(1991)28Ιουνίου1991 [ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ, ΚΟΥΡΡΗΣ, ΠΟΓΙΑΤΖΗΣ,ΝΙΚΗΤΑΣ, ΑΡΤΕΜΗΣ,Δ/στές] ΑΝΔΡΕΑΣ Ε. ΜΙΧΑΗΛ, Εφεσείων-Αιτητής, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ,ΜΕΣΩ 1.ΤΑΜΕΙΟΥ ΠΛΕΟΝΑΖΟΝΤΟΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ, 2.ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝΑΣΦΑ ΛΙΣΕΩΝ, 3.ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ, Εφεσίβλητων-Καθ' ων η αίτηση. (Αναθεωρητική ΈφεσηΑρ. 814). Προσφυγή βάσει τον άρθρον 146 τον Συντάγματος — Δικαιοδοσία τον Ανωτάτον Δικαστηρίου βάσει τον άρθρου αντον — Δεν υπό κεινται διαφορές χρηματικές στην αναθεωρητική δικαιοδοσία τον Ανωτάτον Διχαστηρίον — Ανεξάρτητα αν η διαφορά προκύπτει από χρηματική αξίωση που έχει νποκνψει σε παραγραφή βάσει διάταξης διοικητικής μορφή; — Η πληρωμή είναι νλική εκτέλεση και όχι διοικητική πράξη. Ο εφεσείων προσέβαλε μετην έφεσητουαυτήτηνορθότητατης πρωτόδικης απόφασηςτου Ανωτάτου Δικαστηρίου με την οποία απορρίφθηκεπροσφυγήγιατον μοναδικόλόγο έλλειψης δικαιοδοσίας. 5 10 Η προσφυγή του εφεσείοντα στρεφόταν κατά της απόφασης των εφεσίβλητων να μην επανεκδώσουν επιταγήπου είχε εκδοθεί προς όφελος τουγιαποσό Κ£2,883.33 καιηοποίαδενείχε παρου σιαστεί προς πληρωμή για χρονικό διάστημα πέραν του ενός 15 έτους, με αποτέλεσμα το δικαίωματουγια πληρωμή να έχει απο σβεστεί. Η άρνηση των εφεσίβλητων οφειλόταν στο γεγονός ότι συμφωνά με τον Κανονισμό 14των ΠερίΤερματισμού Απασχολή σεως (Ταμείογια ΠλεονάζονΠροσωπικό)Κανονισμών του 1977 η εξαργύρωση της επιταγής όφειλε να γίνει μέσα σε έξι μήνες από 2 0 τηνημερομηνίαέκδοσης της,περίοδοςηοποίαμπορούσε ναπαρα ταθεί γιαακόμα έξι μήνες. 470 3 ΑΛΛ. Μιχαήλ ν.Δημοκρατίας Οι εφεσίβλητοι είχαν εγείρει προδικαστική ένσταση, η οποία έγινε δεκτή από το πρωτόδικο Δικαστήριο, ότι η προσβαλλόμενη πράξη και/ήαπόφαση, ως εκκαθαρισμένη χρηματικήδιαφοράδεν ήταν εκτελεστή διοικητική πράξη μέσα στα πλαίσια του άρθρου 146 του Συντάγματος. 5 10 15 Ο δικηγόρος του εφεσείοντα ισχυρίστηκε πως η υπόθεση του Σ.Ε. 2466/1965 στην οποία στηρίχθηκε το πρωτόδικο Δικαστήριο δεν είχε εφαρμογήστηνυπόθεση του εφεσείοντα γιατί οι ΠερίΤερ ματισμού Απασχολήσεως (ΤαμείογιαΠλεονάζον Προσωπικό)Κα νονισμοί του 1977 οι οποίοι εφαρμόστηκαν από τους εφεσίβλητους στην παρούσα περίπτωση αποτελούν κανόνα διοικητικού δικαίου. Περαιτέρωδεισχυρίστηκε ότι στην παρούσαπερίπτωση ηδιαφορά ήτανταυτόσημημετην διαφορά πουήταντο αντικείμε νο της προσφυγής Μακρίδηςν.Δημοκρατίας,όπου το Δικαστήριο αποφάσισε ότι είχε δικαιοδοσία να εξετάσει την ουσία της προοφυγής του εφεσείοντα παρά το γεγονός ότι απότην αμφισβήτηση τηςπροσβαλλόμενης πράξηςπροέκυπτανοικονομικάεπακόλουθα. Το Ανώτατο Δικαστήριο απορρίπτονταςτην έφεση αποφάσισε ότι: 20 25 30 -ic .„ 4 υ
(1)Η απόφαση του Συμβουλίου Επικρατείας στην υπόθεση 2466/1965δεν υποδηλοί ότι ο χαρακτηρισμός της επίδικης διαφοΕ>άζ ως χρηματικής, υποκείμενης στην αρμοδιότητατων πολιτικών δικαστηρίων ,συνδέεται καθοριστικά ήοφείλεται στο γεγονός ότι η χρηματική αξίωση των αιτούντων σε βάρος του Δημοσίου είχε υποκύψει σε παραγραφήπου προνοείται σε νομοθετική διάταξη αστικής και όχι διοικητικής μορφής. Εφοσο το αντικείμενο της διαφοράς μεταξύ του διοικούμενου και της Διοίκησης περιορίζε ται σε χρηματική απαίτηση χωρίς να απομένει άλλη περίπτωση εφαρμογής της προσβαλλόμενης διοικητικής πράξης, ανεξάρτητα αν διέπεται από διοικητική νομοθεσία ή όχι, το Συμβούλιο της Επικρατείας δεν έχει αρμοδιότητα να επιληφθεί της διαφοράς. Επομένως η διάκρισηπου εισηγείται ο δικηγόρος του εφεσείοντα μεταξύτων δύουποθέσεων,ούτε επιβάλλεταιούτεδικαιολογείται.
