(1991)4Δεκεμβρίου1991 [ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ, ΚΟΥΡΡΗΣ, ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, ΧΑΤΖΗΤΣΑΓΓΑΡΗΣ,ΝΙΚΗΤΑΣ,ΔΛπές] ΑΝΔΡΕΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ, Εφεσείων-Αιτητής, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ 1.ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣΥΠΗΡΕΣΙΑΣ, 2. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, Εφεσίβλητων -Καθ'ων ηαίτιιση. (Αναθεωρητική ΈφεσηΑρ. 911) Προσφυγή βάσει τον άρθρον 146 τον Συντάγματος — Ακνρωτική απόφαση Ανωτάτον Δικαστηρίον — Αναδρομικότητα τον ακυρω τικού αποτελέσματος — Συνέπειες της αναδρομικότητας της ακυ ρώσεως, από τοαναθεωρητικό Δικαστήριο, παρανόμον ιεραρχικής διαταγής — Η αναδρομικότητα της ακύρωσης,ως προς την πει5 θαρχική ευθύνη τον νπαλλήλον που δεν υπάκουσε, δεν ισχύεικαθ' ον χρόνο ίσχυε η παράνομη διαταγή λόγω του τεκμηρίου νομιμό τητας της — Η εξαίρεση νφίσταται μόνον στην περίπτωση που η πειθαρχική απόφαση εκδίδεται πριν από τηνεπέλευση τον ακυρω τικού αποτελέσματος — Σε ενάντια περίπτωση με την αναδρομική \Q εξαφάνιση της διαταγής ελλείπει το υπόβαθρο επιβολής πειθαρχι κήςποινής, Μετηνέφεσηαυτήοεφεσείωνζήτησετηνανατροπήτηςπρωτό δικης απόφασηςπου απέρριψε τα ακυρωτικάτου αιτήματα κατά της πειθαρχικήςκαταδίκης του,απότην επιτροπήΕκπαιδευτικής 15 Υπηρεσίας, για απουσίαχωρίς άδειακαι κατά τηςπαραλείψεως του Υπουργού Παιδείας νααποσύρειτηνσχετικήκατηγορία,επει δή κατά το χρόνο διαπίστωσης της ενοχής του και επιβολής της πειθαρχικής ποινής οι διοικητικές πράξεις (μετάθεσηκαιτοποθέ τηση σε σχολείο) λόγω ανυπακοής προςτις οποίες καταδικάστηκε 20 είχαν παύσει να υπάρχουνως ήδη ακυρωθείσεςαπότο Ανώτατο Δικαστήριο. Αυτό το στοιχείο της ενέργειας και των συνεπαών της αναδρομικότηταςτης ακύρωσης διοικητικής πράξης από το Ανώτατο Δικαστήριο ήταν εκείνο που καθόρισε την έκβαση της κατ' έφεσινδίκης. 25 Το Ανώτατο Δικαστήριο, κάνονταςδεκτήτην έφεση,αποφάσι- 662 3 ΑΛΛ. Οικονομικής ν.Δημοκρατίας σεότι: 5 10 15 20 25 30 Αμεση συνέπεια της απαγγελίας της ακύρωσης διοικητικής πράξης είναι η εξ υπαρχής κατάργηση της πράξης αυτής έναντι όλων και η αναδρομικήεξαφάνιση της. Το απόσπασμαστο ΣύγΥραμμα της Δήμητρας Κοντόγιωργα-θεοχαροπούλου, στη σελίδα 296, αναφέρειταεξής: "Επί ακυρώσεως παρανόμου ιεραρχικής διαταγής, η αναδρομικότης δεν ισχύει ως προς την πειραρχικήν ευθύνην του υπαλλήλου, ο οποίος προηγουμένως καθ' ον χρόνον ίσχυεν η παράνομοςδιαταγήηρνήθηνασυμμορφωθήπροςαυτήν". Από το απόσπασμααυτό προκύπτει ότι η αναδρομικότητα ως προς την πειθαρχική ευθύνη του υπαλλήλου δεν ισχύα καθ' ον χρόνο ίσχυε ηπαράνομηδιαταγήμε την οποία αρνήθηκε να συμ μορφωθεί,γιατο λόγο ότι ηαπόφασητης Ε.Ε.Υ.