27Ιουνίου1991 [ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ, ΚΟΥΡΡΗΣ,ΠΟΠΑΤΖΗΣ, ΝΙΚΗΤΑΣ. ΑΡΤΕΜΗΣ,Λ/σχές] ΓΕΩΡΓΙΟΣΚΟΝΑΡΗΣ, ΣΩΚΡΑΤΗΣ ΛΑΡΤΙΔΗΣ, ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΟΝΑΡΗΣ, Εφεσείοντες-Αιτητές, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ 1.ΕΦΟΡΟΥ ΕΠΙΤΟΥ ΦΟΡΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ, 2.ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΡΟΣΟΔΩΝ, Εφεσιβλήτων-Καθ' ων ηαίτηση. (Αναθεωρητική ΈφεσηΑρ. 816). Περί Εκτάκτου Εισφοράς (ΠροσωρινέςΔιατάξεις) Νόμος (Ν. 34/ 78)— Άρθρο 3 — Εξαιρούνται από την επιβολή έκτακτης εισφο ράς τα εισοδήματα πον προέρχονται από αμοφή — Αρθρο 2 — Αμοφή σημαίνει χρηματική αντιμισθία για οποιοδήποτε αξίωμα ή μισθωτές υπηρεσίες — Ο όρος μισθωτή υπηρεσία προϋποθέτει σχέση εργοδότη με εργοόοτούμενο — Δεν υφίσταται τέτοια σχέση μεταξύ συνεταίρων και συνεταιρισμού — Ορθά επφλήθηκε έκτα κτη εισφορά στα ποσά πον πήραν οι σννεταίροι-εφεσείοντες από τον συνεταιρισμό. Μετην έφεσηαυτήπροσβάλλεται πρωτόδικηαπόφασηΔικαστή του Ανωτάτου Δικαστηρίου με την οποία απέρριψε προσφυγή τουςκατάτης απόφασης του ΕφόρουΦόρουΕισοδήματος νατους επιβάλει έκτακτη εισφορά για την περίοδο 1.1.1977 μέχρι 31.12.1983,βάσει του Περί Εκτάκτου Εισφοράς(Προσωρινές Δια τάξεις) Νόμου του 1978 (Ν. 34/78), όπως τροποποιήθηκε, πάνω στα ποσά που εισέπραξαν από τον συνεταιρισμό "Larticon Synthetic Detergents Co." Οι εφεσείοντες ήτανκαιοι τρεις συνεταίροι στον πιο πάνωσυ νεταιρισμό και πρόσφεραν ο καθέναςτις υπηρεσίες του ως Λογι στής, Ειδικός Μηχανικόςκαι Μηχανολόγος αντίστοιχα. Το βασικό ερώτημα που τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου ήταν κατά πόσο τα ποσά που πήρανοι εφεσείοντες από τον συνεταιρι σμό μπορούσαν να θεωρηθούν μισθός — οπότε βάσει τουάρθρου 3 του Ν. 34/78 δεν θα μπορούσε να τους επιβληθεί εισφορά — ή 463 Κοναρήςκαιάλλοι ν.Δημοκρατίας
(1991)κέρδος όπως αποφάσιζετόσο ο εφεσίβλητος-καθ' ου ηαίτηση όσο καιτο ΠρωτόδικοΔικαστήριο. Ο πρωτόδικος δικαστής βασισμένος στην υπόθεση Ellis ν. JosephEllis & Co. (1905] 1 Κ.Β. 324 όπου είχε αποφασιστεί ότι αποκλείεται η ύπαρξη διπλής ιδιότητας, από τη μία να είναι κά5 ποιος συνεταίρος και απότην άλλη μισθωτός του συνεταιρισμού, αποφάσισε ότι τα επίδικα ποσά δεν αντιπροσωπεύουν χρήματα αντιμισθίαςαλλά μέρος τουκέρδουςπουδικαιούταικάθεσυνέται ρος απότον συνεταιρισμό και επομένως υπόκεινται σε έκτακτηει σφορά. 