(2)Διαφωνούμε επίσης με την εισήγηση ότι η διαφορά αυτή είναι ταυτόσημη μετηδιαφορά πουήταναντικείμενο τηςπροσφυ γής Μακρίδης ν. Δημοκρατίας. Σ εκείνητην υπόθεση ο Πρόεδρος του Ανωτάτου ΣυνταγματικούΔικαστηρίου τότε, είχε απορρίψει τηνπροδικαστικήένστασητων καθ' ων ηαίτησηγια έλλειψη αρμο διότητας τουΔικαστηρίου να επιληφθεί της ουσίας τηςπροσφυγής τουαιτητήμετο αιτιολογικό ότι ηδιαφορά είχεπροκύψει απότην άρνηση Διοίκησης να αναγνωρίσει για τους σκοπούς πληρωμής εφάπαξ ποσούστον αιτητήκατάτην αφυπηρέτησήτου. Είναιεπο μένως σαφές ότι εκείνηηυπόθεση δεν έχει οποιαδήποτε αναλογία με την επίδικη διαφορά στην παρούσα περίπτωση στην οποία η ουσία της προσβαλλόμενης πράξηςείναι ηάρνησηπληρωμής στον εφεσείοντα ποσού που είχε καθοριστεί με προηγούμενη εκτελεστή διοικητική πράξη ως οφειλόμενο από το Ταμείο για Πλ£ονάζον 471 Μιχαήλν.Δημοκρατίας
(1991)Προσωπικόστον εφεσείοντα ΗάρνησηπληρωμήςείναιεκτόςτηςδικαιοδοσίαςτουΔικαστη ρίου τούτου. Ηπληρωμήείναιυλικήεκτέλεσηκαιόχι διοικητική πράξη. Η αρχή αυτή έχα ήδη αποφασιστεί στην υπόθεση "Panorama Publications Ltd.και Άλλοι ν. Γενικού Εφόρον Προεδρικής Εκλογής και άλλων, και εφαρμόζεται και στην παρούσα υπόθεση. 5 Έφεσηαπορρίπτεται χωρίς έξοδα. Αναφερόμενες Υποθέσεις: ιQ Απόφαση Σνμβονλίον Επικρατείας τηςΕλλάδος Αρ. 2466/1965Μακρίδης ν.Δημοκρατίας, ΑΛ.ΣΛ.8Μαυρογένης ν. Δημοκρατίας
(1984)3ΑΛ.Δ. 1140· Panorama Publications Ltd.και Άλλοι ν. Γενικού Εφόρου Προε δρικής Εκλογής και Άλλων (Προσφυγές αρ. 78/88, 85/88 κ.α. απόφαση ημερ. 10.6.1989). 15 Έφεση. ΈφεσηεναντίοντηςαπόφασηςτουΠροέδρουτου Ανώ τατουΔικαστηρίου Κύπρου(Α. Λοΐζου, Πρ.)που δόθηκε στις 7 Μαΐου, 1988 (Αρ. Προσφυγής 148/86)* με την 2 0 οποία απέρριψε την προσφυγή του εφεσείοντα εναντίον της άρνησης των εφεσίβλητων να επανεκδωσουνεπιταγή ύψους£2,883.33 προςόφελος του. Α. Λαδάς, για τονεφεσείοντα. Γ. Φράγκου (Κα.),ΑνώτερηΔικηγόρος της Λημοκρα- 25 τίας, για τουςεφεσίβλητους. / Cur. adv. vult. ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ Δ.: ΤηναπόφασητουΔικαστηρίου θα δώσει οΔικαστήςΙ. Πογιατζής. *
(1988)3 C.L.R. 921. 472 3 ΑΛΛ. 5 20 15 Μιχαήλ ν. Δημοκρατίας ΠΟΓΙΑΤΖΗΣΔ.: Η έφεσηαυτή στρέφεταιεναντίοντης απόφασης του Προέδρου του Ανωτάτου Δικαστηρίου ο οποίος κατά την άσκηση της πρωτοβάθμιας αναθεωρητι κής του δικαιοδοσίαςκάτωαπότο άρθρο 11
