clr/1991/1991_4_1384.pdf

(1)— Νομολογιακή παραπομπή — Η αναγκαστική απαλλοτρίωση καχ η επίταξη είναι επαχθή μέτρα στα οποία οι Αρχές πρέπει να καταφεύγουν μόνον εάν δεν υπάρχει άλλος κα­ τάλληλος τρόποςεπίτευξης του σκοπού — Είναι πρόδηλο από το λεκτικό του ενλόγω εδαφίου 4

(1)ότι υπάρχει διάκριση μεταξύ του σκοπού για τονοποίο ηεπίταξη είναι αναγκαία και τωνλόγως της επίταξης — Το λεκτικό του άρθρου αυτού πανομοιότυπο με το ταυτάριθμοάρθρο του Ν.15/62:σχετική νομολογία. Αναγκαστική Απαλλοτρίωση — Διαδικασία — Η αναγκαστικήαπαλλοτρίωση, πον είναι μόνιμο μέτρο στέρησης της ιδιοκτησίας, συ­ μπληρώνεται με το καθορισμό και πληρωμή της εύλογης αποζη­ μίωσης και τη μεταβίβαση της ιδιοκτησίας στην απαλλοτριούσα αρχή—Παραπομπές στη νομολογία και θεωρία. Αναγκαστική Απαλλοτρίωση — (Χπερί Αναγκαστικής ΑπαλλοτριώσεωςΝόμοι του 1962 έως 1988— άρθρο 17

(1). επιφύλαξη — Διά­ ταγμααπαλλοτρίωσης ήεπίταξης πολλών ιδιοκτησιών είναι σύνο­ λο ατομικών διοικητικών πράξεων όπως και οι ζώνες μεβάση το άρθρο 14

(1)τηςπερί Ρυθμίσεως Οδών καιΟικοδομών Νομοθεσίας — Το διάταγμα είναι inrem καιαπευθύνεταιπρος τονκάθεεπηρε­ αζόμενο ως ιδιοκτήτη αναφορικά με την ακίνητη ιδιοκτησία του μόνο—Η συμμόρφωσηήμημε τηνπρόνοια τηςενλόγω επιφύλα­ ξης σχετικά με κάποιους επηρεαζόμενους δεν ασκεί καμμία επιρ­ ροή στη νομιμότητα του Διατάγματος αναφορικάμε τους υπόλοι­ πους. Οιαιτητές ζήτησαν μετηνπροσφυγήαυτήν τηνακύρωσηΔια­ τάγματος Επίταξηςπου αφορούσετις ακίνητεςιδιοκτησίες τους χαι εκδόθηκε απότοΥπουργικό Συμβούλιο. Το Διάταγμαεκδόθη­ κε στα πλαίσια της συνολικής διαδικασίας για τη βελτίωση και διαπλάτυνσητηςΛεωφόρου ΦραγκλίνουΡούσβελτ στηνπόλητης Λεμεσού τηςοποίαςτατεμάχια τωναιτητώνtftav παρόδια. Είχε προηγηθεί Γνωστοποίηση Απαλλοτρίωσης σχετικά με τις ίδιες ιδιοκτησίες εναντίον τηςοποίας οι αιτητές υπέβαλαν ενστάσειςοι οποίεςαπορρίφθηκανμεαποτέλεσμανα εκδοθείκαιτοαντίστοιχο ΔιάταγμαΑπαλλοτρίωσης πουοιαιτητέςπροσέβαλαν μετην προ­ σφυγήαρ. 616/89. Οι λόγοι ακυρώσεως που προβλήθηκαναναφέρονται στην αρ­ μοδιότητα και υπέρβασηεξουσίαςτου Υπουργικού Συμβουλίου, στηναντίθεσητουΔιατάγματοςμετιςπρόνοιεςτουΝόμου,στη μη αναγκαιότητατουκαιστοανέφικτοτουσκοπούγιατονοποίοεκ­ δόθηκε,στηνέλλειψηδέουσαςέρευναςκαιπλάνηπερίταπράγμα- 1385 Μαοκουλλί&σν n-ά. v. ΔημοκρατίαςnJx,(Ao. 2)

(1991)τα καθώς και στην έλλειψη νόμιμης αιτιολογίας. Προβλήθηκε τέλος ότι το προσβαλλόμενο Διάταγμα Επίταξης έγινε για τους σκοπούς της απαλλοτρίωσης και ήταν συναρτημένο με αυτή η οποία έπασχε και ηνομιμότητα της προσβλήθηκε μετην προσφυγή αρ. 616/89 που εκκρεμούσε. Πιο συγκεκριμένα, οι αιτητές ισχυρί5 στηκαν ότι το έργο ήταν μέσα στα δημοτικάόριαΛεμεσούκαι ότι το Υπουργικό Συμβούλιο δεν είχε αρμοδιότητα και ενήργησε με υπέρβαση εξουσίας και επέμβαση στα καθήκοντακαιδικαιώματα τουΔήμου,εκδίδονταςτο Διάταγμα. Προβλήθηκε επίσης από τους αιτητές το επιχείρημα ότι το προσβαλλόμενο διάταγμαπαράνομα 10 εκδόθηκε και δημοσιεύτηκε, γιατί δενήταναναγκαίοστον ουσιώδη χρόνο αφού ήταν αδύνατο να αρχίσει να τίθεται σε εφαρμογή ο σκοπός δημόσιαςωφέλειας γιατονοποίο εκδόθηκε.Το πολεοδομι­ κό σχέδιο πουγνωστοποιήθηκε απότο Δήμο, μεβάσητο άρθρο 12 τηςπερίΡυθμίσεως ΟδώνκαιΟικοδομών Νομοθεσίας,δενοριστι- 15 κοποιήθηκε,εφόσον εκκρεμούσαν ιεραρχικές προσφυγές. Περαιτέ­ ρω,η νομιμότητα του ΔιατάγματοςΑπαλλοτρίωσης προσβλήθηκε μετην προσφυγήαρ.616/89. Υποστήριξαν ακόμηοι αιτητέςότι το προσβαλλόμενο Διάταγμα, αντίθεταμε τις πρόνοιες του άρθρου4 του Νόμου 21/62, δεν καθόριζε με σαφήνεια το σκοπό για τον 20 οποίοκατέστηαναγκαίαηεπίταξη,ούτετους λόγους τηςεπίταξης. Το Ανώτατο Δικαστήριο, απορρίπτοντας την προσφυγή, απο­ φάσισε ότι:

(1)Ηπαράγραφος8 του άρθρου23 του Συντάγματοςαποδίδει εξουσία επιτάξεως στη δημοκρατία,και στην Κοινοτική Συνέλευ- 25 ση σε ορισμένες περιπτώσεις. Την ίδια αναφορά κάνει και το άρθρο 2 της περί Επιτάξεως Ιδιοκτησίας Νομοθεσίας σχετικά με την επιτάσσουσα Αρχή, μεπαραπομπήμάλιστα στην πιο πάνωσυ­ νταγματικήδιάταξη. ΗΕλληνική Κοινοτική Συνέλευση όμως αποποιήθηκετων αρμοδιοτήτων τηςτην31.3.65και μεδικότηςαίτημα 30 αυτές περιήλθαν στη Δημοκρατία με ειδική νομοθεσία. Με το άρθρο 3(3Χε) του περί Μεταβιβάσεως της Ασκήσεωςτων Αρμοδιο­ τήτων της Ελληνικής Κοινοτικής Συνελεύσεως και περί Υπουρ­ γείου ΠαιδείαςΝόμουτου 1965 (Ν.12/65), όλα ταθέματα,πουδεν αναφέρονται ειδικά σταπροηγούμενα μέρη του άρθρου,μεταβιβά- 35 στηκαν στο Υπουργικό Συμβούλιο και ασκούνται από τέτοιο όρ­ γανο*αρχήήπρόσωποκαι μετέτοιο τρόπο,όπωςήθελεμε απόφα­ σητου καθορίσει το Υπουργικό Συμβούλιο. ΗμόνηΑρχήπουέχει εξουσία επίταξης είναι η Δημοκρατία. Η εξουσία αυτή ασκείται από το Υπουργικό, Συμβούλιο, σύμφωνα με το άρθρο 54 του Συ- 4 0 ντάγματος. Μετον περί Εκχωρήσεως της Ενασκήσεως των Εξου­ σιών των απορρεουσών έκ τίνος Νόμο,Νόμοτου 1962 (Ν. 23/52), το Υπουργικό Συμβούλιο εξουσιοδότησε τον Υπουργό Εσωτερι­ κών γιατην έκδοση τουπροσβαλλόμενου Διατάγματος. Ο Υπουρ­ γός Εσωτερικών άσκησε εξουσίες που χορηγούνται από το άρθρο 45 4 του νόμου αυτού,μέσασταόρια της εξουσίας και αρμοδιότητας του. '

