(1991)27Μαρτίου, 1991 [ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ,ΔΑπής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΚΩΣΤΑΣΝΙΚΟΛΑΠΕΝΤΑΡΑ, Αιτητής, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ,ΜΕΣΩ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΤΜΗΜΑΤΟΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΡΟΣΟΔΩΝΚΑΙ ΑΛΛΟΥ, Καθ'ωνηαίτηση. (ΥπόθεσηΑρ. 638/89). ΑναθεωρητικήΔικαιοδοσία —ΔικαστικόςΈλεγχος— Τεχνικά θέμα τα — Εξουσία τον ΑνωτάτουΔικαστηρίου κατά τηνεξέταση και έλεγχο τηςνομιμότηταςδιοικητικήςαπόφασης—Δενυποκαθιστά τηνκρίσητου αποφασίζοντοςοργάνουκαιδενανατρέπει τηνπρο σβαλλόμενη απόφασηανήτανεύλογαεφικτήσταπλαίσια τηςδια- 5 κριτικής τον ευχέρειας — Αν η απόφαση στηρίζεται σε μελέτες εμπειρογνωμόνωνσε επιστημονικά θέματαδιαπιστώνεται απλώς το αυθαίρετο ή τοπροδήλωςπαράλογο —Αν υπάρχουν δύο εκθέ σειςεκτιμητώντοΔικαστήριοδενμπορεί ναεκφραστεί τελεσίδικα ως προς το ποια ευρήματαείναι τα ορθότερα — Η κρίση αυτή 10 ανάγεταιστηνεξουσία τονδιοικητικούοργάνου. Μετηνπαρούσαπροσφυγήπροσβλήθηκε απόφασητουΔιευθυ ντήΤμήματος Εσωτερικών Προσόδων μετηνοποία επέβαλε στον αιτητήτο ποσό των£17500ως φόροκεφαλαιουχικώνκερδώνγια κέρδος που είχεαπότηνπώλησηκτήματος του. Στην αρχικήφο- 15 ρολογία που του επιβλήθηκε (ύψους£16,900) ο αιτητής υπέβαλε ένσταση η οποία συνοδευόταν με έκθεσηεκτιμητή αναφορικάμε την αξίατου ακινήτουκατάτην27.6.78σύμφωναμετηνοποίαη αξίακατάτηνενλόγωημερομηνίαήτανμεγαλύτερηαπ'ότιυπολο γίστηκεκαιεπομένωςτοφορολογητέοκέρδος απότηνπώλησημι- 20 κρότέρο. Εις απάντησητης ένστασης αυτής ο καθ' ου η αίτηση κοινο ποίησε τηναπόφασητουστον αιτητήβάσειτηςοποίαςηαξία του κτήματος κατά την27.6.78 ήταν μικρότερηκαι ηεπιβληθείσαφο ρολογία αυξανότανσε£17,500. Οαιτητήςισχυρίζεταιέλλειψηδέούσαςκαιορθής έρευναςεκμέρουςτουκαθ1ουηαίτησηλόγωτης 25 1170 \ 4ΑΛΛ. Πεντάρα ν.Δημοκρατίας *Α. αύξησηςτης επιβληθείσαςφορολογίας. Το Ανώτατο Δικαστήριο, απορρίπτοντας την προσφυγή, απο φάσισεότι: 10
(1)Το Ανώτατο Δικαστήριο κατάτον έλεγχο της νομιμότητας διοικητικήςαπόφασηςδεν υποκαθιστά τηνκρίση του αποφασίζο ντος οργάνουκαι δεν ανάτρεπα την προσβαλλόμενη απόφασηαν ήτανεύλογα εφικτή. Όταν ιδίωςηαπόφασηστηρίζεται σε μελέτες εμπειρογνωμόνων ο έλεγχος του δικαστηρίου αποβλέπει στη διαπίστωσητου αυθαίρετου ήτου προδήλωςπαράλογου. Τοαποφασίζρν όργανοπρέπειναενεργείβάσειτηςχρηστήςδιοίκησης. 15
(2)Το Δικαστήριο δεν μπορεί να εκφραστεί τελεσίδικα αναφο ρικά μετο ποιαευρήματαείναι ταορθότεραστις δύο εκθέσεις. Η κρίση αυτήανάγεται στην κατά νόμο εξουσία του διοικητικού ορ γάνου. Μπορεί όμως βάσει των στοιχείων ενώπιοντου ναεξετάσει ανηαπόφασηλήφθηκεαυθαίρεταήείναιπροδήλωςπαράλογη. 5