(2)του περί Απονομής της Δικαιοσύνης (Ποικίλαι Διατάξεις) Νόμου του 1964 (Νόμοςαρ. 33του 1964),απέρριψετηνπροσφυ γή αρ. 148/86με την οποία ο εφεσείων ζητούσε την ακό λουθη θεραπεία: "α. Δήλωση του Δικαστηρίου ότι η απόφαση των καθ' ων ναμην επανεκδωσουν επιταγήεκδοθείσα προς όφελος του Αιτητή για ποσό Κ£2,883.33, που περιέχε ται σε επιστολή ημερομηνίας 19.12.1985 είναι άκυρη καιστερημένη οποιουδήποτεαποτελέσματος. β. Δήλωση του Δικαστηρίου ότι η παράλειψη των καθ'ων να επανεκδωσουν την εν λόγω επιταγή είναι άκυρηκαιότι κάθε τι πουπαραλείφθηκεέπρεπεναείχε εκτελεσθεί." Δεν υπάρχει'οποιαδήποτεαμφισβήτησηως προςτα ου σιώδηγεγονόταπουοδήγησανστην επίδικηδιαφορά.Στις 20 15 Ιουλίου 1984, ύστερα από εικοσαετή εργοδότησή του στην Ελληνική Μεταλλευτική Εταιρεία,ο εφεσείων απο λύθηκε λόγω πλεονασμού. Στις23 Ιουλίου 1984 υπέβαλε, ως εκ τούτου,αίτηση στο Ταμείο για ΠλεονάζονΠροσω πικόγιαπληρωμήλόγω πλεονασμού. Η αίτησητουεγκρί25 θηκε και στις 30 Οκτωβρίου 1984 το Ταμείο εξέδωσε επ' ονόματι του και του απέστειλε μέσω του Ταχυδρομείου την επιταγή της Κεντρικής Τράπεζας Κύπρου με αριθμό 25218γιαποσό£2,883.33. Όπως φαίνεταιαπότο φωτοα ντίγραφοτηςενλόγωεπιταγήςπουκατατέθηκεστην πρω30 τόδικηδιαδικασία ως Τεκμ. 1,εκτός απότασυνήθη στοι χείαπου αναγράφονται στις επιταγές,υπάρχεικαιηεξής ειδοποίηση στην Αγγλική γλώσσα: "NOTICE: This draft must be presented for payment within six months after its date". (ΕΙΔΟΠΟΙΗΣΗ:Αυτήηεπιταγήπρέπει ναπαρου35 σιαστεί για πληρωμή εντός έξι μηνών μετά την έκδοση 473 Πογιατζής, Δ. Μιχαήλ ν.Δημοκρατίας
(1991)της). Ο εφεσείων είναι εργάτης και λέγει ότι δε γνωρίζει Αγγλικά. Ο Κανονισμός 14 των περί Τερματισμού Απασχολήσε ως (Ταμείον δια Πλεονάζον Προσωπικόν) Κανονισμών του 1977προνοεί ταεξής: 5 "14
(1)Ηκαταβολή της πληρωμής λόγω πλεονασμού διενεργείται εις το γραφείονασφαλίσεων της επαρχίας εις την οποίαν ο δικαιούχος της πληρωμής διαμένει,ή κατά τοιούτον έτερον τρόπον ως ο Διευθυντής ήθελεν ορίσει.
(2)Οσάκις πρόσωπον δικαιούμενον εις πληρωμήν λόγω πλεονασμού δεν εισπράττει ταύτην καθ'ην ημέραν αύτη καθίσταται εισπρακτέα, το προς λήψιν της πληρωμής δικαίωμα του αποσβέννυται μετά παρέλευσιν έξ μηνώναπότηςημέραςταύτης: 15 Νοείται ότι η ως είρηται προθεσμία παρατείνεται διά περίοδον μη υπερβαίνουσαν τους έξ μήνας,εάν ο δικαιούχος απόδειξηεύλογον αιτίανδιατηνεπισυμβάσανκαθυστέρησιν ειςτηνείσπραξιν τηςπληρωμήςκαθ' όλην την μετά την εκπνοήν τωνπρώτων εξ μηνών χρο- 20 νικήνπερίοδον.
