4 ΑΛΛ. 14 Μαρτίου, 1991 [Α.ΛΟΪΖΟΥ.Π.] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑΜΕΤΟΑΡΘΡΟ146ΤΟΥΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣΧ'ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ, Αιτητής, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ, Καθ'ωνηαίτηση. (ΥπόθεσηΑρ.295/88). 5 10 ΚυπριακόςΟργανισμός Τουρισμού — Υπάλληλοι — Διορισμοί — Προκατάληψηκατάτηλήψητηςαπόφασηςδιορισμού—Ησυμμε τοχήαιτητή γιατηΘέση σεοποιοδήποτεστάδιολήψηςτηςαπόφα σηςέστω υπόκάποια ιδιότητα τουεπηρεάζει άμεσα τηναμεροληψία του αποφασίζοντος οργάνου και την εγκυρότητα της απόφασης. Προσφυγήβάσει τονάρθρου 146 του Συντάγματος—Λόγοι Ακυρώ σεως—Έλλειψηδέουσαςέρευναςωςπροςταπροσόντα τοναιτητή — Ηλήψητηςδέουσας έρευνας πρέπεινα συνάγεται από τα στοιχείατωνφακέλων. Κυπριακός Οργανισμός Τουρισμού— Υπάλληλοι — Διορισμοί/ Προαγωγές — Προσόντα — Αμφιβολίαωςπρος το πραγματικό υπόβαθρο(προσόν)τοοποίοοδήγησεστηλήψη τηςεπίδικηςαπό φασηςσυνιστάλόγοακύρωσης. 15 20 25 Διοικητικό Όργανο —Συλλογικά Όργανα —Συγκρότηση —Συμμε τοχήμέλουςπουδενπεριλαμβάνεται μεταξύτων νομίμωνμελών τον οργάνουεπηρεάζει άμεσατη νόμιμησυγκρότηση — Λόγος ακύρωσης. ΑκυρωτικήΑπόφαση ΑνωτάτουΔικαστηρίου—Αποτέλεσμα —Νόμιμη κατάργηση τηςπροσβληθείσας πράξεωςέναντιπάντων και εξνπαρχής. ΑκυρωτικήΑπόφασηΑνωτάτουΔικαστηρίου—Αρχήτηςεπανεξέτα σης—Δενδύναται κατά τηνεπανεξέταση τηςακυρωθείσαςαπό φασης ναληφθούν υπόψη στοιχεία πουπροέκυψαν μετά τον ουσιώδηχρόνοστονοποίο ανάγεται ηακυρωθείσα απόφασημε την απόφασητουΔικαστηρίου. Το 1986τοενδιαφερόμενομέροςδιορίσηχκεαπότοΔιοικητικό ΣυμβούλιοτονΚΟΑστη θέση τουΓενικούΔιευθυντή. Ο αιτητής προσέβαλετοντότεδιορισμό μεπροσφυγή και αυτός ακυρώθηκε 1005 Χ"Βασιλε(ονν.ΚθΑ
(1991)από το Ανώτατο Δικαστήριο για το λόγο ότι το ενδιαφερόμενο μέροςείχελάβει μέροςυπότην ιδιότητατουωςαναπληρωτής Γε νικόςΔιευθυντήςσταπροκαταρκτικάστάδιατηςδιαδικασίαςπλή ρωσης της θέσης,γεγονός πουθεωρήθηκεότι επηρέαζεάμεσα την αμεροληψία του αποφασίζοντοςοργάνουκαιτην εγκυρότητα της 5 απόφασης.Δεύτερος λόγοςακύρωσηςήτανηαπουσία οποιασδή ποτε έρευνας από τους καθ*ωνηαίτηση σχετικά μεταπροσόντα τουενδιαφερόμενουμέρους. Μετά την ακύρωση του πιο πάνω διορισμού το Διοικητικό Συμβούλιο προέβη σε τέσσερεις διαδοχικές συνεδριάσεις του σε 10 επανεξέτασητηςυπόθεσηςκαιαποφάσισεόπωςδιορίσει τοενδια φερόμενο μέρος στηθέσητουΓενικού ΔιευθυντήτουΚΟΑ. Ο αΐττητϊΐΐς προσέβαλεμετηνπροσφυγήτουαυτήτηναπόφασητωνκαθ* ων ηαίτηση. Οαιτητήςισχυρίστηκε ότι το ενδιαφερόμενο μέρος δενκατείχεταπροσόντατηςθέσης,ότιοΝομικόςΣύμβουλοςτου 15 Οργανισμού ήταν παρώνστη συνεδρία που λήφθηκε η απόφαση, γεγονός πουαποτελούσελόγοακυρότηταςλόγωκακήςσυγκρότη σηςκαιότιτοΣυμβούλιοέλαβευπόψητουτηναπόδοσητουενδια φερόμενου μέρουςστηδιάρκειατηςυπηρεσίαςτουστον ΚΟΑ δη λαδήκαι μέρος της υπηρεσίαςτου στη θέσηΓενικού Διευθυντή ο 20 διορισμόςστηνοποίαακυρώθηκεαπότοΑνώτατοΔικαστήριο. Το Ανώτατο Δικαστήριο, ακυρώνοντας την επίδικη απόφαση, αποφάσισεότι:
(1)Η ύπαρξηαμφιβολίαςωςπροςτοπραγματικόυπόβαθροτο οποίο οδήγησε στη λήψη της επίδικης απόφασης συνιστά λόγο 25 ακύρωσης. Σετέτοιες περιπτώσεις τοΔικαστήριο μπορεί είτενα επιλέξει να ξεκαθαρίσει το ίδιο το πραγματικό υπόβαθρο ήνα ακυρώσει την επίδικηαπόφαση καιναεπιτρέψει κάτιτέτοιοαπό τοαρμόδιοόργανο.
