(1991)29Μαρτίου. 1991 [ΝΙΚΗΤΑΣ,ΔΑπής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΑΝΤΩΝΑΚΗςΠΑΠΑΑΟΠΟΥΛΟς ΚΑΙ ΆΛΛΟΙ, Αιτητές, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΑΝΑΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣΑΡΧΗΣΑΔΕΙΩΝΚΑΙ ΑΛΛΟΥ (ΑΡ. 1), Καθ'ων ηαίτηση. (ΥπόθεσηΑρ. 650/89) Προσφυγή βάσει τον άρθρον 146τον Συντάγματος — Λόγοι ακυρώ σεως — Πλάνη περί τον νόμο — Η εσφαλμένη νομική αιτιολογία δεν οδηγεί αυτόματα σε ακυρότητα εφόσον ηπράξη έχει άλλο νό μιμο έρεισμα. Διοικητικό Δίκαιο — Γενικές Αρχές — Αρχή της ισότητας — Δη5 μιουργεί απαράβατη υποχρέωση στη διοίκηση κατά την ενάσκηση των εξουσιών που τηςαναθέτει ο νόμος ναμεταχειρίζεται κατά το δυνατό με όμοιο τρόπο τους πολίτες που βρίσκονται στην ίδια ή παρόμοια θέση — Η ίση μεταχείριση των άνισων είναι το ίδιο απαράδεκτη με τηνάνισημεταχείριση τωνίσων. \ο Αναθεωρητική Δικαιοδοσία — Δικαστικός Έλεγχος — Επέμβαση δι καστηρίου — Ουσιαστική εκτίμηση των περιστατικών ανάγεται στην κρίση του αρμοδίου οργάνου — Πα την ανατροπή τηςεκτί μησης αυτής από το δικαστήριο πρέπει να τεθούνπειστικοί λόγοι υπόψη τουδικαστηρίου. 15 Οι αιτητές στην παρούσαπροσφυγήπροσέβαλαντηναπόφαση τηςΑναθεωρητικήςΑρχήςΑδειώνμετηνοποίαεπικύρωσε απόφα σητηςΑρχήςΑδειώνγιααπόρριψητουαιτήματοςτουςγιαπαρο χή 15 αδειώνγιαοχήματαεκμΐσθουμενα χωρίςοδηγό. Το Ανώτατο Δικαστήριο, απορρίπτοντας την προσφυγή,αποφάσισεότι:
(1)Η απόφασηκατάτοπρώτοσκέλοςτηςπάσχειαπό πεπλανη μένη αιτιολογία γιατί οι αιτητές έχουν οργανωμένα γραφεία σε όλες τις πόλεις. Η αιτιολογία της απόφασηςδεν στηρίζεται στα πραγματικάπεριστατικά. Ο νόμος απαιτεί είτε διατήρηση επαγγελμχπικήςστέγηςείτεπρόθεσηγιατέτοιαδιατήρηση. 1250 20 25 4ΑΛΛ. ΠαπαδόπουλοςχΜ.ν. Δημοκρατίαςκ-ά.(Αο.1)
(2)Η εσφαλμένη νομική αιτιολογία δεν οδηγεί αυτόματα σε ακυρότηταεφόσονηπράξηέχειάλλονόμιμο έρεισμα. 5 10 15
(3)Αναφορικά μετον ισχυρισμό ότι ως προς το δεύτερο σκέ λος της απόφασης ηΑρχήέδρασε υπό πλάνη περί τα πράγματα λόγω έλλειψηςδέουσαςέρευναςμεαποτέλεσμα τηνάνισημεταχεί ρισητους,οι αιτητές δεναπέδειξαντααναγκαίαστοιχεία που θα επέτραπανστοδικαστήριοναπροβείστιςαπαραίτητες συγκρίσεις γιαναδιαμορφώσειτέτοιααντίληψη.
