(1991)28 Μαρτίου, 1991 [ΠΎΛΙΑΝ1ΔΗΣ.Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΑΘΗΝΟΥΛΛΑ ΤΑΜΑΣΙΟΥ, Αιτήτρια, ν. ΤΗΣΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣΤΗΣΚΥΠΡΟΥ, ΔΙΑ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ, Καθ'ων ηαίτηση. (ΥπόθεσηΑρ. 1133/90). Σύνταγμα— Άρθρα 23.4(a)και23.8(a)— Οιπροβλεπόμενεςπροθε σμίεςείναι καθοδηγητικές— ΟιΝόμοιπερίΑναγκαστικήςΑπαλ λοτριώσεωςκαι ΕπιτάξεωςΙδιοκτησίας, 15/62 και21/62αντίστοι χα, δεν είναι αντισυνταγματικοί: πόρισμα τηςEvrydikiAspri and TheRepublic(CouncilofMinisters)4R.S.C.C.57. Επίταξη— Οι περί ΑναγκαστικήςΑπαλλοτριώσεως και Επιτάξεως ΙδιοκτησίαςΝόμοι,Ν. 15/62 και21/62—Προσωρινό και εξαιρετι κόμέτροηεπίταξη— Μόνιμομέτροηαναγκαστική απαλλοτρίω ση — Αντιπαραβολή καιπεριεχόμενο — Οπεριορισμόςτηςδιάρ κειαςτηςεπίταξηςσετρίαχρόνια —Έννοια/Συνέπειες—Δννατή η έναρξηεκτέλεσης έργουδημόσιαςωφέλειαςμε απλήεπίταξη— Παρεχόμενηπροστασία— Υπαγωγή καιβελτιωτικών έργωνδρό μωνσεαυτή τηδυνατότητα. ΔιοικητικήΠράξη— Εκτελεστή— Είναι ηπράξημε τηνοποία ηβού λησητηςΔιοίκησηςγίνεται γνωστή για ένα θέμα— Σκοπόέχει την παραγωγή εννόμου αποτελέσματος έναντι τουδιοικούμενουκαι συνεπάγεταιτηνάμεσηεκτέλεση της— Δενσυνιστούν εκτελεστή διοικητικήπράξηοι απλέςπράξειςεκτελέσεωςοι οποίεςδενείναι κατάσυνέπειαεπιδεκτικέςαναθεωρήσεως. Προσφυγήβάσειτουάρθρον 146τουΣυντάγματος— Προθεσμία — Η προβλεπόμενηστην παράγραφο3 του άρθρου 146 προθεσμία των75ημερών είναι επιτακτική καιανελαστική— Μόνομέσα σε αυτήν μπορεί να προσβληθεί εκτελεστήδιοικητική πράξη — Μετράαπότηνημέραδημοσίευσηςτηςπράξηςήαπόφασης. 1188 4 ΑΛΛ. 5 10 Ταμάσιον ν.Δημοκρατίας Ηαιτήτριαζήτησε,μετην προσφυγήτης,τηνακύρωσητης πρά ξηςκαι/ή ενέργειας των καθ'ων ηαίτηση ναπροβούνσε εκσκαφές, κατεδάφιση μέρους των κτιρίων και αλλαγή του υψομέτρου της περιουσίας της στην Κάτω Λακατάμια. Οι ενέργειες αυτές είχαν προβλεφθεί σε σχέδιο ρυμοτομίας για σκοπούς διαπλάτυνσης και ευθυγράμμισης, μεταξύ άλλων, της Λεωφόρου Μακαρίου Γ', στην οποία εφάπτεται το κρίσιμο τεμάχιο της αιτήτριας, εναντίον του οποίου σχεδίου ρυμοτομίας ηαιτήτριαυπέβαλε ένσταση,λόγωτου μερικού επηρεασμού της ιδιοκτησίας της, η οποία όμως απορρίφθηκεαπότον Υπουργό Εσωτερικών. Το Ανώτατο Δικαστήριο, απορρίπτοντας την προσφυγή, απο φάσισε ότι: 15 20 25 30 35 40 45
(1)Το επιχείρημα της αντισυνταγματικότητας του περί Επιτά ξεως ΙδιοκτησίαςΝόμουείχεπροβληθεί το 1962 στην Υπόθεση αρ. 297/62. Η απόφαση του Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου ήταν ότι οι προθεσμίες που προβλέπονται στο άρθρο 23.4(
- a)και 23.8(
- a)του Συντάγματος είναι καθοδηγητικές και οι Νόμοι περί Αναγκαστικής Απαλλοτριώσεως και Επιτάξεως Ιδιοκτησίας 15/62και 21/62, αντίστοιχα - δεν είναι αντισυνταγματικοί. Με βάση τη νομολογία αυτή, ο περί Επιτάξεως της Ιδιοκτησίας Νόμος κρίνεται ως μη αντισυνταγματικός διότι η προθεσμία του ενός χρόνου είναι καθοδηγητική και όχι επιτακτική.
