clr/1991/1991_3_631.pdf

(2)του τροποποιούμενου νόμου — Η άρση αυτού του περιορισμού θέτει σε ίση μοίρα όλους τους ημχκρατικούς υπαλλήλους, ασχέτως ιεραρχικής βαθμίδας — Πρόκει­ ται για αναγνώριση του συνταγματικά (άρθρο 21.2) κατοχυρωμέ­ νου δικαιώματος του συνεταιρίζεσθαι — Η διάταξη δεν είναι ασύμφωνη με το άρθρο 21.2 του Συντάγματος. Ο Περί Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου (Αξιολόγηση, Ελευθε­ ρία Έκφρασης Γνώμης και Πολιτικά Δικαιώματα Υπαλλήλων) (Τροποποιητικός) Νόμος του 1991 — Δεν βρίσκεται σε αντίθεση ούτε και είναι ασύμφωνος προς το άρθρο 28 του Συντάγματος — Αν προκύψει ζήτημα παραβίασης των διατάξεων του άρθρου 28 του Συντάγματος, τούτο δεν θα οφείλεται στις διατάξεις του Νόμου αλλά στην παράβαση τους. Συνταγματικό Δίκαιο — Η κρίση περί της συνταγματικότητας ή μη των διατάξεων νόμου — Βασίζεται στο περιεχόμενο του νόμου σε συνάρτηση με το άρθρο του Συντάγματος σχετικά με το οποίο προ­ βάλλεται ο ισχυρισμός περί αντισυνταγματικότητος — Η παράβαση και η μεροληπτική άσκηση καθηκόντων εκ μέρους ατόμων δεν μπορεί να λαμβάνεται υπόψη σαν στοιχείο κήρυξης ενός νόμου ως αντισυνταγματικού — Η περίπτωση του περί Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου (Αξιολόγηση, Ελευθερία Έκφρασης Γνώμης και Πολιτικά Δικαιώματα Υπαλλήλων) (Τροποποιητικού) Νόμου του 1991. 631 Πρ. Δημοκρατίας ν. Βουλής Αντιπρ.

(1991)Συνταγματικό Δίκαιο — Σύνταγμα — Το δικαίωμα του συνεταιρίζε­ σθαι — Η άσκηση του από ημικρατικούς υπαλλήλους — Το σκε­ πτικό της απόφασης επί τωνΑ.Ε. 1163,1178,1179(Ρ.Ι.Κ. ν. Κάρα-· γιώργη)δεν την αποκλείει ούτε σκοπεί να την απόκλεισα. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ζήτησε, με την Αναφορά αυτή, 5 από το Ανώτατο Δικαστήριο Γνωμάτευση κατά πόσο το άρθρο 2 (α)του περί Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου (Αξιολόγηση, Ελευθερία ΈκφρασηςΓνώμης και ΠολιτικάΔικαιώματα Υπαλλή­ λων) (Τροποποιητικού) Νόμου του 1991 ευρισκόταν σε αντίθεση και ήταν ασύμφωνο προς τις διατάξειςτων άρθρων 21.2, 28, 35, 10 46,54,58,61 και 179 του Συντάγματος. Το Ανώτατο Δικαστήριο,κρίνοντας ότι ο επίδικοςνόμος είναι συνταγματικός,αποφάσισεότι: 1.Οεπίδικος Νόμοςο οποίος μετο άρθρο2(α)αίρει τονπεριο­ ρισμό ο οποίοςυπάρχει στοάρθρο5

(2)του Περί ΝομικώνΠροσώ- 15 πων Δημοσίου Δικαίου (Αξιολόγηση, Ελευθερία 'Εκφρασης Γνώ­ μης και Πολιτικά Δικαιώματα Υπαλλήλων) Νόμου του 1990, να είναι απλό μέλος πολιτικού κόμματος της εκλογής του για τους κατέχοντας θέσηπου έχει μισθοδοτική κλίμακα Α.13 και άνω,δεν είναι ασύμφωνος προς το άρθρο21.2 του Συντάγματοςγιατί ούτε 2 0 συνεπάγεται οποιοδήποτε εξαναγκασμό ημικρατικών υπαλλήλων να προσχωρήσουν ή να συνεχίσουν να μετέχουν σε πολιτικά κόμ­ ματα των οποίων οι προϊστάμενοι είναι μέλη, έστω και αντυγχά­ νει οι προϊστάμενοι τους ναείναικάτοχοι θέσεων με μισθοδοτικές κλίμακεςΑ.13καιάνω. 2^ Στην πραγματικότητα η άρση αυτοΰ του περιορισμού που υπάρχει στις προαναφερθείσες διατάξεις του Νόμου θέτει σε ίση μοίρα όλους τους ημικρατικοΰς υπαλλήλους, ασχέτως ιεραρχικής βαθμίδας. Ηυπό κρίση διάταξηαναγνωρίζει και στην τάξηαυτή των υπαλλήλων το συνταγματικό δικαίωμα του συνεταιρίζεσθαι, 30 στο οποίο σύμφωνα με την παράγραφο 3 του άρθρου 21.2, κανέ­ νας άλλος περιορισμός δεν επιβάλλεται στην άσκηση τουδικαιώ­ ματοςαυτού,εκτός από αυτούςπουκαθορίζονταιμενόμοκαιπου είναι απόλυτα αναγκαίοι μόνο προς το συμφέρον της ασφάλειας της δημοκρατίας ή της συνταγματικής τάξεως ή της δημόσιας 35 ασφάλειας ή της δημόσιας τάξεως, ή της δημόσιας υγείας, ή των δημοσίων ηθών, ή της προστασίας των δικαιωμάτων και ελευθε­ ριών των εγγυημένων από τοΣύνταγμα.