(4)Απότουλικότουφακέλουπροκύπτειότι είχανπαραχωρηθείστοπαρελθόνπολλές άδειεςστουςαιτητές. Η ουσιαστική εκτί μησητωνπραγματικώνγεγονότων ανάγεταιστηνκρίσητουαρμο δίου οργάνου. Δεν τέθηκε κανένας πειστικός λόγος υπόψη του δικαστηρίου για ανατροπή της εκτίμησης αυτής. Η απόφαση της Αρχής ήτανεύλογα επιτρεπτή μέσα στα όρια της διακριτικής της εξουσίας. Ηπροσφυγήαπορρίπτεταιχωρίςέξοδα. ΑναφερόμενεςΥποθέσεις: Κοντόςν.ΑναθεωρητικήςΑρχήςΑδειών
(1991)4Α.Α.Δ. J073· Χριστοδουλίδηςν.Δημοκρατίας
(1984)3AAA.1297- 20 θεοδουλίδου ν. Υπονργείον Παιδείαςί(ΠροσφυγήΑρ. 689/89, ημερ. 6.11.89)Πρόεδρος τηςΔημοκρατίας ν. Βουλής τωνΑντιπροσώπων (Ανα φορά2/89, ημερ.29.8.89)· Δημοκρατίαν.ΑρακιάνκαιΆλλων
(1972)3AAA. 294· 25 ΑποστολίδηςκαιΆλλοι ν.Δημοκρατίας
(1984)3AAA. 233. Προσφυγή. Προσφυγή εναντίον της απόφασης'της Αναθεωρητικής ΑρχήςΑδειών με την οποία επικύρωσε την απόφαση της ΑρχήςΑδειών μετην οποία το αίτημα του αιτητήγια την 30 παροχή 15αδειώνγιαοχήματαεκμισθούμενα χωρίς οδηγό απορρίφθηκε. Λ.Πελεκάνος, για τουςαιτηνές. / 1251 ΠαπαδόπουλοςηΛ. ν.ΔημοκρατίαςΆΛ. (Αρ.1)
(1991)Γ. Ερωτοκρίτον (Κα), ΑνώτερηΔικηγόροςτης Δημο κρατίας, για τουςκαθ'ωνηαίτηση. Cur. adv. vult. ΟΔικαστήςκ.Νικήταςανάγνωσετηνακόλουθη απόφα ση. ΝΙΚΗΤΑΣ,Δ: Οιαιτητέςείναιαδελφοίκαισυνιδιοκτή τες μεταφορικής επιχείρησης γνωστής ως "Ακρόπολις". Η επιχείρηση έχειευρύκύκλο εργασιών στηναστική επιβατι κήσυγκοινωνία. Συμμετέχει επίσης και στην εκμετάλλευ σητωνυπεραστικώνγραμμώνταξί.ΤονΑπρίλιοτου 1987 10 οι αιτητέςζήτησαναπότηνΑρχή Αδειώννατουςεφοδιά σει με 15άδειες κατηγορίας "Ζ"για εκμίσθωση οχημάτων χωρίςοδηγό.ΤοΔεκέμβριο του 1988 τοαίτημααπερρίφθη μετηναιτιολογία ότι οιαιτητέςδεν μετέρχονται, κατάτην έννοια τουάρθρου5
(9)τουπερίΡυθμίσεως τηςΤροχαίας 15 ΜεταφοράςΝόμουαρ.9/82, τημεταφορικήεπιχείρηση ως κύριοεπάγγελματους. Στησυνέχεια οιαιτητέςπροσέφυγανστην Αναθεωρητι κήΑρχήΑδειών, πουθααποκαλώστοεξής"ηΑρχή"χάρη συντομίας. Κατά την εξέταση ιεραρχικής προσφυγής η 20 Αρχή έχειευρύ φάσμαεξουσιών, πουτηςπαρέχει ρητάτο άρθρο4Α τουτροποποιητικούνόμουαρ.84/84. Στοπλαί σιο των εξουσιών αυτών ηΑρχή επικύρωσε, στις21/6/89, την αρχική απόφαση, αλλά για διαφορετικούς λόγους. Η υπό κρίση αίτηση αμφισβητεί τη νομιμότητα της απόφα- 25 σης αυτής και επιδιώκει την ανατροπήτης. Η επικύρωση έγινε για δύο ρητώς αναγραφόμενους στην επίδικη από φασηλόγους. Είναι χρήσιμο ναπαραθέσωτην αιτιολογία τηςακριβώςωςέχει: "Από το σύνολο των ενώπιον μας στοιχείων οι προ- 30 σφεύγοντες δεν μαςέχουν πείσει ότιπληρούν τιςπροϋ ποθέσεις του άρθρου 10