(2)Ταάρθρα 12 και 13της περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδο- 1386 4 ΑΛΛ. Μαρκουλλί&ου *Α. ν.Δημοκρατίαςκ,ά. (Αρ.2) μών Νομοθεσίας και τα νομικά αποτελέσματα των πολεοδομικών σχεδίων που γνωστοποιούνται με βάσητο άρθρο 12

(2)καικαθί­ στανται δεσμευτικά, έχουν τύχει νομολογιακής επεξεργασίας. Είναι ορθόότι ταάρθρααυτά περιέχουνπρόνοιες σχετικές μετην επίτευξη της διεύρυνσης και ευθυγράμμισης δρόμων, επιβάλλουν συνήθως όρους και περιορισμούς για το συμφέρον της πολεοδο­ μίας,όπωςπροβλέπεταιστηνπαράγραφο3τουάρθρου23τουΣυ­ ντάγματος. Πέρααπό το συγκεκριμένο περιεχόμενο της δεσμευτικότήτας των πολεοδομικών σχεδίων βάσει των άρθρων αυτών η δημιουργία,συντήρηση και ανάπτυξητων συγκοινωνιών περιλαμ­ βάνεταιστουςσκοπούςδημόσιαςωφέλειαςπουκαθορίζονται ειδι­ κάστους Νόμους 15/62 και21/62. Γιατηνεπίτευξηκαιεξυπηρέτη­ ση του σκοπού αυτού δεν είναι αναγκαίαπροϋπόθεση ηύπαρξη δεσμευτικού ρυμοτομικούσχεδίου.

(3)Όπως προκύπτει από τις κατ* ιδίαν νομοθετικές προβλέ­ ψεις, η επίταξη είναι εξαιρετικό και προσωρινό μέτρο στέρησης τηςκατοχής,χρήσηςκαικάρπωσηςτης ιδιοκτησίαςσε αντίθεση με τηναναγκαστικήαπαλλοτρίωση πουείναι μόνιμο μέτρο σύννομης στέρησης τηςιδιοκτησίας. Οπεριορισμόςτηςδιάρκειαςτηςεπίτα­ ξης σε τρίαέτη,δεν αποκλείει την επίτευξη σκοπούδημόσιαςωφέ­ λειας πολύ μεγαλύτερης διάρκειας,ακόμακαι μόνιμου. Έναρξη διαδικασίας για απαλλοτρίωση, συνήθως ακολουθεί ήπροηγείται της επίταξηςπουείναι μέτρο προσωρινό. Όταν ηδιαδικασίααυτή δεν έχει συμπληρωθεί, είναι όμως αναγκαίο να αρχίσει ηεκτέλεση έργου δημόσιας ωφέλειας, ανάλογα με τα περιστατικάτηςυπόθε­ σης, η ιδιοκτησία μπορεί νόμιμα να επιταχθεί για έναρξη του έργου. Εάν η απαλλοτρίωση δεν τελεσφορήσει,τόσο η παράγρα­ φος 8 του άρθρου 23 του Συντάγματοςόσο και το άρθρο 8 του Νόμου προβλέπουν για αποζημίωση ιδιοκτησίας για οτιδήποτε έγινε στη διάρκειατης επίταξης με βάσητο διάτγαγματηςεπίτα­ ξης. συμπεριλαμβανομένης και της επαναφοράς της περιουσίας στην αρχικήτηςκατάσταση(statusquo). Βελτιωτικά έργαδρόμων δενεπηρεάζουντηνομιμότητατηςεπίταξης.

(4)Λαμβανομένου βασικά υπόψη του άρθρου 4

(1)του περί Επιταξεως ΙδιοκτησίαςΝόμου του 1962 (Ν.21/62)αλλά και ύστε­ ρα απότασχετικά νομολογιακά πορίσματα,ηαναγκαστική απαλ­ λοτρίωσηκαιεπίταξηείναι επαχθήμέτρα,σταοποίαοι Αρχέςπρέ­ πει να καταφεύγουν μόνον εάν δεν υπάρχει άλλος κατάλληλος τρόπος επίτευξης του σκοπού. Στην παρούσα υπόθεση και σύμ­ φωναμεταδεδομένατουιστορικού της,ηεπίταξηήταναπαραίτη­ το επείγον μέτρο. Το Διάταγμα αναφέρει το σκοπό της επίταξης μεσαφήνεια. Είναι πρόδηλο,απότηδιατύπωσητουανωτέρω εδα­ φίου4

(1),ότι υπάρχειδιάκριση μεταξύ του σκοπού νιατον οποίο ηεπίταξηείναι αναγκαία καιτων λόγων της επίταξης. Το λεκτικό της εν λόγω διάταξηςείναι πανομοιότυπο με το λεκτικό τουάρ­ θρου4

(1)του Νόμου 15/62. Το προσβαλλόμενο Διάταγμαικανο­ ποιεί τις απαιτήσεις του άρθρου4

(1)του Ν.21/62 και της παρα­ γράφου8(β)τουάρθρου23τουΣυντάγματος. 1387 ΜαρκουλλΙδου uA. ν.Δημοκρατίας«Λ. (Αρ.2)

(5)Οι αιτιάσεις των αιτητών για έλλειψηδέουσας έρευναςκαι πλάνης περί τα πράγματα δεν ευσταθούν αφού οι αιτητές δεν ανταποκρίθηκαν στο αντίστοιχο βάρος αποδείξεως που φέρουν και οι φάκελοι της Διοίκησης αποδεικνύουν το αβάσιμο αυτών των ισχυρισμών.

(6)Ηαναγκαστικήαπαλλοτρίωση είναι μόνιμο μέτρο στέρησης της ιδιοκτησίας και συμπληρώνεται με τον καθορισμό και πληρω­ μή της εύλογης αποζημίωσης και τη μεταβίβαση της ιδιοκτησίας. Το Διάταγμα Επίταξης δεν κρίνεται κατ*ανάγκη στην παρούσα υπόθεσηαπότηνομιμότητα τουδιατάγματοςαπαλλοτρίωσης. - ^ ίο

(7)Ενόψει της επιφύλαξης του άρθρου 17

(1)των περί Αναγκαστικής Απαλλοτριώσεως Νόμων του 1962 έως 1988 (Ν. 15/62, 25/83, 148/85, 84/88) πρέπει να παρατηρηθεί ότι το διά­ ταγμα απαλλοτρίωσης ή επίταξης πολλών ιδιοκτησιών αποτε­ λεί σύνολο ατομικών διοικητικών πράξεων, όπως και οι 15 ζώνες, με βάση το άρθρο 14

(1)της περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών Νομοθεσίας. Το διάταγμα είναι in rem και απευ­ θύνεται προς τον κάθε αιτητή ως ιδιοκτήτη, αναφορικά με την ακίνητη ιδιοκτησία του μόνο. Η συμμόρφωση ή μη με την πρόνοια της πιο πάνωεπιφύλαξης σχετικά με άλλους ιδιοκτήτες, 20 δεν ασκεί καμμία επιρροή στη νομιμότητα του διατάγματος,ανα­ φορικά μετουςαιτητές.