να μεταθέσει τον αιτητή, είναι κατά τεκμήριο νόμιμη, μέχρις ότου προσβληθεί και τυχόν ακυρωθεί από το Ανώτατο Δικαστήριο. Εξάγεται από τα ανωτέρω ότι αν είχε προηγηθεί ηπειθαρχική ποινή τηςαπόφασης του Ανωτάτου Δικαστηρίου,τότε ηπειθαρχικήποινήθαίσχυε,δη λαδή η αναδρομικότηταδε θα ίσχυε. Όμως,η Ε.Ε.Υ. για λόγους δικούς της που δε φαίνονται στα πρακτικά, περίμενε δύο χρόνια να πάρα απόφαση. Εν τω μεταξύ, το Ανώτατο Δικαστήριο ακύ ρωσετις μεταθέσεις του εφεσείοντα στη Λάρνακα. Αρα, ημετάθε ση και η τοποθέτηση στη Λάρνακα, έπαυσε να υπάρχει στο χώρο των έγκυρων νομικών πράξεων. Συνεπώς,δεν υπήρχε η μετάθεση και ητοποθέτησηστις 7.4.1985πουαποφάσισεηΕ.Ε.Υ.ότι ο εφεσείοντας ήτανένοχος. Όταν ο Έντιμοςπρωτόδικοςδικαστήςεπι καλέστηκε ταΣυγγράμματατης Δήμητρας Κοντόγιωργα θεοχαροπούλου και Σπηλιωτοπούλου, αναφερόταν στις περιπτώσεις εκείνες πουείχεεκδοθεί ηπειθαρχική απόφασηκαιακολούθησε το ακυρωτικό αποτέλεσμα. Στην προκειμένη περίπτωση έχειεξαφα νιστεί εξ υπαρχήςημετάθεσηκαι δεν υπάρχει το υπόβαθρο για να επιβληθεί πειθαρχικήποινή. Ο εφεσείοντας δικάστηκε για το αδίκηματης απουσίας σε συ γκεκριμένες μέρες που οι ακυρωτικές αποφάσεις εξαφάνισαν εξ υπαρχής τη μετάθεση του,άραουδέποτε έπρεπε να ήτανστη Λάρ νακακαικατάσυνέπειαουδέποτεαπουσίασεαπό τη Λάρνακα. Έφεσηεπιτυγχάνει χωρίς διαταγή για έξοδα. 35 Έφεση. Έφεση εναντίον της απόφασηςτου Δικαστή του Ανώ τατου Δικαστηρίου Κύπρου (Πογιατζή,Δ.) που δόθηκε στις 11 Μαρτίου, 1989 (Αριθμός Προσφυγής 544/85) με τηνοποίαηπροσφυγήτουεφεσείοντακατάτηςαπόφασης 663 Οικονομικήςν.Δημοκρατίας
(1991)των εφεσίβλητων με την οποία ο αιτητής βρέθηκε ένοχος πειθαρχικού αδικήματοςαπουσίαςαπορρίφθηκε. Α.Σ. Αγγελίδης, για τονεφεσείοντα. Ρ. Βραχίμη-Πετρίδον (Κα.),Δικηγόρος της Δημοκρα τίαςΑ ', για τους εφεσίβλητους. 5 Cur. adv. wit. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ Δ.: Την ομόφωνη απόφαση του Δι καστηρίου θαδώσει οΔικαστής κ.Α. Κούρρης. ΚΟΥΡΡΗΣ Δ.: Η έφεση στρέφεται εναντίον της από φασης Δικαστή του Δικαστηρίου τούτου, ο οποίος κατά 10 την άσκηση της πρωτοβάθμιαςαναθεωρητικής τουδικαιο δοσίας, απέρριψε την προσφυγή του εφεσείοντα αρ. 544/ 85,μετην οποίαζητούσε τις ακόλουθες θεραπείες: "
- Απόφαση του Δικαστηρίου με την οποία νακη ρύσσεται άκυρη και χωρίς νομικό αποτέλεσμα η από- 15 φάσητου καθ'ου ηαίτηση No. 1(ΕπιτροπήςΕκπαιδευ τικής Υπηρεσίας) ημερομ. 8.5.85μετηνοποίαοαιτητής βρέθηκε ένοχος πειθαρχικού αδικήματος απουσίας χωρίς άδειακαιτουεπεβλήθηκε χρηματικήποινή ίσημε τις απολαβέςτουχρονικού διαστήματος τηςαπουσίας. 20
- Απόφαση του Δικαστηρίου με την οποία να κη ρύσσεται άκυρηκαι χωρίς νομικό αποτέλεσμα η παρά λειψη του καθ' ου ηαίτησηNo.2 (Υπουργού Παιδείας) να αποσύρει την κατηγορία εν όψει των ακυρωτικών αποφάσεων του Ανωτάτου στις προσφυγές 393/81και 25 385/81και/ήνα ανταποκριθεί στα χρονικά πλαίσια του άρθρου 29 του Συντάγματος στο σχετικό αίτημα που υπέβαλε ο αιτητής από 15.3.85καιπεραιτέρω ότι κάθε τιπουπαραλείφθηκε θαπρέπει να διενεργηθεί.