1. Ο επίδικος Νόμος δεν βρίσκεται σε αντίθεση ούτε και είναι ασύμφωνος προς το άρθρο 28 του Συντάγματος, γιατί ο Νόμος από μόνος του δεν δημιουργεί προϋποθέσεις για άμεση ή έμμεση ^0 δυσμενή διάκριση σε βάρος των ημικρατικών υπαλλήλων, πουδεν ανήκουν σε πολιτικά κόμματα των οποίων οι προϊστάμενοι είναι μέλη. Ηπολιτικήουδετερότητατων ημικρατικώνυπαλλήλων στην άσκηση των καθηκόντων των διασφαλίζεται με τους περιορισμούς ^5 που τίθενται στα υπόλοιπα εδάφια του άρθρου του Νόμου, Αν 632 $ΑΛΛ. 5 10 15 20 25 Πρ.Δημοκρατίας ν. Βουλής Αντιπρ. προκύψει ζήτημα παραβίασης των διατάξεων του άρθρου 28 του Συντάγματος,τούτο δενθαοφείλεται στις διατάξειςτου επίδικου Νόμου,αλλά στην παράβασητων προνοιών των υπόλοιπων εδα­ φίων του άρθρου5 του Νόμουκαι στην εσφαλμένη ή μεροληπτική εκτέλεσητουκαθήκοντοςαπόημικρατικό υπάλληλο.
2. Ησυνταγματικότητα ενός νόμου κρίνεται με βάση το περιε­ χόμενο τουσε συνάρτηση μετοάρθροτου Συντάγματοςσχετικά με το οποίο προβάλλεται ο ισχυρισμός ότι βρίσκεται σε αντίθεση και είναι ασύμφωνος, η δε δυνατόν συμπεριφορά ενός ατόμου κατά τρόπο αντίθετο προς την πιστή και νόμιμη εκπλήρωση των καθη­ κόντων του και η δυνατόν μεροληπτική άσκηση των καθηκόντων του δεν μπορεί να ληφθεί υπόψησαν στοιχείο που οδηγεί στηνκή­ ρυξη ενός νόμου ως αντισυνταγματικού,που στην προκειμένη πε­ ρίπτωση αίρει τον περιορισμό πουτέθηκε στην άσκηση ενός καθα­ ράδιατυπωμένου συνταγματικούδικαιώματος. Ούτε και μπορεί να θεωρηθεί ότι η άρση του περιορισμού εγ­ γραφής ενός ημικρατικού υπαλλήλου ως απλού μέλους πολιτικού κόμματος, καθιστά τον επίδικο Νόμο αντίθετο και ασύμφωνο προς τα άρθρα 46, 54 και 58 του Συντάγματος,γιατί δημιουργεί τις προυποθεσας ώστε τυχόν εναντιούμενα, λόγω κομματικής το­ ποθέτησης, διευθυντικά στελέχη των ημικρατικών οργανισμών άμεσα ή έμμεσα να παρεμποδίζουν την αποτελεσματική άσκηση των εξουσιών και αρμοδιοτήτων των Υπουργών ως μελών του Υπουργικού Συμβουλίου, μέσωτου οποίου ο Πρόεδρος της Δημο­ κρατίας διασφαλίζει την Εκτελεστική Εξουσία, ήτην άσκηση των εξουσιών και αρμοδιοτήτων του Υπουργικού Συμβουλίου δυνάμει του άρθρου
3. Ο επίδικος Νόμος δεν βρίσκεται σε αντίθεση και ούτε είναι ασύμφωνος προς την αρχή του διαχωρισμού των εξουσιών που διέπει το Σύνταγματης ΚυπριακήςΔημοκρατίας,γιατί από μόνος του δεν συνεπάγεται επέμβαση στην άσκηση αποκλειστικών εξου­ σιών και αρμοδιοτήτων της εκτελεστικής εξουσίας καθ' υπέρβαση των εξουσιών της Βουλήςόπως αυτέςκαθορίζονται στο άρθρο 61 τουΣυντάγματος. 35 40 Η Βουλήτων Αντιπροσώπων νομοθέτησε την επίδικηδιάταξη ενεργώντας μέσασταπλαίσιατηςαρμοδιότηταςτηςπουτηςπαρέχεται με το άρθρο61 του Συντάγματοςκαι προς συμμόρφωση στη συνταγματική επιταγή του άρθρου 35, σύμφωνα με το οποίο οι αρχές και εξουσίες της δημοκρατίας υποχρεούνται να διασφαλί­ ζουν μέσα στα όρια των αρμοδιοτήτων τους την αποτελεσματική εφαρμογή των διατάξεων του Μέρους II του Συντάγματος που αναφέρεται στα θεμελιώδη δικαιώματα και ελευθερίες των ατό­ μων.
4. Η απόφαση του Δικαστηρίου στις Αναθεωρητικές Εφέσεις Αρ. 1163,1178,1179.ΡΙΚ ν.Καραγιώργη