(3)Δια τους σκοπούς του παρόντος Κανονισμού η ημέρακαθ'ηνη πληρωμήλόγω πλεονασμού καθίσταται εισπρακτέα σημαίνει την πρώτην ημέραν καθ"ην προς εξόφλησιν οφειλομένης τω δικαιούχω πληρωμής λόγω 25 πλεονασμού,τίθενταιειςτηνδιάθεσιναυτούμετρητάή καθ" ην επιταγή εκδιδομένη επ' ονόματι αυτού είναι εξαργυρωτέα." Γιαλόγους που δεν έχουν ποτέ αναφερθεί, ο εφεσείων δενπαρουσίασετην επιταγήτουγιαπληρωμήκαθ'οιονδή- 30 ποτέ χρόνο πριν το δικαίωματουπρος λήψητηςπληρω μής αποσβεστεί τελειωτικά μετά την εκπνοή τηςδωδεκά μηνης περιόδου απότης έκδοσης της επιταγής,κάτω από 474 10 3Α.Α.Λ. 5 Μιχαήλ v. Δημοκρατίας Πογιατζής, Δ, τον Κανονισμό 14
(2). Με επιστολή του ημερομηνίας 13 Οκτωβρίου 1985, ο εφεσείων ζήτησε από τους εφεσίβλη τους νατου εκδώσουν νέα επιταγή γιαναμπορέσει ναει σπράξει το ίδιοποσό γιατο οποίο είχεεκδοθεί η επιταγή αρ.25218. Σ'απάντησηο Διευθυντής Υπηρεσιών Κοινω νικώνΑσφαλίσεωνέστειλεστον εφεσείοντατηνακόλουθη επιστολή μεημερομηνία 19Δεκεμβρίου 1985: "Κύριε, Αναφέρομαιστην επιστολήσαςτης 13ης Δεκεμβρίου 1985 σε σχέσημε το θέμα της εξαργύρωσης τηςεπιτα γής που σας εκδόθηκε στις 30.10.1984 και σαςπληρο φορώταπιοκάτω: 15 20 25 30 Σύμφωνα με τον Κανονισμό 14 των περί Τερματι σμούΑπασχολήσεως (ΤαμείογιαΠλεονάζονΠροσωπικό) Κανονισμών του 1977 (Επίσημη Εφημερίδα, Παρ.ΙΙΙ(Ι)αρ. 1355,3.6.1977) ότανπρόσωποεπ' ονόμα τι του οποίου εκδόθηκε επιταγή δεν την εξαργυρώσει μέσα σε έξι μήνες απότην ημερομηνία της έκδοσης της τότε χάνει το δικαίωμα του σε πληρωμή. Ηπερίοδος των έξι μηνών,σύμφωνα με τον ίδιο Κανονισμό,μπο ρείναπαραταθείγιαακόμαέξι μήνεςανυπάρχειεύλο γηαιτίαγιατηνκαθυστέρηση. Στη δικήσαςπερίπτωσηέχειπαρέλθειχρονικό διά στημα πέραντου ενός χρόνου απότην ημερομηνία εκδόσεως της επιταγής και επομένως, σύμφωνα με τον Κανονισμό 14,έχετεχάσει το δικαίωμασας σεπληρω μή. Ενόψει τωνπιοπάνωλυπούμαινασας πληροφορή σωότι δεν είναι δυνατόναανανεωθείη ισχύς της επιταγήςπουσας εκδόθηκε ήνα διενεργηθεί εκ νέουπλη ρωμήλόγωπλεονασμού." Αντικείμενο της προσφυγής αρ. 148/86εκ μέρους του εφεσείοντα είναι η απόφαση του Διευθυντή Υπηρεσιών 475 Πογιατζής,Δ. Μιχαήλ ν.Δημοκρατίας
(1991)Κοινωνικών Ασφαλίσεων που περιέχεται στην εν λόγω επιστολήημερομηνίας 19/12/1985. OL εφεσίβλητοι ήγειραν στην προσφυγή προδικαστική ένσταση ισχυριζόμενοι ότι "δεν προσβάλλεται εκτελεστή διοικητική πράξη μέσα στα πλαίσια του άρθρου 146 του 5 Συντάγματος, γιατί ηπροσβαλλόμενη'πράξη και/ή παρά λειψη'είναιεκκαθαρισμένηχρηματικήδιαφορά". Μετην πρωτόδικη απόφασητου τοΔικαστήριο δέκτηκε τηνπροδικαστικήένστασηκαιαπέρριψετηνπροσφυγή για τομοναδικόλόγο έλλειψης δικαιοδοσίας.Τοσκεπτικό της πρωτόδικηςαπόφασης, του οποίου η ορθότητα προ σβάλλεται μετηνπαρούσα έφεση,περιέχεταιστοπιο κάτω απόσπασμαστησελ. 