- Απόφαση του Δικαστηρίου με την οποία να μην 30 επικυρώνονται οι πιο πάνω αποφάσεις ή παραλείψεις των καθ'ωνη αίτηση." 664 $ΑΛΛ. Οικονομικήςν.Δημοκρατίας Κονρρης,Δ. Οαιτητής-εφεσείοντας είναιδάσκαλος μεπολυετή υπη ρεσία. Μαζί με 52 άλλους δασκάλους της στοιχειώδους εκπαίδευσης, παρακολούθησε ειδικά μαθήματα του Υπουργείου Παιδείας για διδασκαλία του ειδικού μαθή5 ματος των Πρακτικών Γνώσεων, για μαθητές Μέσης Εκ παίδευσης. Στη συνέχεια αποσπάσθηκε στη Μέση Εκπαί δευση και κατά τον ουσιώδη χρόνο υπηρετούσε στο Δ' Γυμνάσιο Πάφου. Μεαπόφασητης ΕπιτροπήςΕκπαιδευ τικής Υπηρεσίας (Ε.Ε.Υ.), ημερομηνίας 8/9/1981, ο εφε10 σείοντας μετατέθηκε από τοΔ' Γυμνάσιο Πάφουστη Λάρ νακα.Εναντίον της μετάθεσης αυτήςκαταχώρησε στις 20/ 10/1981 τηνπροσφυγή 385/
- Η Ε.Ε.Υ., υλοποιώντας απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου με αριθμό 20.363, ημερομηνίας 14/5/1981, 15 αποφάσισε να προσφέρει στον εφεσείοντα μόνιμο διορι σμόστηθέσηΚαθηγητήΠρακτικώνΓνώσεων,αναδρομικά από 1/1/1979,στη Διανέλλειο Τεχνική Σχολή Λάρνακας. Μεεπιστολή τηςημερομηνίας22/10/1981, ηΕ.Ε.Υ. πληρο φόρησε τον εφεσείοντα γιατον πιοπάνωαναδρομικό διο ρισμό τουκαιτηντοποθέτηση τουαπό 1/10/1981 στηΔια20 νέλλειο Τεχνική Σχολή Λάρνακας. Με απαντητική επιστολή του ο εφεσείοντας αποδέχθηκε την αναδρομική ένταξητουστηΜέσηΕκπαίδευση,όχιόμωςτηντοποθέτη ση του στην Τεχνική Εκπαίδευση και ιδιαίτερα στη Λάρ νακα. Ταυτόχρονα καταχώρησε εναντίον της απόφασης 25 αυτής,τηνπροσφυγή 393/
- Μεεπιστολή τουπροςτονΠρόεδροτηςΕ.Ε.Υ., ημερο μηνίας22/3/1982,τοΥπουργείο Παιδείαςέστειλεγιαεκδί καση από την Ε.Ε.Υ. κατηγορία που είχε διατυπώσει ο Γενικός Εισαγγελέας εναντίον του εφεσείοντα για το πει30 θαρχικόαδίκηματης απουσίαςχωρίς άδειατηςαρμόδιας Αρχής από τα καθήκοντα του στη Διανέλλειο Τεχνική ΣχολήΛάρνακαςκατάδιάφοραχρονικά διαστήματα. Η Ε.Ε.Υ.επιλήφθηκε της πιο πάνωπειθαρχικής κατη γορίαςστις συνεδρίες τηςσεδιάφορεςημερομηνίες από 8/ 35 4/1982μέχρι 5/3/1983, μετην ίδιαπάντοτεπενταμελή σύν θεση,ήτοι τον Πρόεδρο Ι.ΒαρνάβακαιταΜέλη Α. Γεωρ665 Κούρρης,Δ, Οικονομίοηςν.Δημοκρατίας
(1991)γίου,Α. Παπαδούρη,Α. ΠαπαδόπουλοκαιΚ. Καλλή.Στη συνεδρία της ημερομηνίας 5/3/1983, η Ε.Ε.Υ. άκουσε τις τελικές αγορεύσεις των δικηγόρων και των δύο πλευρών καιεπιφύλαξετηναπόφασητης. Στις 22/2/1985 το Δικαστήριο εξέδωσε τις αποφάσεις του στις προσφυγές του εφεσείοντα με αριθμό385/81 και 393/81 καιακύρωσετις επίδικεςπράξειςτης Επιτροπής. 5 Στις 23/2/1985,ο ευπαίδευτος δικηγόρος του εφεσείο ντα έστειλε στον Πρόεδρο της Ε.Ε.Υ. επιστολή με την οποία τον καλούσε νααπορρίψει τηνπειθαρχικήυπόθεση 10 εναντίον του πελάτητου,γιατί στηρίχτηκε εξ' υπαρχήςσε παράνομες πράξεις της Ε.