(1991)29Μαρτίου, 1991 [Α.ΛΟΙΖΟΥ,Π.) ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΦΥΤΩΡΙΑΕΔΕΜ, Αιτητές, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑΣΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝΠΟΡΩΝΚΑΙ ΑΛΛΟΥ Καθ'ων ηαίτηση. (ΥπόθεσηΑρ. 332/90). Το περί Ελέγχου ΕισαγωγήςΠροϊόντων Διάταγμα Αρ. 596/1957, όπωςτροποποιήθηκεμετοΔιάταγμα, ΓνωστοποίησηΑρ. 227/1965 — Η εισαγωγήκαλλωπιστικών φυτών από το εξωτερικό γίνεται μόνο κατόπινγραπτήςάδειαςτονΔιενθνντήτονΤμήματος γεωρ γίας — Οι επίδικοι περιορισμοί και όροι εκδόσεωςαυτήςτης άδειαςκαιησχετικήάσκησητηςδιακριτικήςευχέρειαςτονΔιενθν ντήκρίθηκαναπόλυτα αναγκαίοιπροςτοδημόσιοσυμφέρον. Σύνταγμα—Αρθρο25—Ηαπαγόρευσηεισαγωγών ήκαιηρύθμιση εισαγωγώνπου γίνεταικάτωαπόεξουσιοδότησηνόμονδεναποτε λεί απόμόνη τηςπαραβίασητονάρθρον25—Τοάρθρο25επιτρέ πει τη ρύθμιση της προστα-τενόμενης άσκησης επαγγέλματοςή απασχόλησηςόπωςπροβλέπει ηπαράγραφος2,εφόσονηρύθμιση τωνεισαγωγώνγίνεταικάτω απόνόμομεταξύ άλλωνπρος το δη μόσιοσυμφέρονήυγεία. ΑναθεωρητικήΔικαιοδοσία— Δικαστικός Έλεγχος— Τεχνικάθέμα τα — Το ΑνώτατοΔικαστήριο, γενικά, στηνάσκηση τον διχαστι κού τονελέγχου,δενεπεμβαίνει στηνουσιαστικήκρίσητοναρμο δίου όργανον σεθέματαπου προϋποθέτουνειδικέςγνώσεις. Αντικείμενο τηξ παρούσας προσφυγής ήταν η ακύρωσητης απόφασηςτωνκαθ'ωνηαίτηση μετηνοποία απέρριψαν αίτημα των αιτητών για άδεια εισαγωγής ανθισμένων καλλωπιστικών φυτών κάι/ήφυτών πουφέρουν ακόμηκαικλειστά άνθη, καθώς καιημη επικύρωσηαυτήςτηςαπόφασης. Κατά τηνεισήγησητωναιτητώνηπαρεμπόδισητηςεισαγωγής τωνφυτώνήταναυθαίρετηαφούοκίνδυνοςμετάδοσηςοποιασδή ποτε φυτικής ασθένειαςδενήτανσοβαρός ενόψειτωνκυβερνητι κών ελέγχωντόσοστηνΟλλανδίαόσοκαιστηνΚύπρο. Ηαπαγό- 1226 4ΑΛΛ. ΦυτώριαΕ6έμν.Δημοκρατίας *Λ. ρεύση αυτή» ισχυρίστηκαν οι αιτητές, συνιστούσε προσβολή των άρθρων 25και26του Συντάγματος. Τέλος,οι αιτητές προέβαλαν και πλημμέλεια τηςαιτιολογίαςτηςεπίδικηςαπόφασης. S Το Ανώτατο Δικαστήριο, απορρίπτονταςτηνπροσφυγή, αποφάσισε ότι:
(1)Τοάρθρο26τουΣυντάγματοςδενέχειστηνυπό εξέτασηπε ρίπτωσηοποιαδήποτεσχέση. 10 15 20 25
(2)Ηεισαγωγήκαλλωπιστικών φυτώναπότο εξωτερικό γίνε ται μόνο κατόπινγραπτήςάδειαςτουΔιευθυντήτουΤμήματος Γεωργίας, σύμφωνα μετοπερί Ελέγχου Εισαγωγής Προϊόντων Διά ταγμα αρ. 596/1957, όπως τροποποιήθηκε με το Διάταγμα, Γνωστοποίηση Αρ. 227/1965. Η απαγόρευση εισαγωγών ήκαιη ρύθμιση εισαγωγών πουγίνεται μεεξουσιοδότηση νόμου δεν απο τελεί απόμόνη της παραβίασητου άρθρου 25 τουΣυντάγματος πουπροστατεύει τοδικαίωμαάσκησης επαγγέλματοςή απασχόλη σης. Τοάρθροαυτόεπιτρέπειτηρύθμισηαυτήςτηςάσκησηςόπως προβλέπει ηπαράγραφος2 αυτού εφόσον ηρύθμιση των εισαγω γών γίνεται μενόμο μεταξύ άλλων προς το δημόσιο συμφέρον ή τηνυγεία. Οιπεριορισμοί ήόροι πουτίθενταιστην παρούσαπερίπτώση μετα σχετικά διατάγματα, καιηάσκηση τηςδιακριτικής ευχέρειας τουΔιευθυντή τουΤμήματος Γεωργίας, είναι απόλυτα αναγκαίοι προςτο δημόσιο συμφέρον. Ταπερί τουαντιθέτουεπι χειρήματατων αιτητώνδεν μπορούν ναευσταθησουνκαι δεν ανα τρέπουν τηνουσιαστική κρίση τουαρμοδίου οργάνου σεθέματα ειδικών γνώσεων, στην οποίατο Δικαστήριο στην άσκηση του δι καστικού ελέγχου,γενικάομιλούντες,δενεπεμβαίνει.