(1991)3ΑΛΑ. 159,δεν αποκλείει με οποιοδήποτε τρόπο ή σκοπούσε να αποκλείσει την 633 Πρ. Δημοκρατίας ν.Βουλής Αντιπρ.

(1991)άσκησηαπόημικρατικούς υπαλλήλους τουδικαιώματοςτουσυνε­ ταιρίζεσθαι. Ηαπόφαση διαπίστωσε νομολογιακά, στηνπερίπτω­ ση εκείνη, ταύτιση μεταξύ των κομμάτων που εκπροσωπούνται* στηΒουλή αφενός, καιτης Βουλής ωςνομοθετικού σώματοςαφε­ τέρου. Γι αυτό καιοι επίδικες διατάξεις τουΝόμου, πουήταν * αντικείμενο συζήτησης κηρύχθηκαν ως αντισυνταγματικές, γιατί παραβίαζαντηναρχή τηςδιάκρισηςτωνεξουσιών. Τέσσεραόμως μέλη τουΔικαστηρίου εξέδωσαν χωριστή διάφο­ ρο απόφασηκαιέκριναν τονεπίδικο νόμο αντισυνταγματικό ως αντίθετο στιςδιατάξεις τουάρθρου28τουΣυντάγματοςκαι στην JQ συνταγματική αρχήτηςδιάκρισης τηςπολιτικής εξουσίας από την διοικητική λειτουργία. Επίδικοςνόμοςκρίvera»συνταγματικός κατάπλειοψηφία. 15 Αναφερόμενηυπόθεση: Ρ.Ι.Κ. ν.Καραγιώργη