Ε.Υ., προσθέτοντας ότι ηπει θαρχικήυπόθεση εξαρτάτοαπό τηνεγκυρότητα ήόχι των προσβαλλόμενων με τις προσφυγές 385/81 και 393/81, αποφάσεων της Ε.Ε.Υ., στις οποίες τοΑνώτατοΔικαστή ριο εξέδωσε τις αποφάσειςτου μετις οποίες κήρυξε άκυ- 15 ρεςτιςσχετικές αποφάσεις τηςΕ.Ε.Υ. Στις 15/3/1985, ο δικηγόρος του εφεσείοντα έστειλε στον Υπουργό Παιδείαςεπιστολή με το ίδιο περιεχόμενο της επιστολής του προς την Ε.Ε.Υ. και τον καλούσε να αποσύρει την πειθαρχική υπόθεση εναντίον του πελάτη 20 του, γιατί στηρίχθηκε εξ' υπαρχήςσε παράνομεςπράξεις της Ε.Ε.Υ. Ο Υπουργός Παιδείαςδεν απάντησεστην πιο πάνωεπιστολή. Ο πρωτόδικοςΔικαστής στην απόφαση του, αναφέρει: "Στις 27/4/1985 η Ε.Ε.Υ. επιλήφθηκε σε νέα συνε- 25 δρία της του θέματοςτηςπειθαρχικήςκατηγορίας ενα ντίον του αιτητήστην παρουσίατουδικηγόρουτουαιτητή ο οποίος ζήτησε και πέτυχε αναβολήγια τις 8/5/ 1985 γιατί δεν είχε κατορθώσει να επικοινωνήσει με τονπελάτητου.Ήτανηπρώτηφοράπουησύνθεσητης 30 Ε.Ε.Υ.ήταν τριμελής. Απουσίαζαν δύο μέλη, οι κκ. Α. Γεωργίου και Κ. Καλλής οι οποίοι είχαν στο μεταξύ αντικατασταθεί απόδύο νέαμέλητους κκ. Σ.Χατζηγεωργίου και Κ. Παπαλοΐζου. Σύμφωνα με το σχετικό 666 3ΑΛΛ. Οικονομίδηςν.Δημοκρατίας Κούρρης,Δ. Πρακτικότηςσυνεδρίαςημερομηνίας27/4/1985ταδύο νέα μέλη "δεν παρίστανται επειδή δεν ήσαν μέλη της Επιτροπής κατά το χρόνο της εκδίκασης της υπόθε σης". 5 Στις8/5/1985στην παρουσίατουαιτητήκαιτωνδικη γόρων αμφοτέρωντωνπλευρών,ηΕ.Ε.Υ.μετην ίδιατρι μελήσύνθεση, επιλήφθηκε καιπάλι της πειθαρχικής υπό θεσης του αιτητή και αφού μελέτησε το αίτημα του κ. Αγγελίδη γιααπόρριψη τηςκατηγορίας,κατάληξεστοσυ10 μπέρασμα ότι η πειθαρχική διαδικασία δεν επηρεάζεται από την ακυρωτικήαπόφασητου Ανωτάτου Δικαστηρίου στις δυο προσφυγές του αιτητή. Ακολούθως, αφού η Ε.Ε.Υ. σημείωσε το γεγονός ότι δεν υπήρξε αμφισβήτηση ότι οαιτητήςαπουσίασεκατάτις ημερομηνίες που αναφέ ρονται στο κατηγορητήριο χωρίς άδειααπότην Αρμόδια 15 Αρχή και ότι υποστήριξε ότι δεν μετέβηστην εργασίατου γιατί δεν είχε αποδεχτεί την τοποθέτηση του στη Διανέλ λειοΤεχνική Σχολήκαιείχεαμφιβολίες κατά πόσοανήκε στη Μέση ήστη Δημοτική Εκπαίδευση,και ότιαμφισβη τούσετη νομιμότητατηςΔιοικητικήςΠράξηςπου εξέδωσε η Ε.Ε.Υ., βρήκε τον αιτητή ένοχο. Στη συνέχεια, αφούη 20 Ε.Ε.Υ. άκουσε τις απόψεις των μερών για το είδος της ποινής και αφού έλαβε σοβαρά υπόψη την ακυρωτική απόφασητουΑνωτάτου Δικαστηρίουγιατημετάθεσητου αιτητή,του επέβαλεχρηματικήποινή ίση μετιςαπολαβές του για το χρονικό διάστημα για το οποίο απουσίασε 25 χωρίςάδεια. Αισθανόμενος ότι αδικήθηκεμε την πιο πάνωενοχο ποιητικήαπόφασηκαιισχυριζόμενος ότι,ενόψει τηςακυ ρωτικής απόφασηςτου Ανωτάτου Δικαστηρίου ηΕ.