(2)Η συμμετοχή έστωκαι ενόςμέλουςπουδενπεριλαμβάνεται 30 μεταξύτωννομίμωνμελώντουοργάνουεπηρεάζειάμεσατηνόμι μη του συγκρότηση και αποτελεί λόγο ακύρωσης τηςαπόφασης τουσυλλογικούοργάνου.
(3)Ηεπίδικηαπόφασηπρέπει ναακυρωθεί γιατο λόγοότι ο Νομικός Σύμβουλος του Οργανισμού ήταν παρών στη συνεδρία 35 πουπάρθηκε ηεπίδικηαπόφασηγεγονός πουπροκαλείκακή συγ κρότησητουΔιοικητικούΣυμβουλίουτουΚΟΑ.
(4)Ηακυρωτική απόφαση επάγεταιτηνακύρωσητηςπροσβλη θείσας πράξης,δηλαδή τη νόμιμη της κατάργησηέναντι πάντων (crgaomnes)καιεξ υπαρχής(ex tunc),τηςδιοικήσεως αδυνάτου- 40 σης ναθεωρεί αυτήόχι μόνον ωςυπάρχουσαναλλάκαιωςυπήρξασαποτέ.
(5)Στηνκρινόμενηυπόθεσητοενδιαφερόμενο μέροςαπέκτησε πλεονέκτημααπότηναπόδοσητουστηδιάρκειατηςπεριόδουπου 1006 4AJLA. Χ"Βασιλ*ίον v. ΚΟΑ
(1991)ασκούσε καθήκονταΓενικού Διευθυντή και Αναπληρωτή Γενικού Διευθυντήπαρ'όλο πουοδιορισμόςτουστηθέση ΓενικούΔιευθυ ντή ακυρώθηκε. Με βάση, όμως, την αρχήτης επανεξέτασης η απόφασητουαυτήδεν μπορούσεναληφθεί υπόψη. Επίσηςτο γε γονός της απόδοσης του ενδιαφερόμενου μέρους στη θέση αντή είναι μεταγενέστερο τηςακυρωθείσαςαπόφασηςκαιωςτέτοιοδεν μπορεί ναληφθείυπόψηκατάτηνεπανεξέταση. Η επίδικη απόφαση ακυρώνεται χωρίςέξοδα. Αναφερόμενεςυποθέσεις: HadflVassiliou v. The Cyprus Organization of Athletics
(1987)3 CUt. 2142· Paphitis v. TheRepublic
(1967)3 C.L.R. 30O Phouades and Co. v. TheRepublic
(1964)C.LR. 102Skouridesv.TheRepublic
(1967)3 C.LJR. 518Sarouhan v.TheRepublic, 2R.S.C.C. 133Gavriel v. TheRepublic
(1967)3 C.LR.638· Aristides v.TheRepublic
(1986)3CLM. 466· Πετρίδης v. Αρχής Βιομηχανικής Καταρτίσεως (Προσφυγή Αρ. 392/85, ημερ. 22.4.1989)* Republicv.Pericleous
(1984)3CLJt. 577· Απόφαση Συμβουλίου της Επικρατείας της Ελλάδας Αρ. 1733/ 1973. Προσφυγή. Προσφυγή εναντίοντηςαπόφασηςτουΚυπριακού Ορ γανισμούΤουρισμού μετην οποίαδιόρισανκαι/ή επαναδιόρισαν τοενδιαφερόμενομέρος στηθέσηΓενικούΔιευ θυντήτουΚΟΑαντίτουαιτητή. Α.Σ.Αγγελίδης, για τοναιτητή. Μ.Χριστοφίδης, για τονς καθ'ων η αίτησηκαι τοενδιαφερόμενομέρος. Ο/Γ.adv. vuit 1007 Χ'Έασιλείουν. ΚΟΑ
(1991)ΟΠρόεδροςκ. Α.Λοΐζου ανάγνακιετηνακόλουθηαπό φαση. Α. ΛΟΪΖΟΥ, Π:Μετηνπαρούσα προσφυγή οαιτητής ζητάαπότοΔικαστήριοτηνπιοκάτωθεραπεία: "(α)ΔήλωσητουΣεβαστούΔικαστηρίουότιηπράξη 5 και/ήαπόφασητωνκαθ'ωνη αίτησηπουδημοσιεύτηκε στονημ£ρήσιοτύποστις 13.1.88 μεβάσητηνοποίαδιό ρισανκαι/ήεπαναδιόρισανμετάτηνακυρωτικήαπόφα ση τον ΧαράλαμποΚουκουλαρίδηστηθέση του Γενι κού Διευθυντή του ΚΟΑ είναι άκυρη και στερείται 10 νομίμουαποτελέσματος. φ) Δήλωση του Δικαστηρίου με την οποία να μη επικυρώνεταιηπράξητουκαθ'ουηαίτηση." Ταγεγονόταπουσχετίζονται μετηνπροσφυγή φαίνο νταιστηνένστασηκαιέχουνωςπιοκάτω. 15 Στις 16Δεκεμβρίου 1986 τοΔιοικητικόΣυμβούλιοτου ΚΟΑ διόρισε στηθέσηΓενικούΔιευθυντήτουΚΟΑ τοεν διαφερόμενομέρος.ΤοΑνώτατοΔικαστήριομεαπόφαση του ημερομηνίας 10Δεκεμβρίου 1987, στηνπροσφυγή 22/ 87 που δημοσιεύτηκε ως Andreas HadjiVassiliou v. The 20 CyprusOrganization ofAthletics