(2)Me βάση τον ορισμό της "επίταξης" στο νόμο, αυτή είναι εξαιρετικό και προσωρινό μέτρο σε αντίθεση με την αναγκαστική απαλλοτρίωση που είναι μόνιμο μέτρο στέρησης της ιδιοκτησίας. Ο περιορισμός της διάρκειας της επίταξης σε τρία έτη, δεν απο κλείει την επίτευξη σκοπού δημόσιας ωφέλειας με πολύ μεγαλύτε ρηδιάρκεια, ακόμακαι μόνιμη. Την επίταξη,συνήθως, ακολουθεί ή προηγείται έναρξη διαδικασίαςγια απαλλοτρίωση. Όταν η διαδικασίατης απαλλοτρίωσης και μεταβίβασης της ιδιοκτησίας δεν συμπληρωθεί, είναι όμως.αναγκαίο να αρχίσει η εκτέλεση έργου δημόσιας ωφέλειας, ανάλογα με τα περιστατικά της υπόθεσης, η ιδιοκτησία μπορεί μόνιμανα επιταχθεί για έναρξητου έργου. Εάν η απαλλοτρίωση δεν τελεσφορήσει,τόσο η παράγραφος8 τουάρθρου23 του Συντάγματοςόσο και το άρθρο 8 του Νόμου,προβλέ πουν γιααποζημίωση ιδιοκτησίας γι οτιδήποτε έγινεστη διάρκεια της επίταξης με βάσητο διάταγματης επίταξης, συμπεριλαμβανο μένης και της επαναφοράςτης περιουσίας στην αρχικήτης κατά σταση (status quo). Βελτιωτικά έργα δρόμων δεν επηρεάζουν τη νομιμότητα της επίταξης και γίνονται για το σκοπό για τον οποίο εκδόθηκετοδιάταγμαεπίταξης. Οιαιτιάσεις τηςαιτήτριαςδενευ σταθούν. Οι πράξεις για τις οποίες παραπονείται η αιτήτρια δεν συνιστούν παράνομηεπέμβαση σε ακίνητη ιδιοκτησία με βάση το άρθρο 43 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148. Η Διοίκησηνομιμοποιείται στην εκτέλεσητων έργων μεβάσητο Διά ταγμαΕπίταξης.
(3)Οι πράξειςτηςΔιοίκησης, γιατις οποίες παραπονείταιηαι- 1189 Ταμάσιονν.Δημοκρατίας
(1991)τήτρια, δεν είναι εκτελεστές διοικητικές πράξεις αλλά πράξεις εκτελέσεως που δεν υπόκεινται στην ακυρωτική δικαιοδοσία του Δικαστηρίου. Εκτελεστή διοικητική πράξη είναι πράξη με την οποία η βούληση της Διοίκησης γίνεται γνωστή για ένα θέμα, πράξηπου σκοπό έχειτηνπαραγωγήεννόμουαποτελέσματος έναντι του διοικούμενου και συνεπάγεται τηνάμεσηεκτέλεσητης. Η διοικητικήπράξηστην παρούσα υπόθεσηείναιτο Διάταγμα Επί ταξης από την ημερομηνία της υποχρεωτικής δημοσίευσης του οποίου μετρά ηεπιτακτική καιανελαστική προθεσμία των 75ημερών που η παράγραφος 3του άρθρου 146 του Συντάγματος προβλέπει για την προσβολή εκτελεστήςδιοικητικής πράξης. Ως εκ τούτου,ηπαρούσαπροσφυγήείναιπρόδηλα εκπρόθεσμη. * _ ι υ Ηπροσφυγήαπορρίπτεταιχωρίςέξοδα. Αναφερόμενεςυποθέσεις: Aspii v. TheRepublic,4R.S.C.CJ7- 15 Μαρκουλλίδον και άλλοι ν.Δημοκρατίας (Προσφυγή αρ. 740/89, ημερ. 30.12.89)· Χριοτοδουλίδου και Άλλη ν.Δημοκρατίας (Προσφυγή Αρ. 42/88, ημερ. 3.8.90)· Kimissis v.Improvement BoardDhali
(1986)3 C.LR.628· 20 Παντελίδον και Άλλοι ν. Συμβουλίου Υδατοπρομήθειας Αευκωσίας(Α.Ε.618κ.α,ημερ. 18.10.90)· HadtfCostas v.Republic
(1974)3C.LJI.