Ε.Υ. είχε υποχρέωση να απορρίψει την πειθαρχική κατηγορία 30 εναντίον του και ο Υπουργός Παιδείας είχεπαράλληλα υποχρέωσηνααποσύρει την κατηγορίαπριν ηΕ.Ε.Υ.εκ δώσει την απόφασητης, ο αιτητής καταχώρησε τηνπα ρούσα προσφυγή εναντίον της Ε.Ε.Υ.και του Υπουργού Παιδείας,ηοποίαβασίζεταισταπιοκάτωνομικάσημεία: 35 "(α)Η απόφασητουκαθ'ουηαίτησηNo. 2 αντιβαί667 Κούρρης, Δ. Οικονομίοηςν.Δημοκρατίας
(1991)νει στα άρθρα 1463 και 29 του Συντάγματος.Εάνδε υπήρχεπαράλειψησυμμόρφωσης ήπαράλειψηνααπα-. ντηθεί το αίτημα, δεν θα εκδίδετο η απόφαση του καθ'ουη αίτησηNo.1. (β)Η απόφασητουκαθ'ουηαίτηση No. 1 αντιβαίνει 5 στο άρθρο 146.5,παραβιάζει τους κανόναςφυσικήςδι καιοσύνης, λήφθηκε χωρίς να ακουστεί ο αιτητήςπερί την σημασία των δύο ακυρωτικών αποφάσεων, λήφθη κε με πραγματική και νομικήβάσηπαράνομηκαι ακυ ρωθείσααπόφασητουιδίουτουεκδικάζοντος οργάνου. 10 (γ)Λήφθηκε απόόργανομη νόμιμα συγκροτημένο. (δ) Λήφθηκε κατά παράβασητης έννοιας της χρη στήςδιοίκησης. (ε)Στηρίχθηκεσε ανύπαρκταεξ'υπαρχήςκαιέναντι πάντωνστοιχεία. (στ)Αποβλέπει σε αλλότριο σκοπόκαιείναιπροϊόν υπέρβασηςεξουσίαςήκατάχρησηςεξουσίας. (ζ)Στερείταιδέουσαςέρευναςκαι/ή αιτιολογίας." Ο ευπαίδευτος δικηγόρος του εφεσείοντα πρόβαλε ενώπιον του πρωτόδικου Δικαστή και ενώπιον μας τη 20 θέσηότι ηπαράγραφος 5 τουάρθρου 146 του Συντάγμα τος, υποχρεώνει όλα τα όργανακαι αρχές της Δημοκρα τίας σε ενεργό συμμόρφωση στις αποφάσειςτου Ανωτά του Δικαστηρίου που έχουν εκδοθεί στις προσφυγές του εφεσείοντα με αριθμούς 385/81 και 393/81 με τις οποίες 25 ακυρώθηκε η μετάθεση και/ήτοποθέτηση του στη Διανέλ λειοΤεχνική ΣχολήΛάρνακας.Μειδιαίτερηέμφαση πρό βαλε επίσης τη θέση ότι άμεση και φυσική συνέπεια της απαγγελίας της ακύρωσης διοικητικήςπράξηςείναι η αυ τόματη εξ' υπαρχής κατάργηση της πράξης αυτής έναντι 30 όλων καιη αναδρομικήεξαφάνισητης.Επίσης,υποστήρι ξε ότι η σύνθεσητης Ε.Ε.Υ.ήτανελαττωματική.Ηεπιχει ρηματολογία του ευπαίδευτου δικηγόρου του εφεσείοντα 668 15 3 ΑΛΛ. Οικονομί&ηςν.Δημοκρατίας Κούρρης,Δ. συνίσταται στο ότι ηακύρωση της πράξης της Ε.Ε.Υ. με τηνοποίατοποθετήθηκε οεφεσείοντας στηΔιανέλλειοΤε χνική ΣχολήΛάρνακας,επέφερε τη συνακύρωση κάθε με ταγενέστερης πράξης που στηρίχθηκε στην ακυρωθείσα, δηλαδήτηδιαδικασίατηςπειθαρχικής δίκης.