(1987)3 C.L.R.2142,ακύ ρωσε τον πιοπάνωδιορισμόγιατολόγο ότι το ενδιαφε ρόμενο μέρος ο οποίος ενεργούσε ως τότε ωςαναπληρω τής Γενικός Διευθυντής του ΚΟΑ είχε λάβει μέρος υπό την ιδιότητατουαυτήσταπροκαταρκτικάστάδιατηςδια- 25 δικασίας πληρώσεως της θέσης, γεγονός πουθεωρήθηκε από το Δικαστήριο ως άμεσα επηρεαζοντηναμεροληψία τόσοτουαποφασίζοντοςοργάνου,όσοκαιτην εγκυρότη τα τηςαπόφασηςπουλήφθηκεαπόαυτό. Σχετικάαναφέ ρονταιστησελ. 2150τηςαπόφασηςταακόλουθα: 30 "Whichevertest we apply inthiscase,wearriveatthe same conclusion namely that the participation of the Acting DirectorGeneral inthepreparatory stagesof the administrative act defied the independence of the col lectiveorgans andexposedits deliberations tothecharge 35 of bias. Right-thinking members of thecommunity, duly 1008 4AJLA. Χ"ΒασιλεΙουv. ΚΟΑ Α. Λοΐζρν,Π. acquaintedwiththehistory of theappointment,would,to my comprehensiondoubt theindependenceof judgment of thedecision-making body.TheAg. Director- General, apersonwithavital personalinterestinthedecision,was firstallowed tomove themachinery for filling thevacant post andmoresignificantly stilltook part inthedecision, choosing oneofthemeansof testing thecandidates". Οδεύτεροςλόγοςακυρώσεωςτουπιοπάνωδιορισμού ήτανηαπουσίαοποιασδήποτεέρευναςαπότουςκαθ'ωνη αίτηση σχετικά με τα προσόντατου ενδιαφερόμενου μέ ρουςγιαναεξακριβωθείκατάπόσοκατείχεταπροσόντα τηςπαραγράφου2τουσχεδίουυπηρεσίαςπουπρονοεί: "Εξαετήτουλάχιστοπείρασε υπεύθυνηθέση,από την οποία τριετής τουλάχιστο διοικητική ήΛίαι εποπτική πείρα." Στην απόφασητουτοΔικαστήριοαναφέρεισχετικάτα εξήςστησελ. 2152: "Inthelight of theabove,itis unclearwhetherhehad the three year experience, envisaged by the scheme of service, deriving from the exercise of administrative or supervisory duties. The testimonials given the interested party by the President of the Republic through the Director of his Office, didnotbridge thegap in thatthey didnotestablish thathecarried out administrative duties or that he supervised personnel during his service as security adviser to the President.They didsatisfy, how ever, the requirements of clause 4 of the scheme of service because they spoke of his initiative, devotion, hardwork, administrative andorganisational abilities. In the light of the above, the absence of any inquiry by the respondents into the qualifications of the inte rested party with a view to ascertaining his eligibility under clause 2, cannotbe bridged by thematerial in the file. An inquiry is necessary and they must address themselves to that question when they are seized of the 1009 Α. ΑοΤζου, Π. Χ"Βασιλ£ΐον ν. ΚΟΑ
(1991)matteranew." ΤοΔικαστήριο έκρινε ότι ηέρευνααυτήήταν απαραί τητηκαιοικαθ'ωνηαίτησηέπρεπεναεπιληφθούναυτού τουζητήματοςότανθαεπανεξετάσουντοζήτημα. ΜετάτηνακύρωσητουπιοπάνωδιορισμούτοΔιοικη- 5 τοίό Συμβούλιοτου ΚΟΑ σετέσσερειςδιαφορετικέςσυνε δριάσεις του επιλήφθηκε του ζητήματος διορισμού Γενι κού Διευθυντή. Στην πρώτη συνεδρία, που έλαβε χώρα στις 14Δεκεμβρίου 1987,ήτανπαρώνκαιοΝομικόςΣύμ βουλος τουΚΟΑ, οοποίοςενημέρωσετοΣυμβούλιο "σχε- 10 τικά με την απόφασητου Ανωτάτου Δικαστηρίου".