928:- ^ "What was the reasoning of the sub judice act in this case? That ' under Regulation 14 of the Termination of 15 Employment (Redundancy Fund)Regulations,1977, when a person in whose name a cheque has been issued does not cash same within six months,then heloseshis right to payment'. In other words the regulations provided for ^0 prescription or extinguishment of theright to payment if same is not exercised within six months.And what is the applicant seeking by means of the recourse? He merely questions the legality of the above reasoning. Such 25 questioning, however, refers to the question whether the right of applicant to be paid a certain amount - in this case £2,888.33 by the administration has been extinguished or prescribed -on account of the provisions of the said Regulation 14
(2). Therefore applying the 30 principle enumerated in the above case of the Greek Council of State I hold that the subject matter of the recourse constitutes a monetary dispute which falls within the jurisdiction of the Civil Courts. This recourse should therefore fail as unacceptable due to lack of jurisdiction 35 of thisCourt." 476 3ΑΛΛ. Μιχαήλ ν.Δημοκρατίας Πογιατζής, Δ. Η υπόθεση του Συμβουλίου της Επικρατείας στην οποία γίνεται αναφορά στο πιο πάνω απόσπασμα της πρωτόδικης απόφασης είναι η υπόθεση αρ. 2466/1965 στην οποίαοι προσβαλλόμενες πράξεις ήταν 1)η απόφα5 ση του Υπουργού Οικονομικών ημερομηνίας 1/6/1964με την οποία είχε απορριφθεί το αίτημα των αιτητών "περί αποδόσεωςεκμέρουςτουΔημοσίου ειςτοπαράτωΑσφα λιστικά) Οργανισμώ Κινδύνων Πολέμου ΕιδικόνΤαμείον ποσού 16.800 λιρών Αγγλίας προς διανομήν αυτού εις 10 τους πλοιοκτήταςπλοίων υπό Ελληνικήν σημαίαναπολε σθέντων εκπολεμικής αιτίας",και2)η πράξη του Υπουρ γούτης ΕμπορικήςΝαυτιλίαςημερομηνίας 16/7/1964 "δια της οποίαςανεκοινώθηεις τον ανωτέρω Οργανισμόν ότι, κατόπιν της πράξεωςταύτηςτου Υπουργού των Οικονο15 μικών, δεν καθίσταται δυνατή η έγκρισις της από 19.12.1963 αποφάσεως του Διοικητικού αυτού Συμβου λίου της σχετιζόμενης προς την απόδοσιν και διανομήν μεταξύτωνως άνωπλοιοκτητώντουενλόγωχρηματικού ποσού".Το σχετικό μέρος της απόφασης του Συμβουλίου 20 της Επικρατείαςπεριέχεταιστοπιοκάτωαπόσπασμαπου παραθέτεικαιυιοθετεί τοπρωτόδικοΔικαστήριο στηνπα ρούσαυπόθεση: 25 30 35 "Εξ άλλου, ηΔιοίκησις, ως δείκνυται εκ των προ σβαλλόμενων πράξεων,απέρριψε το αίτημαπερίαποδόσεως του ανωτέρω χρηματικού ποσού, επί τω λόγω ότιητοιαύτηειςβάροςτουΔημοσίου αξίωσιςέχειυπο κύψει απότου έτους 1954 εις την πενταετή παραγραφήν του νόμου περί δημοσίου λογιστικού (άρθρον 69 Ν.218),διαδετηςυπόκρίσιν αιτήσεωςαμφισβητείται η νομιμότης της αιτιολογίας ταύτης και, ειδικώτερον, υποστηρίζεται ότι ηανωτέρω υποχρέωσις δεν υπόκει ται εις παραγραφήν. Η τοιαύτη όμως αμφισβήτησις, αναφερομένη εις το εάν η υπό τας ανωτέρωσυνθήκας προκύψασα υποχρέωσις του Δημοσίου προς απόδοσιν ωρισμένου χρηματικού ποσού υπέκυψεν ή μη εις την πενταετήπαραγραφή τουνόμουπερίδημοσίουλογιστι477 Πογιατζής, Δ. Μιχαήλ ν.Δημοκρατίας