Αφού,κατέ5 λήξε οκ. Αγγελίδης,ηυποχρέωση του εφεσείοντα να πα ρουσιαστεί για εργασία στη Διανέλλειο Τεχνική Σχολή Λάρνακας και η πειθαρχική δίκη που άρχισε για την απουσία του χωρίς άδεια,ήτανσυνέπεια και αποτέλεσμα της παράνομης τοποθέτησης του στην πιο πάνω Σχολή, 10 πουεξαφανίστηκε αναδρομικάμετηνακυρωτικήδικαστι κή απόφαση,το καθήκον της ενεργού συμμόρφωσης της Επιτροπής με την απόφαση αυτή επέβαλλε την άμεση απόρριψη της πειθαρχικής κατηγορίας εναντίον του εφε σείοντα, εκείνο δε του Υπουργού Παιδείας επέβαλλε την 15 άμεσηαπόσυρση τηςκατηγορίας εναντίον του εφεσείοντα που δυνατό να δικαιολογείτο όταν καταχωρήθηκε ένεκα τουτεκμηρίουτηςνομιμότητας τωνδιοικητικώνπράξεων. Ο πρωτόδικος Δικαστής παρά το γεγονός ότι συμφώ νησε με τη γενική θέσηότι ηάμεση και φυσική συνέπεια 20 της δικαστικής ακύρωσης διοικητικής πράξης είναι η εξ' υπαρχής αναδρομικήκατάργησητης πράξηςαυτής έναντι πάντων, έκρινε ότι ηαρχήτης αναδρομικότητας είναι έν νοια σχετική και όχι απόλυτη και ότι η Νομολογία έχει καθιερώσει ορισμένεςεξαιρέσεις απότηναναδρομικότητα 25 της ακύρωσης οι οποίες δε θεωρούνται ότι θέτουν σεαμ φιβολίατηναποτελεσματικότητα τηςαίτησης ακύρωσης. ΟπρωτόδικοςΔικαστής βασίστηκε στο Σύγγραμματης Δήμητρας Κοντόγιωργα-Θεοχαροπούλου "Αι Συνέπειαι τηςΑκυρώσεωςΔιοικητικήςΠράξεως Έναντι τηςΔιοική30 σεως", Έκδοση 1980, σελίδα 287, όπου αναφέρονται τα ακόλουθα: 35 "Εν τούτοις, υπάρχουν περιπτώσεις εις ταςοποίας δενείναισκόπιμος ούτε επιτρεπτή,καίτοιδυνατή,η αυ στηρά αναδρομικήεκτέλεσις της ακυρωτικήςεπιταγής. Διότι μια τοιαύτη εφαρμογήθαανέτρεπε την δημιουργηθείσαν καλοπίστως διοικητικήν κατάστασιν κατά το 669 Κονρρης,Δ. Οικονομίοηςν.Δημοκρατίας
(1991)χρονικόν διάστημαπουίσχυσενομίμως η ακυρωθείσα. Τοιουτοτρόπως,μεταξύτηςαυστηρόςλογικής της ανα*δρομικότητοςτηςακυρώσεωςκαιτηςκοινωνικήςαναγκαιοτητοςτηςσταθερότητος τωνδιοικητικώνκαταστά σεων, η νομολογία, κωδικοποιηθείσα ενίοτε υπό του 5 νομοθέτου, προτιμά εις ωρισμένας περιπτώσεις την δευτέραν και αποδέχεται την εφαρμογήν μερικώς μόνον του αναδρομικού αποτελέσματος της ακυρώσε ως. Αι περιπτώσεις αυταί συναρτώνται κατ' εξοχήν με 10 την λειτουργίαν των δημοσίων υπηρεσιών καιαναφέ ρονται κυρίως: Εις την περίπτωσιν ακυρώσεως παρα νόμου διορισμού υπαλλήλου ήκαι παρανόμου απολύ σεως υπαλλήλου,καθώςκαι εις άλλας περιπτώσεις ως επί ακυρώσεως ιεραρχικής διαταγής και ακυρώσεως 15 πράξεως διά τυπικούς λόγους. Εις τας ως άνω περι πτώσεις αναγνωρίζεται εξαίρεσις από την αρχήν της απολύτου αναδρομικότητος της ακυρωτικήςεπιταγής, βάσει των αρχών της χρηστής διοικήσεως και της ευ ρυθμίαςτωνδημοσίωνυπηρεσιών." 20 Και, στη σελίδα 296 του ιδίου Συγγράμματος όπου αναφέρονταιταεξής: "Επί ακυρώσεως παρανόμουιεραρχικήςδιαταγής, η αναδρομικότηςδεν ισχύειως προςτηνπειθαρχικήν ευθύνην του υπαλλήλου,ο οποίος προηγουμένως καθ'ον 25 χρόνον ίσχυεν η παράνομος διαταγή ηρνήθη να συμμορφωθή προς αυτήν.