Στην επόμενη συνεδρία που έλαβε χώρα στις 22 Δεκεμβρίου 1987, ήτανκαιπάλιπαρώνοΝομικόςΣύμβουλοςτου Ορ γανισμούκαιέδωσετηγνώμητου "ωςπροςτις συνέπειες τιςακυρωτικήςαπόφασηςτουΑνωτάτουΔικαστηρίουκαι 15 ωςπρος τις ενέργειεςπουπρέπειναγίνουν γιαναυπάρ ξει συμμόρφωση τουΣυμβουλίουπροςτοπεριεχόμενοτης ακυρωτικήςαπόφασης και σεβασμός προς το δεδικασμέ νο". Η επόμενη συνεδρία του Συμβουλίου έλαβε χώραστις 20 29Δεκεμβρίου 1987 στηνπαρουσίακαιπάλιτου Νομικού Συμβούλου του Οργανισμού. Στησυνεδρία αυτήτοΣυμ βούλιοαποφάσισε, ανάμεσασ'άλλα,ταακόλουθα: "(Α) θεώρησε αιτητές γιατηθέση του Γενικού Διευ θυντή τους δύο που υπέβαλαν αίτηση μέχρι τις 25 24.11.1986καισυγκεκριμένα τουςκκΧαράλαμποΚουκουλαρίδηκαιΑνδρέα Χατζηβασιλείου. (Β)Ναεξετάσει ανοι δύοαιτητέςκατέχουντατυπι κά και ουσιαστικά προσόνταπουαπαιτούνται απότο σχέδιουπηρεσίας. (Γ) (ι) Να ζητήσει απότον ΠρόεδροτηςΔημοκρα τίας πληροφορίες με κάθε δυνατή λεπτομέρεια και κάτωαπότο φως τηςαπόφασηςτουΔικαστηρίουσχε τικάμετακαθήκοντατουκ.ΚουκουλαρίδηωςΣυμβού1010 30 4ΑΛΛ. Χ"Βασιλείου ν. ΚΟΑ Α. ΛοΤζον,Π. λουεπίθεμάτωνασφαλείαςκαιπληροφοριών. (ιι) Ναεξακριβώσει την περίοδο υπηρεσίας του κ. Κουκουλαρίδη στη θέση Βοηθού Διευθυντή Σχολών ΜέσηςΠαιδείας. 5 (Δ)Το Συμβούλιοθασυνεχίσειτημελέτη του θέματος και θα λάβει τελική απόφαση για πλήρωση της θέσης του Γενικού Διευθυντή στην προσεχή του συνε δρίατης 12ηςΙανουαρίου 1988." Η επίδικηαπόφασηπάρθηκεστησυνεδρίατης 12 Ια νουαρίου 1988. Παρόντες στην συνεδρία ήταν επτάμέλη 10 τουΣυμβουλίου,σύμφωναμετοάρθρο4
(1)των περίΚυ πριακού Οργανισμού Αθλητισμού Νόμων 1969-1985, όπως επίσης και ο Νομικός Σύμβουλος του Οργανισμού και μια πρακτικογράφος. Πράγματιτο Συμβούλιο απευ θύνθηκεστον ΠρόεδροτηςΔημοκρατίαςμε επιστολή του 15 ημερομηνίας7Ιανουαρίου 1988,(Τεκμήριο7)καιζητούσε ναπληροφορηθεί "μεκάθεδυνατήλεπτομέρεια....σχετικά μετακαθήκοντα"τουενδιαφερόμενουμέρουςως Συμβού λου του Προέδρου επί θεμάτων ασφάλειαςκαιπληροφο ριών. Ηαπάντησηστην επιστολή αυτή δόθηκεαπότο Δι20 ευθυντή Γραφείου Προέδρου με επιστολή ημερομηνίας 9 Ιανουαρίου 1988 (Τεκμήριο 8) η οποία αναφέρει τα πιο κάτω: 25 30 "ΟΠρόεδροςτηςΔημοκρατίας μουανέθεσε νασαςδιαβιβάσωτακάτωθιαναφορικάμετακαθήκοντα,ταοποία εκτελούσε οκ. Χαράλαμπος Κουκουλαρίδης ως Σύμβουλος του Προέδρου της Δημοκρατίας επίθεμάτωνΑσφαλείαςκαιΠληροφοριών: 1. Οκ. Χαράλαμπος Κουκουλαρίδηςαποσπάσθηκε στο Γραφείο τουΠροέδρουτης Δημοκρατίαςαπότης 7ηςΑπριλίου 1979. Στις3Ιουλίου 1979 διορίσθηκεστη θέση Συμβούλου του Προέδρου της Δημοκρατίας επί θεμάτων Ασφαλείας και Πληροφοριών μέχρι και την 31ηΔεκεμβρίου 1985,πουκαταργήθηκανοι θέσειςτων Συμβούλων του Προέδρουτης Δημοκρατίαςβάσει του 1011 Δ.ΑοΤξον,Π. Χ"ΒασιλεΙονν. ΚΟΑ
(1991)Νόμου165/
- Είχε στην αποκλειστική διάθεση του δικά του γραφείαστην Προεδρίακαιπροσωπικό,που διοικούσε καιεπόπτευεο ίδιος.
- Η ευθύνη ενημέρωσης του Προέδρου της Δήμο- 5 κρατίας επίτηςεσωτερικής κατάστασηςκαιγενικότερα επί θεμάτωνασφαλείαςκαιπληροφοριών ήτανμεγάλη καιπροϋπέθετεγιακάθεσυγκεκριμίένη περίπτωση ολό κληρο κύκλουπεύθυνωνκαισυντονισμένων ενεργειών.