(1)(α) ότι δηλ. διατηρούν ή προτίθενται ναδιατηρήσουν κατάλληλη επαγγελματική στέγη. Επίσης,ενόψειτουγεγονότος ότιοι προσφεύγοντες 35 είναι ήδηκάτοχοι άλλων αδειών οδικής χρήσης, εφαρ1252 5 4 AAA. Παπαδόπουλοςκ,σ. V.ΔημοκρατίαςMA. (AQ.1) Νικήτας,Δ. μόζοντας την αρχήτου άρθρου 5
(13)του Νόμου για παροχή ίσης ευκαιρίας κτήσεως κέρδους κρίνουμε ότι δενθαέπρεπεναχορηγηθούν στουςπροσφεύγοντες και άδειεςοχημάτωνεκμισθουμένων άνευοδηγού("Ζ")." 5 Είναι αμοιβαίααποδεκτόνότι οι αιτητές έχουνοργα νωμένα γραφείασε όλεςτις πόλεις καιότι ο αριθμόςτων υπαλλήλων που εργοδοτούν κυμαίνεται μεταξύ 120 και 130 (βλέπε σχετική κατάθεση του αιτητή 2 στην Αρχή Αδειώνκαιτηγραπτήαγόρευσητηςδικηγόρου τηςΑρχής 10 στην οποία γίνεται έμμεση παραδοχή των στοιχείων αυτών).Συνεπώςδενστηρίζεταισταπραγματικάπεριστα τικάηαιτιολογία τηςαπόφασης,κατά τοσκέλοςκατάτο οποίο αναφέρεταιστις προθέσεις των αιτητών για διατή ρησηκατάλληλης επαγγελματικής στέγης,όπωςδιαλαμβά^ νει τοάρθρο 10
(1)(α)τουνόμου.Τουπόστρωμα γεγονό των πουήτανενώπιον τηςΑρχήςδεν μπορεί ναπαράσχει έρεισμα στον πρώτο δικαιολογητικό λόγο της επίδικης απόφασης.Από τηνάποψη αυτήείναι ορθήηθέση τουδι κηγόρουτωναιτητώνότιηαπόφαση,κατάτομέροςαυτό, 20 πάσχειαπόπεπλανημένηαιτιολογία. Υπάρχει όμως καιμια άλλη όψητου ιδίουζητήματος. Είναι φανερόν από το κείμενο που παρέθεσα ότι στο πρώτοσκέλοςυπάρχειηδιαζευκτικήαιτιολογία ότι οιαιτητές δενδιατηρούνστέγη.Αυτόόμως δενστηρίζεται στο 25 νόμο, διότι εκείνο που απαιτείταιείναι μόνο το γνήσιον της πρόθεσης ενός αιτητήκαι οι δυνατότητες υλοποίησης της.Αναφορικά με τις επιπτώσεις στο κύρος τηςπράξης συμπεραίνει σχετικά ηπρόσφατηαπόφασηΝτίνοςΚοντός ν.ΑναθεωρητικήςΑρχήςΑδειών
(1991)4Α.ΑΑ 1073. 30 ^ 5 "Στην προσβαλλόμενη απόφαση αναφέρεται ότι η Αρχή δεν επείσθη ότι ο αιτητής ' διατηρεί κατάλληλη επαγγελματική στέγη'. Αυτό είναι αντίθετομετοΝόμο,οοποίος προνοεί: * προτίθεταινα διατηρήκατάλληλον επαγγελματικήν στέγην'. Βεβαίως υπάρχει και το διαζευκτικό στην απόφαση,το οποίο είναι σύμφωνο μετοΝόμο.Δεν είναιόμως γνωστό στο 1253 Νικήτας»Δ. Παπαοάπουλος KUSLν.Δημοκρατίας ΗΑ. (Αρ.1)