Δηλαδή, εν προκειμένω, εξακο λουθεί να υφίσταταιη πειθαρχικήευθύνητουυπαλλή λου παρά την επιγενομένην ακύρωσιν της εν λόγω διαταγής, διότι το θέμασυναρτάταιμε το απαράβατον 30 καθήκον υπακοής εις ταςδιαταγάς των προϊσταμένων αρχών και τα όρια του. Επί παραδείγματι,ο παρανό μως δυσμενώς μετατεθείς οφείλει να μεταβή εις την νέαν του θέσιν, ανεξαρτήτως εάν ματαγενεστέρωςακυρωθήηεν λόγω μετάθεσις. Εάνδεν μεταβήδιαπράττει 35 πειθαρχικόν παράπτωμα,δεδομένου ότι προέχει τοκα θήκονυπακοής." 670 3 ΑΛΛ. Οικονομίόηςν.Δημοκρατίας Κούρρης,Δ. ΟπρωτόδικοςΔικαστήςκατέληξε ως εξής: 5 10 15 "Προκύπτει απόταανωτέρω ότι,κατ'εξαίρεση του γενικού κανόνα,ηδικαστική ακύρωση της διοικητικής πράξηςτης μετάθεσης τουαιτητήστηΔιανέλλειο Τεχνι κήΣχολήΛάρνακαςδενείχεσανσυνέπειατηνεξαφάνισητηςυποχρέωσης τουαιτητήναυπακούσεικαιναπα ρουσιαστεί στη Διανέλλειο Τεχνική Σχολή για εργασία ούτε και καταργεί ex post facto το πειθαρχικό παρά πτωμαπουείχεδιαπράξειμετηναπουσίατουαπότην εργασία του στην πιο πάνωΣχολή χωρίς την άδειατης Αρμόδιας Αρχής. Επομένως, ούτε ο Υπουργός Παι δείας είχε υποχρέωση να αποσύρει την πειθαρχική κα τηγορίαεναντίον τουαιτητήούτεη Ε.Ε.Υ.είχευποχρέ ωση να απορρίψει την κατηγορία αυτή και να απαλλάξειτοναιτητή". Θα εξετάσουμε πρώτα το δεύτερο λόγο εφέσεως ότι άμεσηκαι φυσικήσυνέπεια της απαγγελίαςτης ακύρωσης διοικητικής πράξηςείναι ηαυτόματη εξ' υπαρχήςκατάρ γησητηςπράξηςαυτήςέναντι όλων καιηαναδρομική εξα φάνισητης. 20 Την επιχειρηματολογία του ευπαίδευτου δικηγόρου του εφεσείοντα την αναφέρουμε πιο πάνω. Ηευπαίδευτη δικηγόρος των εφεσίβλητων υποστήριξε την πρωτόδικη απόφασηεπί του σημ£ίου τούτου καιανέφερε ότι συμφω νεί ότι τον Απρίλιο του 1985 με την ακυρωτικήαπόφαση του Δικαστηρίου εξαφανίστηκε αναδρομικάκαι εξ' υπαρ25 χής η μετάθεση, ηδιοικητική πράξητης Ε.Ε.Υ. Δεν εξα φανίστηκε όμως, είπε, ηπράξη του εφεσείοντα να παρα κούσει στο καθήκον. Και είναι δύο εντελώς διαφορετικά στοιχεία, τα οποία πρέπει να είναι διαχωρισμένα στην προκειμένη περίπτωση. Η δικηγόρος των εφεσίβλητων ει30 σηγήθηκε ότι ήτανθέμαάσκησης διακριτικής ευχέρειας να τερματιστεί η πειθαρχική διαδικασία εφόσον το δεδικα σμένο στην ακυρωτική απόφασητου Ανωτάτου Δικαστη ρίου δεν εκτείνεται και επί της πειθαρχικήςδιαδικασίας. Υποστήριξε ότι έστω και αν ακυρώθηκε η πράξη της 35 Ε.Ε.Υ. που διέτασσε τον εφεσείοντα να πάει στη Λάρνα671 Κούρρης,Δ. ΟΐΜονομίοηςν.Δημοκρατίας