- Προσφυγή. Προσφυγή για δήλωση του Δικαστηρίου ότι η πράξη 25 και/ή ενέργεια του Υπουργού Εσωτερικών να προβείσε εκσκαφές,κατεδαφίσεις μέρουςτωνκτιρίωνκαι αλλαγές στο υψόμετροτης περιουσίαςτηςαιτήτριας στην Κ.Λα κατάμια είναιάκυρηκαιεστερημένηοιουδήποτενομικού αποτελέσματος. 30 Λ Κληρίόης, γιατηναιτήτρια Γ.Κνριαχίόον(Α/νίς),ΔικηγόροςτηςΔημοκρατίας, για χουςκαθ'ων ηαίτηση. Ο Δικαστής κ. Στυλιανίδηςανάγνωσε την ακόλουθη 1190 4 ΑΛΛ. Ταμάσιονν.Δημοκρατίας απόφαση. ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ, Δ: Μετηνπαρούσαπροσφυγήη αιτή τριαζητάτηνπιοκάτωθεραπεία:5 10 "Δήλωσιν του Δικαστηρίου ότι η πράξις και/ήενέργεια των καθ'ων ηαίτησις να προβούν εις εκσκαφάς, κατεδαφίσουν μέρος των κτιρίων και ν' αλλάξουν το νψόμετρον τηςπεριουσίας της αιτήτριαςεις ΚάτωΛακατάμια τεμ. 272, η οποία ήρχισε τον Δεκ. 1990 είναι άκυρος και εστερημένη οιουδήποτε νομικού αποτελέσματος". Ηαιτήτριαείναι ιδιοκτήτριατουΤεμαχίου272,Φύλλο/ ΣχέδιοΧΧΧ/20στην ΠάνωΛακατάμια.Το τεμάχιοαυτό εφάπτεταιστηνκύριαοδικήαρτηρία- τηΛεωφόροΜακα ρίουΓ,πουοδηγεί στηΔευτέρα. 15 ΗΑρμόδια Αρχή,μεβάσητο'Αρθρο 12τουπερίΡυμίσεως Οδών και Οικοδομών Νόμου,(Κεφ. 96, Νόμοι Αρ. 14/59,67/63,6/64, 65/64,12/69,38/69,13/74,28/74, 24/78, 25/79,8iV82 και 15/83), γιασκοπούςδιαπλάτυνσηςκαιευ θυγράμμισης, μεταξύάλλων, τηςΛεωφόρου ΜακαρίουΓ', 20 ετοίμασε σχέδια και προέβηκε στη σχετική δημοσίευση στην ΕπίσημηΕφημερίδατηςΔημοκρατίας,Αρ.2110, ημε ρομηνίας 31 Ιανουαρίου, 1986, Αριθμός Γνωστοποίησης 234,σελ.