(8)Ορθάοι ενστάσεις, μεβάσητοάρθρο6

(1)του Ν. 15/62, απο­ φασίστηκαν από το Υπουργικό Συμβούλιο, που είναι το όργανο πουορίζεται στο Νόμο. 25 Ηπροσφυγή απορρίπτεται χωρίς έξοδα. Αναφερόμενες υποθέσεις Tbymopoulas and Others v. The Municipal Committee ofNicosia

(1967)3 CUi. 588· Ramadan v. Electricity Authority of Cyprus and Another, 1 R.S.CC.49· 30 Aspii v. 71» Republic,4R.S.C.C. 57· Μαρκουλλίδον και άλλοι v. Δημοκρατίας (Προσφυγή Αρ. 74Q/89, ημερ. 3012.89· Χριστοδονλίδον και άλλη ν. Δημοκρατίας (Προσφυγή Αρ. 42/88, 35 ημερ. 3.8.90)· Ταμασίου ν. ΤηςΔημοκρατίας

(1991)4ΑΛΛ. 1188HedfiMichad andOthers v.Republic

(1972)3 CLJt. 246(ByM end another v. The MunicipalCorporationof Famagusta (m7)3CLR.677> 1388 A n 4 U 4ΑΛΛ Μαρκουλλίδον χΑ. ν.Δημοκρατίαςκ.ά.(Αρ.2) Alakati Investment Ltd.and Another v. Republic

(1973)3 C.LJR. 255 HolySea ofKitium v.MunicipalCouncilofUmassol,1R.S.C.C. 15' 5 Michael Theodossiou Co.Ltd.v. Municipality of Limassol

(1975)3 CLJt. 195· Kyriakides v.MunicipalityofNicosia

(1976)3CLJt. 183Panayiotopoulou-Toumazi v.NicosiaMunicipality

(1986)3 CLJt. 35- 10 Sarkis v. Δήμου Παραλιμνίου (Προσφυγή αρ. 878/89, ημερ. 31.7.90)' ManglisandOthers v.Republic

(1984)3CL.R. 351LanitisE.C.EstatesLtd.καιάλλοι v.Δημοκρατίας (Προσφυγές Αρ. 108/88-109/88.147/88κ.α ημερ. 21.12.89)· ι ς 1 5 Crown Insurance Agencies Ltd.v. ΤηςΔημοκρατίας και άλλων (Προσφυγή Αρ. 138/86, ημερ.172.90). Προσφυγή. ΠροσφυγήεναντίοντουΔιατάγματοςΕπίταξηςπου εκ­ δόθηκε απότο Υπουργικό Συμβούλιο και δημοσιεύτηκε στην Επίσημη ΕφημερίδατηςΔημοκρατίας αρ.2437ημερ. 20 1.9.1989καιπουαφοράακίνητηιδιοκτησίατωναιτητών. Α. Παπαψίλίππον, γιατουςαιττμές. Γλ.Χατζτρτέτρον, γιατουςκαθ'ωνηαίτηση. CUT. adv. vult. Ο Δικαστής κ. Στυλιανίδης ανάγνωσε την ακόλουθη 25 απόφαση. ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ, Δ: Οι αιτητές με τηνπροσφυγήαυτή ζητούν την ακύρωση τουΔιατάγματος Επίταξης,που εκ­ δόθηκε απότο Υπουργικό Συμβούλιο και δημοσιεύτηκε στην ΕπίσημηΕφημερίδατηςΔημοκρατίας,Αρ.2437, ημε30 ρομηνίας 1ης Σεπτεμβρίου, 1989, Παράρτημα Τρίτο, ΜέροςΠ,ΑριθμόςΓνωστοποίησης 1338. 1389 ΣτνλιανίΑης,Δ. Μαρκουλλί6ουκ.α.ν.Δημοκρατίαςκ.ά.(Αρ.2)

(1991)Οιλόγοιακυρότηταςπουπροβλήθηκανκαιαναπτύχθη­ κανείναι:

1. Αναρμοδιότητα και υπέρβαση εξουσίας από το Υπουργικό Συμβούλιο.
2. Το Διάταγμαείναι αντίθετο με τις πρόνοιες του Νόμου. 5 3.ΤοΔιάταγμαδενήταναναγκαίοκαιοσκοπόςγια τονοποίοεκδόθηκεήτανανέφικτος.
3. Έλλειψη δέουσας έρευνας και πλάνη περί τα πράγματα. ^ 5.Έλλειψηνόμιμηςαιτιολογίας. 6.Το προσβαλλόμενο ΔιάταγμαΕπίταξηςέγινεγια τουςσκοπούςτηςαπαλλοτρίωσηςκαιείναισυναρτημέ­ νο με αυτή. Ηδιαδικασίααπαλλοτρίωσης και τοΔιά­ ταγμα Απαλλοτρίωσης που προηγήθηκανπάσχουνκαι *5 ηνομιμότητα τους προσβλήθηκε με την ΠροσφυγήΑρ. 616/89,πουεκκρεμεί. Ταγεγονότα, όπως φαίνονταιαπόταενώπιον του Δι­ καστηρίου στοιχεία, περιλαμβανομένων καιτωνδιοικητι­ κώνφακέλων, είναι:- 20 ΗΛεωφόρος ΦραγκλίνουΡούσβελτ,στηνπόλητηςΛε­ μεσού,είναιέναςαπότουςπιοπολυσύχναστουςδρόμους. Οδηγεί στις οινοβιομηχανίες, συσκευαστήρια και μεγάλα αγροκτήματα δυτικά της πόλης. Συνδέει την παραλιακή Λεωφόρο με το νέο λιμάνι, που, μετά την κατάληψητης 25 Αμμοχώστου από τα τουρκικά στρατεύματα το 1974, με την εξαίρεση του μικρής δυναμικότητας λιμανιού της Λάρνακας, είναι το μοναδικό λιμάνι της Δημοκρατίας. Συνδέεται, επίσης, με άλλη κεντρική οδική αρτηρία της Λεμεσού,τηνΓλάοστωνος -Ναυαρίνου. 30 Ο Δήμος Λεμεσού,(ο"Δήμος"),αποτάθηκεεπανειλημ1390 4ΑΛΛ. Μαρκουλλ16ουχ.α.ν.ΔημοκρατΙαςκ.ά.(Αρ.2) Στνλιανϋης,Δ. 5 μένα στην Κυβέρνηση για την ετοιμασία πολεοδομικού σχεδίου,γιατηβελτίωση καιδιαπλάτυνση της Λεωφόρου αυτής,ώστεναγίνει δρόμοςμετετραπλήτροχιά,πεζοδρό­ μια και κατάλληλο σύστημα διοχέτευσης των νερών της βροχής. ΤοΤμήμαΠολεοδομίαςκαιΟικήσεως ετοίμασερυθμι­ στικάσχέδιαγιατηβελτίωση τουτμήματοςτης Λεωφόρου μεταξύ των συμβολών της με την οδό Τζελαλ Μπαγιάρ και τηΛεωφόρο Ομόνοιας και για επιπρόσθετες βελτιώ10 σειςτων παρακείμενωνδρόμων,γιαδιευκόλυνση της κυ­ κλοφοριακήςλειτουργικότητας τηςπεριοχής.Σύμφωνα με τασχέδια,τοπλάτοςτηςΛεωφόρου θαείναι80πόδιακαι θα περιλαμβάνει τέσσερεις λωρίδες κυκλοφορίας,νησίδα στο κέντρο και πλακόστρωτα πεζοδρόμια πλάτους 10 15 ποδώντοκαθένα. ΤοσχέδιοεγκρίθηκεαπότοΔήμο.ΗΔημοτική Επιτρο­ πή, ως η Αρμόδια Αρχή, με βάσητο Άρθρο 12 του περί Ρυθμίσεως Οδώνκαι Οικοδομών Νόμου,(Κεφ.96,Νόμοι Αρ. 14/59, 67/63,6/64, 65/64,12/69, 38/69, 13/74,28/74,24/ 20 78, 25/79, 80/82, 15/83), προέβη στη σχετική δημοσίευση στην ΕπίσημηΕφημερίδατηςΔημοκρατίας,Αρ.2159,ημε­ ρομηνίας 11Ιουλίου, 1986,Αριθμός Γνωστοποίησης 1930, σελ.
4. Οι αιτητές είναι ιδιοκτήτες παρόδιων ακινήτων, τα 25 οποίαεπηρεάζονταιαπότασχέδιααυτά. Υποβλήθηκαν ιεραρχικές προσφυγές στον Υπουργό Εσωτερικών,πρόδηλαμεβάση το'Αρθρο 18(ΐΧβ)τουπιο πάνωΝόμου. Εισηγήσεις για μείωση του πλάτουςτης Λεωφόρου σε 30 60 πόδια μελετήθηκαν επισταμένα από το Δήμο, όλα τα εμπλεκόμενα Κυβερνητικά Τμήματακαι τη ΣΥΤΑ,Αρχή Ηλεκτρισμού,Συμβούλιο Υδατοπρομήθειας Λεμεσού, και αποφασίστηκενα μηνγίνει αλλαγή,για τους λόγους που αναφέρονται στα πρακτικά συνεδρίας ημερομηνίας 22 1391 Στυλκινϋης,Δ. ΜαοκουλλΙόονtu&.ν.ΔημοκρατίαςοΜ.(Α$2)