(1991)3Α.Α.Δ.159. Αναφορά. Αναφορά απότον Πρόεδρο της Δημοκρατίας στο Ανώ­ τατο Δικαστήριο για γνωμάτευση κατά πόσο το άρθρο 2 2 ο (α) του "Περί Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου (Αξιολόγηση, Ελευθερία Έκφρασης Γνώμης και Πολιτικά Δικαιώματα Υπαλλήλων) (Τροποποιητικού) Νόμου του 1991" ευρίσκεται σε αντίθεση και είναι ασύμφωνο προς τις διατάξεις των άρθρων 21.2, 28, 35, 46, 54, 58, 61 και 25 179 του Συντάγματοςτης ΚυπριακήςΔημοκρατίας. Μ Τριανταφυλλίδης, Γενικός Εισαγγελέας της Δημο­ κρατίας, Λ. Λονκαΐδης, Βοηθός Γενικός Εισαγγελέ­ ας της Δημοκρατίας, Ε. Ροοσσίδον-Παπακνριακού 30 (Κα.) και Μ. Τσαγγαρίδης, Δικηγόροι της Δημοκρα­ τίας, για τον αιτητή. Μ, Χριστοφίδης, για την καθ' ης ηαίτηση. Cur. adv.vult. Α. ΛΟΙΖΟΥ Πρ.ανάγνωσε την απόφασητου Δικαστη­ ρίου. Στις 7 Μαρτίου 1991, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας 634 35 3 ΑΛΛ. 5 Πρ.Δημοκρατίας ν.Βουλής Αντιπρ. Α. Λοΐξου, Πρ. καταχώρησε στο Ανώτατο Δικαστήριο, δυνάμει του Άρ­ θρου 140 του Συντάγματος, Αναφορά για Γνωμάτευση κατά πόσο το άρθρο 2(α)του Περί Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου (Αξιολόγηση, Ελευθερία Έκφρασης Γνώμης και Πολιτικά Δικαιώματα Υπαλλήλων) (Τροπο­ ποιητικού) Νόμου του 1991 ευρίσκεται σε αντίθεση και είναιασύμφωνοπροςτιςδιατάξειςτων Άρθρων 21.2,28, 35,46,54,58,61και 179 τουΣυντάγματοςτηςΚυπριακής Δημοκρατίας. 10 Η Κοινοβουλευτική ΕπιτροπήΝομικών κατέθεσε πρό­ ταση Νόμου τιτλοφορούμενη ως "Ο Περί Νομικών Προ­ σώπων Δημοσίου Δικαίου (Αξιολόγηση, Ελευθερία Έκ­ φρασης Γνώμης και Πολιτικά Δικαιώματα (Τροποποιητι­ κός) Νόμοςτου 1991". Μετηνπρότασηαυτή σκοπείται η τροποποίηση του άρθρου5(α) του περί Νομικών Προσώ­ 15 πων Δημοσίου Δικαίου (Αξιολόγηση, Ελευθερία Έκφρα­ σης Γνώμης και Πολιτικά Δικαιώματα Υπαλλήλων) Νόμου του 1990 (Νόμος Αρ. 155 του 1990),έτσι που να μηνυπάρχουνοποιοδήποτεπεριορισμοί λόγω μισθοδοτι­ κή *ήζ κλίμακας στην άσκηση των πολιτικών δικαιωμάτων των υπαλλήλων των ημικρατικών οργανισμών καιειδικό­ τερα αυτών που κατέχουν ανώτερη θέση με κλίμακα Α13 και άνω.Το άρθρο5 του πιο πάνωνόμου σε όση έκταση είναισχετικό προβλέπει: 2 ^ 30 35 "5

(1)Ανεξάρτητα από οποιαδήποτε διάταξη στους οικείους νόμους ήσε Κανονισμούς πουέγιναν μεβάση αυτούς και τηρουμένων των διατάξεων του Νόμου αυτού,κάθευπάλληλος δικαιούταιναεκφράζει ελεύθε­ ρα τα πολιτικά του φρονήματακαι τις πολιτικές από-ψεις και πεποιθήσεις του,είτε δημόσια είτε κατ'ιδίαν, όχι όμωςκατάτηδιάρκειατωνωρώνεργασίαςτου.

(2)Επιτρέπεται σε υπάλληλο να είναι απλό μέλος πολιτικού κόμματος της εκλογής του, νοουμένου ότι δεν κατέχει θέση που έχει μισθοδοτική κλίμακα τουλάχιστον Α13 ή τηναντίστοιχητηςστομέλλον.

(3)Κάθε υπάλληλος δικαιούται να παρευρίσκεται σε 635 Α. Λοΐζον, Πρ. Πρ.Δημοκρατίας ν. Βουλής Αντιπρ.

(1991)πολιτικές συγκεντρώσεις ή άλλες παρόμοιες εκδηλακ σεις.

(4)Απαγορεύεται σε υπάλληλο να αναμειγνύεται στην οργάνωση συγκεντρώσεων ή άλλων εκδηλώσεων κομματικού χαρακτήρα ήπουαποβλέπουνστην προώ- 5 θησητων πολιτικών επιδιώξεων οποιουδήποτε προσώ­ πουήκόμματοςήναεκφωνείλόγουςσ'αυτές.