(1991)κα,δεθεραπεύτηκεαναδρομικά τοαδίκηματηςαπουσίας στο οποίοεδραζόταντοπειθαρχικόπαράπτωμα. Υπέβαλε, ότι έστω καιαν εξαφανίστηκε το υπόβαθρο,δεν παύεινα υπάρχει το πραγματικόγεγονός της απουσίας.Και είναι αυτό το οποίο υιοθέτησε ο πρωτόδικος Δικαστής στην 5 απόφασητου. Έχουμεεξετάσει με μεγάληπροσοχήτηνεπιχειρηματο λογία καιτων δύοπλευρών καικρίνουμε ότι άμεσησυνέ πεια της απαγγελίας της ακύρωσης διοικητικής πράξης, στην προκειμένη περίπτωση, είναι η εξ' υπαρχήςκατάργη- 10 ση της πράξης αυτής έναντι όλων και ηαναδρομική εξα φάνισητης.Το απόσπασμαστο Σύγγραμμα τηςΔήμητρας Κοντόγιωργα-θεοχαροπούλου (ανωτέρω) στησελίδα 296, αναφέρειταεξής: "Επί ακυρώσεως παρανόμου ιεραρχικής διαταγής,η 15 αναδρομικότης δεν ισχύειως προς τηνπειθαρχικήν ευθυνην του υπαλλήλου, ο οποίος προηγουμένως καθ'ον χρόνον ίσχυεν η παράνομος διαταγή ηρνήθη να συμμορφωθήπρος αυτήν". Από τοαπόσπασμααυτό προκύπτειότιη αναδρομικό- 20 τητα ως προς την πειθαρχική ευθύνη του υπαλλήλου δεν ισχύει καθ'ον χρόνο ίσχυε η παράνομη διαταγή με την οποία αρνήθηκε να συμμορφωθεί, για το λόγο ότι ηαπό φασητης Ε.Ε.Υ.να μεταθέσει τον αιτητή, είναι κατά τεκ μήριο νόμιμη, μέχρις ότου προσβληθεί και τυχόν ακυρω- 25 θεί από το Ανώτατο Δικαστήριο. Εξάγεται από τα ανωτέρω ότι αν είχε προηγηθεί η πειθαρχική ποινή της απόφασης του Ανωτάτου Δικαστηρίου, τότε η πειθαρχική ποινή θα ίσχυε, δηλαδή η αναδρομικότητα δε θα ίσχυε. Όμως, ηΕ.Ε.Υ.για λόγους δικούς της που δε φαίνονται 30 σταπρακτικά,περίμενε δύοχρόνιαναπάρειαπόφαση.Εν τω μεταξύ,το Ανώτατο Δικαστήριο ακύρωσε τις μεταθέ σεις του εφεσείοντα στη Λάρνακα.Άρα, ημετάθεσηκαιη τοποθέτηση στη Λάρνακα, έπαυσε να υπάρχει στο χώρο των έγκυρων νομικών πράξεων. Συνεπώς, δεν υπήρχε η 35 μετάθεσηκαιη τοποθέτησηστις 7/4/1985 πουαποφάσισε η Ε.Ε.Υ. ότι ο εφεσείοντας ήταν ένοχος. Όταν ο Έντιμος 672 3 ΑΛΛ. 5 Οιχονομί&ηςν.Δημοκρατίας Κούρρης,Δ. πρωτόδικος Δικαστής επικαλέστηκε τα Συγγράμματατης Δήμητρας Κοντόγιωργα-θεοχαροπούλου και Σπηλιωτοπούλου, αναφερόταν στις περιπτώσεις εκείνες που είχε εκδοθεί ηπειθαρχικήαπόφασηκαιακολούθησε τοακυρω τικόαποτέλεσμα.Στηνπροκειμένηπερίπτωση έχει εξαφανιστεί εξ' υπαρχήςημετάθεση καιδεν υπάρχει τουπόβα θρογιαναεπιβληθεί πειθαρχικήποινή. Οεφεσείοντας δικάστηκεγιατοαδίκηματηςαπουσίας σε συγκεκριμένες μέρες που οι ακυρωτικές αποφάσεις εξαφάνισαν εξ' υπαρχής τη μετάθεση του, άρα ουδέποτε 10 έπρεπεναήτανστηΛάρνακακαικατά συνέπεια ουδέποτε απουσίασεαπότηΛάρνακα. Μεαυτήτηνκατάληξημας,ηέφεση επιτυγχάνει καιοι επίδικες διοικητικές πράξεις γιατις οποίες ο εφεσείοντας ζητούσε ακύρωσημετηνπροσφυγήτου, ακυρώνονται. 15 Επειδήολόγος αυτόςαποφασίζειτην έφεση,δενπροτιθέμεθα ναεξετάσουμε τους υπόλοιπους λόγους της έφε σης. Γιαόλους τους πιο πάνωλόγους, ηέφεση επιτυγχάνει και οι επίδικες διοικητικές πράξεις ακυρώνονται. Καμιά 20 διαταγήγιαέξοδα. Έφεσηεπιτυγχάνει χωρίςέξοδα. 673