(1991)Απριλίου,

1. Ορίστηκε Υπεπιτροπήγιατηνεξέτασητων ενστάσεων που υποβλήθηκαν εναντίον της Γνωστοποίησης
2. Η Υπεπιτροπή, κατά την επισταμένη εξέταση των ενστάσε­ ων,πραγματοποίησεεπιτόπιοέρευνα Σελεπτομερήέκθε- 5 σήτης,ημερομηνίας6 Μαΐου,1987,εισηγήθηκετηναπόρ­ ριψηαπότον Υπουργό Εσωτερικών όλωντωνενστάσεων - ιεραρχικών προσφυγών.Την ίδια εισήγηση υπέβαλανο Έπαρχος,μεεπιστολήημερομηνίας30Σεπτεμβρίου, 1987, και ο Διευθυντής Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως, 10 με έκθεση ημερομηνίας22 Μαρτίου, 1988 -(βλ. Μπλε3024 στοΦάκελο3,Τεκμήριο3). ΤοΤμήμαΔημοσίων Έργωνετοίμασεκατασκευαστικά σχέδια καιαναλυτικήεκτίμησηγια τηβελτίωση τηςΛεω­ φόρουΦραγκλίνουΡούσβελτ.Τοίδιοέπραξανκαιη Αρχή 15 Ηλεκτρισμού Κύπρου,ηΑρχήΤηλεπικοινωνιών Κύπρου και τοΣυμβούλιοΥδατοπρομήθειαςΛεμεσού. Τα σχετικά σχέδια και υπολογισμοί στάληκανστο Διευθυντή Τμήμα­ τοςΠολεοδομίαςκαιΟικήσεωςστις 12Νοεμβρίου,
3. Η βελτίωση της Λεωφόρου Φραγκλίνου Ρούσβελτ εγ- 20 κρίθηκε ως πολεοδομικό έργο και,ως εκ τούτου,για τη δαπάνητηςεκτέλεσης τουσυνεισφέρει 1/3οΔήμοςκαι2/3 η Κυβέρνηση της Δημοκρατίας.Ηανάγκηεκτέλεσης του καταφαίνεται απότα στοιχεία των φακέλων και απότο γεγονός ότι στους Προϋπολογισμούς Αναπτύξεως 1987, 25 1988 και 1989 περιλήφθηκαν ποσάγιατην εκτέλεσητου(βλ. Κεφ.Δ 21 "ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΗΣΙΣ" Άρθρο 23 867 "Βελτίωση της Λεωφόρου ΦραγκλίνουΡούσβελτ στηΛεμεσό"). Ο Δήμος συνήψε δάνειο,με έγκριση του Υπουργικού 30 Συμβουλίου, για, μεταξύ άλλων, το μέρος της συνεισφο­ ράςτου. Το 1987 δαπανήθηκαν£150,000.-- (£50,000.-συνεισφο­ ρά του Δήμου και £100,000.-Κυβερνητικήσυνεισφορά)αναφορικά με εργασίαπου εκτέλεσαν ηΑρχήΤηλεπικοι- 35 1392 4AAA. Μαοκον1λ16ουκ.α.ν.Δημοκ(κιτΙας>αΜΑο.2)Στνλιανίδης,Α. νωνιών, το Συμβούλιο Υδατοπρομήθειας και η Αρχή Ηλεκτρισμού,σχετικάμετηβελτίωσητης Λεωφόρου. Το 1988 δαπανήθηκανάλλες £150,000.- με τον ίδιο τρόπο. 5 Γιανακαταστείδυνατήηπροώθησηκαι έναρξηεκτέ­ λεσηςτου έργου,ήτανεπιβεβλημένη ηαπαλλοτρίωσηκαι επίταξη των επηρεαζόμενων ιδιωτικώνακίνητωνιδιοκτη­ σιών. Στις 17 Ιουνίου, 1988, αφούείχε γίνει η αναγκαία προεργασία και έρευνα, με βάση το 'Αρθρο 4 των περί 10 Αναγκαστικής Απαλλοτριώσεως Νόμων του 1962 έως 1985, (Αρ. 15/62, 25/83, 148/85),εκδόθηκεαπότο Υπουρ­ γικό Συμβούλιο Γνωστοποίηση Απαλλοτρίωσης, που δη­ μοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας, Αρ. 2334, ημερομηνίας 24 Ιουνίου, 1988, Παράρτημα 15 Τρίτο,ΜέροςII,Αριθμός Γνωστοποίησης 1012,σελ.
4. ΑπότηΓνωστοποίηση αυτήεπηρεάζονταιπολλάτεμά­ χια, μεταξύτων οποίων και τεμάχια πουανήκουν στους αιτητές. Την ίδια ημέρα, με βάση το Άρθρο 4 των περί Επι20 τάξεως Ιδιοκτησίας Νόμων του 1962 έως 1986, (Αρ. 21/62, 50/66, 61/75, 43/86), εκδόθηκε Διάταγμα Επίτα­ ξης της ίδιας ιδιοκτησίας, που περιγράφεται στην πιο πάνω Γνωστοποίηση Απαλλοτρίωσης, και δημοσιεύτηκε στην ίδια έκδοση της Επίσημης Εφημερίδας της Δημο25 κρατίας. Αρ. 2334, ημερομηνίας 24 Ιουνίου, 1988, Πα­ ράρτημα Τρίτο, Μέρος Π, Αριθμός Γνωστοποίησης 1021, σελ.
5. ΗΕπίταξηκρίθηκεαναγκαίαγιατον ίδιοσκοπό δημό­ σιας ωφέλειας, όπως και η Γνωστοποίηση Απαλλοτρίω*0 σης, δηλαδήγια τη δημιουργία,συντήρηση καιανάπτυξη των συγκοινωνιών στη Δημοκρατία, ή για οποιοδήποτε απότουςσκοπούςαυτούς.ΗΕπίταξη επιβαλλότανγιατη βελτίωση τηςΛεωφόρου ΦραγκλίνουΡούσβελτ στηΛεμε­ σό. 1393 ΣτυλιανΙΦης, Δ.Μαοκουλλ16ονΜΜ. ν.Δημοκρατίαςχ.ά.(Αρ.2)

(1991)Αντίγραφα της Γνωστοποίησης και Διατάγματος Επί­ ταξης και χωρομετρικά σχέδια, στα οποία φαίνονται οι απαλλοτριώσεις καιεπιτάξεις,εκτέθηκανστογραφείοτου Επαρχου και τα γραφεία των κοινοταρχών των ενοριών Τσιφλικουδιών, Ομόνοιας, Αγίου Ιωάννη, Αρναούτ, και Τζιαμί-Τζιετίτ - (βλ.μπλε 82στοΦάκελο3,Τεκμήριο 3). 5 Στις 19 Ιουλίου, 1988,ζητήθηκεαπότον Κτηματολογι­ κό ΛειτουργόΛεμεσούνα προβεί σε επιτόπια εξέταση με σκοπό:"(α) την εξακρίβωση όλων των δικαιωμάτων και 10 συμφερόντων πουυπάρχουνστην επηρεαζόμενη ακίνη­ τη ιδιοκτησία καθώςκαιτων ονομάτων καιτηςδιαμο­ νής των προσώπων που έχουν τέτοια δικαιώματακαι συμφέροντα (β) τον υπολογισμό της αποζημιώσεως που πρέπει 15 νακαταβληθείόπωςπροβλέπεταιστο άρθρο8τουΠερί Επιτάξεως ΙδιοκτησίαςΝόμουτου1962." ΜεΓνωστοποίηση στην ΕπίσημηΕφημερίδατηςΔημο­ κρατίας, Αρ. 2348, ημερομηνίας 9 Σεπτεμβρίου, 1988, Αριθμός Γνωστοποίησης 2472, σελ. 980, ζητήθηκαν προ- 20 σφορές για την εκτέλεση όλων των έργων που απαιτού­ νται για την κατασκευή της Λεωφόρου ΦραγκλίνουΡού­ σβελτ στηΛεμεσό. Οιπροσφορέςέπρεπεναφτάσουνστον Πρόεδρο Συμβουλίου Προσφορών το αργότερο μέχρι της 9ης π.μ. της 14ης Οκτωβρίου,