10 Ο δικηγόρος των εφεσειόντων-αιτητών ισχυρίστηκε ότι ηυπό θεσηδιαφοροποιείτοαπότηνυπόθεση EUisγιατί οι υπηρεσίες που παρείχανοι εφεσείοντες στον συνεταιρισμό ήτανάσχετες μετιςερ γασίες που διεξήγε ο συνεταιρισμός. Το Ανώτατο Δικαστήριο απορρίπτονταςτην έφεση αποφάσισε ότι: ^
(1)Ησημασία της υπόθεσης Ellisείναι ότι ένας συνέταιρος δεν μπορεί να έχει διπλή ιδιότητα εργοδότη και εργοδοτούμενου. Ο συνέταιρος δεν μπορεί να είναι και μισθωτός του συνεταιρισμού. Οιυπηρεσίες πουπροσφέρει στονσυνεταιρισμό καιηπληρωμή μι σθού γι' αυτές αποτελεί ανάλογα μεγαλύτερη συμμετοχή στα κέρδη. 20
(2)Σύμφωνα με το άρθρο2 του Ν. 34/78ο όρος "αμοιβή"ση μαίνει χρηματική αντιμισθία οπωσδήποτε καταβαλλόμενη για οποιοδήποτεαξίωμαή"μισθωτάςυπηρεσίας". ΣτοΝόμοδενδίδε ται ερμηνείατου όρου μισθωτήυπηρεσία. Σύμφωναμετουςκανό νες ερμηνείας πρέπει ναερμηνευτεί μετησυνηθισμένη του έννοια. 25 Σε νεοελληνικά λεξικά η λέξη "μισθωτός" ερμηνεύεται ως "αυτός πουδουλεύει σε άλλον για μισθό". Ο όρος "μισθωτές υπηρεσίες" αναφέρεται σε περιπτώσεις που υπάρχει σχέση εργοδότη και εργοδοτούμενου. Ο συνεταιρισμός δεν είναι νομικό πρόσωπο αλλά η σχέση που υφίσταται μεταξύ προσώπων που εξασκούν απόκοινού επιχείρηση με σκοπό τοκέρ δος. Ως εκ τούτου μεταξύ των συνεταίρων δεν υπάρχει σχέσηερ γοδότηκαι εργοδοτούμενου.
(3)'Ορθά ο πρωτόδικος Δικαστής έκρινε ότι τα επίδικα ποσά δεν μπορούν να θεωρηθούναμοιβήως ηερμηνεία πουδίδεταιαπό το άρθρο2 του Ν.34/78. ^ 35 Η έφεσηαπορρίπτεται με έξοδα. Αναφερόμενες Υποθέσεις: EUis v.JosephEUis& Co. [1905] 1KB. 324· 464 3 Α.Α.Δ. Κοναρήςκαι άλλοι ν.Δημοκρατίας AmoaiadesandOthers v.Repubhc
(1979)3C.LJ*. 641. Έφεση. 5 10 Έφεση εναντίοντηςαπόφασηςτουΠροέδρουτουΑνώ τατουΔικαστηρίου Κύπρου (Α. Λοΐζου, Πρ.)πουδόθηκε στις 10 Μαΐου, 1988 (Αριθμός Προσφυγών 380/85 και 382/85)* με την οποία απέρριψε τις προσφυγές των εφεσειόντων εναντίοντης απόφασης του ΈφορουΦόρουΕι σοδήματος να επιβάλει στους εφεσείοντες έκτακτηεισφο ρά. Κ. Μελάς και Χρ. Δημητρίου (κα,),γιαχους εφεσείο ντες. Γ.