(5)Απαγορεύεται σε υπάλληλο όπως, χρησιμοποιώ­ νταςτηθέσητουήασκώνταςτηνεπιρροήτου, προβαί­ νει σε οποιεσδήποτε ενέργειες που αποσκοπούν στην 10 προσχώρηση οποιουδήποτε προσώπου σε πολιτικό κόμμαήοργάνωση κομματικούχαρακτήρα ήστον επη­ ρεασμό οποιουδήποτε προσώπου υπέρ πολιτικού κόμ­ ματοςήπολιτικούπροσώπου ". Η Κοινοβουλευτική Επιτροπήαφούμελέτησετην πιο 15 πάνωΠρότασηΝόμουαποφάσισεναεισηγηθεί στηΒουλή τωνΑντιπροσώπων τη ψήφισητηςσεΝόμο. Η Βουλή των Αντιπροσώπων, βάσει της πιο πάνω Πρότασης Νόμου, ψήφισε στις 24 Ιανουαρίου 1991, τον επίδικο "Περί Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου 20 (Αξιολόγηση, Ελευθερία ΈκφρασηςΓνώμης καιΠολιτικά Δικαιώματα Υπαλλήλων) (Τροποποιητικό) Νόμο του 1991". (Τοκείμενο τουΝόμου σε όσηέκτασηείναι σχετικό επισυνάπτεται.) Η Βουλή των Αντιπροσώπων κοινοποίησε το Νόμο 25 στον Πρόεδρο της Δημοκρατίαςγια έκδοση,σύμφωνα με τοΆρθρο 52του Συντάγματος. Στις 5 Φεβρουαρίου 1991 ο Πρόεδρος της Δημοκρα­ τίας ανέπεμψετονενλόγω Νόμο στηΒουλή των Αντιπρο­ σώπων για επανεξέταση, δυνάμει του Άρθρου 51.1 του ^0 Συντάγματος. Στις 14 και 15 Φεβρουαρίου 1991 η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Νομικών επανεξέτασε τον Νόμο αυτό ενόψει 636 3 ΑΛΛ. Πρ.Δημοκρατίαςν. Βουλής Αντιπρ. Α. Λοΐζου, Πρ. της Αναπομπής. 5 Στις 21 Φεβρουαρίου 1991 η Βουλήτων Αντιπροσώ­ πων επανεξέτασε τον πιο πάνω Νόμο και αποφάσισε να εμμείνει στην απόφασητης για τηψήφιση του καιταυτόχρονα τον τροποποίησε μετατρέποντας το άρθρο 2 του Νόμουσεάρθρο2(α) καιπροσθέτοντας ένανέο εδάφιο (β) στο άρθρο2τουΝόμου, τοοποίο εδάφιο(β) δενείναιυπό εξέτασηστην υπόθεσηαυτή. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ύστερα από συμβουλή 10 του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, αποφάσισενα καταχωρήσει την παρούσα Αναφορά στο Ανώτατο Δικα­ στήριο,δυνάμει του Άρθρου 140 του Συντάγματος, σχετι­ κά με το άρθρο 2(α) του Νόμου και να αναπέμψει στη Βουλή των Αντιπροσώπων, δυνάμει του Άρθρου 51.1 του 15 Συντάγματος,γιαεπανεξέτασητοάρθρο2(β) του Νόμου. Το Ανώτατο Δικαστήριο άκουσε τις απόψεις του Προ­ έδρου της Δημοκρατίας και της Βουλής των Αντιπροσώ­ πων, σύμφωνα με το Άρθρο 140.2 του Συντάγματος.Το Ανώτατο Δικαστήριο ερεύνησε το θέμα που τέθηκε υπό 20 τ ι Ί ν κρίση του και η Γνωμάτευση της πλειοψηφίας των μελών του, Α. Ν.Λοΐζου, Δ. Δημητριάδη,Δ. Στυλιανίδη, Χρ. Χ'Τσαγγάρη, Ι. Πογιατζή,Χρ. Αρτεμίδη, Π.Αρτεμη καιΙ.Κωνσταντινίδη,είναιηακόλουθη. Ο επίδικος Νόμοςοοποίος μετοάρθρο2(α)αίρει τον 25 περιορισμό οοποίοςυπάρχειστο άρθρο5

(2)τουΠερίΝο­ μικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου (Αξιολόγηση, Ελευ­ θερία Έκφρασης Γνώμης και Πολιτικά Δικαιώματα Υπαλλήλων)Νόμουτου 1990, ναείναιαπλόμέλοςπολιτι­ κού κόμματος της εκλογής του για τους κατέχονταςθέση 30 που έχει μισθοδοτική κλίμακα Α.13 και άνω, δεν είναι ασύμφωνος προς το Άρθρο 21.2 του Συντάγματος γιατί ούτε συνεπάγεται οποιοδήποτεεξαναγκασμόημικρατικών υπαλλήλων να προσχωρήσουν ή να συνεχίσουν να μετέ­ χουν σε πολιτικά κόμματα των οποίων οι προϊστάμενοι -_ είναι μέλη,έστω καιαντυγχάνει οι προϊστάμενοι τουςνα είναι κάτοχοι θέσεων με μισθοδοτικές κλίμακες Α.13 και 637 Α. Λοΐζου, Πρ. Πρ.Δημοκρατίας ν. Βουλής Αντιπρ.