- Οκ. Χαράλαμπος Κουκουλαρίδης άσκησετασο- 10 βαρά και δύσκολα καθήκοντατου με ζήλο καιπρωτο βουλία,εργατικότητακαιυπευθυνότητα." Ήταν η θέσητου αιτητήότι το ενδιαφερόμενο μέρος δενήτανκάτοχοςτωνπιοπάνωπροσόντων καιπροςυπο στήριξη τηςθέσης τουαυτήςκάλεσεωςμάρτυρατον Υφυ- 15 πουργόπαράτωΠροέδρωτης ΚυπριακήςΔημοκρατίας ο οποίος ανέφερε, ανάμεσα σ' άλλα ότι κατά την περίοδο απόσπασης του στο Προεδρικό το ενδιαφερόμενο μέρος "είχε ένα γραφείο στο Προεδρικό Μέγαρο και είχε εκχω ρηθεί, και είχε διατεθεί ανθέλετε,μια υπάλληλος δακτυ- 20 λογράφος.Δεν είχεάλλαπρόσωπααπότηνΠροεδρία δη λαδή πρόσωπο το οποίο να κατέχει οργανική θέση στην Προεδρία,ήναείχετοποθετηθεί ήαποσπασθείστηνΠροε δρία από τη Δημόσια Υπηρεσία. 'Εβλεπα όμως τουλάχι στο ένα πρόσωπο της αστυνομίας να συνεργάζεται μαζί 25 του.Τώρα ανήταναποσπασμένοςήόχιβάσει ποιαςδιευ θετήσεως δεντοξέρω". Αναφέρει όμως ότι "Από εκείκαιπέραανείχε οιουσ δήποτε άλλους να συνεργάζεται δεν μπορώ να το ξέρω, διότιαυτοίοι οποιοιδήποτεάλλοι ήσανεκτόςτουπρόσω- 30 πικού της Προεδρίας Από άλλη υπηρεσία δεν μπορώναξέρωποιουςάλλους μπορούσε ναέχει, ανείχε." ΤοΣυμβούλιο έφθασεστοσυμπέρασμα ότιτοενδιαφε ρόμενο μέρος κατέχει το πιο πάνωπροσόν τηςπαραγρά1012 4 ΑΛΛ. 5 Χ"Βασιλείονν. ΚΟΑ Α. Αοΐζον,Π. φου2των σχεδίων υπηρεσίας,αφούέλαβευπόψητουτην επιστολή τουΔιευθυντή ΓραφείουΠροέδρου.Η μαρτυρία του Υφυπουργού παράτωΠροέδρωδεδίνει διαφορετική εικόνα πάνωστο ζήτημα του προσωπικού που διοικούσε και επόπτευε το ενδιαφερόμενο μέρος. Ουσιαστικά πι στεύω ότι δεδημιουργεί αμφιβολίες σχετικά μετηνορθό τητα του πραγματικού υπόβαθρου πάνω στο οποίο το Συμβούλιο αποφάσισε ότι το ενδιαφερόμενο μέρος κατέ χειταπροσόντατηςπαραγράφου
- 10 Είναινομολογημένο ότιη ύπαρξηαμφιβολίαςωςπρος το πραγματικόυπόβαθροτο οποίο οδήγησε στηλήψη της επίδικης απόφασης συνιστά λόγο ακύρωσης (Paphitis ν. ' TheRepublic
(1967)3 C.L.R. 300 στη σελ. 306, Στασινό πουλος, Δίκαιο Διοικητικών Πράξεων, έκδοση 1951 σελ. 15 305). Είναι επίσης νομολογημένο ότι σε τέτοιες περιπτώ σειςτοΔικαστήριο είτεμπορεί ναεπιλέξειναξεκαθαρίσει το ίδιοτοπραγματικόυπόβαθροήναακυρώσει τηνεπίδι κηαπόφασηκαιναεπιτρέψει νακάμεικάτιτέτοιο τοαρ μόδιο όργανο (Photiades and Co. v. The Republic 1964 >0 C.L.R. 102 στησελ. 115*Skoundes v.TheRepublic
(1967)3 C.LR. 518). Τέλος είναι πάγειααρχήτου διοικητικού δι καίου"ότι μιαεκτελεστικήή διοικητικήαρχή η οποίαέχει πάρει μια απόφασηπάνωστη βάση γεγονότων ταοποία μεταγενέστερα αποδείχθηκαν αναληθή σε ουσιαστικό 15 μέρος τους,έχεικαθήκονν'αναθεωρήσει τηναπόφασητης υπό το φως των νέων γεγονότων, με σκοπό τη διόρθωση της ή την επικύρωση της." (Sarouhan v. TheRepublic, 2 R.S.C.C. 133στιςσελ. 137-138). Στην κρινόμενη απόφαση θεωρώ ότι δεν υπάρχει Μ) λόγοςναξεκαθαριστεί τοπραγματικόυπόβαθρογιατίου σιαστικά, όπως αναφέρτηκε πιο πάνω η μαρτυρία του Υφυπουργού παρά τω Προέδρω δεν έρχεται σε διάσταση με το περιεχόμενο της επιστολής του Προεδρικού γιατί πέραν του ότι είχε δοθεί στο ενδιαφερόμενο μέρος μια (5 στενοδακτυλογράφος απότοπροσωπικότουΠροεδρικού, ο Υφυπουργός δεν είχε ίδια γνώση τι άλλο προσωπικό είχεγιατηθέσητουωςΣυμβούλουτουΠροέδρου. 1013 Α. Αοϊζου,Π. Χ'Όασιλείονν. ΚΟΑ