(3)Ηεπίδικη απόφασηείναι δεόντως αιτιολογημένη καιη αι τιολογίατηςσυμπληρώνεται απόταστοιχεία τουφακέλου. 30 Ηπροσφυγή απορρίπτεται χωρίς έξοδα, Αναφερόμενες υποθέσεις: Man andOthers v. TheRepublic, 3R.S.CC 39Psaras v. TheMinistry of Commerce and Industry
(1971)3 C.L-M. 151. 35 Προσφυγή. Προσφυγή γιαδήλωση του Δικαστηρίου.ότι η απόφαση των καθ*ων ηαίτηση με την οποία απέρριψαν το αίτημα των αιτητών για άδεια εισαγωγής ανθισμένων καλλωπι στικών φυτών και/ή φυτών-τα οποία φέρουν ακόμα και 1227 ΦυτώριαΕδέμν.ΔημοκρατίαςκΑ,
(1991)κλειστάάνθη είναιάκυρηκαιχωρίςνομικόαποτέλεσμα. Δ.Παυλίδης, για τοναιτητή. Π. Κληρίδης, ΑνώτεροςΔικηγόρος της Δημοκρατίας, για τουςκαθ'ωνηαίτηση. Cur. adv. vult. 5 ΟΠρόεδροςκ. Α.Λοΐζουανάγνωσετηνακόλουθη από φαση. Α. ΛΟΪΖΟΥ,Π:Μετην προσφυγήτους αυτήοι αιτητές, που είναι ιδιωτική εταιρεία περιορισμένης ευθύνης, ζητούναπότοΔικαστήριοτηνπιοκάτωθεραπεία: 10 "1.ΔήλωσητουΔικαστηρίουμετηνοποίανακηρύτ τεται άκυρηκαιχωρίς νομικό αποτέλεσμα η απόφαση τουκαθ'ου ηαίτησηπουκοινοποιήθηκεστους αιτητές στις 9.2.90και με την οποίααπέρριψαντο αίτημαγια άδεια εισαγωγής ανθισμένων καλλωπιστικών φυτών 15 και/ήφυτώνταοποίαφέρουνακόμακαικλειστάάνθη.