(1991)άνω. Στην πραγματικότητα ηάρση αυτού του περιορισμού που υπάρχει στις προαναφερθείσες διατάξεις του Νόμου θέτει σε ίση μοίρα όλους τους ημικρατικούς υπαλλήλους, ασχέτως ιεραρχικής βαθμίδας. Ηυπόκρίση διάταξηανα- 5 γνωρίζει και στην τάξη αυτή των υπαλλήλων το συνταγ­ ματικό δικαίωμα του συνεταιρίζεσθαι, στο οποίο σύμφω­ να με την παράγραφο 3του Άρθρου 21.2, κανένας άλλος περιορισμός επιβάλλεται στην άσκηση του δικαιώματος αυτού, εκτός απόαυτούς που καθορίζονται με νόμο και \Q που είναι απόλυτααναγκαίοιμόνο προς τοσυμφέρον της ασφάλειας της Δημοκρατίας ήτης συνταγματικής τάξεως ή της δημόσιας ασφάλειας ήτης δημόσιας τάξεως, ήτης δημόσιας υγείας,ήτων δημοσίων ηθών,ή τηςπροστασίας των δικαιωμάτων και ελευθεριών των εγγυημένων απότο " Σύνταγμα. Επιπλέον ο επίδικος Νόμος δενβρίσκεται σε αντίθεση ούτε καιείναιασύμφωνος προςτοΆρθρο28τουΣυντάγ­ ματος,γιατί οΝόμοςαπόμόνος τουδενδημιουργεί, όπως υπήρξε ισχυρισμός, προϋποθέσεις για άμεση ήέμμεση δυ­ σμενή διάκριση σε βάρος των ημικρατικών υπαλλήλων, που δεν ανήκουν σε πολιτικά κόμματα των οποίων οι προϊστάμενοι είναι μέλη. Ηπολιτική ουδετερότητα των ημικρατικών υπαλλήλων στην άσκηση των καθηκόντων των διασφαλίζεταιμετουςπεριορισμούς πουτίθενται στα 25 υπόλοιπα εδάφια του άρθρου 5 του Νόμου.Αν προκύψει ζήτημα παραβίασης των διατάξεων του Άρθρου 28 του Συντάγματος, τούτο δεν θαοφείλεται στις διατάξεις του επίδικου Νόμου,αλλά στην παράβασητων προνοιών των υπόλοιπων εδαφίων του άρθρου 5 του Νόμου και στην 30 εσφαλμένη ή μεροληπτική εκτέλεσητου καθήκοντος από ημικρατικό υπάλληλο. Η συνταγματικότητα ενός νόμου κρίνεται με βάση το περιεχόμενο του σε συνάρτηση με το Άρθρο τουΣυντάγ­ ματος σχετικά με το οποίο προβάλλεται ο ισχυρισμός ότι 35 βρίσκεται σε αντίθεση καιείναι ασύμφωνος, ηδεδυνατόν συμπεριφορά ενός ατόμουκατά τρόποαντίθετο προς την 638 3ΑΛΛ. 5 Πρ.Δημοκρατίαςν. Βουλής Αντιπρ. Α. Λοΐζου,Πρ. πιστή και νόμιμη εκπλήρωση των καθηκόντων του και η δυνατόν μεροληπτική άσκηση των καθηκόντων του δεν μπορείναληφθείυπόψησανστοιχείο πουοδηγεί στηνκή­ ρυξηενόςνόμουωςαντισυνταγματικού,πουστηνπροκειμένη περίπτωση αίρει τον περιορισμό που τέθηκε στην άσκησηενός καθαράδιατυπωμένουσυνταγματικούδικαι­ ώματος. Ούτε και μπορεί να θεωρηθεί ότι η άρσητου περιορι­ σμού εγγραφής ενός ημικρατικού υπαλλήλου ως απλού 10 μέλους πολιτικού κόμματος, καθιστά τον επίδικο Νόμο αντίθετοκαιασύμφωνοπροςταΆρθρα 46,54και58του Συντάγματος, γιατί δημιουργεί τις προϋποθέσεις ώστε τυχόν εναντιούμενα,λόγω κομματικής τοποθέτησης,διευ­ θυντικά στελέχη των ημικρατικών οργανισμών άμεσα ή έμμεσα να παρεμποδίζουν την αποτελεσματική άσκηση 15 των εξουσιών και αρμοδιοτήτων των Υπουργών ως μελών του Υπουργικού Συμβουλίου, μέσω του οποίου ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας διασφαλίζει την Εκτελεστική Εξουσία, ή την άσκηση των εξουσιών και αρμοδιοτήτων τουΥπουργικού ΣυμβουλίουδυνάμειτουΆρθρου 54. 20 ο επίδικος Νόμος δεν βρίσκεται σε αντίθεση και ούτε είναι ασύμφωνος προς την αρχή του διαχωρισμού των εξουσιών που διέπει το Σύνταγματης ΚυπριακήςΔημο­ κρατίας, γιατί από μόνος του δεν συνεπάγεται επέμβαση στην άσκηση αποκλειστικών εξουσιών καιαρμοδιοτήτων 25 της εκτελεστικής εξουσίας καθ' υπέρβαση των εξουσιών της Βουλής όπως αυτές καθορίζονταιστο Άρθρο 61 του Συντάγματος. ΗΒουλήτων Αντιπροσώπων νομοθέτησε την επίδικη διάταξη ενεργώντας μέσα στα πλαίσια τηςαρμοδιότητας 30 της που της παρέχεται με το Άρθρο 61 τουΣυντάγματος καιπροςσυμμόρφωσηστησυνταγματικήεπιταγήτου Άρ­ θρου 35,σύμφωνα με το οποίο οι αρχέςκαι εξουσίεςτης Δημοκρατίας υποχρεούνται να διασφαλίζουν μέσα στα όρια των αρμοδιοτήτων τους την αποτελεσματική εφαρ35 Μ·°Υή χων διατάξεωντου Μέρους IIτου Συντάγματος που αναφέρεταισταθεμελιώδη δικαιώματακαιελευθερίεςτων 639 Α. Λοΐζου, Πρ. Πρ.Δημοκρατίας ν. Βουλής Αντιπρ.