Λαζάρου, Δικηγόρος τηςΔημοκρατίας, για τουςεφε σίβλητους. Cur. adv. vult. 15 ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ Δ.: ΤηναπόφασητουΔικαστηρίουθα δώσειοΔικαστήςκ. Α. Κούρρης. ΚΟΥΡΡΗΣ Δ.: Ηέφεσηστρέφεται εναντίον απόφασης Δικαστήτου Δικαστηρίου τούτου,μετην οποίααπέρριψε τις προσφυγές των εφεσειόντων εναντίον του Εφόρου 20 Φόρου Εισοδήματος. Οι εφεσείοντες ως αιτητές στις προσφυγές τους ενα ντίον του Εφόρου Φόρου Εισοδήματος, πρόσβαλαν την εγκυρότητατης απόφασης του ΕφόρουΦόρου Εισοδήμα τοςνα τους επιβάλει έκτακτη εισφορά για την περίοδο 25 1/1/1977μέχρι 31/12/1983,μεβάση τονπερί ΕκτάκτουΕι σφοράς (Προσωριναί Διατάξεις) Νόμο του 1978 (Νόμος 34/78), όπως τροποποιήθηκε, πάνω στα ποσά τα οποία πήραν οι εφεσείοντες από το συνεταιρισμό "Larticon Synthetic Detergents Co.". *
(1988)3 C.LR.957. 465 Κοΰρρης,d. Κοναρήςκαι άλλοι ν.Δημοκρατίας
(1991)Σε συντομία τα γεγονότα είναι τα εξής: Οι τρεις εφε σείοντες είναι τρεις από τους έξι συνεταίρους του συνε- ν ταιρισμού "Larticon Synthetic Detergents Co.",πουκατα σκευάζει απορρυπαντικά. Ιδρύθηκε το 1955 και από το 1958 οι εφεσείοντες προσφέρουν τις υπηρεσίες τους στο 5 συνεταιρισμό έναντι μηνιαίου μισθού ως Αογιστής, Ειδι κός Μηχανικός που ασχολείται με τη συντήρηση τωνμη χανημάτων του συνεταιρισμού και Μηχανολόγος, αντί στοιχα. Ο Έφορος Φόρου Εισοδήματος επέβαλε στους εφε- 10 σείοντεςτην πληρωμήέκτακτηςεισφοράς μεβάσητονπιο πάνω Νόμο και οι εφεσείοντες αμφισβήτησαν το κύρος τηςαπόφασηςτουκαικαταχώρησανπροσφυγές. Οι προσφυγές τους απορρίφθηκαναπό Δικαστή του Δικαστηρίου τούτου και καταχώρησαν την παρούσα έφεση ισχυριζόμενοι ότι ο πρωτόδικος Δικαστής έσφαλε στην απόφασητου. ^ Τοερώτηματου εγέρθηκε ενώπιον τουπρωτόδικουΔι καστήκαι το ερώτημα που είναι ενώπιον μας είναι κατά πόσοταποσάπουπήραν οιεφεσείοντες υπότύπομισθού 20 γιατηνπερίοδο 1/1/1977 μέχρι 31/12/1983 απότοσυνεται ρισμό "Larticon Synthetic Detergents Co." υπόκεινται σε έκτακτη εισφορά με βάση τον περί Εκτάκτου Εισφοράς (ΠροσωριναίΔιατάξεις)Νόμοτου 1978,όπως τροποποιή θηκε. 25 Τοάρθρο 3τουπερί ΕκτάκτουΕισφοράς(Προσωριναί Διατάξεις) Νόμου του 1978 (Νόμος 34/78), όπως τροπο ποιήθηκε,προνοεί: "3. Διά την τριμηνίαν την αρχομένην από της 1ης Απριλίου, 1978 και δι' εκάστην επομένην τριμηνίαν, 30 διαρκούσης της ισχύος τουπαρόντοςΝόμου,επιβάλλε ται και εισπράττεται εισφορά,κατά τους συντελεστάς και συμφώνως προς τας διατάξεις τας εν τω Πίνακι αναγραφομένας, επί του εισοδήματος παντός προσώ που προερχομένου εξ οιασδήποτεπηγήςετέρας ήαμοι- 35 βής." 466 3 ΑΛΛ. Κοναρήςκαιάλλοι ν.Δημοκρατίας Κούρρης,Δ. Τοάρθρο2