- Το τεμάχιο της αιτήτριαςεπηρεάζεταισε ποσοστό 8% 25 απόαυτότοσχέδιο ρυμοτομίας. Στοτεμάχιοαυτόυπάρ χουνδιώροφηκατοικία,πουδεν επηρεάζεταιαπότοσχέ διορυμοτομίας,καιδεύτερηπαλαιά οικοδομή - κατάστη μα. Ηαιτήτριαυπέβαλε ένσταση,ηοποίαεξετάστηκε από 30 τονΥπουργό Εσωτερικών καιαπορρίφθηκε. Σεεπιστολή ημερομηνίας 9 Μαρτίου, 1989,αναφέρονται:"2.Ηένσταση σαςαφού εξετάστηκε μεπροσοχήαπό τα αρμόδια Τεχνικά Τμήματα και την αρμόδια Αρχή, 1191 Σνυλιανίοης, Δ. Ταμάσιονν.Δημοκρατίας
(1991)τέθηκε ενώπιον του Υπουργού Εσωτερικών σύμφωνα μετο άρθρο 18τουπερίΡυθμίσεως ΟδώνκαιΟικοδο μών Νόμου, Κεφ. 96, ο οποίος όμως αφού έλαβε υπόψη: (α) τους λόγους που προβάλλονται για υποστήριξη της ένστασης καθώς και τις απόψεις των αρμοδίων ΤμημάτωνκαιτηςαρμόδιαςΑρχής,και 5 (β) ότι ηετοιμασίατωνσχετικών σχεδίωνέγινεαφού λήφθηκαν υπόψηηδημιουργία ενός ασφαλούςοδικού δικτύου,οι μελλοντικέςκυκλοφοριακέςαπαιτήσειςτης 10 περιοχής, ηβελτίωση των γεωμετρικών χαρακτηριστι κών των επηρεαζόμενων δρόμων και της ορατότητας στις συμβολές τους,ηπροώθησηορθής γραμμήςοικο δομικής ανάπτυξης,ηβελτίωση του περιβάλλοντος της περιοχής καιοι γενικές επιπτώσεις πάνωστην επηρεα- 15 ζόμενη γη, έκρινε ότι δεν δικαιολογείται αποδοχήτης καιτηναπέρριψε". Το σχέδιο ρυμοτομίας δεν προσβλήθηκε με προσφυγή στοΑνώτατο Δικαστήριο. Με βάση το σχέδιο ρυμοτομίας, το Τμήμα Πολεοδο- 20 μίας και Οικήσεως ετοίμασε ρυθμιστικό σχέδιο γιαβελ τίωσητηςΛεωφόρου ΜακαρίουΓ. Για υλοποίηση του πιοπάνωσχεδίου, εκδόθηκε Γνω στοποίηση Απαλλοτρίωσης μεβάσητους περί Αναγκαστι κής Απαλλοτριώσεως Νόμουςτου 1962 έως 1988, (Νόμοι 25 Αρ. 15/62,25/83,148/85 και84/88),πουδημοσιεύτηκεστην ΕπίσημηΕφημερίδατηςΔημοκρατίας,Αρ.2516,ημερομη νίας29 Ιουνίου, 1990, ΠαράρτημαΤρίτο,Μέρος II,Αριθ μόςΓνωστοποίησης' 1099,σελ.
- Σκοπός της απαλλοτρίωσης είναι ηδημόσια ωφέλεια, 30 δημιουργία, βελτίωση και ανάπτυξη των συγκοινωνιών στηΔημοκρατία,δηλαδήηβελτίωσητηςΛεωφόρουΑρχιε πισκόπουΜακαρίουΓ στηνΠάνωκαιΚάτωΛακατάμια. 1192 4 ΑΛΛ. Ταμάσιονν.Δημοκρατίας Στυλιανίοης,Δ. Από τηΓνωστοποίηση αυτήεπηρεάζονταιόλαταπαρόδια τεμάχια. ΜεβάσητοΆρθρο4τωνπερί Επιτάξεως Ιδιοκτησίας Νόμωντου 1962 έως 1986, (Νόμοι Αρ. 21/62, 50/66,61/75 5 και43/86),(ο "Νόμος"), εκδόθηκε ΔιάταγμαΕπίταξηςτης ιδιοκτησίας που καλύπτεται απότην πιο πάνω Γνωστο ποίηση Απαλλοτρίωσης, που δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας, Αρ. 2516, ημερομηνίας 29 Ιουνίου, 1990,ΠαράρτημαΤρίτο,Μέρος II,ΑριθμόςΓνω10 στοποίησης 1106,σελ.