(3)Η απόφασητουκαθ'ουηαίτησηήτανεύλογαεπιτρεπτή. Η έκθεσητουεκτιμητήτουήτανεπιστημονικάπιοεμπεριστατωμένη. Ηπροσφυγή απορρίπτεται χωρίς έξοδα. Προσφυγή. 20 Προσφυγή εναντίον τηςαπόφαση τουΔιευθυντήΤμή ματοςΕσωτερικών Προσόδωνναεπιβάλει στον αιτητήτο ποσότων£16,900.- φόροκεφαλαιουχικώνκερδών. Μ.Βασιλειάδης, γιατοναιτητή. 25 Γ.Λαζάρου, ΔικηγόροςτηςΔημοκρατίας, γιατουςκαθ' (ανηαίτηση. Cur. adv. vult. ΟΔικαστήςκ.Αρτεμίδηςανάγνωσετηνακόλουθη από φαση. ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ,Δ: Οαιτητήςήτανοεγγεγραμμένος ίδιο30 κτήτηςενόςχωραφιού,εκτάσεως7-2-18Ο0τ.π.,στηντοπο θεσία Αλυκή,χωριό Χλώρακα, Πάφος,υπόκτηματολογι κά στοιχεία: τεμάχιο 240,Φ/Σχ.XLV/58.W.2. Οαιτητής επώλησεστις 11.11.81τοκτήμααυτόγια ποσό£152,500. 1171 AQVEf&ttqg, Α. Πεντα^ά ν.Δημοκρατίας ηΜ.
(1991)Οκαθ'ουηαίτησημεσχετικήειδοποίησητουστις 17.2.86 προς τον αιτητή,του επέβαλε φόροκεφαλαιουχικώνκερ δών, βάσει του περί Φορολογίας Κεφαλαιουχικών Κερ δώνΝόμουτου 1980(52/80),ύψους£16,900, αφούκαθόρι σε την αγοραία αξία του ακινήτου κατά την ουσιώδη 5 ημερομηνία,δηλαδή 27.6.78, σε£63,
- Οαιτητής υπέβα λεένστασηστηνπιοπάνωφορολογίαυποστηρίζονταςτην με έκθεση εμπειρογνώμονα -εκτιμητή αξιών γης. Ο καθ' ου η αίτησηεξήτασε την ένσταση και στις 14.6.89κοινο ποίησε στον αιτητή την απόφασητου, βάσει της οποίας 10 αυξανόταντοποσότουφόρουπουεπιβλήθηκεσε£17,500, αφούμείωσετηναξίατουακίνητουκατάτην27.6.78 από £63,00σε £57,000,έτσι που να αποκομίζεται μεγαλύτερο κέρδος στον αιτητή από τη διάθεση του κτήματος για ποσό£152,
- 15 Μια από τις εισηγήσεις του δικηγόρου του αιτητή, βάσειτωνοποίωνκαιεπιζητείταιηακύρωσητηςεπίδικης απόφασης, είναι πως ο καθ' ου η αίτηση δεν προέβη στη δέουσα και ορθήέρευνα. Αυτό δε καταδεικνύεταιαπότο γεγονός ότι αρχικάκαθόρισε την επιβληθείσα φορολογία 20 στο ποσό των £16,900, ενώ μετά την ένσταση του αιτητή το αύξησε σε £17,500,μολονότι γιατην είσπραξητου αρ χικού ποσού είχε εκδοθεί και σχετικό ένταλμα από το ΕπαρχιακόΔικαστήριοΠάφου. Ηαπόφασητουκαθ*ουηαίτησηβασίστηκεστηνέκθεση 25 του αρχιφοροθέτη φόρου κληρονομιών Γρηγόρη Ματέα, ειδικού εμπειρογνώμονα επί τωναξιώνγης,ο οποίοςκαι αντεξετάστηκεεξονυχιστικά απότονδικηγόροτουαιτητή. Ο κ. Ματέαςείπε στη μαρτυρίατου πως συνηθίζεται στο τμήμα τους να γίνεται πρώτα μια προκαταρκτική 30 εκτίμηση του αντικειμένου, αξίας ακινήτου,για ναακο λουθήσει αργότεραεμπεριστατωμένη.Καιτούτογιατίστο τμήμαετοιμάζονταιπάνω από5,000 εκθέσεις εκτιμήσεων το χρόνο.Έτσι,καιστηνκρινόμενη υπόθεσηέγινε η προ-. καταρκτική εκτίμηση για να ακολουθήσει η λεπτομερής, 35 πουέχεικατατεθείστοΔικαστήριο. 1172 4ΑΛΛ. 5 Πεντάρα ν.Δημοκρατίαςκ,ά. Α(ρεμίδης,Δ. Κατάτην αντεξέτασητου κ. Ματέακαταβλήθηκε προ σπάθειααπότοδικηγόροτουαιτητήναδείξει πωςη έκθε σητου είναι εσφαλμένη γιατί ηαξίατου επίδικου κτήμα τος, στις 27,6.78, ήταν πολύ μεγαλύτερη από £57,
