4ΛΛΛ. 29 ΜαρΛσυ, 1991 [ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ, ΔΑπής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ Λ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ, Μτητής, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ. ΜΕΣΩ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ, Καθ'ων ηαίτηση. (Υπόθεση Αρ. 459/90) ΦορολογίαΕισοδήματος — Δαπάνες που εκπίπτουν από το φορολο γητέο εισόδημα — Οι περί Φορολογίας τον Εισοδήματος Νόμοι τον 1961-1988 — Άρθρο 16(ΐχνι), όπως τροποποιήθηκε από το άρθρο 2(β)τον Τροποποιητικού Νόμου 173τον 1988— Περιεχό μενο και προϋποθέσεις τον δημιονργούμενον δικαιώματος τον φο ρολογούμενου για έκπτωση από το φορολογητέο εισόδημα λόγω καταβολής διδάκτρων — Κρίσιμος ο χρόνος καταβολής των δι δάκτρων και όχι η περίοδος στην οποία αφορούν ως προς το σε ποιο φορολογικό έτος θα γίνει η έκπτωση — Οι πρόνοιες των άρ θρων6χαι 11του εν λόγωΝόμου δεν έχονν εφαρμογή. Ο αιτητής στην παρούσαπροσφυγή επεδίωξε την ακύρωση της απόφασηςτων καθ'ων ηαίτηση μετην οποίακαθορίστηκε οπλη ρωτέος απόαυτόν φόρος για το έτος 1988 χωρίς οποιαδήποτε έκ πτωση για δίδακτραγια τις σπουδές του γιου του στην Αγγλία Πριναπό τηνκαταχώρησητης προσφυγής ο αιτητής είχε υποβάλει ένσταση κατά της επίδικης απόφασης που απορρίφθηκε με το αι τιολογικό ότι δενπαραχωρήθηκεηέκπτωση στο σύνολο της επειδή τα καταβληθέντα δίδακτρααφορούσαν το ακαδημαϊκόέτος 1988/ 89 και όχι το οικονομικό έτος 1988 και για το λόγο αυτό έγινε ο ανάλογος επιμερισμός και από άποψηφορολογική. Ο αιτητής ει σηγήθηκε ότι ηαιτιολογία αυτήδεν ήταν ικανοποιητική,αντέβαινε στο νόμο καιήταναυθαίρετη. Οι καθ'ωνηαίτησηυπεραμύνθηκάν της νομιμότητας της απόφασης τους κάνοντας αναφορά στα άρθρα 6 και 11 των περί Φορολογίας του Εισοδήματος Νόμων 1961-1988που μίλησαν γιααφαίρεσηεπιτρεπόμενων δαπανών του εκάστοτε φορολογικού έτους. Ηπρόνοιαγιατην έκπτωσητων δι δάκτρων περιέχεται στο άρθρο 16(ΐχνι) όπως τροποποιήθηκε με τοάρθρο2(β)του Ν.173/88. 1257 Οικονομίδηςν.Δημοκρατίας*Λ.
(1991)Το Ανώτατο Δικαστήριο, ακυρώνοντας την επίδικη απόφαση, αποφάσισεOIL:
(1)Οι καθ' ων η αίτηση ενήργησαν κάτω από πλάνη περί το νόμο, γιατί η απόφασητους δεν συνάδει με τις σαφείς πρόνοιες του άρθρου 16(ΐχνι) του Νόμου. Οι πρόνοιες αυτές δημιουργούν 5 στο φορολογούμενο δικαίωμασειράς εκπτώσεων κατάτον προσ διορισμό του φορολογητέου εισοδήματος του,αν αυτόςαποδείξει κατά τρόπο που να ικανοποιεί τον Έφορο ότι καθ' οιονδήποτε χρόνο διαρκουντος του φορολογικού έτους είχε τέκνο ή τέκνα ζώντα και ότι, μεταξύ άλλων, πλήρωσε τα δίδακτρατου(ς)για το 10 Πανεπιστήμιοήάλλο Ιδρυμαπουπεριγράφεταιστο Νόμοκαι στο οποίο φοιτούν τακτικά,οπότε πόσο μέχρι £3,500εκπίπτει τουφο ρολογητέου εισοδήματος.