- Η επίταξηκρίθηκε αναγκαίαγιατον ίδιο σκοπό ωφέ λειας όπωςκαιηΓνωστοποίηση Απαλλοτρίωσης, δηλαδή, για τηδημιουργία, συντήρηση και ανάπτυξητων συγκοι νωνιών στη Δημοκρατία, ή για οποιοδήποτε από τους 15 σκοπούςαυτούς-γιατηβελτίωσητηςΛεωφόρου Αρχιεπι σκόπουΜακαρίου Γ στηνΠάνωκαιΚάτωΛακατάμια. Το Δεκέμβριο του 1990 άρχισε η εκτέλεσητου έργου της διαπλάτυνσης και ευθυγράμμισης της Λεωφόρου αυτής. Εργασίες διεξάγονται σε όλη την έκταση της Λεω20 φόρου στο χώρο που καλύπτεται από το Διάταγμα της Επίταξης,σύμφωνα με ταρυμοτομικά καικατασκευαστι κάσχέδια. -. t Η διώροφη κατοικία της αιτήτριας δεν επηρεάζεται. Επηρεάζεταιεξωτερικά μέρος του προαυλίου καιη βερά25 ντατων καταστημάτων,αλλά,ούτε ηστατικότητα,ούτε η λειτουργικότητα τουςεπηρεάζονται. Η επιφάνειατουΤεμαχίου272 βρίσκεται σε ψηλότερο επίπεδοαπότοκατάστρωματης Λεωφόρου. Η αιτήτρια,αμέσως μετά την έναρξη τωνκατασκευά30 στικών εργασιών,καταχώρισετηνπαρούσαπροσφυγή. Οιλόγοιακυρότηταςπουπροβλήθηκανκαιαναπτύχθη καν είναι ότι η ενέργεια των οργάνων και/ήαντιπροσώ πων των καθ* ων η αίτηση είναι παράνομη,γιατί είναι 1193 ΣτνλιανΙ&ης, Δ. Ταμάσιον ν.Δημοχοατίας
(1991)αντίθετημετις πρόνοιες των Άρθρων 2και 6τουΝόμου καιτου 'Αρθρου 23του Συντάγματος. Οι καθ' ων η αίτηση ισχυρίστηκαν ότι η προσφυγή είναιαπαράδεκτη,γιατί:(α) Ηπράξηπουπροσβάλλεταιδεναποτελεί εκτελεστή διοικητικήπράξη,αλλάπράξη ιδιωτικούδικαίου, 5 (β)είναιπράξηεκτελέσεως* και (γ)ηπροσφυγήείναιεκπρόθεσμη. Ο δικηγόρος της αιτήτριας υποστήριξε ότι ο Νόμος είναι αντισυνταγματικός, γιατί δεν εκδόθηκε εντός ενός 10 χρόνου απότην ημερομηνία ενάρξεως της ισχύος του Συ ντάγματος - 16 Αυγούστου, 1960 - όπως προβλέπει το 'Αρθρο23.8(a)του Συντάγματος. Το ίδιο επιχείρημαπροβλήθηκετο 1962 στην Υπόθεση Αρ.297/62. ΗΑπόφασητουΑνωτάτου ΣυνταγματικούΔι- 15 καστηρίουήτανότι οι προθεσμίες πουπροβλέπονται στο Άρθρο23.4(a)και23.8(a)τουΣυντάγματοςείναικαθοδη γητικές και οι Νόμοι περί Αναγκαστικής Απαλλοτριώσε ωςκαιΕπιτάξεωςΙδιοκτησίας-15/62και21/62, αντίστοι χα -δενείναιαντισυνταγματικοί. 20 ΣτηνυπόθεσηEvrydikiAspriandTheRepublic(Council ofMinister?)4R.S.C.C.57,στησελ. 60ειπώθηκε:'The Court is of the opinion that Laws 15/62 and 21/62 are not unconstitutional though they have, indeed, been enacted after the expiration of the periods 25 provided forundertheConstitutionfortheirenactmentby para-graphs 4(
- a)and8(
- a)of Article23,respectively,i.e. more than a year after the coming into operation of the Con-stitution.Theprovisionsconcerned areinthenature of directives to thelegislatureandthey definitely do not 30 preclude subsequent compliance therewith, if the periods within which they ought normally tohavebeen complied 1194 4 ΑΛΛ, 5 Topooiov ν.Δψωκοατίας ΣτυλιανΙοης, Δ. with have elapsed. On the contrary the legislature re mains, even after the expiration of the periods in question, not only entitled but alsobound tocomply with the said directives. Had it been otherwise the absurd corollary wouldfollow that noamendment of such Laws could take place after the expiration of the periods in question". Ο Νόμος δεν είναι αντισυνταγματικός, γιατί ηπροθε σμία του ενός χρόνου είναι καθοδηγητικήκαι όχι επιτα10 κτική. Ο δικηγόρος