1. Μετάαπόορισμένες. 25 εισηγήσειςτου Γραφείου Προγραμματισμού καιτουΓενι­ κούΕλεγκτή,οχρόνος υποβολήςπροσφορώνπαρατάθηκε μέχρι2Δεκεμβρίου,
2. Ενστάσεις στη Γνωστοποίηση Απαλλοτρίωσης υπέβα­ λαν μόνο, όπως φαίνεται στους φακέλους, οι αιτητές 1 30 και
3. Το Υπουργικό Συμβούλιο, αφού μελέτησε τις ενστά­ σεις,καιόλες,γενικά,τιςπεριστάσεις,τιςαπέρριψε. 1394 4ΑΛΛ. Μαρκουλλίόουχ.α.ν.Δημοκρατίας)αί.(Αρ.2) Στνλιανίδης,Δ. Μεβάσητο Άρθρο 6τωνπερίΑναγκαστικής Απαλλο­ τριώσεως Νόμων του 1962 έως 1988, (Αρ. 15/62, 25/83, 148/85,84/88),στις 20 Απριλίου, 1989, εκδόθηκε απότο Υπουργικό ΣυμβούλιοΔιάταγμαΑπαλλοτρίωσης της ακί5 νητης ιδιοκτησίας που περιγράφεται στη Γνωστοποίηση Απαλλοτρίωσης, Διοικητική ΠράξηΑρ. 1012,(ανωτέρω), για τους ίδιους σκοπούς που αναφέρονται στη Γνωστο­ ποίηση.Το ΔιάταγμαΑπαλλοτρίωσης δημοσιεύτηκε στην ΕπίσημηΕφημερίδατηςΔημοκρατίας,Αρ.2404, ημερομη10 νίας 21 Απριλίου, 1989, Παράρτημα Τρίτο, Μέρος II, Αριθμός Γνωστοποίησης 623,σελ.
4. Ο Διευθυντής του Κτηματολογίου, εντω μεταξύ, υπο­ λόγισε την αποζημίωση για την απαλλοτρίωση και την επίταξηκαιεξουσιοδοτήθηκε ναπροβείσεδιαπραγματεύ15 σεις και να στείλει προσφορά προς τα ενδιαφερόμενα πρόσωπα.Πράγματιστις 18Μαΐου,1989,ζήτησετοποσό των £8,450.- για να το καταβάλεισε ενδιαφερόμεναπρό­ σωπα που είχαν αποδεχτεί το ποσό της αποζημίωσηςγια τηναπαλλοτρίωση-Δ.Π.1012/88και 623/
5. 20 Η προσφοράεκτέλεσης τουέργου κατακυρώθηκε στην Εταιρεία Γενικών Κατασκευών για £1,569,000.- και τα σχετικά συμβόλαια υπογράφηκανστις 28 Ιουνίου,
6. 'ΑρχισεεργασίατονΙούλιο του
7. Στις 10 Αυγούστου, 1989, οι αιτητές στην προσφυγή 25 αυτή καταχώρισαν την Προσφυγή Αρ. 616/89, με την οποία ζητούν την ακύρωση του Διατάγματος Απαλλο­ τρίωσης. Στις20Αυγούστου, 1989,εκδόθηκετο προσβαλλόμενο Διάταγμα Επίταξης, που δημοσιεύτηκε στην Επίσημη 30 Εφημερίδα της Δημοκρατίας της 1ης Σεπτεμβρίου, 1989, τοουσιαστικόμέροςτουοποίουέχει:"Επειδή η ακίνητη ιδιοκτησία που περιγράφεται στονΠίνακαπουπαρατίθεταιπιοκάτω(πουθααναφέ­ ρεται στο εξής ως ' η ιδιοκτησία*) είναι αναγκαίαγια 1395 ΣτυλιβνΙοης,Δ, ΜαρχουλλίοουκΛ.ν.Δημοκρατίαςκ.α. (Αο.2)

(1991)τουςπιοκάτωσκοπούςδημόσιαςωφέλειας,δηλ.γιατη δημιουργία, συντήρηση και ανάπτυξη των συγκοινω­ νιώνστηΔημοκρατίαήοποιοδήποτεαπότουςσκοπούς αυτούς και η επίταξη της επιβάλλεται για τους πιο κάτωλόγους,δηλ.γιασκοπούςβελτίωσης, της Λεωφό- 5 ρουΦραγκλίνουΡούσβελτστηΛεμεσό. Γιατους λόγους αυτούς,ο Υπουργός Εσωτερικών, ασκώντας τις εξουσίεςπουχορηγούνται στοΥπουργι­ κόΣυμβούλιοαπότοάρθρο4τουπερίΕπιτάξεωςΙδιο­ κτησίας Νόμου,καιπουηάσκησητους ανατέθηκε από 10 το Υπουργικό Συμβούλιοσ* αυτόν,μετοπαρόν κηρύσ­ σειτην ιδιοκτησίαωςαναγκαίαγιατουςπιοπάνωσκο­ πούςκαιδιατάσσειτηνεπίταξητηςαπότη Δημοκρατία για τους σκοπούς που αναφέρονταιπιο πάνωγιαπε­ ρίοδο ενός έτους απότην ημερομηνία της δημοσίευσης 15 του διατάγματος αυτού στην επίσημη εφημερίδα της Δημοκρατίας." Οδικηγόροςτωναιτητών ισχυρίστηκε ότιτοέργοείναι μέσα στα δημοτικά όρια Λεμεσού και ότι το Υπουργικό Συμβούλιοδεν είχεαρμοδιότητακαιενήργησε στην έκδο- 20 σητου προσβαλλόμενου Διατάγματος με υπέρβασηεξου­ σίας και επέμβαση στα καθήκοντα και δικαιώματατου Δήμου. Η παράγραφος 8 του Άρθρου 23 του Συντάγματος προνοεί ότι η Δημοκρατία και Κοινοτική Συνέλευση για 25 εκπαιδευτικά,θρησκευτικά, φιλανθρωπικά, αθλητικά σω­ ματεία,οργανώσεις, ιδρύματαπουυπόκεινταιστην αρμο­ διότητατης,έχουνεξουσίαναπροβαίνουνσε επίταξη. Επιτάσσουσα Αρχή, σύμφωνα με το Άρθρο 2 της περί Επιτάξεως ΙδιοκτησίαςΝομοθεσίας,"σημαίνει την Δήμο- 30 κρατίανήΚοινοτικήν τίναΣυνέλευσιν δι'οιονδήποτετων σκοπώντων ειδικώς καθοριζομένων ενπαραγράφω8του άρθρου 23 του Συντάγματοςκαι υπό τους εν ταύτη δια­ λαμβανόμενουςόρους". Η Ελληνική Κοινοτική Συνέλευση, αφού λειτούργησε 35 1396 4ΑΛΛ. Μαοχουλλίδονχ.α.ν.Δημοκρατίας»οα.(Αο.2) Στνλιανίόης,Δ. 5 μέχρι τον Μάρτητου 1965, ομόφωνα αποφάσισε νααπο­ ποιηθεί από την 31η Μαρτίου, 1965, των αρμοδιοτήτων τηςκαινακαλέσει τηνΚυβέρνηση τηςΔημοκρατίαςκαιτη ΒουλήτωνΑντιπροσώπων ναμεριμνήσουν όπως,όσοντο δυνατό ταχύτερο, περιέλθουν οι αρμοδιότητες της Συνέ­ λευσηςστηνεξουσίατηςΔημοκρατίας-(βλ.ΕπίσημηΕφη­ μερίδα της Δημοκρατίας,Αρ. 397, 25 Μαρτίου, 1965, Πα­ ράρτημαΤέταρτον,Μέρος III,σελ.7). ΜετοΆρθρο3(3Χε)τουπερίΜεταβιβάσεωςτηςΑσκή10 σεωςτων Αρμοδιοτήτων της Ελληνικής Κοινοτικής Συνε­ λεύσεωςκαι περί Υπουργείου ΠαδείαςΝόμου του 1965, (Αρ. 12/65),όλα τα θέματα,που δεν αναφέρονται ειδικά στα προηγούμενα μέρη του Άρθρου, μεταβιβάστηκαν στο Υπουργικό Συμβούλιο καιασκούνται απότέτοιο όργανο, 15 αρχή ήπρόσωποκαιμετέτοιο τρόπο,όπωςήθελεμεαπό­ φασητουκαθορίσει τοΥπουργικό Συμβούλιο. Η μόνηΑρχή πουέχει εξουσία επίταξης είναι ηΔημο­ κρατία.Ηεξουσία αυτήασκείταιαπότοΥπουργικό Συμ­ βούλιο,σύμφωναμετοΆρθρο54 του Συντάγματος. 20 Με τον περί Εκχωρήσεως της ενασκήσεως των Εξου­ σιών των Απορρεουσών έκτίνος Νόμου,Νόμοτου 1962, (Αρ. 23/62),το Υπουργικό Συμβούλιο εξουσιοδότησε τον Υπουργό Εσωτερικών για την έκδοση του προσβαλλόμε­ νου Διατάγματος.ΟΥπουργός Εσωτερικών άσκησε εξου25 οίεςπουχορηγούνται απότο Άρθρο4τουΝόμουαυτού, μέσασταόριατηςεξουσίαςκαιαρμοδιότηταςτου. Ο δικηγόρος των αιτητών επιχειρηματολόγησε ότι το προσβαλλόμενο Διάταγμα παράνομαεκδόθηκε καιδημο­ σιεύτηκε, γιατί δεν ήταν αναγκαίο στον ουσιώδη χρόνο, 30 επειδήήταναδύνατονααρχίσει νατίθεται σε εφαρμογήο σκοπός δημόσιας ωφέλειας, για τον οποίο εκδόθηκε. Το πολεοδομικό σχέδιο πουγνωστοποιήθηκε απότοΔήμο, με βάσητο Άρθρο 12της περί Ρυθμίσεως ΟδώνκαιΟικοδο­ μών Νομοθεσίας, δεν οριστικοποιήθηκε, εφόσον εκκρε35 μούσαν ιεραρχικές προσφυγές. Περαιτέρω, η νομιμότητα 1397 Στνλιανί&ης,Δ. Μαοκονλλϋονκ.α.ν.ΔημοκρατίαςκΛ. (ΑρJ)