(1991)Ο επόμενος ισχυρισμός του αιτητήείναι ότι ηεπίδικη απόφασηπρέπει ναακυρωθείγια το λόγοότι οΝομικός Σύμβουλος του Οργανισμού ήταν παρών στη συνεδρία που λήφθηκε η απόφαση,ο οποίος εν πάση περιπτώσει ήταν και ο δικηγόρος του αιτητή στην προσφυγή με την 5 οποίαείχεακυρωθείοδιορισμόςτου. Αναμφίβολα, σύμφωνα με τη νομολογία απαραίτητη προϋπόθεση για την έννομη λειτουργία ενός συλλογικού οργάνουείναιη νόμιμητουσυγκρότηση, ιδίωςότανκαθο ρίζει ονόμοςτοναριθμόκαιαπόποιαάτομααπαρτίζεται 10 το συλλογικό όργανο. Συνεπώς η συμμετοχή έστω και ενός μέλουςπουδενπεριλαμβάνεταιμεταξύτων νομίμων μελών του οργάνου επηρεάζει άμεσα τη νόμιμη του συγ κρότηση. (Βλέπε Κυριακόπουλος,Ελληνικόν Διοικητικόν Δίκαιον, Β* Γενικό Μέρος, στις σελ. 20-21, Παπαχατζής, 15 Σύστημα του Ισχύοντος στην ΕλλάδαΔιοικητικού Δικαί ου
(1976)(Έκδοση5η), στησελ. 172. Επίσης καιτις απο φάσειςτουΔικαστηρίουστις υποθέσειςAndreasGavrielv. TheRepublic
(1967)3C.L.R. 638,σελ. 646-647,Aristides v. TheRepublic
(1986)3C.L.R. 466 στησελ. 474,Πετρίδης v. 20 Αρχής Βιομηχανικής ΚαταρτίσεωςΠροσφυγήαρ.392/85, απόφασηημερομηνίας22 Απριλίου 1989. Στην προκειμένη περίπτωση απ'ότι φαίνεται απότα πρακτικάτουΣυμβουλίουπουκατατέθηκανενώπιονμου, ο Νομικός Σύμβουλος είχεκληθεί απότο Συμβούλιο για 25 νατουςενημερώσειπάνωστις επιπτώσειςτηςακυρωτικής απόφασης τουΑνωτάτου Δικαστηρίου καιπάνω στηδια δικασία που έπρεπεναακολουθήσουν γιανασυμμορφω θούνμετηναπόφαση,πράγμααπόλυταεπιτρεπτό. Η επίδικη απόφασηόμως πρέπει να ακυρωθεί για το 30 λόγο ότι ο Νομικός Σύμβουλος του Οργανισμού ήταν παρών στησυνεδρία πουπάρθηκεηεπίδικηαπόφαση. Οι επιπτώσεις μιας τέτοιας παρουσίας στη συνεδρία ενός συλλογικού οργάνου αναλύονται εκτενέστατα από τον αδελφό Δικαστή Στυλιανίδη, στην υπόθεση Πετρίδης ν. 35 Αρχής Βιομηχανικής Καταρτίσεως προσφυγή αριθμός 392/85,ημερομηνίας 22 Απριλίου 1989, στην οποία γίνε1014 4ΑΛΛ. Χ"Βασιλείονν. ΚΟΑ Α. Λοΐζον,Π. ταιαναφοράστονΚυριακόπουλο,Ελληνικόν Διοικητικόν ΔίκαιονΒ'Γενικό Μέροςστιςσελ. 20-21: Μ > (β) Απαραίτητοςπρούπόθεσιςτηςεννόμου λειτουρ γίας του συλλογικού οργάνου είναι η νόμιμος αυτού συγκρότησις.Τουνόμου ορίζοντοςεκπόσωνκαιτίνων ατόμων απαρτίζεται το συλλογικόν όργανον, προυπόθεσιν της νομίμου υποστάσεως και λειτουργίας, αλλά καιτουεγκύρουτωναποφάσεων,αποτελείησυγκρότησις αυτούεκ πάντων των προσώπων, τα οποία νόμω καθωρίσθησαν, διαν'απόκτησητούτογένεσιν καιμορφήνσυλλογικού οργάνου. Προςτην έννοιανδετηςνο μίμου συγκροτήσεως τουσυλλογικού οργάνουαντίκει ται η εις αυτόσυμμετοχή προσώπου μη περιλαμβανο μένου μεταξύτων κατάνόμον μελών αυτούή στερηθέντοςτης ιδιότητοςταύτηςλ.χ. δυνάμειδικαστικής απο φάσεως". ΣτονΠαπαχατζή,"Σύστηματου Ισχύοντος στην Ελλά δα Διοικητικού Δικαίου"
(1976), ΈκδοσηΠέμπτη, αναφέ ρονταιταπιοκάτωστησελ. 172:"Αντίκειται επίσης στην έννοια της νομίμου συνθέ σεως του συλλογικού οργάνου η συμμετοχή στο συμ βούλιο'έστω και ενός μέλους που δενπεριλαμβάνεται μεταξύ των νομίμων του οργάνου μελών. Δεν έχειση μασία ανταυπόλοιπα μέλη,καθεαυτά, αρκούντυχόν για τον σχηματισμό της νομίμου απαρτίας. Γιατίμπο ρεί ναανέπτυξετοπαρείσακτομέλος μιατέτοιαπειθώ κατά την συζήτηση, ώστε να παρέσυρε προς τις από ψεις του πολλά από τανόμιμα μέλη. Ηνεώτερηνομο λογία είναι αυστηρή,ακόμακαι ως προςτηναπλή πα ρουσία προσώπων ξένων προς τη νόμιμη του συλ λογικού οργάνου σύνθεση: Σ.τ.Ε. 1036 του 1963, 1045 και 1934 του 1972 κ.λ.π.Εκτόςανείχεέλθειοαρμόδιος υπηρεσιακόςπαράγων,μεσκοπότηνπαροχήκατατοπι στικώνπληροφοριώνκαιαπεχώρησεπριναρχίσειησυ ζήτηση:Σ.τ.Ε.1733του 1973,296του1974". Αναφέρεται επίσης στις αποφάσειςτου Δικαστηρίου 1015 Α.Αοΐζβν,Π. η Χ Βασιλε1ονν.ΚΟΑ