τηςαιτήτριαςυποστήριξε ότι με την επί ταξη η Επιτάσσουσα Αρχήλαμβάνει κατοχή της ιδιοκτη σίας,αλλάδενέχειτοδικαίωμαναπροβαίνεισεεκσκαφή, εκκοπήδένδρων,κατεδάφιση βεραντών,ή σεοποιαδήποτε 15 παρόμοιαπράξηήενέργεια. Η Απαλλοτριούσα Αρχή μπο ρείναπροβείστις πράξειςαυτές, μετάτησυμπλήρωση της απαλλοτρίωσης, γιατί τότε η ιδιοκτησία μεταβιβάζεται σ' αυτή. Η επίταξη είναι μέτρο προσωρινό. Ηδιάρκεια της περιορίζεται,απότηνπαράγραφο8(γ)του'Αρθρου 23του 20 ΣυντάγματοςκαιτοΝόμο,σετριετία.Στηνπαρούσαπερί πτωση έχει εκδοθεί μόνο Γνωστοποίηση Απαλλοτρίωσης και, ως εκ τούτου, οι πράξεις εκσκαφής, εκκοπής δέν δρων,κατεδάφισης βεράντας,είναι έξω απότοδικαίωμα που έχει η Επιτάσσουσα Αρχήδυνάμει του Διατάγματος 25 Επίταξης. Υπεδείχθη στονκ.Κληρίδηαπό τοΔικαστήριο η παρά γραφος(γ)του Άρθρου 8 τουΣυντάγματος,που προνοεί αποζημίωσηγιαεπίταξηακίνητης ιδιοκτησίας. Ο κ. Κληρίδης αντέταξε ότι, εάν το 'Αρθρο 6 του 30 Νόμου, σεσυνάρτηση με το'Αρθρο 8τουΝόμου,δίδειδι καίωμα στην Επιτάσσουσα Αρχή να προβαίνει στις πιο πάνωενέργειες, τότε,στην έκτασηαυτή,τα'Αρθρα 6και8 τουΝόμουείναιαντίθετακαιασύμφωναμετηνπαράγρα φο 8(γ) του 'Αρθρου 23 του Συντάγματος. Το Διάταγμα 35 Επίταξης είναι προσωρινό μέτρο και, στη διάρκεια της επίταξης,δεν είναι επιτρεπτό να γίνουν πράξεις που να 1195 ΣννλιανΙ&ης,Δ. Ταμάσιονν.Δημοκρατίας
(1991)επηρεάζουντηνακίνητη ιδιοκτησία. Οορισμός τηςεπίταξηςστοΝόμοείναι:"'επίταξις' σημαίνει τηναναγκαστικήν κτήσινκατοχής επί ιδιοκτησίας, ήτην πράξιν δι' ης απαιτείταιόπως ιδιοκτησία τεθή εις την διάθεσιν της επιτασσούσης 5 αρχήςδυνάμειτουπαρόντοςΝόμου*" Η επίταξη είναι εξαιρετικό και προσωρινό μέτρο. Είναι προσωρινή στέρησητης κατοχής,χρήσης και κάρ πωσηςτηςιδιοκτησίας. Ηαναγκαστικήαπαλλοτρίωσηείναιμόνιμο μέτροστέ- ™ ρήσης της ιδιοκτησίας, για τους σκοπούς πουαναφέρο νταιστο Σύνταγμακαιμετηδιαδικασίαπου προβλέπεται στησχετικήνομοθεσία. Οπεριορισμός τηςδιάρκειαςτηςεπίταξηςσετρίαχρό νια, δεν αποκλείει την επίτευξη σκοπού δημόσιας ωφέ- *5 λείας με πολύ μεγαλύτερη διάρκεια, ακόμα και μόνιμη. Έναρξη διαδικασίας για απαλλοτρίωση, συνήθως,ακο λουθεί ήπροηγείταιτηςεπίταξης,πουείναι μέτροπροσω ρινό. 'Οταν ηδιαδικασίατης απαλλοτρίωσης καιμεταβί βασης της ιδιοκτησίας δεν συμπληρωθεί, είναι όμως 20 αναγκαίονααρχίσειη εκτέλεση έργουδημόσιαςωφέλειας, ανάλογα με τα περιστατικά της υπόθεσης, η ιδιοκτησία μπορεί νόμιμα να επιταχθείγια έναρξητου έργου. Εάνη απαλλοτρίωση δεν τελεσφορήσει,τόσον ηπαράγραφος 8 του 'Αρθρου 23 του Συντάγματος,όσον και το 'Αρθρο 8 25 του Νόμου,προβλέπουν για αποζημίωσηιδιοκτησίαςγια ο,τιδήποτεέγινεστηδιάρκειατηςεπίταξηςμεβάσητοδιά ταγματηςεπίταξης,συμπεριλαμβανομένης καιτηςεπανα φοράς της περιουσίας στην αρχικήτης κατάσταση(status ^ quo). Βελτιωτικά έργαδρόμωνδενεπηρεάζουντη νομιμότη τα της επίταξηςκαιγίνονται γιατο σκοπόγιατονοποέο εκδόθηκετοδιάταγμαεπίταξης. 1196 4 ΑΛΛ. Ταμααιο*)ν.Δηροιφκίας ϊτυλιανίύης,Δ. Στην υπόθεσηAspii (ανωτέρω), ειπώθηκαν τα ακό λουθαστιςσελ. 