφετείου,ανεξάρτητααπότουςλό γους τηςέφεσης. Συνεπώς,το γεγονός τούτοδεν επαυξά νει με οποιοδήποτε τρόπο τις διεκδικήσεις τωνεφεσειό454 3 ΑΛΛ. GAJ*. Estates v. Δημοκρατίας Πικής,Δ. ντων για τροποποίηση των λόγων της έφεσης σ' αυτό το στάδιοτηςδιαδικασίας. 5 Κατάταάλλα,εφόσο οι διατυπωθέντες λόγοι τηςέφεσης έχουν εγκαταλειφθεί,καιτοαίτημαγιααναβολήδεγί νεταιαποδεκτό, καταλήγουμε ότι η έφεσηπρέπει νααπορ ριφθεί,καιαπορρίπτεταιμεέξοδα. Ηέφεσηαπορρίπτεται μεέξοδα. 455