(1991)κού,συνιστά προδήλωςχρηματικήνδιαφοράν,η επίλυσις της οποίας υπάγεται εις την αποκλειστικήν αρμο διότητα των πολιτικών δικαστηρίων, δι' ο και η υπό κρίσιν αίτησις, λόγω αναρμοδιότητος τουδικαστηρίου τούτου,τυγχάνειαπορριπτέα,ωςαπαράδεκτος." Ο ευπαίδευτος δικηγόρος του εφεσείοντα ισχυρίζεται ότι 1) η απόφαση στην υπόθεση ΣΕ 2466/1965 δεν έχει εφαρμογή σταγεγονότα τηςπαρούσας υπόθεσηςκαι2)ότι με βάση την απόφαση Μακρίδης ν. Δημοκρατίας,2 Α.Α.Σ.Δ. 8, το Δικαστήριο έχει δικαιοδοσία να εξετάσει 10 τηνουσίατηςπροσφυγήςτουεφεσείοντα παράτογεγονός ότι απότην αμφισβήτησητης προσβαλλόμενης πράξηςεκ μέρους τουαιτητήπροκύπτουνκαιοικονομικάεπακόλου θα. Αναφορικά με την υπόθεση ΣΕ2466/1965ηεισήγηση- 15 τουκ.Λαδάείναιότι η διαφοράσ'αυτήνορθάκρίθηκεως χρηματική διαφορά στη σφαίρα του ιδιωτικού δικαίου, εφόσο ο Νόμος περί Δημοσίου Λογιστικού (άρθρο 69 Ν.218)πουκαθιέρωσε τηνπενταετήπαραγραφή,αποτελεί νομοθετικήδιάταξηπουεντάσσεται στησφαίρα τουΑστι- 20 κούκαιόχιτουΔιοικητικούδικαίου.Αντίθετα, ισχυρίστη κε ο κ. Λαδάς, οι περί Τερματισμού Απασχολήσεως (Ταμείον διαΠλεονάζον Προσωπικόν) Κανονισμοί του 1977 οι οποίοι εφαρμόστηκαναπό τους εφεσίβλητους στην πα- 25 ρούσαπερίπτωσηαποτελούνκανόναδιοικητικούδικαίου. Ηπρώτημαςπαρατήρησηαναφορικάμε τηνεισήγηση του κ. Λαδά είναι ότι η γενική πρόνοια για παραγραφή απαιτήσεων στη σφαίρατου αστικού δικαίουστην Ελλά δα βρίσκεται στον Αστικό Κώδικακαι όχι στο Νόμοπερί 30 Δημοσίου Λογιστικούτουοποίουη πρόνοιαγιαπαραγρα φή εφαρμόζεται μόνο σε χρηματικές οφειλές όλων των ειδών προςκαι απότοΔημόσιο. Η απόφασητου Συμβου λίου της Επικρατείας στην υπόθεση αρ. 2466/1965 δεν υποδηλοί ότι ο χαρακτηρισμός της επίδικηςδιαφοράς ως 35 χρηματικήςυποκείμενηςστηναρμοδιότητατωνπολιτικών 478 5 3 ΑΛΛ. 5 Μιχαήλ ν.Δημοκρατίας Πογιατζής, Δ. χρηματικήςυποκείμενης στηναρμοδιότητατωνπολιτικών δικαστηρίων, συνδέεται καθοριστικά ή οφείλεται στο γε γονός ότι η χρηματική αξίωση των αιτούντων σε βάρος του Δημοσίου είχευποκύψει σε παραγραφήπουπρονοείται σε νομοθετική διάταξη αστικής και όχι διοικητικής μορφής. Εφόσο το αντικείμενο της διαφοράςμεταξύτου διοι κούμενου και της Διοίκησης περιορίζεται σε χρηματική απαίτησηχωρίς να απομένει άλλη περίπτωση εφαρμογής *0 της προσβαλλόμενης διοικητικής πράξης,ανεξάρτητααν διέπεται από διοικητική νομοθεσία η όχι, το Συμβούλιο της Επικρατείας δεν έχει αρμοδιότητα να επιληφθεί της διαφοράς. Ηθέση αυτήπροκύπτει απότοακόλουθοαπό σπασμα απότα ΠορίσματαΝομολογίας του Συμβουλίου 15 τηςΕπικρατείας1929-1959, σσ.235 και236: "Απομένει προς έρευναν το ζήτημα της χρηματικής διαφοράς της γεννώμενης εκ μονομερούς πράξεωςτης Διοικήσεως, εκδιδομένης επί τη βάσει κανόνων του διοικητικού δικαίου. 20 25 30 *" Ε1ς χην τελευταίαν ταύτην περίπτωσιν γίνεται δεκτόν υπότης νομολογίας του Συμβουλίου της Επικρα τείας,ότι εφ'όσον τοαντικείμενον της αμφισβητήσεως περιορίζεται εις απαίτησιν συγκεκριμένου χρηματικού ποσού, δεν υφίσταται δε ενδεχόμενον άλλης τινός εφαρμογής ή άλλης συνεπείας της προσβαλλομένης διοικητικής πράξεως,αρμόδιατυγχάνουν ταπολιτικά δικαστήρια.