61και62:- 5 10 "It is correct thatby sub-paragraph (c)of paragraph 8, andsection 4 of Law 21/62, itis laiddown thattheperiod of requisition cannot exceed three years, but such a provision does not alsowarrant the converse conclusion that the purpose of public benefit, to be achieved by means of therequisition, should also be of a limited du ration. There is nothing to prevent the continued subsequent achievement of the same purpose of public benefit by means of a supervening compulsory acquisition and the procedure for such compulsory acquisition may be set in motion at any time during the periodof requisition. 15 - 20 25 30 35 TheCourtfinds nosubstance,either,inthe contention that because in the meantime the construction of the proposed road will proceed under the requisition order, the appropriate authority, under Law 15/62, will be prompted to reject any objection to the compulsory acquisition to be made by Applicant in due course. Irrespective of theorderof requisition andanything done under it, the duty of such authority to consider the said objection remains unaltered and should such objection not be properly dealt with on its merits then the Applicant would alwaysbe entitledto have a recourse to this Court in the matter. In any event. Applicant would not be in a worse position than If Government had re quisitioned the property in question, without any intention at the time to acquire it compulsorily, and subsequently, duringtheperiod,of therequisition,itwere to be found necessary, for the same purpose of public benefit, to acquire compulsorily such property. Surely in such a case Applicant could not have alleged that the subsequent giving of a notice of acquisition Invalidated the previously made order of requisition, though again the appropriate authority considering any objection to 1197 ΣτυλιανΙ&ης,Δ. Ταμάσιονν.Δημοκρατίας
(1991)such acquisition might be confronted with whatever had been already accomplished under such an order of requisition. It may, of course,notbe always lawful to publish an order of requisition simultaneously with a notice of 5 acquisition, in respect of thesame property,especially if it is not necessary at the material time to commence putting into effect at once the purpose of public benefit common to both,but such an issue does not have to be decided,because itdoes notappeartoarise inthepresent 10 Case. In the light of the above and in the circumstances of this Case, the Court is satisfied that the constitutional rights of Applicant are notbeing invaded noris theorder of requisition contrary to Law 21/62 and,therefore, the 15 justice of the Case does not require the making of a Provisional Order. In any case, no irreparable damage would be caused because, should, for any reason, the compulsory acquisition of Applicant's property not materialize eventually, there appears to exist sufficient 20 provision, both in paragraph 8 of Article 23 and also in Law 21/62,for Applicant tobecompensatedinrespect of anything to be done under the said order of requisition, including the cost of restoring the original status quo of the property. Therisk of having to pay compensation to 25 that extent is clearly involved in the concurrentresort to both media, i.e. of a compulsory acquisition and of a requisition, for the achievement of one and the same purpose of public benefit." (Βλ., επίσης,ΜναΑ. Μαρκονλλίδον και Άλλοι ν. Κν- 30 πριακής Δημοκρατίας, Υπόθεση Αρ. 740/89, (Απόφαση δόθηκε στις 30 Δεκεμβρίου, 1989) και Γιαννούλα Χριστοδονλίδον και Άλλη ν.