(2)Η πληρωμή αυτών των διδάκτρων είναι μια επιτρεπόμενη από το νόμο δαπάνη,πουδημιουργεί στο φορολογούμενο δικαίω- 15 μαέκπτωσης από το φορολογητέο του εισόδημα. Ονόμος δεν ομι λεί περί επιμερισμού των διδάκτρων με βάσητη χρονική περίοδο που αφορούν, αλλά περί της καταβολής των διδάκτρων κατά το υπό κρίση φορολογικό έτος. Ο αιτητής κατέβαλε ολόκληρο το ποσότων δικάκτρωντον Σεπτέμβριοτου 1988. Συνεπώς, αφούτο 2 0 ποσό αυτό δαπανήθηκετο 1988, το ποσό των £3,500θαπρέπεινα εκπέσει από το φορολογητέο εισόδημα τον αιτητή του 1988, μια και οι άλλες προϋποθέσεις του Νόμου ικανοποιούνται. Οι πρό νοιες των άρθρων 6 και 11 δεν έχουν εφαρμογή. Για τους πιο πάνω λόγους, είναιφανερόνότι οκαθόυηαίτησημετηνεισαγωγή 25 τουαναλογικούυπολογισμού επλανήθηπερί τονόμοκαι ενήργησε κατάτρόποπουδενπροβλέπεταιαπότιςσαφείςτου πρόνοιες. Η επίδικη απόφασηακυρώνεταιχωρίς έξοδα. Προσφυγή. 30 Προσφυγήεναντίον της απόφασηςτωνκαθ*ων ηαίτη ση μετην οποίακαθορίστηκε ο πληρωτέος φόροςεισοδή ματος χωρίς οποιαδήποτε έκπτωση για δίδακτραγια τις σπουδέςτουγιουτου αιτητήστηνΑγγλία. 35 Α.Σ.Αγγελίδης, για τον αιτητή. Γ.Λαζάρου, Δικηγόρος τηςΔημοκρατίας, για τουςκαθ' ων ηαίτηση. Cur. adv. vult. 1258 4ΑΛΛ. ΟικονομίΑης ν. Δημοκρατίαςκ,ά. Ο Δικαστής κ. Χρυσοστομής ανάγνωσε τηνακόλουθη απόφαση. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ,Δ: ΟαιτητήςζητάαπότοΔικαστή ριονακηρύξειάκυρηκαιστερημένη έννομουαποτελέσμα5 τοςτηναπόφαση τωνκαθ'ωνη αίτηση,που κοινοποιήθη κεσ* αυτόνμεεπιστολή ημερ.22.3.90,μαζίμεειδοποίηση επιβολής φορολογίας γιατο 1988,μετηνοποίακαθορί στηκε ο πληρωτέος απ' αυτόν φόρος,χωρίςοποιαδήποτε έκπτωσηγιαδίδακτραγιατιςσπουδές τουγιου τουστην 10 Αγγλία. Ο γιος του αιτητήπήγεγιασπουδές στο ΗνωμένοΒα σίλειοτοΣεπτέμβριοτου 1988 καιέκαμετηνεγγραφή του σανφοιτητήςστοπανεπιστήμιοτουΜάντσιεστερ. Τον Απρίλιοτου 1989, οαιτητήςυπόβαλεδήλωση του 15 εισοδήματος τουγιατο 1988.Από τηδήλωση αυτή και από την κάρτασυναλλάγματος φαίνεταιότι,γιατοακα δημαϊκόέτος 1988/89κατάβαλεστις 15.9.88 τασχετικάδί δακτρα ύψους £4,252 Κύπρου. (Βλ.ΠαραρτήματαΑ και Βστηνένσταση). 20 Στις 15.2.90 ο Έφορος Φόρου Εισοδήματος προέβη στηδιενέργειατης φορολογίαςγιατο 1988(Βλ.Παράρτη μαΓστηνένσταση) καιπαραχώρησεστοναιτητήέκπτωση γιαταδίδακτρατουγιουτουύψους£1,234, καθώςκαιέκ πτωσηγιαάλλα έξοδα σπουδών γιατοποσό των £1,000, 25 σύνολο£2,234.Ηέκπτωσηγια ταδίδακτραπουπαραχω ρήθηκε,αντιπροσωπεύει το 1/3του ολικού ποσούτων δι δάκτρων,αφούπρώτααφαιρέθηκε απόαυτόηεπιδότηση τηςΒρεττανικής Κυβέρνησης ύψους£550Κύπρου. Στις 27.2.90 ο αιτητής υπόβαλε ένσταση γιατολόγο 30 ότιοκαθ* ουη αίτησηδεντου παραχώρησε πλήρη έκπτω ση £3,500γιαταδίδακτραπουπλήρωσε μέσα στο 1988 (Βλ. ΠαράρτημαΔ).Η έκπτωση αυτή, μέχρι του ύψους των £3,500,παραχωρείταιαπότοφορολογικό έτος 1988, σύμφωναμετοάρθρο 16
(1)τωνΠερίΦορολογίαςτου Ει35 σοδήματοςΝόμωντου 1961-1988, όπωςτούτο τροποποιή θηκεμετοάρθρο2(β) τουΤροποποιητικούΝόμου 173του 1259 Χρυσοστομής,Δ. Οικονομίδηςν.ΔημοκρατίαςΗΜ.