- Δήλωση του Δικαστηρίου με την οποία να μην επικυρώνεταιηαπόφασηαυτήτουκαθ'ουηαίτηση." Οι αιτητέςέχουν επιχείρησηφυτωρίωνπουασχολείται με την καλλιέργεια, εμπορία,εισαγωγή και εξαγωγήκαλ- 2 0 λωπιστικών φυτών,και γενικά ειδών ανθοκομείας. Στις 30 Ιανουαρίου 1990, υπέβαλαναίτηση για άδειαεισαγω γής ανθισμένων καλλωπιστικών φυτών και/ή φυτών τα οποία φέρουνακόμακαικλειστά άνθη απότηνΟλλανδία (Παράρτημα 4 στην ένσταση), αλλά το Υπουργείο τους 25 την απέρριψε με την προσβαλλόμενη απόφαση ημερομη νίας9Φεβρουαρίου
- Για την αντιμετώπιση του σοβαρούκινδύνου εισαγω γής στην Κύπρο, όπως αναφέρεται στην ένσταση, ενόξ νέου καταστρεπτικού εχθρού για τη γεωργία, του θρίπα 30 1228 4AAA. 5 Φυιώςια Εδέμν.ΔημοκρατίαςκΑ. Α. ΑοΤζου,Π. FrankliniellaOccidental^οοποίοςυπάρχειστηνΟλλανδία απ*όπουεισάγονταιτακαλλωπιστικά φυτά, οΑναπληρω τής Διευθυντής του Τμήματος Γεωργίας με εγκυκλίους επιστολέςτου,μεαριθμόφακέλου203/67καιημερομηνίας 18 Ιουλίου 1989, ενημέρωσε όλους τους εισαγωγείς καλ λωπιστικών φυτών,ανάμεσαστους οποίους και τουςαιτητές ότι απαγορεύεταιηεισαγωγήανθισμένων καλλωπι στικών φυτών(Παράρτημα1). Ηαπαγόρευσηαυτή εισαγωγής ανθισμένων φυτών πε10 ριλαμβάνεται ανάμεσαστους τυποποιημένους όρους των σχετικών αδειών,εισαγωγής γεωργικών προϊόντων(Πα ράρτημα 2),που εκδίδει ο Διευθυντής του Τμήματος Γε ωργίαςδυνάμει των περί Προλήψεως και Καταπολεμίσεως των ΦυτικώνΑσθενειώνκαι Εχθρών Νόμου,Κεφ.49 *5 και των περί Ελέγχου Εισαγωγής ΠροϊόντωνΔιαταγμά τωντου1957-
- Πρόσθετα η πιο πάνω απαγόρευση υπενθυμίζεται στους ενδιαφερόμενους εισαγωγείς με τυποποιημένη συ νοδευτικήεπιστολή σεόλεςανεξαίρετατις άδειεςεισαγω20 γήςπουεκδίδονται.(Παράρτημα3). Στις 9Φεβρουαρίου1990, οΑναπληρωτής Διευθυντής του Τμήματος Γεωργίας υπέδειξε στους αιτητές ότι για φυτοΐίγιειονομικούς λόγους δεν επιτρέπεται η εισαγωγή ανθισμένων καλλωπιστικών φυτώνήκαιφυτώντα οποία 25 φέρουν ακόμη και κλειστά άνθη, και για το λόγο αυτό απέρριψετηναίτησητους(Παράρτημα5).Εναντίοναυτής τηςαπόφασηςκαταχωρήθηκεηπαρούσαπροσφυγή. Ο πρώτος νομικός λόγοςπάνω στον οποίοστηρίζεται προσφυγήαυτήείναιότιηπαρεμπόδισηεισαγωγήςπροϊό30 ντων μεταοποίαεμπορεύονταιοι αιτητέςχωρίς,κατάτη γνώμη του ευπαίδευτου συνηγόρου, να υπάρχει τέτοιος κίνδυνος μετάδοσης οποιασδήποτε φυτικής ασθένειας αφού ασκείται διπλός έλεγχος απόαρμόδιακυβερνητική αρχή της Ολλανδίας προτού γίνει η εισαγωγή τέτοιων 35 φυτώναπότηχώρααυτή,καθώςκαιελέγχουστηνΚύπρο 1229 Α. Λοΐζου, Π. ΦυτώριαΕ6έμν.ΔημοκρατίαςηΛ.