(1991)του Διατάγματος Απαλλοτρίωσης προσβλήθηκε με την ΠροσφυγήΑρ.616/89. ΤαΆρθρα 12και 13 τηςπερίΡυθμίαεωςΟδώνκαιΟι­ κοδομών Νομοθεσίας και τα νομικά αποτελέσματα των πολεοδομικών σχεδίων πουγνωστοποιούνται με βάσητο 5 Άρθρο 12

(2)καικαθίστανταιδεσμευτικά,όπωςπρονοείη παράγραφος3τουΆρθρου 12,εξετάστηκανστηνυπόθεση Demetrios Thymopoulos and Others v. The Municipal Committee of Nicosia

(1967)3 C.L.R.588. Είναι ορθόότι τα Άρθρα αυτά περιέχουν πρόνοιες σχετικές με την επί- 10 τευξητηςδιεύρυνσης καιευθυγράμμισηςδρόμων, επιβάλ­ λουν συνήθως όρους και περιορισμούς για το συμφέρον της πολεοδομίας, όπως προβλέπεται στην παράγραφο 3 του Άρθρου 23 του Συντάγματος-(βλ. Αγγλικό κείμενο του Συντάγματος, το οποίο αναφέρεται μόνο σε 15 "restrictions, limitations"* Hussein Ramadan andElectricity Authorityof CyprusandAnother, 1 R.S.C.C.49,σελ.57). To Άρθρο 12 απαγορεύει την έκδοση άδειας που δεν είναισύμφωνημεταπολεοδομικάσχέδια. Το Άρθρο 13

(2)εφαρμόζεται μόνο στις περιπτώσεις 20 που ιδιοκτήτηςζητάκαιλαμβάνειάδεια,ηοποίασυνεπά­ γεται νέα εξωτερική γραμμή(alignment) γιαοποιοδήποτε δρόμο.Ταδεσμευτικά πολεοδομικά σχέδια,κάτωαπό τα Άρθρα 12και 13του πιο πάνωΝόμου,δεν δίδουντοδι­ καίωμα σε οποιαδήποτεαρχή,ανδεν υπάρξει αίτησηγια 25 έκδοσηάδειαςοικοδομήςήδιαχωρισμούαπότονιδιοκτή­ τηεπηρεαζόμενηςακίνητηςιδιοκτησίας, ναπροβείσεβελ­ τίωση, με το νόηματης διαπλάτυνσηςκαι ευθυγράμμισης τουδρόμου. Ηδημιουργία,συντήρησηκαιανάπτυξητωνσυγκοινω- 30 νιων περιλαμβάνεται στους σκοπούς δημόσιας ωφέλειας που καθορίζονται ειδικά στους Νόμους 15/62 και21/62. Γω την επίτευξηκαι εξυπηρέτηση του σκοπού αυτούδεν είναι αναγκαία προϋπόθεσηηύπαρξη δεσμευτικού ρυμο­ τομικούσχεδίου.Οορισμός τηςεπίταξηςστοΝόμοείναι:- 35 1398 4ΑΛΛ. Μα(ριουλλ16ουκ.α.ν.Δημοκρατίαςκ.ά.(Αρ.2) Σιυλιανίοης,Δ. '" επίταξις' σημαίνει την αναγκαστικήνκτήσιν κατοχής επί ιδιοκτησίας, ήτην πράξιν δι' ης απαιτείταιόπως ιδιοκτησία τεθή εις την διάθεσιν της επιτασσούσης αρχήςδυνάμειτουπαρόντοςΝόμου." 5 Η επίταξη είναι εξαιρετικό και προσωρινό μέτρο. Είναι προσωρινή στέρησητης κατοχής, χρήσης και κάρ­ πωσηςτης ιδιοκτησίας. Ηαναγκαστικήαπαλλοτρίωση είναι μόνιμο μέτροστέ­ ρησης της ιδιοκτησίας, για τους σκοπούς πουαναφέρο10 νταιστο Σύνταγμακαι μετηδιαδικασία πουπροβλέπεται στησχετική νομοθεσία. Οπεριορισμός τηςδιάρκειαςτηςεπίταξηςσετρίαχρό­ νια, δεν αποκλείει την επίτευξη σκοπού δημόσιας ωφέ­ λειας με πολύ μεγαλύτερη διάρκεια, ακόμα και μόνιμη. 15 Έναρξη διαδικασίας για απαλλοτρίωση, συνήθως, ακο­ λουθεί ήπροηγείταιτηςεπίταξης, πουείναι μέτροπροσω­ ρινό. Όταν ηδιαδικασίατης απαλλοτρίωσης και μεταβί­ βασης της ιδιοκτησίας δεν συμπληρωθεί, είναι όμως αναγκαίονααρχίσει η εκτέλεση έργουδημόσιαςωφέλειας, 20 ανάλογα με τα περιστατικά της υπόθεσης, η ιδιοκτησία. μπορεί νόμιμα να επιταχθεί για έναρξη του έργου. Εάνη απαλλοτρίωση δεν τελεσφορήσει,τόσον η παράγραφος8 του Άρθρου 23 του Συντάγματος,όσον και το Άρθρο 8 του Νόμου,προβλέπουν για αποζημίωση ιδιοκτησίας για 25 ο,τιδήποτεέγινεστηδιάρκειατηςεπίταξηςμεβάσητοδιά­ ταγματηςεπίταξης, συμπεριλαμβανομένης καιτης επανα­ φοράς της περιουσίας στην αρχικήτης κατάσταση(status quo). Βελτιωτικά έργαδρόμωνδενεπηρεάζουντηνομιμότη30 τατης επίταξης καιγίνονται για το σκοπό για τον οποίο εκδόθηκετοδιάταγμαεπίταξης. ΣτηνυπόθεσηEvrydikiAspriandTheRepublic(Council of Ministers), 4 R.S.C.C. 57, ειπώθηκαν ταακόλουθα στις σελ. 61και62:1399 ΣτνλιανίΑης,Δ.ΜαοκονλλίΑουκ«α.ν.Δημοκρατίαςκ,ά. (ΑοΛ)