(1991)ατόμων. Κρίνουμε δεότι η απόφαση τουΔικαστηρίου στις Ανα-' θεωρητικές Εφέσεις αρ. 1163, 1178, 1179, ΡΙΚ ν.Καραγιώργης

(1991)3ΑΛΛ. 159, δεναποκλείει μεοποιοδήπο­ τε τρόπο ή σκοπούσε να αποκλείσει την άσκηση από 5 ημικρατικούς υπαλλήλους του δικαιώματοςτου συνεται­ ρίζεσθαι. Η απόφασηδιαπίστωσενομολογιακά,στηνπερί­ πτωση εκείνη,ταύτιση μεταξύ των κομμάτωνπουεκπρο­ σωπούνταν στη Βουλή αφενός, και της Βουλής ως νομοθετικού σώματος αφετέρου. Γι αυτό και οι επίδικες \Q διατάξειςτουΝόμου, πουήταναντικείμενοσυζήτησηςκη­ ρύχθηκαν ως αντισυνταγματικές, γιατί παραβίαζαν την αρχήτηςδιάκρισηςτων εξουσιών. Γιατουςπιοπάνωλόγους ουπόκρίσηΝόμοςδενβρί­ σκεται σε αντίθεση και ούτε είναι ασύμφωνος προς τις 15 διατάξειςτων Άρθρων 21.2, 28, 35,46,54, 58, 61 του Συ­ ντάγματος,και εφόσο δεν βρίσκεται σε αντίθεσηκαι ούτε είναι ασύμφωνος με τα πιο πάνω άρθρα, των οποίων έγινε επίκληση,δενείναιαντισυνταγματικόςωςαντίθετος ήασύμφωνοςπροςτοΆρθρο 179τουΣυντάγματος. 20 Ηπαρούσα Γνωμάτευσηκοινοποιείται,σύμφωναμετο Άρθρο 140.2 του Συντάγματος στον Πρόεδρο της Δημο­ κρατίαςκαιστηΒουλήτων Αντιπροσώπων. ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩ­ ΠΟΝ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ (ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ, ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΕΚΦΡΑΣΗΣ ΓΝΩΜΗΣ ΚΑΙ ΠΟΛΠΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΥΠΑΛΛΗ­ ΛΩΝ) ΝΟΜΟΥ ΤΟΥ

1. 25 ΗΒουλήτωνΑντιπροσώπων ψηφίζειωςακολούθως:Συνοπτικός Τίτλος.
2. Ο παρών Νόμος θα αναφέρεται ως ο πεο> Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δι- 30 καιου (Αξιολόγηση, ΕλευθερίαΈκφρασης Γνώμης και Πολιτικά Δικαιώματα Υπαλ155 του
3. λήλων) (Τροποποιητικός)Νόμοςτου 1991 και θαδιαβάζεταιμαζί με τον περίΝομι640 $ ΑΛΑ. 5 !0 Πρ.Δημοκρατίας ν. Βουλής Αντιπρ. Α. Λοΐζου, Πρ. κών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου (Αξιολόγηση, Ελευθερία Έκφρασης Γνώ­ μης και Πολιτικά Δικαιώματα Υπαλλή­ λων) Νόμο του 1990 (που στο εξής θα αναφέρεταιως ο "βασικόςνόμος") καιο παρών Νόμος και ο βασικός νόμος θα αναφέρονται μαζί ως οι περί Νομικών Προσώπων Δημόσιου Δικαίου (Αξιολό­ γηση, Ελευθερία Έκφρασης Γνώμης και Πολιτικά Δικαιώματα Υπαλλήλων) Νόμοιτου 1990και
4. 2.Τοάρθρο 5τουβασικούνόμουτροποΤροποποίηση ποιείταιτουάρθρου 5 15 τουβασικού (α) Με τη διαγραφήαπό το εδάφιο