- Σημειώνωεδώπωςοεμπειρογνώμοναςτουαιτητήτηνκα θορίζεισε£102,
- Τοάρθρο21τουνόμουπρονοείπωςοφόροςκαταβάλ λεται ανεξάρτητααπόοποιαδήποτεένσταση ήπροσφυγή τουφορολογουμένου,εκτόςανοδιευθυντήςτουφόρουει10 σοδήματος διατάξειαναστολήτης πληρωμής του,ενώ το άρθρο 14δίδεισ'αυτόνεξουσίανακάμνεισυμπληρωματι κήβεβαίωση του ποσού του φόρου αν ηαρχική εκτίμηση είναιχαμηλότερηαπότηνπραγματική. Έχειεπανειλημμέναλεχθείπωςτοδιοικητικόδικαστή15 ριο, κατάτην εξέτασηκαιέλεγχοτηςνομιμότητοςδιοικη τικήςαπόφασης,δενυποκαθιστάτηνκρίσητου αποφασί ζοντος οργάνου και δεν ανατρέπει την προσβαλλόμενη απόφαση αν ήταν εύλογα εφικτή μέσα στα πλαίσια της διακριτικήςτουευχέρειας.'Οτανμάλισταηαπόφαση στη20 ρίζεται σε μελέτες εμπειρογνωμώνων πάνωσε εξειδικευ μένα ή επιστημονικά θέματα,ο έλεγχος του δικαστηρίου αποβλέπει μόνο στη διαπίστωση κατά πόσο η λήψητης ήταν αυθαίρετηή προδήλως παράλογη.Τοαποφασίζον όμωςόργανοαναμένεταιναενεργείμεγνώμοναταθέσμια 25 της χρηστής διοίκησης, επιδεικνύοντας δηλαδήζήλο για τηναντικειμενικήεφαρμογήτουνόμου,αποδίδονταςστον διοικούμενοταεξαυτούδικαιώματατου.Αυτόόμωςπρο απαιτεί την απαλλαγήτων διοικητικών οργάνων από την εσφαλμένη νοοτροπία αντιπαράθεσηςτους μετον πολίτη 30 στηνπροσπάθειατουςναεξυπηρετείταιτοκακώςνοούμε νοσυμφέροντηςδιοίκησης. Στηνεξεταζόμενηυπόθεσηοκαθ'ουηαίτησηείχεενώ πιον του δύο εκθέσεις εμπειρογνωμώνων, του κ.Ματέα, αρχιφοροθέτηφόρουκληρονομιών, καιτου κ. Γεωργιάδη 35 εκμέρους τουαιτητή.Αναθεωρώντας τηνεπίδικη απόφα σητοδικαστήριοδεν μπορεί,κατάτηνάπαψήμου, ναεκ φραστείτελεσίδικα αναφορικάμετοποιαευρήματα είναι 1173 Αρτεμίδης,Δ. Πεντάρα ν.Δημοκρατίας*Λ.
(1991)το ορθότερα στις δύο εκθέσεις, γιατί αυτή ακριβώς η κρίσηανάγεταιστην κατάνόμο άσκησητων εξουσιών του διοικητικούοργάνου. Μπορεί όμως το δικαστήριο να εξετάσει όλα τα στοι χείατουφακέλουτηςυπόθεσης γιαναδιαπιστώσει μήπως 5 τοαρμόδιοόργανο ενήργησε αυθαίρεταστις επιλογές του, ήκατάπόσοηαπόφασητουείναιπροδήλωςπαράλογη. Κατάτην άποψημουηαπόφασητου καθ' ουηαίτηση να ενεργήσει βάσει της έκθεσης του εμπειρογνώμονα Ματέα ήταν εύλογα επιτρεπτή. Η έκθεσηαυτή είναι επι- 10 στημονικά πιο εμπεριστατωμένη και τεκμηριωμένη από αυτή του κ. Γεωργιάδη, κάτι μάλιστα που διαπιστώθηκε καιστηναντεξέτασητουκ. Ματέα. Καταλήγω επομένως στο συμπέρασμα ότι η απόφαση του καθ'ουηαίτησηδεν πάσχει. Ηπροσφυγήαπορρίπτε- 15 ταιχωρίςέξοδα. Προσφυγήαπορρίπτεταιχωρίςέξοδα. 1174