(1991)"It is correct thatby sub-paragraph (c)of paragraph 8, andsection4 of Law 21/62,it is laid down thattheperiod of requisition cannot exceed three years, but such a provision does not also warrant the converse conclusion that the purpose of public benefit, to be achieved by 5 means of the requisition, should also be of a limited duration. There is nothing to prevent the continued subsequent achievement of the same purpose of public benefit by means of a supervening compulsory acquisition and the procedure for such compulsory 10 acquisition may be set in motion at any time during the period of requisition. The Courtfinds nosubstance,either,inthe contention that because in the meantime the construction of the 15 proposed road will proceed under the requisition order, the appropriate authority, under Law 15/62, will be prompted to reject any objection to the compulsory acquisition to be made by Applicant in due course. Irrespective of the orderof requisition andanything done 20 under it, the duty of such authority to consider the said objection remains unaltered and should such objection not be properly dealt with on its merits then the Applicant would always beentitledtohave a recourse to this Court in the matter. In any event. Applicant would 25 not be in a worse position than if Government had requisitioned the property in question, without any intention at the time to acquire it compulsorily, and subsequently, duringtheperiod of therequisition, itwere to be found necessary, for the same purpose of public 30 benefit, to acquire compulsorily such property. Surely in such a case Applicant could not have alleged that the subsequent giving of notice of acquisition invalidated the previously made order of requisition, though again the appropriate authority considering any objection to such 35 acquisition might be confronted with whatever had been already accomplishedundersuch anorderof requisition. 1400 4ΑΛΛ. ΜαρκουλλίΛουκ^.ν.Δημοχρατίαςκ-ά.(Αο.2) Στνλιανί6ης,Δ· 5 10 IS 20 25 30 It may, of course, not be always lawful to publish an order of requisition simultaneously with a notice of acquisition, in respect of the same property,especially if it is not necessary at the material time to commence putting into effect at once the purpose of public benefit common to both,but such an issue does not have to be decided, becauseitdoesnotappeartoarise inthepresent Case. In the light of the above and in the circumstances of this Case, the Court is satisfied that the constitutional rightsof Applicant are notbeing invaded noris theorder of requisition contrary to Law 21/62 and,therefore, the justice of the Case does not require the making of a . Provisional Order. In any case, no irreparable damage would be caused because, should, for any reason, the compulsory acquisition of Applicant's property not materialize eventually, there appears to exist sufficient provision, both in paragraph 8 of Article 23 andalso in Law 21/62,for Applicant tobecompensatedinrespect of anything to be doneunder the said order of requisition, including the cost of restoring the original status quo of the property.Therisk of having to pay compensationto that extent is clearly involved in theconcurrent resort to both media, i.e. of a compulsory acquisition and of a requisition, for the achievement of one and the same purpose of public benefit." (Βλ., επίσης,Νίνα Α. Μαρκονλλίδον και Άλλοι ν. Κυ­ πριακής Δημοκρατίας, Υπόθεση Αρ. 74(y89f (Απόφαση δόθηκεστις 30Δεκεμβρίου, 1989,δεδημοσιεύτηκεακόμα)* Γιαννούλα Χριστοοουλίδον και Άλλη ν. Κυπριακή Δη­ μοκρατίας, Υπόθεση Αρ. 42/88, (Απόφασηδόθηκεστις 3 Αυγούστου, 1990,δεδημοσιεύτηκεακόμα)και Αθηνούλλα Ταμασίον ν. Της Δημοκρατίας της Κύπρου,

(1991)4 Α.ΑΑ1188. ΤοΆρθρο4

(1)τουπερίΕπιτάξεως ΙδιοκτησίαςΝόμου 1401 Στυλ«ινίδης,Δ.Μαρ«ουλλί6οΐ3Μ^ν.Δημοκρατία«ji. (AQ.2)

(1991)του 1962,(Αρ.21/62),έχει:*'4

(1)Οσάκις καθίσταταιαναγκαίαηεπίταξιςιδιο­ κτησίαςδιασκοπόν δημοσίαςωφελείας,η επιτασσουσα αρχήδύναται,τηρουμένων τωνδιατάξεωντου Συντάγ­ ματος και του παρόντοςΝόμου, δια διατάγματος (εν 5 τω παρόντι Νόμωαναφερομένουως ' διάταγμα επιτάξεως' ) δημοσιευομένου εν τη επισήμω εφημερίδιτης Δημοκρατίας,νακηρύξειότι ητοιαύτηιδιοκτησίακα­ τέστη ούτω αναγκαία, και να διάταξητην επίταξιν αυτής,καθορίζουσασαφώςτονσκοπόν δι'οναύτηκα- 10 τέστηούτω αναγκαία,τουςλόγουςτηςτοιαύτηςεπιτά­ ξεως,καιτηνημερομηνίαναφ'ηςάρχεταιηεπίταξις:" Στην υπόθεση Koumis HadjiMichael and Othersv. Republic(Councilof Ministers and Another)

(1972)3 CL.R.246,σελ.252-253 ειπώθηκε:15 "It has, next, been submitted by counsel for the appellants that there existed no urgency justifying the making of therequisition order:Itisnotexpressly provided in the Constitution (see Article 23) or in the relevant legislation - theRequisition of PropertyLaw, 1962(21/62)- 20 thaturgency isaprerequisite for themakingof arequisition order, but we think thatthenatureof a measure such as a requisition orderpresupposes theexistence of somekindof special reason, such as urgency. As held by the Councilof StateC ΣυμβούλιονΕπικρατείας')in Greecein,interalia, 25 Cases 47/1954,659/1954,1661/1954, 1328/1955, 1330/1955 and 1507/1956a requisition order is a temporary measure resorted to for special reasons; and in Case 1330/1955 urgencywastreatedasbeingsuchaspecialreason. That in thepresent instancetherewas urgency is shown ™ by the fact that contracts regarding the tourist project in question had already been concluded and work thereunder was to start on the 1st March, 1971, by which date the process of compulsory acquisition of the properties concernedcouldnotpossiblyhavebeencompleted;..." 35 1402 4ΑΛΛ. ΜαοχουλλίΑονκΛ.ν.ΔημοκοατΙαςκ.ά.(Αο.2) ΣτνλιανΜης,Δ. 5 (Βλ., επίσης, Niovi Michael Glyki and Another v. The Municipal Corporation of Famagusta

(1967)3 C.L.R. 677* και Alakati Investment Ltd and Another v.Republic (Minister of Commerce andIndustry andOthers)

(1973)3 CUR. 255.) Η αναγκαστικήαπαλλοτρίωση και επίταξη είναιεπα­ χθή μέτρα, στα οποία οι Αρχές πρέπει νακαταφεύγουν μόνο εάν δεν υπάρχει άλλος κατάλληλος τρόπος εκτέλε­ σηςτουσκοπού. 10 Στηνπαρούσαυπόθεση μέχρι τηνημερομηνία τηςέκδο­ σης του προσβαλλόμενου Διατάγματος ξοδεύτηκαν £300,000.-,όπως πιο πάνωαναφέρεται. Στις 28 Ιουνίου, 1989, υπογράφτηκε συμβόλαιο εκτέλεσης του έργου για άλλο ποσό£1,569,000.-., καιη εργοληπτική εταιρείαέπρε15 πενααρχίσει αμέσωςτις εργασίες,σύμφωνα μετασχέδια, τους όρους και τις προδιαγραφές. Η επίταξη,κάτωαπό τιςπεριστάσεις,ήταναπαραίτητο,επείγον μέτρο. Προβλήθηκε ο ισχυρισμός ότι το προσβαλλόμενο Διά­ ταγμα, αντίθεταμετιςπρόνοιες του'Αρθρου 4τουΝόμου 20 21/62, δεν καθορίζει με σαφήνεια το σκοπό για τον οποίο κατέστηαναγκαίαηεπίταξη,ούτε τους λόγους τηςεπίτα­ ξης. ΤοΔιάταγμααναφέρειτοσκοπότηςεπίταξηςμεσαφή­ νεια. Είναι πρόδηλο,απότο λεκτικό του εδαφίου

(1)του 25 πιοπάνωΆρθρου, ότι υπάρχει διάκριση μεταξύτουσκο­ πού για τον οποίο η επίταξη είναι αναγκαία και των λόγων της επίταξης.Το λεκτικό του Άρθρου αυτού είναι πανομοιότυπο μετο λεκτικό του Άρθρου 4

(1)τουΝόμου 15/62. ΣτηνυπόθεσηAlakati Investment Ltd (ανωτέρω),ο 30 Α. Λοΐζου, Δικαστής,(όπωςήταντότε),είπεστις σελ. 270271:The texts of the aforesaid provisions show that a distinction has to be drawn between thereasoning of the decisions and the reasons which are, by the aforesaid 1403 ΣτυλιανΙδης,Δ.Μαρκουλλϋον «.ά.ν.Δημοκρατίαςκ.ά. (ΑρΛ)

(1991)provisions, required to be normally stated in the notice andorderof acquisition. The order of acquisition published underNotificationNo. 5 13 in Supplement No.3 to the official Gazette of the 15th January, 1971, contains reference to the notice of acquisition and thereasons for such acquisition aregiven as those that prompted the making of the notice,namely, the touristic development of the areas of Pakhy Ammos and Alakati 10 Having considered thecircumstances of this case, I have come to the conclusion that the said Constitutional and statutory provisions are clearly satisfied by the contents of both the notice and the order of acquisition. It would have been too far fetched to expect such notice or order to 15 contain all material thatwas before theCouncil of Ministers when talcing both decisions, namely, plans, maps, technical studies, etc., including opinions expressed at preliminary conferences anddiscussions by theappropriateGovernment Departments andtheirtechnicalexperts. 20 In considering whether thereasons for anacquisition are clearly stated in therelevant noticeor order,regard must be hadto thecircumstances of each case and towhether such a publication gives sufficient notice to a person whose rights are adversely affected thereby for thepurpose of exercising 25 his rights under the Law and under Article 146 of the Constitution. In the present case, it cannot be said that the applicant was deprived in any way of any of his rights, namely, that of objecting or that of filing a recourse against such a decision, or that all material could not be made 30 available to him. This ground, therefore, of law, cannot succeed." To προσβαλλόμενο Διάταγμα ικανοποιεί τις απαιτή­ σεις του 'Αρθρου 4