Κυπριακής Δημοκρατίας, Υπόθεση Αρ.42/88,(Απόφασηδόθηκεστις 3Αυγούστου, 1990. 1198 4ΑΛΛ, Ταμάσκ»ν.Δημοκρατίας Στνλιανί&ης, Δ. Οι αιτιάσεις του δικηγόρου της αιτήτριαςδεν ευστα θούν. 5 Οι πράξειςγια τις οποίες παραπονείται ηαιτήτρια δε συνιστούν παράνομη επέμβασησε ακίνητηιδιοκτησία με βάση τοΆρθρο 43τουπερίΑστικών ΑδικημάτωνΝόμου, Κεφ. 148. ΗΔιοίκηση νομιμοποιείται στην εκτέλεση των έργωνμεβάσητοΔιάταγμαΕπίταξης. Στην υπόθεση Kimissis v. Improvement Board Dhati
(1986)3 C.L.R. 628, το Συμβούλιο Βελτιώσεως Δαλιού 10 εκτέλεσε έργαδιεύρυνσης τουδημόσιου δρόμου μεεπέμ βασηστηγητουαιτητή.ΤοΔικαστήριοστησελ.633είπε:- 15 20 25 The complaint of the applicant is for encroachment on his immovable property by theservants or agents of the respondent Board. This Court cannot entertain an application thesubject-matterof which isrecognition of right of ownership orpossession of immovable property or any action of the Administration interfering with the possession or infringing the ownership of private pro perty. Possession of immovable by a public organ, not based on an act of acquisition or requisition, does not create an administrative dispute but a dispute as to possession which is within the exclusive jurisdiction of thecivil Court- (Conclusions of theJurisprudence of the GreekCouncilof State,pp.234-35;Cases of the.713 -13 . Greek Council of State 813/57, 146/29, 1498/53, 1567/ 54,69/41and 1471/54)." Αναφορικά με τηδιάκρισημεταξύπράξεωντης Διοί κησης,πουεμπίπτουνστοδημόσιοδίκαιοκαι υπόκεινται στην Αναθεωρητική Δικαιοδοσία του Δικαστηρίουκάτω 30 απότοΆρθρο 146τουΣυντάγματος, καιπράξεων ιδιωτι κούδικαίου,για τις οποίεςαρμοδιότηταέχουν ταΕπαρ χιακάΔικαστήρια,αναφοράμπορείναγίνεικαιστηνπρό σφατη Απόφαση της Ολομέλειας του Ανωτάτου Δι καστηρίου - Κλεοπάτρα Πανηλίδον και Άλλοι ν. Ζυμ35 βονλίον Υδατοπρομηθείας Αενχωσίας, Αναθεωρητικές Εφέσεις Αρ. 618, χΛ. (Απόφαση δόθηκε στις 18Οκταν 1199 ΣτυλιανΙοης,Δ. Ταμάσιονν.Δημοκρατίας
(1991)βρίου,1990). ΟιπράξειςτηςΔιοίκησης,γιατιςοποίεςπαραπονείται ηαιτήτρια,δενείναιεκτελεστέςδιοικητικέςπράξεις, αλλά πράξεις εκτελέσεως, οι οποίες δεν υπόκεινται στην ακυ ρωτικήδικαιοδοσίατουΔικαστηρίου. 5 Εκτελεστή διοικητικήπράξηείναι πράξη μετηνοποία η βούληση της Διοίκησης γίνεται γνωστή για ένα θέμα, πράξη που σκοπό έχει την παραγωγήεννόμου αποτελέ σματος έναντι του διοικούμενου και συνεπάγεται την άμεσηεκτέλεσητης. 10 Η διοικητική πράξηστην παρούσα υπόθεση είναι το Διάταγμα Επίταξης,το οποίο δημοσιεύτηκε στις 29 Ιου νίου, 1990. Ηδημοσίευση τουεπιβάλλεται απότοΆρθρο 4
(1)τουΝόμου. Η παράγραφος3 του 'Αρθρου 146 του Συντάγματος 15 προβλέπει επιτακτικήανελαστική προθεσμία 75 ημερών, μέσαστην οποίαμπορεί ναπροσβληθεί εκτελεστή διοικη τικήπράξη. Η προθεσμία μετρά από την ημέρα δημοσίευσης της απόφασηςήπράξης. 20 Η παρούσα προσφυγή είναι πρόδηλα εκπρόθεσμη. (Βλ., μεταξύ άλλων, Dr. PierisHadjiCostas v. Republic (CouncilofMinistersandAnother)
(1974)3C.L.R. 1). Για τους πιο πάνω λόγους, η προσφυγήαποτυγχάνει καιαπορρίπτεται. Καμιάδιαταγήγιαέξοδα. Προσφυγήαπορρίπτεταιχωρίςέξοδα. 1200 25