(1991)1988.Τοάρθρο 16
(1)(VL)έχειωςακολούθως: "16
(1)Τηρουμένων των διατάξεων των εδαφίων
(2)και
(3)και του άρθρου 20, παν φυσικόν πρόσωπον, όπερ αποδεικνύει κατά τρόπον ικανοποιούντα τον 'Εφορονότι έχειή είχετέκνονήτέκναζώντακαθ'οίον- 5 δήποτε χρόνον διαρκούντος του φορολογικού έτους, δικαιούται κατάτονπροσδιορισμόν του φορολογητέου αυτούεισοδήματοςεις έκπτωσιν- (νι) Ποσόν μέχρι τριών και ήμισυ χιλιάδων λιρών 10 το οποίον αποδεδειγμένως καταβάλλεται αποκλειστι κώς ως δίδακτραυπόφυσικούπροσώπου αναφορικώς προς τοτέκνον αυτούόπερφοιτάτακτικώςεν πανεπιστημίω, κολλεγίω ήετέρω ανεγνωρισμένα) εκπαιδευτι' κώιδρύματιεκτόςτηςΚύπρου". 15 Ο καθ' ου ηαίτησηαπόρριψε την ένσταση τουαιτητή και τον πληροφόρησε σχετικά, με την επιστολή τουημερ. 22.3.90, ηοποίαέχειωςακολούθως: "Αναφέρομαι στην ένσταση σας ημερομηνίας 27.2.1990κατάτης φορολογίας του εισοδήματος σας για 20 τοέτος 1988, μετην οποίαζητάτεόπωςαφαιρεθείαπότο εισόδημα σας ολόκληρο το ποσό των διδάκτρων των £4,252πουπληρώσατεπροκαταβολικάτο Σεπτέμβριοτου 1988καισαςπληροφορώταακόλουθα: (α)Ταδίδακτραπουπληρώσατεαφορούσαντοακα- 25 δημαϊκόέτος 1988/89καιόχιτοοικονομικό έτος 1988και γι αυτό η έκπτωση'για δίδακτραπουσας παραχωρήθηκε επιμερίστηκε μεβάσητηχρονικήπερίοδοπουαφορούσε. (β)Συγκεκριμένα γιατο 1988 ηέκπτωσηγια δίδακ τρα πουσας επιτράπηκεπεριορίστηκε στις £1,234, ποσό 30 πουυπολογίστηκε ωςεξής: 1260 4ΑΛΛ. Οικονομίύηςν.ΔημοκρατίαςχΛ. Χουσοστομής,Δ. Ποσόδιδάκτρωνπουπροπληρώσατε £4,252 Μείον:ΕπιδότησηΒρεττανικής Κυβέρνησης 550 £3,702 5 10 15 20 Το 1/3 του άνω ποσού, δηλαδήποσό £1234 πλέον £1000γιαδιαμονήδιατροφή(£2,234)έχει ήδη αφαιρε θεί απότο εισόδημα σας του έτους 1988, ενώ ταυπό λοιπα 2/3 της έκπτωσης για δίδακτρα (£2,468) που αφοράτοφορολογικόν έτος 1989 θασας παραχωρηθεί ότανθαδιενεργηθεί η φορολογίασαςγιατοέτος 1989. 2. Γιατους πιο πάνωλόγους αποφάσισαναεπικυ ρώσωτηφορολογίαγιατο 1988 ηοποίακαι εσωκλείεται. 3.Σεπερίπτωσηπουπιστεύετεπωςσαςαδικείηπιο πάνω απόφαση μου εφιστάται η προσοχή σας στο 'Αρθρο 21 του περί Βεβαιώσεως και Εισπράξεως ΦόρωνΝόμου 1978-1988πουσαςπαρέχειτο δικαίωμα προσφυγήςστο Ανώτατο Δικαστήριο τηςΔημοκρατίας μέσασε 75 μέρες απότην ημερομηνία που φέρει η πα ρούσαειδοποίηση." Σαναποτέλεσμα,καταχωρήθηκεηπαρούσαπροσφυγή. Το μοναδικόεπίδικοθέμαπου εγείρεται επικεντρώνε ταιστοανείναιορθήκατάνόμοηαπόφασητουκαθ'ουη αίτησηναμηναφαιρέσειαπότοεισόδηματουαιτητήολό κληρο το ποσό που προβλέπει ο νόμος, δηλαδήτο ποσό 25 των£3,500. Είναι εισήγησητουδικηγόρουτουαιτητήπως,η αιτιο λογία που δόθηκε απότον καθ' ου ηαίτηση, απορρίπτο νταςτηνένστασητου αιτητή,δεναποτελείικανοποιητική αιτιολογία, είναιαντίθετηστονόμοκαιαυθαίρετη. 30 Ο δικηγόρος των καθ' ων η αίτηση υποστήριξε την άποψηπωςηαπόφασηλήφθηκεορθάκαινόμιμα, σύμφω1261 Χρνσοστομής,Δ. Οικονομίδηςν.Δημοκρατίαςχ.ά.