(1991)Δικαστήριο σε ποια έκταση επηρέασε την Αρχή, τόσο στηνέρευνατης,όσοκαιστηλήψητης προσβαλλόμενης απόφασης,αυτήηπλάνηπερίτονόμο". Ωστόσο απότην υπόθεση Χριστοδονλίδη ν. Αημοχρτίας
(1984)3Α.Α.Δ. 1297, 1303 συνάγεται ότι ηεσφαλμέ- 5 νηνομικήαιτιολογίαδενοδηγείαυτομάτωςσε ακυρότητα εφόσον ηπράξηέχειάλλονόμιμο έρεισμα.Αυτόείναικαι το πνεύμα της απόφασης,που εξέδωσε επίσης η Ολομέ λειατουΑνωτάτουΔικαστηρίου,στηνυπόθεσηαρ. 689/89 Στέλλας θεοδονλίδου ν. Υπουργείου Παιδείας ημερ. 10 6/11/89. Υπό το ίδιο πρίσμα αντιμετώπισε το θέμα και η Ελληνική νομολογία. "Δεν επηρεάζει το κύρος της πράξεως ή εν αυτή μνεία και επίκλησις διατάξεωννόμου,εφόσονδύναται να στηριχθεί επί ετέρας διατάξεως,ουδέ αποδεικνύει 15 τούτοκατάχρησινεξουσίας." (ΣΕ1758,1759/47,849/49) Την ευρύτερηδιατύπωσητης αρχήςσυναντούμε στα ΠορίσματατηςΝομολογίαςτουΣΕ1929-1959σελ. 267: "Οσάκις πράξις τις διοικητική φέρει επαλλήλους αι- 20 τιολογίας αρκείη νομιμότης μιαςεξαυτών,ίναεπιστηρίξητηνπράξιν". Υπενθυμίζω στο σημείο αυτό ότι ηάλληβάσητηςεπί δικης απόφασης στηρίζεται στο εδ. 13 του άρθρου5 του νόμουτοοποίοορίζειότι "Αι διατάξειςτου παρόντος άρθρου(πουαφορούν γενικά στις άδειες οδικής χρήσης) θα εφαρμόζωνιαι κατά τρόπον παρέχοντα,κατάτο δυνατόν,ειςπάντας τους ενδιαφερομένους ίσην ευκαιρίαν κτήσεως κέρ δους". Μετηρύθμιση αυτήο νομοθέτης θέλησεναανακόψει οποιαδήποτε τάσηανάπτυξηςμονοπωλίων, έτσι ώστε να 1254 25 30 f, J 4 AAA. ΠαπαδόπουλοςχΛ. v. ΔημοκρατίαςuA. (Αρ.1)Νικήτας,Δ. 'Ϊ3 * αποφευχθούν συνθήκες αθέμιτου συναγωνισμού μεταξύ επαγγελματιών αυτοκινητιστών που;παράλληλα, θα είχαν καιεπιβλαβείς επιπτώσεις στοκοινόγενικά. Η θέσητων αιτητών είναι πάλιν^ότι η Αρχή έδρασε 5 υπόπλάνηπερί ταπράγματα, ηοποία'-απέρρευσε απότην απουσία δέουσας έρευνας εκ μέρουςίτης. Οι αιτητές ισχυ ρίστηκαν στο προκείμενο ότι κατά το'παρελθόν ηΑρχή χορήγησε άδειες κατηγορίας "Ζ" σε-'ομοιες περιπτώσεις. Προς την κατεύθυνση αυτή ο δικηγόρος τους ανέφερε 10 στην απαντητικήτου αγόρευση ότι 4 μεταφορικές επιχει ρήσεις, τις οποίες κατονομάζει, πήραν<τέτοιες άδειες πα ρόλο που διέθεταν πολλά αδειούχα οχήματα διαφόρων τάξεων. Ηπαραβίασητωναρχώντης ισότητας,πουκαθιερώνει 15 τοάρθρο28 του συντάγματος,ελέγχεται απότα δικαστή ριαγιατίαποτελεί τοβάθροτουκράτουςδικαίου.