(1991)στις υποθέσεις: AndreasGavriel v. Republic
(1967)3 CUR. 638 στις σελ. 646-647Aiistides v.Republic
(1986)3 CUR.466, στησελ.474 καικαταλήγειστο ακόλουθοσυ μπέρασμα: "Μεβάση τις πιοπάνω αυθεντίεςκαιτις αρχέςτου 5 Διοικητικού Δικαίου,ηπαρουσίατου ΣυμβούλουΜε λετών στη συνεδρία του Διοικητικού Συμβουλίουπου πήρε τηνκρινόμενη απόφαση συνιστά κακή σύνθεση του συλλογικού οργάνου και η κρινόμενη απόφαση πρέπειναακυρωθείγιατολόγοαυτό". 10 Σχετικήαναφορά μπορεί ναγίνει στην απόφαση Αρ. 1733/1973, στην οποία το Συμβούλιο της Επικρατείας αποφάσισεταακόλουθα: "Επειδή,ηεναρχήτης συνεδριάσεως Υπηρεσιακού Συμβουλίου παράστασιςτουμηέχοντος την ιδιότητα 15 του μέλουςαυτούαρμοδίουυπαλλήλου τηςυπηρεσίας προςπαροχήνκατατοπιστικώνπληροφοριώνεπίτηςεν γένειυπηρεσιακήςκαταστάσεωςτωνκρινόμενωνυπαλ λήλων,ωςαύτη εμφαίνεταιεκτων ατομικών τωνφακέλλων και ενσυνεχεία αποχώρησις τούτου, μημετά- 20 σχόντος ειςτηνκατ'ιδίανσυζήτησιν μεταξύτωνμελών του Συμβουλίου και την λήψιν της σχετικήςαποφάσε ως, ουδόλως επηρεάζει τοκύρος τηςαποφάσεωςταύ της,μηυφισταμένηςεντηπεριπτώσειταύτηκακήςσυν θέσεως τουΣυμβουλίου (πρβλ. Σ.Ε. 296)
(1944)Κατ' 25 ακολουθίαν, νομίμως ελήφθη εν προκειμένω, ηπρο σβαλλομένη απόφασι^;,καίτοικαθ'ααναφέρεταιεν τω προςτοΣυμβούλιοντηςΕπικρατείαςσχετικώεγγράφω της Διοικήσεως εν αρχή τηςσυνεδριάσεως τουεκδόντος αυτήνΠειθαρχικούΣυμβουλίου παρέστηοαρμό- 30 διος Διευθυντής Διοικητικού προς παροχήν κατατοπι στικών πληροφοριών περί της υπηρεσιακής κατα στάσεως τουπροσφεύγοντος καιτωνλοιπών διωκομέ νων υπαλλήλων, εφ'όσον ούτος απεχώρησε μ«*ά ταύ τα,μηλαβών μέρος κατά τηνσυζήτησιν «at λήψιν της 35 αποφάσεωςταύτης,διόαπορριπτέοςωςνόμωαβάσι μοςτυγχάνειοπερίτουεναντίουλόγοςακυρώσεως". 1016 4AJLA. Χ'ΈασιλεΙουv. ΚΟΑ Α.Λοΐζου,Π. Στην κρινόμενη υπόθεση η σύνθεση του Διοικητικού Συμβουλίουκαθορίζεταιαπότοάρθρο4
(1)τουνόμου ως ο Πρόεδρος και έξι μέληαυτού,όμως όπωςαναφέρτηκε πιο πάνωδεν θεωρώ ότι η παρουσία του ΝομικούΣυμ5 βούλου ήτανεπιλήψιμη στις πρώτεςτρεις συνεδρίες γιατί είχε κληθεί από το Συμβούλιο για να τους ενημερώσει πάνω στις επιπτώσεις της ακυρωτικής απόφασης του Ανωτάτου Δικαστηρίου και πάνω στη διαδικασία που έπρεπε να ακολουθήσουν για να συμμορφωθούν με την 10 απόφαση.Όμωςηπαρουσίατουστηντελευταίασυνεδρία κατά την οποία λήφθηκε η επίδικη απόφαση, παραβιάζει τις αρχέςτηςλειτουργίας τωνδιοικητικώνοργάνωνόπως προδιαγράφονται στην πιο πάνω νομολογία. Η επίδικη απόφαση,ησύνταξηκαιη αιτιολογία τηςπρέπει ναείναι 15 καθαρόπροϊόν τωνδιαβουλεύσεων των μελώντου αρμο δίουσυλλογικούοργάνου. Υπάρχει ακόμα και ένας άλλος λόγος ακυρώσεως, όπως φαίνεται στα σχετικά πρακτικά. Το Συμβούλιο έλαβε υπόψη του την απόδοση του ενδιαφερόμενου μέ20 ρους στη διάρκεια της υπηρεσίας του στον ΚΟΑ. Το εν διαφερόμενο μέρος υπηρέτησε ως αναπληρωτής Γενικός Διευθυντής απότον Αύγουστο του 1986 μέχρι τις 16Δε κεμβρίου 1986, και ωςΔιευθυντής απότις 17 Δεκεμβρίου 1986 