(1)τουΝόμου21/62 καιτης παραγρά­ φου8(β)του*Αρθρου23τουΣυντάγματος. 35 1404 4ΑΛΛ, Μαρχουλλί6ονχ^.ν.Δημοκρατίαςκ.ά.(Αρ.2)Στυλιανϋης,Δ. 5 Οι αιτιάσεις των αιτητώνγιαέλλειψη δέουσας έρευνας και πλάνης περί ταπράγματα δεν ευσταθούν. Οι αιτητές, που έχουν το βάρος της απόδειξης, απέτυχαν ναπαρου­ σιάσουν οποιαδήποτεστοιχεία για τεκμηρίωση των ισχυρισμών τους. Οι φάκελοι της Διοίκησης, Τεκμήρια 1-4, αποδεικνύουντοαβάσιμοτων ισχυρισμών αυτών. Ηαναγκαστικήαπαλλοτρίωση είναι μόνιμο μέτροστέ­ ρησης της ιδιοκτησίας. Συμπληρώνεται με τον καθορισμό καιπληρωμήτηςεύλογηςαποζημίωσηςκαιτημεταβίβαση 10 της ιδιοκτησίας στην απαλλοτριούσα αρχή- (βλ. HolySee of Kitium andMunicipal Council Limassol, 1R.S.C.C. 15* Michael Theodossiou Co. Ltd v. Municipality ofLimassol

(1975)3C.L.R.195· EvangeliaI. Kyriacides v. Municipality of Nicosia

(1976)3 C.L.R. 183* Panayiotopoullou-Toumazi 15 v. Nicosia Municipality

(1986)3 C.L.R.35*Kathleen Mary Sarkis v.ΔήμουΠαραλιμνίου, ΥπόθεσηΑρ. 878/89, (Από­ φαση δόθηκε στις 31 Ιουλίου, 1990, δε δημοσιεύτηκε ακόμα)· Σαρίπολου "Σύστημα Ελληνικού Συνταγματικού Δικαίου", 4η ' Εκδοση,Τόμος 3,σελ. 215). Χρήσιμη ανα20 φοράμπορεί ναγίνεικαιστηνυπόθεσηAspri, (ανωτέρω). 25 ΤοΔικαστήριο δενθεωρεί ότι ητύχητουΔιατάγματος Επίταξης κρίνεται, κατ*ανάγκη,στην παρούσα υπόθεση, από τη νομιμότητα του Διατάγματος Απαλλοτρίωσης. Επειδή όμως, με πολλή επιμέλεια, στη γραπτή αγόρευση για τους αιτητές, έγινε εκτενής αναφορά στους λόγους ακυρότητας του Διατάγματος Απαλλοτρίωσης, θαασχο­ ληθώ με μερικούς απότους λόγουςαυτούς,αλλά θααπο­ φύγω να εξετάσω ουσιαστικά θέματα που θακρίνουν το αποτέλεσμα τηςΠροσφυγήςΑρ.616/89. 30 Η Προσφυγή Αρ. 616/89 εναντίον του Διατάγματος Απαλλοτρίωσηςείναι,εκπρώτης όψεως, εκπρόθεσμηκαι, ως εκτούτου,απαράδεκτη.ΤοΔιάταγμα Απαλλοτρίωσης, που δεν είναι διάφορο από το Διάταγμα στην υπόθεση Alakati Investment Ltd, (ανωτέρω), που δημοσιεύτηκε 35 στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας της 15ης Ια­ νουαρίου, 1971, Παράρτημα Τρίτο, με Αριθμό Γνωστο1405 Χτυλιανίοης,Δ.Μαβχουλλί&ουκΑ. ν.ΔημοκρατίαςκΛ. (AQJ)

(1991)ποίησης 13, ικανοποιεί τις νομικές αρχές και απαιτήσεις τουΝόμουκαιτου Συντάγματοςγιαγνωστοποίηση στους ενδιαφερόμενους. Αυτό,όμως,είναιθέμαπουθα εξετάσει τοΔικαστήριο,πουθαέχειενώπιοντουόλαταστοιχεία. Οι αιτιάσεις γιατους "σκοπούς" και "λόγους" απαλλοτρίωσης δενευσταθούν,ενόψειτηςΑπόφασηςστηνυπόθε­ σηAlakatiInvestmentLtd,(ανωτέρω). 5 Η επιφύλαξη του Άρθρου 17

(1)των περί Αναγκαστι­ κής Απαλλοτριώσεως Νόμωντου 1962 έως 1988, (Αρ. 15/ 62,25/83,148/85,84/88),προβλέπει:- 10 "Νοείται περαιτέρω ότι όταν η γνωστοποίησις ή ανακοίνωσις- (γ)προορίζεται διάπρόσωπον μετάτουοποίουσυ­ νεπεία της έκρυθμου καταστάσεως δεν δύναται ναυπάρξηαπρόσκοπτοςεπικοινωνία, ^ κοινοποιείται διά δημοσιεύσεως αντιγράφουαυτής εις εφημερίδα κυκλοφορούσαν εις την Δημοκρατίαν και επί πλέον διά τοιχοκολλήσεως εις εμφανές μέρος εις τηνπόλιν ήτοχωρίονειςτοοποίονκείταιηιδιοκτησία 20 εις ηναφοράηγνωστοποίησις ήανακοίνωσις. Διά τους σκοπούς της παρούσης επιφυλάξεως 'έκρυθμος κατάστασις'σημαίνει τηνσυνεπείατηςτουρ­ κικής εισβολής δημωυργηθείσαν κατάστασιν η οποία εξακολουθεί ναυφίσταται μέχρις ότουτο Υπουργικόν 25 Συμβούλιον διάγνωστοποιήσεως δημοσιευομένης εντη επισήμω εφημέριοι της Δημοκρατίας ορίση ημερομηνίανλήξεωςτηςτοιαύτηςκαταστάσεως." Διάταγμααπαλλοτρίωσης ήεπίταξηςπολλών ιδιοκτη­ σιών είναι σύνολοατομικών διοικητικών πράξεων,όπως 30 και οι ζώνες, μεβάσητοΆρθρο 14

(1)τηςπερί Ρυμθμίσεως Οδών και Οικοδομών Νομοθεσίας.Το διάταγμαείναι 1406 4ΑΛΛ. ΜαρκουλλΙδουκ.ά.ν.Δημοκρατίαςκ.ά.(Αρ.2) Στυλιανίδης,Δ. inrem καιαπευθύνεταιπροςτονκάθεαιτητήως ιδιοκτή­ τη,αναφορικάμε την ακίνητη ιδιοκτησία του μόνο -(βλ. ManglisandOthersv. KepuWj*c

(1984)3C.L.R. 351· Lanitis E.C. Estates Ltd και 'Αλλοι v. Κυπριακής Δημοκρατίας, 5 Υποθέσεις Αρ. 108/88 - 109/88, 147/88.213/88 -215/88, 220/88,223/88 -226/88,250/88 -253/88,255/88 - 258/88, 261/88-264/88, 268/88-269/88, 271/88- 277/88, (Απόφα­ ση δόθηκε στις 21 Δεκεμβρίου, 1989, δε δημοσιεύτηκε ακόμα)* Crown Insurance Agencies Ltd v. Της Δημοκρα10 τίας της Κύπρου, καιΆλλων,ΥπόθεσηΑρ. 138/86, (Από­ φασηδόθηκε στις 17Φεβρουαρίου, 1990, δε δημοσιεύτηκε ακόμα)). Η συμμόρφωση ήμησυμμόρφωση με την πρόνοιατης πιο πάνω επιφύλαξης, σχετικά με άλλους ιδιοκτήτες, δεν 15 ασκεί καμιά επιρροή στη νομιμότητα του Διατάγματος, αναφορικάμετουςαιτητές. Ορθάοι ενστάσεις, μεβάσητο Άρθρο 6

(1)τουΝόμου 15/62, αποφασίστηκαναπό τοΥπουργικό Συμβούλιο,που είναιτοόργανοπουορίζεταιστοΝόμο. 20 Γιαόλους τουςπιοπάνωλόγους,η προσφυγήαποτυγ­ χάνεικαιαπορρίπτεται.Καμιάδιαταγήγιαέξοδα. Προσφυγήαπορρίπτεται χωρίςέξοδα. 1407