Ούτωεκρίθησανως υπαγόμεναειςτην αρ μοδιότητα των πολιτικών δικαστηρίων η απαίτησις περί επιστροφής αχρεωστήτως καταβληθέντος φόρου, εφ' όσον δεν υφίσταται ειδική διάταξις επιβάλλουσα την έκδοσιν διοικητικής πράξεως περί επιστροφής, η αίτησις η στρεφόμενη κατά πράξεως αρνούμενης την καταβολήνχρηματικήςοφειλήςτουΔημοσίου,ωςαρνή σεωςπροςκαταβολήνσυντάξεως. Επίσης εθεωρήθηως αστικής φύσεως χρηματικήδιαφοράήσυνισταμένη εις 479 Πογιατζής, Δ. Μιχαήλ ν.Δημοκρατίας
(1991)αμφισβήτησιν περί της συνδρομής ήμητωνπροϋποθέ σεων υφ' αςκατατεθείσαεγγύησις καταπίπτειυπέρτου Δημοσίου, ως και η αναγόμενη εις αποζημίωσιν λόγω πλημμελούς εφαρμογήςτουνόμου:921
(49). Αι περί των μισθών, αποζημιώσεων, επιδομάτων 5 καιαποδοχώνενγένει δημοσίων υπαλλήλωνδιαφοραί, συνδεόμενοι αμέσως προςτηνκατάνόμον ρύθμισιν της δημοσιοϋπαλληλικής σχέσεως, ούσης δημοσίου δικαί ου,και μηεντοπιζόμεναι εις απλήνδιεκδίκησαν συγκε κριμένου χρηματικού ποσού, παραδεκτώς φέρονται ίο ενώπιον του Συμβουλίου Επικρατείαςκατόπιν αιτήσε ως ακυρώσεως. Ούτω γίνεται τύποις δεκτή αίτησις προσβάλλουσα πράξιν καθορισμού αποδοχών δημο σίου υπαλλήλου: 449
(44)ή παράλειψιντης Διοικήσεως όπως καταβολή εις τον υπάλληλον προσθέτους αποδο- 15 χάς:2128
(46), ενώηαξίωσις περίκαταβολήςδεδουλευ μένων μισθών αναδρομικώς εκ μέρους δημοσίου υπαλ λήλου, εφ' όσον δια της σχετικής διοικητικής πράξεως δεν θίγεται η υπηρεσιακή κατάστασις αυτού,δημιουρ γεί χρηματικήν αποκλειστικώς διαφοράν, υπαγομένην 20 εις τηναρμοδιότητατωνπολιτικών δικαστηρίων." Την ίδια θέση υιοθέτησε οΔικαστής Λώρηςστην υπό θεση ΓεύύργιοςΜαυρογένης ν. Δημοκρατίας
(1984)3 Α.ΑΑ. 1140, όπως προκύπτει από το πιο κάτω απόσπα σμαστησ. 1146: "Even in cases of monetary disputes emanating from a unilateral act of the Administration, effected on the basis of rules of administrative law, when the object of the dispute is eliminated toaclaim of aspecified amount of money and there is no other repercussion from the 30 administrative act attacked, then competence vestswith thecivil Courts (vide the Decisions of the Greek Council of State 1929-1959at p.235)." Μετον ίδιο ακριβώςτρόποαντιμετωπίζεται τοεπίμα χο θέμακαι στο σύγγραμμα του Α.Γ. Τσούτσου Διοίκησις 35 καιΔίκαιον,Έκδοση 1979, όπωςφαίνεταιαπότοακόλου θοαπόσπασμαστησ. 264: 480 - 3ΑΑ.Δ. 5 Μιχαήλ ν.Δημοκρατίας Πογιατζής, Δ. "Η νεωτέρα νομολογία χρησιμοποιεί τον όρον της χρηματικήςδιαφοράς,ως συνεπαγόμενης την αρμοδιό τητατωνκοινών δικαστηρίων χαρακτηριζομένηνμάλι στα ενίοτε ωςαποκλειστικήν αρμοδιότητα,καίτοι πρόκείται σχέσις δημοσίου δικαίου, στηρίζουσα ούτω το απαράδεκτον επί της αναρμοδιότητοςτου Συμβουλίου της Επικρατείας,δικάζοντος την αίτησιν ακυρώσεως, όπωςκρίνητοιαύτηνδιαφοράν. Ηλύσις αυτή ακολου θείται, εφ' όσον το αντικείμενον της μεταξύ του διοι κούμενου και της Διοικήσεως διαφοράς περιορίζεται εις άπαίτησινχρηματικήν,χωρίς να απομένηάλληπερίπτωσις εφαρμογής της διοικητικής πράξεως, ήτις προσβάλλεται." Απ' όσα έχουμε πει πιο πάνω συμπεραίνεται ότι ο λόγος γιατονοποίοοκ.