(1991)να με τις πρόνοιες της σχετικής νομοθεσίας. Ιδιαίτερα αναφέρθηκεσταάρθρα6και 11 τωνΠερίΦορολογίαςτου Εισοδήματος Νόμων 1961-1988και είπε πως,όπωςπρο κύπτεισαφώςαπότιςπρόνοιεςαυτές, ηβάσητηςφορολο γίας φόρου εισοδήματος είναι το εισόδημα του συγκεκρι- 5 μένου φορολογικού έτους, το οποίο ευρίσκεται αφού αφαιρεθούν απ' αυτόοι επιτρεπόμενες δαπάνεςπουανα φέρονταιστο ίδιοφορολογικό έτος. Εξετάζοντας τις πρόνοιες του σχετικού νόμου, το συ μπέρασμα μου είναι, πως ο καθ' ου η αίτηση ενήργησε *" κάτω απόπλάνηπερί το νόμο,γιατί ηαπόφασητου δεν συνάδει με τις σαφείς πρόνοιες του άρθρου 16
(1)(νι)του Νόμου. Οι πρόνοιες αυτές δημιουργούν στο φορολογούμενο δικαίωμα σειράς εκπτώσεων κατάτον προσδιορισμό του ^ φορολογητέου του εισοδήματος, αν ο φορολογούμενος αποδείξει κατάτρόπο που να ικανοποιεί τον Έφοροότι καθ' οιονδήποτε χρόνο διαρκούντος του φορολογικού έτους είχε τέκνο ή τέκνα ζώντα και ότι, μεταξύ άλλων, πλήρωσε ταδίδακτρατου(ς)γιατο Πανεπιστήμιο ήάλλο 20 Ίδρυμα που περιγράφεται στο Νόμοκαι στο οποίο φοι τούν τακτικά,οπότε ποσό μέχρι £3,500εκπίπτει τουφο ρολογητέου τουεισοδήματος. Ηπληρωμήαυτώντων διδάκτρωνείναι μια επιτρεπό μενη από το νόμο δαπάνη, που δημιουργεί στο φορολο- 25 γούμενο δικαίωμαέκπτωσης απότο φορολογητέο του ει σόδημα. Ο νόμος δεν ομιλεί περί επιμερισμού των διδάκτρων με βάση τη χρονική περίοδο που αφορούν, αλλά περί της καταβολής των διδάκτρων κατά το υπό κρίση φορολογικό έτος. Οαιτητήςκατάβαλε ολόκληρο το 30 ποσό των διδάκτρων εκ £4,252 το Σεπτέμβριο του 1988. Συνεπώς, αφού το ποσό αυτό δαπανήθηκε το 1988, το ποσό των £3,500θαπρέπει να εκπέσει απότο φορολογη τέο εισόδημα τουαιτητήτου 1988, μιακαιοι άλλεςπροϋ ποθέσεις τουΝόμουικανοποιούνται. Οιπρόνοιεςτωνάρ- 35 θρων6και 11 δενέχουνεφαρμογή. 1262 4 ΑΛΛ. Οικονομίδηςν.Δημοκρατίας«it. Χρυσοστομής,Δ. Γιατους πιοπάνωλόγους,είναι φανερόπωςοκαθ'ου η αίτηση με την εισαγωγήτου αναλογικού υπολογισμού, επλανήθηπερί το νόμοκαι ενέργησεκατάτρόποπουδεν προβλέπεταιαπότιςσαφείςτουπρόνοιες. 5 Κατάσυνέπεια,ηπροσφυγή επιτυγχάνει καιηεπίδικη απόφασηακυρώνεται. Δεν επιδικάζονταιέξοδα. Επίδικηαπόφασηακυρώνεταιχο)ρίςέξοδα. 1263