(1)τουΝόμου,προνοεί ταακόλουθα: "2
(1)Εν τωπαρόντι Νόμω,εκτός εάν εκ τουκειμέ νουπροκύπτηδιάφοροςέννοια5 10 ' αμοιβή' σημαίνει χρηματικήναντιμισθίανοπωσδήποτέ καταβαλλομένην δι' οιονδήποτε αξίωμα ή μισθωτάς υπηρεσίας, οπουδήπτε ασκούμενον ήπαρεχομένας και περιλαμβάνει οιονδήποτε επίδομα, χρηματικής ή άλλης μορφής,καταβαλλόμενον συνεπεία του αξιώμα τος ήτων υπηρεσιών τούτων καθώς επίσης και συντάξεις,αλλάδενπεριλαμβάνει οιονδήποτε έτερονχορήγημα ή φιλοδώρημα αφυπηρετήσεως ή οιαδήποτε ποσά καταβαλλόμεναυπόεγκεκριμένου ΤαμείουΠρονοίας·" Ο πρωτόδικος Δικαστής, βασιζόμενος στο σκεπτικό της υπόθεσης EUis v.Joseph Ellis & Co.[1905] 1Κ.Β.324, 15 έκρινε ότι τα επίδικα ποσά δεν εμπίπτουν στην ερμηνεία του όρου "αμοιβή"του άρθρου 2 του Νόμου, δηλαδή ότι δεν αντιπροσωπεύουν χρήματααντιμισθίας πουπροέρχο νται απόαξίωμα ήμισθωτές υπηρεσίες αλλάαντιπροσω πεύουν μέρος του κέρδους που δικαιούται έκαστος συνε 20 ταίρος από το συνεταιρισμό, και κατά συνέπεια ταποσά αυτάυπόκεινταισεέκτακτηεισφορά. Ο δικηγόρος των εφεσειόντων, ισχυρίστηκε ότι ταγε γονότα της υπόθεσης EUis (ανωτέρω), είναι εντελώς δια φορετικά απόταγεγονότα της προκειμένης υπόθεσης και 25 οτι λανθασμένα ο πρωτόδικος Δικαστής βασίστηκε στην υπόθεση EUis στην οποία ο αποθανών ήταν εργάτης και εργαζότανστο Ορυχείο καιδενπαρείχε οποιαδήποτεειδι κή υπηρεσία άσχετη με την εργασία του συνεταιρισμού. Ενώ, στην παρούσα περίπτωση η πηγή του εισοδήματος, 30 πουδεν εξετάστηκε στην υπόθεση EUis, είναι οι υπηρεσίες που οι εφεσείοντες παρέχουν στο συνεταιρισμό και που δεν έχουν καμιά σχέση απολύτως με τις εργασίες που κάνει ο συνεταιρισμός, δηλαδήτην παραγωγήτου απορ ρυπαντικού. Ο δικηγόρος των εφεσειόντων, υποστήριξε 35 ότι η θέση τουυποστηρίζεται από τηνυπόθεσηAntoniades andothers v.Republic
(1979)3CLR 641. 467 Κονρρης,Δ. Κοναρήςκαι άλλοιν.Δημοκρατίας
(1991)Σε συντομία ταγεγονότα της υπόθεση EUis (ανωτέρω), είναι τα εξής: Ένας απότους συνεταίρους εργαζότανως, επιστάτης του Ορυχείου του συνεταιρισμού και πέθανε λόγω ατυχήματος κατά τη διάρκειατης εργασίας του.