μέχρι τις 10Δεκεμβρίου 1987 πουακυρώθηκεοδιο25 ρισμός του από το Δικαστήριο. Παρίσταται στο παρόν στάδιο ανάγκηνα γίνει αναφοράστα αποτελέσματα της ακυρωτικής απόφασης του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Στο Διοικητικό Δίκαιο, Μιχαήλ Α. Δενδία, αναφέρονται τα πιοκάτωστιςσελ.352-353: 30 35 "2. Αποτελέσματα της ακυρωτικής αποφάσεως. Η ακυρωτική απόφασιςεπάγεταιτηνακύρωσιντηςπροσ βληθείσης πράξεως, ήτοι την νόμιμον αυτής κατάργησιν έναντι πάντων(erga omnes),δηλ.καιτων μη μετα σχόντων τηςακυρωτικήςδίκης,διότι δεν είναι νοητόν πράξις,ήτιςηκυρώθη,ήτοι εξέλιπεν ωςπαράνομος, να διατηρήτο ανύπαρκτον κύρος της ως προς δεδομενον πρόσωπον. Επέρχεται δε η κατάργησις αυτής και εξ υπαρχής (ex tunc), εξαφανιζομένων και των εκ της 1017 Α. Αοΐζου, Π. Χ"Βασιλίίουν.ΚΟΑ
(1991)εκτελέσεωςτηςπράξεωςπαραχθέντων αποτελεσμάτων, αφ*ηςπαρήχθησαν,και επαναφερομένων τωνπραγμά τωνεις οχρονικόν σημείον ευρίσκοντο πρινήηδιοίκησις επιληφθήτουθέματοςκαιυπότοτότε υφιστάμενον νομικόν καιπραγματικόνκαθεστώς. Ούτωηακύρωσις 5 ανατρέχει εις τον χρόνον εκδόσεως της πράξεως,απο βαίνει δηλ. αύτηανύπαρκτοςνομικώς, της διοικήσεως αδυνατούσης να θεωρή ταύτην ου μόνον ωςυπάρχουσαν,αλλάκαιωςυπάρξασάνποτέ." Ενώ όμως με τηνακύρωσηεξαφανίζονται ταπαραχθέ- ίο ντααπότηνεκτέλεσητηςπράξηςαποτελέσματα,στηνκρι νόμενη υπόθεση το ενδιαφερόμενο μέρος αποκτά πλεονε κτήματα απότην απόδοσητουστη διάρκειατης περιόδου που ασκούσε καθήκονταΓενικού Διευθυντή και Αναπλη ρωτή Γενικού Διευθυντή έστωκαιανοδιορισμός τουστη 15 θέση Γενικού Διευθυντή ακυρώθηκε. Έχω τη γνώμη ότι ενόψητων αρχώνπουδιέπουντααποτελέσματα τηςακυ ρωτικής απόφασης, το Συμβούλιο δεν μπορούσε να λάβει υπόψητου την απόδοσητου ενδιαφερόμενου μέρους,και γεγονός τοοποίο ενπάσηπεριπτώσει είναι μεταγενέστερο 20 της ακυρωθείσας απόφασηςκαι ως τέτοιο δεν μπορεί να ληφθείυπόψηκατάτηνεπανεξέταση. Αξίζει τέλος στο σημείο αυτό να γίνει αναφοράστην απόφαση της Ολομέλειας του Δικαστηρίου στην υπόθεση Republic v. Katerina Pencleous
(1984)3 C.L.R.577, όπου 25 αποφασίστηκεότι ητελευταίαημερομηνίακατάτηνοποία οι υποψήφιοι πρέπει νακατέχουν τα απαραίτητα προσό ντα που προβλέπονται από το σχέδιο υπηρεσίας είναι αναλόγως τηςπεριπτώσεως ανείναιθέσειςπρώτουδιορι σμού, ήπροαγωγής,ήπρώτουδιορισμού καιπροαγωγής, 30 κατάτηλήξητηςπροθεσμίαςπουαναφέρεταιστη σχετική δτ&ιοσίευσηγιαυποβολήαιτήσεων. Συνεπώς οποιαδήποτε προσόντα αποκτούνται μετά την ημερομηνία αυτήδεν μπορούν να ληφθούν υπόψη από το διορίζον όργανοκαι αναμφίβολαούτε και πείρα 35 σχετική με τα καθήκοντατης υπό πλήρωση θέσης μπορεί να ληφθεί υπόψη αν έχει αποκτηθεί μεταγενέστερα της 1018 4 ΑΛΛ. Μ Χ Βασιλείου ν. ΚΟΑ Α. Αοΐζου,Π. ημερομηνίαςαυτής. 5 Παρομοίως και στην προκειμένη περίπτωση, πείρα που αποκτήθηκε, όπως και η απόδοση του ενδιαφερομέ νου μέρουςσεθέση οδιορισμόςτουστηνοποία ακυρώθηκε,δεν μπορεί ναληφθείυπόψηκατάτηνεπανεξέτασητης υπόθεσης αυτήςμιακαιόπωςαναφέρτηκεπιοπάνω απο τελεί προσόν που αποκτήθηκε μετά την ημερομηνία που έπρεπεναπληροίταπροσόντατουσχεδίουυπηρεσίας. Επομένως ηεπίδικηαπόφασηπρέπει ναακυρωθείκαι 10 γιατολόγοαυτό. Ως αποτέλεσμα η επίδικη απόφαση ακυρώνεται. Δεν γίνεταιόμωςοποιαδήποτεδιαταγήγιαέξοδα. Επίδικηαπόφασηακυρώνεται χωρίςδιαταγήγιαέξοδα. 1019