(2)νόμου. αυτού της φράσης "νοουμένου ότι δεν κατέχειθέσηπουέχει μισθοδοτικήκλίμα­ κατουλάχιστονΑ13 ήτηναντίστοιχητης _ στομέλλον". (Δεύτερηκαιτρίτηγραμμή) και με τη θέση του σημείου της τελείας στοτέλος του* και ΠΙΚΗΣΔ.Μετηναπόφασηπουθαεκδοθείσυμφωνούν 25 και οι Δικαστές Κούρρης, Παπαδόπουλος και Νικήτας. Το αντικείμενο της Αναφοράς είναι ησυνταγματικότητα των διατάξεωντου Άρθρου 2(α)του περί Νομικών Προ­ σώπωνΔημοσίου Δικαίου (Αξιολόγηση, Ε^θερία Έκ­ φρασης Γνώμηςκαι Πολιτικών Δικαιωμάτων Υπαλλή30 λων)(Τροποποιητικού)Νόμου του 1991. Με τον κρινόμενο νόμο διαγράφεται ηεπιφύλαξητου εδ. 2 του Άρθρου 5 του περί ΝομικώνΠροσώπωνΔημο­ σίου Δικαίου (Αξιολόγηση, ΕλευθερίαΈκφρασης Γνώμης και Πολιτικών Δικαιωμάτων Υπαλλήλων) Νόμου του 35 1990(Ν 155/90-ο βασικός νόμος),ώστε οι διατάξειςτου Άρθρου 5

(2)τουβασικούνόμου νατυγχάνουνεφαρμογής σ' όλους τους υπαλλήλους των οργανισμών δημοσίου δι­ καίου,ανεξάρτητα απότημισθοδοτικήκλίμακατης θέσης 641 Πιχής,Δ. Πρ.Δημοκρατίας ν. Βουλής Αντιπρ.

(1991)που κατέχουν. Με την απάλειψητης επιφύλαξης επεκτεί­ νεταικαισταδιευθυντικάστελέχη των οργανισμώνδημο­ σίου δικαίου το δικαίωμα ένταξης σε πολιτικάκόμματα ως απλάμέλη. ΤοΆρθρο5

(2)τουβασικούνόμου είναι σταουσιαστι- 5 κά του στοιχεία όμοιο με το Άρθρο 71

(2)του περίΔημό­ σιας Υπηρεσίας Νόμου του 1990 (Ν 1/90). Η ίδια αντι­ στοιχία υπάρχει και μεταξύ του Άρθρου 2(α), του υπό εξέταση τροποποιητικού νόμου, και του Άρθρου 2 του περί Δημόσιας Υπηρεσίας (Τροποποιητικού) Νόμου του 10 1991, ησυνταγματικότητατου οποίου κρίθηκε στην Ανα­ φορά2/91 ηοποίαακούστηκεσυγχρόνως μετην παρούσα Αναφορά. Βάσειτου Άρθρου 122 τουΣυντάγματος,τοπροσωπι­ κό των οργανισμών δημοσίου δικαίου εντάσσεται στη 1 5 "Δημόσια Υπηρεσία" καιηθεσμικήτουυπόστασηταυτίζε­ ται μεεκείνητωνδημοσίωνυπαλλήλων (P.LK. και Αλλοι ν. Καραγιώργηκαι Αλλου

(1991)3Α.Α.Δ. 159). Επομέ­ νως ισχύουν και στις δύοπεριπτώσεις (προσωπικόοργα­ νισμών δημοσίου δικαίου και προσωπικό δημόσιας υπη- 20 ρεσίας) τα ίδια συνταγματικά εχέγγυα για την πολιτική ουδετερότητακαιαμεροληψίατουδιευθυντικούπροσωπι­ κού. Για τους ίδιους λόγους που κρίναμε τον περίΔημό­ σιας Υπηρεσίας(Τροποποιητικό)Νόμοτου 1991 αντισυν­ ταγματικό, που εκτίθενται στην απόφασημας στην Ανα- 5 φορά 2/91, κρίνουμε και τον υπό εξέταση νόμο αντι­ συνταγματικό. Επίδικοςνόμοςκρίνεται κατά πλειοψηφίασυνταγματικός. 642