(1991)αμέσωςμετάτηνεισαγωγήτουςαπόειδικόεμπειρογνώμο να για φυτικές ασθένειες, καταδεικνύειτο αυθαίρετο της απόρριψης του αιτήματος των αιτητών. Και τούτο με μόνη αιτιολογία ότι για φυτουγιειονομικούς λόγους δεν επιτρέπεται η εισαγωγή ανθισμένων καλλωπιστικών φυτών και/ήφυτών ταοποία φέρουν ακόμακαι κλειστά άνθηστην Κυπριακήαγορά. 5 Τούτο δε, όπως ισχυρίζεται ο ευπαίδευτοςδικηγόρος των αιτητών, αποτελεί "πλήγμα σε βάρος της ελεύθερης άσκησης επαγγέλματος από πλευράς αιτητών", πράγμα 10 που αποτελεί προσβολή του 'Αρθρου 25 όπως επίσηςκαι του Άρθρου 26 του Συντάγματος, αλλά στο τελευταίο είναι περιττό νααναφερθώγιατί δενέχειστην υπόεξέτα σηπερίπτωσηοποιαδήποτεσχέση. Ο δεύτερος λόγος είναι ότι ηεπίδικηαπόφασηστερεί- !5 ται αιτιολογίας και ότι αυτήπουδόθηκε είναι γενικήκαι αόριστη και δεν ικανοποιεί τις αρχές που η Νομολογία καθιέρωσε. Η εισαγωγή καλλωπιστικών φυτών απότο εξωτερικό γίνεται μόνο κατόπινγραπτήςάδειαςτου Διευθυντή του 20 Τμήματος Γεωργίας,σύμφωνα μετονπερί Ελέγχου Εισα γωγής Προϊόντων Διάταγμα Αρ. 596/1957, όπως αυτό τροποποιήθηκε με το Διάταγμα, Γνωστοποίηση Αρ. 227/1965. Η απαγόρευση εισαγωγών ήκαι ηρύθμιση εισαγωγών 25 πουγίνεται κάτωαπόεξουσιοδότηση νόμου δεναποτελεί από μόνη της παραβίασητου Άρθρου 25 τουΣυντάγμα τος πουπροστατεύει τοδικαίωμαάσκησης επαγγέλματος ήαπασχόλησης.ΤοΆρθροαυτότουΣυντάγματος επιτρέ πειτηρύθμισητηςτέτοιαςάσκησηςόπωςπροβλέπει η πα- 30 ράγραφος2 αυτούεφόσο ηρύθμιση των εισαγωγών γίνε ται κάτω από νόμο μεταξύ άλλων προς το δημόσιο συμφέρον ή υγεία Οι περιορισμοί ή όροι που τίθενται στηνπαρούσαπερίπτωσηκάτωαπότασχετικάΔιατάγμα τακαιηάσκησητηςδιακριτικήςευχέρειας τουΔιευθυντή 35 1230 4ΑΛΛ, Φνϊώρια Εοέμν.Δημοκρατίας κ.α. Α. Λοΐζου,Π. του Τμήματος Γεωργίας που έγινε για το σκοπό για τον οποίο η εξουσία αυτήδόθηκε σ' αυτόν,είναι όπωςφαίνε ται απόλυτααναγκαίοιπρος το δημόσιο συμφέρον. Η δε γνώμη και τα επιχειρήματα που εξέφρασε ο ευπαίδευτος 5 δικηγόρος υπέρ της μη αναγκαιότηταςτης ρύθμισης των εισαγωγών αυτού του είδους δεν μπορεί να ευσταθήσει και δενανατρέπειτην ουσιαστικήκρίσητου αρμοδίουορ γάνου σε θέματα που συνεπάγονται ειδικές γνώσεις, με την οποίατοΔικαστήριο στην άσκησητουΔικαστικούτου 10 Ελέγχου,γενικά μιλούντες, δενεπεμβαίνει. Το θέμααυτόεξετάστηκε στις υποθέσεις HusseinMan andOthersv. TheRepublic, 3R.S.C.C.39 καιPsaras v. The Ministry of Commerce and Industry
(1971)3 C.L.R. 151, απότιςοποίεςβγαίνουνοι πιοπάνωαρχές. 15 Ως προς το δεύτερο λόγο, είναι φανερό ότι η επίδικη απόφαση είναι δεόντως αιτιολογημένη. Δίνονται συγκε κριμένοι λόγοι και ασφαλώς συμπληρώνονται από τα στοιχεία των φακέλων απότα οποία αναφοράμπορεί να γίνει στην Εγκύκλιο της 18ης Ιουλίου 1989,(Παράρτημα 20 1), στην οποία εκφράζεται ρητά ότι οι λόγοι της γενικής απαγόρευσης είναι η αποφυγήτης εισαγωγής του θρίπα Frankliniella Occidentalis, μια και με τα ανθισμένα φυτά υπάρχει μεγάλος κίνδυνος μεταφοράς αυτής της ασθέ νειας. 25 Μεταπιοπάνωσυμπεράσματααπορρίπτονται βέβαια και ταεπιχειρήματαπερί παραβίασης των αρχώντηςχρη στής διοίκησηςκαι του ίσου μέτρου κρίσης ήτης εξυπηρέ τησης του αλλότριου σκοπού που επικαλούνται οι αιτητές. 30 Για όλους τους πιο πάνωλόγους ηπροσφυγήαπορρί πτεται.Δεγίνεται όμωςδιαταγήγιαέξοδα. Προσφυγή απορρίπτεται χ(ορίςέξοδα. 1231