Λαδάς ισχυρίστηκε ότι θαπρέπει να διαφοροποιηθεί η παρούσα περίπτωση από την περί πτωση της υπόθεσης ΣΕ2466/1965 δεν ευσταθεί και,επο μένως, η διάκριση που εισηγείται ούτε επιβάλλεται ούτε δικαιολογείται. Διαφωνούμε επίσης με την εισήγηση του κ. Λαδάπου έχει ως αφετηρίατον ισχυρισμό του ότι η διαφοράστην παρούσα περίπτωση είναι ταυτόσημη με τη διαφορά που ήταν το αντικείμενο της προσφυγής Μακρίδης ν.Δημο κρατίας (ανωτέρω). Στην τελευταία αυτήυπόθεση ο τότε Πρόεδρος του Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου 25 Forsthoff απέρριψετηνπροδικαστικήένσταση των καθ'ων η αίτηση για έλλειψη αρμοδιότητας του Δικαστηρίου να επιληφθεί της ουσίας της προσφυγής του αιτητή, με το εξήςαιτιολογικόστησ.12: 20 30 35 "(i) Objection (a): The decision of the Chief Establishment Officer that Applicant should not be granted agratuity in respect of Period A has been made in theexerciseof administrative authority in thesenseof paragraph 1of Article 146 of the Constitution. The fact that the challenging of such a decision by the Applicant involves financial consequences only does not take such recourse outside thescope of Article 146." ΣτηνυπόθεσηΜακρίδης(ανωτέρω)ηδιαφοράπροεκυ481 Πογιατζής,Δ. Μιχαήλν.Δημοκρατίας
(1991)ψε από την άρνηση της Διοίκησης να αναγνωρίσει για τους σκοπούς πληρωμής εφάπαξ ποσού στον αιτητή κατά την αφυπηρέτησή του τη μερική απασχόληση του ως Honorary Occulistστο Νοσοκομείο Λεμεσούκατά τηνπε ρίοδο μεταξύ 1931 και
- Είναι, επομένως, σαφές ότι 5 αυτήη διαφορά δεν μπορείναχαρακτηριστεί ωςχρηματι κήυποκείμενη στην αρμοδιότητατων πολιτικώνδικαστη ρίων ούτε,όμως,έχειοποιαδήποτε αναλογίαμετηνεπίδι κηδιαφορά στην παρούσα περίπτωσηστην οποίαη ουσία της προσβαλλόμενης πράξης είναι η άρνηση πληρωμής 10 στον εφεσείοντα ποσού που είχε καθοριστεί μεπροηγού μενη εκτελεστή διοικητική πράξη ως οφειλόμενο από το ΤαμείογιαΠλεονάζον Προσωπικόστον εφεσείοντα.Στην υπόθεση Panorama Publications Ltdκαι άλλοι ν.Γενικού Εφόρου Προεδρικής Εκλογής και άλλων* ο Δικαστής ^ Στυλιανίδης είπε ότι: "Η άρνηση πληρωμής είναι εκτός της δικαιοδοσίας του Δικαστηρίου τούτου. Η πληρωμή είναι υλική εκτέλεσηκαι όχι διοικητικήπράξη. Ηάρνηση χρηματικήςαπαίτησης,στηνυπόθεσηαυτή,δεν είναι εκτε λεστή διοικητική πράξη". Η αρχή αυτή εφαρμόζεται και 20 στην παρούσαυπόθεση. Για όλους τους πιο πάνωλόγους ηέφεσηαπορρίπτε ται και η πρωτόδικη απόφασηεπικυρώνεται στο σύνολο της,χωρίςοποιαδήποτεδιαταγή αναφορικάμεταέξοδα. Εφεσηαπορρίπτεταιχωρίςέξοδα. 25 * Συνεχδιχαζόμ£νες προσφυγές αρ. 78/88,85/88,90/88,92/88,93/88, 105/
- 124/88,141/88, 144/88, 279/88, 310/88χαι 312/88 ημερ. 10/6/
- 482