Η αρχή διημιουργεί απαράβατη υποχρέωση και στη διοίκηση, κατά την ενάσκηση των εξουσιών που της αναθέτει ο νόμος, να μεταχειρίζεται κατάτο δυνατόμε όμοιο τρόπο 20 τους πολίτες που βρίσκονται στην ίδια ήπαρόμοιαθέση. Τοβαθύτερονόηματουκανόναείναιπωςη ίση μεταχείρι σητων άνισων είναι το ίδιο απαράδεκτημε τηνάνιση με ταχείριση των ίσων. Όπωςπαρατηρείηγνωμάτευση στην Αναφορά 2/89 Πρόεδρος τηςΔημοκρατίας ν.Βουλήςτων 25 Αντιπροσώπωνημερ.29/8/89 "Κριτήριο για τον προσδιορισμό της ομοιογένειας είναιηουσιαστικήσεαντίθεσημετηνφαινομενικήυπό σταση ήτην ποσοτική αρίθμηση των υποκειμένων του δικαίου". 30 Βλέπε επίσης Δημοκρατία ν. Αρακιάν ν,αι Άλλων
(1972)3 Α.Α.Δ.294 καιΑποστολίδηςκαιΆλλοι ν. Δημο κρατίας
(1984)3Α.ΑΛ. 233. Εδώδενσυντρέχει περίπτωσηπαράβασηςτηςπαραπά νωσυνταγματικήςαρχής, διότιοιπροβληθέντες στηναπά1255 Νικήτας»Δ. Παπαδόπουλοςκ,ά.ν.ΔημοκρατίαςχΑ. (AQ.1)
(1991)ντηση των αιτητών ισχυρισμοί γιαάνιση μεταχείρισηπα ρέμειναν ατεκμηρίωτοι. Από τέτοια γενική και αόριστη βάσηδεν είναι δυνατόνασυναχθούν θετικάσυμπεράσμα ταγια δυσμενή διάκριση σε βάροςτων αιτητών.Δεν απέ δειξαν τααναγκαία στοιχεία που θαεπέτρεπαν στο δικά- 5 στήριο να προβεί στις απαραίτητες συγκρίσεις για να διαμορφώσει τέτοιααντίληψη. Το δεύτερο μέρος της αιτιολογίας, πουόπως προανα φέρθηκεστηρίζεται στο άρθρο5
(13), είναι πως οι αιτητές κατέχουν ήδηάλλες άδειες.Όντως, απότο υλικό του φα- 10 κέλου προκύπτει ότι μέχρι τώρατους χορηγήθηκανάδειες για35υπεραστικάταξί,30αστικάκαι 12λεωφορεία.Πρέ πει να σημειωθεί ότι η ουσιαστική εκτίμηση των περιστα τικών ανάγεταιστην κρίσητουαρμοδίουοργάνουκαι κα νένας πειστικός λόγος δεν έχει τεθεί υπόψη του δικά- 15 στηρίου για την ανατροπή της. Ενόψει των στοιχείων η Αρχήδεν υπέπεσε σε πλάνη ούτε δικαιολογείται εύρημα ότιοι αιτητέςυπέστησανδυσμενή μεταχείριση. Έχω καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η απόφασητης Αρχήςήτανεύλογα επιτρεπτήμέσασταόριατηςδιακριτι- 20 κήςτιτςεξουσίας. Συνεπώς επικυρώνεται δυνάμει του άρ θρου 146.4(a)του Συντάγματος. Ηπροσφυγή απορρίπτε ταιχωρίςέξοδα. Προσφυγήαπορρίπτεταιχωρίςέξοδα. 1256