Η χήραζήτησεαποζημιώσειςγιατοθάνατοτου,δυνάμειτου 5 Workmen' s Compensation Act 1897, και το Δικαστήριο απέρριψε τοαίτηματηςγιατολόγοότι οθανώνδενμπο ρούσε ναθεωρηθεί ως εργοδοτούμενος απότο συνεταιρι σμό, γιατί δεν μπορούσε να είναι ταυτόχρονα εργοδότης 10 και εργοδοτούμενος. Δηλαδή, αποκλείεται η ύπαρξητης διπλής ιδιότητας, απότημιαναείναισυνεταίρος και από τηνάλλημισθωτός τουσυνεταιρισμού. Εξετάσαμετο σκεπτικό τηςυπόθεσης Antoniades(ανω τέρω) και δε νομίζουμε ότι βοηθάκαθ*οιονδήποτε τρόπο 15 τηνεπιχειρηματολογία των εφεσειόντων, Ησημασία της EUis(ανωτέρω),είναιότι έναςσυνεταί ρος δεν μπορεί ναέχειτηδιπλήιδιότηταεργοδότηκαιερ γοδοτούμενου. Δηλαδή, εκφράζεται η νομική αρχή ότι ο συνεταίρος δενμπορεί ναείναικαιμισθωτός τουσυνεται- 20 ρισμού. Κατάσυνέπεια., οι υπηρεσίες που προσφέρει στο συνεταιρισμό θεωρούνται επιπρόσθετη εισφορά στο συνε ταιρισμόκαιη πληρωμή μισθού γι' αυτέςαποτελείανάλο γα μεγαλύτερησυμμετοχή στακέρδη. Αφού εκθέσαμε τις νομικές αρχές της υπόθεσης EUis, 25 θα εξετάσουμε τώρα κατά πόσο τα επίδικα ποσά εμπί πτουνστην ερμηνεία τουόρου "αμοιβή" τουάρθρου3του Νόμου. Ο όρος "αμοιβή" σημαίνει, όπως έχει το άρθρο του Νόμου,"χρηματικήναντιμισθίανοπωσδήποτεκαταβαλλο- 30 μένην δι' οιονδήποτε αξίωμα ή μισθωτάς υπηρεσίας". Ο δικηγόρος των εφεσειόντων εισηγήθηκε ότι ο μισθός των εφεσειόντων από το συνεταιρισμό εμπίπτει εντός του όρου "μισθωτή υπηρεσία".Δεν δίνεται ερμηνεία τουόρου "μισθωτή υπηρεσία" στο Νόμο, συνεπώς ο όρος αυτός, 35 σύμφωνα μετους Κανόνες ερμηνείας,πρέπειναερμηνεύε ται σύμφωνα με την συνηθισμένη του έννοια. Σε διάφορα 468 $ ΑΛΛ. Κοναρήςκαιάλλοι ν.Δημοκρατίας Κονρρης,Δ. λεξικά της Νεοελληνικής γλώσσας, "μισθωτός" ερμηνεύε ται "αυτόςπουδουλεύεισεάλλονπαίρνονταςμισθον". Είναι φανερόότιοόρος "μισθωτέςυπηρεσίες"αναφέ ρεται στις περιπτώσεις που υπάρχει σχέση εργοδότηκαι 5 εργοδοτούμενου. Οσυνεταιρισμός δεν είναι νομικό πρό σωποσύμφωναμετις πρόνοιεςτουάρθρου5
(1)τουΚεφ. 116. Συνεταιρισμός είναι η σχέσηπου υφίσταταιμεταξύ προσώπων που εξασκούν από κοινού επιχείρηση με σκοπό το κέρδος. Ως εκ τούτου, μεταξύ συνεταίρων και 10 συνεταιρισμού,δενυφίσταταισχέσηεργοδότηκαιεργοδο τούμενου. Ενόψει των πιοπάνω, είμαστε τηςγνώμης ότι ορθάο πρωτόδικοςΔικαστήςβασιζόμενοςστοσκεπτικότηςυπό θεσης EUisέκρινε ότιταεπίδικαποσάδενεμπίπτουνστην 15 ερμηνείατουόρου "αμοιβή"τουάρθρου 2 τουΝόμου και κατάσυνέπειαηέφεσηαπορρίπτεταιμε έξοδα. Ηέφεσηαπορρίπτεταιμεέξοδα. 469