4 ΑΛΑ, 30Απριλίου,1991 [ΠΙΚΗΣ,Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΟΛΓΑ ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ, Αιτητές, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ,ΜΕΣΟ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣΔΗΜΟΣΙΑΣΥΠΗΡΕΣΙΑΣ, Καθ'ων η αίτηση. (Σννεκδικαζόμενες Υποθέσεις Αρ. 228/88και284/88) Αναθεωρητική Έφεση — Αίτηση αναστολής πρωτόδικης απόφασης μέχρι την εκδίκαση της Έφεσης — Η αναστολή αποτελεί εξαιρετι κό μέτρο — Συμμόρφωση προς την απόφαση απαιτείται ανεξάρτη τα από την μη επιβολή τιμωρίας για καταφρόνηση τον Δικαστηρίον — Εξαιρετικές περιστάσεις στοιχειοθετούνται από το ενδεχόμενο πρόκλησης ανεπανόρθωτης ζημιάς στον αποτυχόντα αιτητή στην προσφυγή. Μετά τηνκαταχώρησηέφεσηςκατά τηςπρωτόδικηςαπόφασης του Ανωτάτου Δικαστηρίου με τηνοποίαακυρώθηκεο διορισμός επτά ενδιαφερομένων μερών στη θέση του Διοικητικού Λειτουρ γούΑ', ηΔιοίκηση (καθ'ωνηαίτηση)καταχώρησεαίτησηγιαανα στολήτηςπρωτόδικηςαπόφασης μέχριτηνεκδίκασητηςέφεσης. Ο Γενικός Εισαγγελέας υιοθέτησε τηνομικήεπιχειρηματολογία πουείχεπαλαιότεραπροβάλειστηνυπόθεσηθαλασσινού ν. Δημο κρατίας at παρόμοιααίτηση. Σύμφωναμετηνεισήγησητουηανα στολή θαέπρεπε ναείναι ο κανόνας και όχι ηεξαίρεση, παρά την απόφασητουΑνωτάτουΔικαστηρίουστηνυπόθεσηΔημοκρατία ν. θαλασσινού στηνοποίαείχε αποφασιστείότι ταδιοικητικά όργα να δεν τιμωρούνται γιαανυπακοήσε αποφάσεις τουδικαστηρίου που εκδίδονταιβάσει τουάρθρου 146 του Συντάγματος. Περαιτέ ρωδεεισηγήθηκεπωςηπαρούσαυπόθεσηδιακρίνετοαπό την θα λασσινού γιατί η μησυμμόρφωση τηςΔιοίκησης με τηναπόφαση του Δικαστηρίου δεν αποστερούσε, στην προκειμένη περίπτωση, τουςεπιτυχόντεςαιτητέςαπόο,τιδήποτε. 1479 ΜαυρομμάτηΧΛ.ν.Δημοκρατίας
(1991)Το Ανώτατο Δικαστήριο,απορρίπτονταςτηναίτηση, αποφάσι σε ότι:
(1)Ηεισήγησητου ΓενικούΕισαγγελέαπαραγνωρίζει: (α)Το ηθικό συμφέρον των επιτυχόντων αιτητών στηδιασφά λισητηςιεραρχίαςστο τμήματουςσύμφωναμετονόμο,και 5 (β)Το συμφέρον του δημοσίου στη διαφύλαξητης νομιμότητας στο πεδίοτηςκρατικήςλειτουργίας.
(2)Η αναστολή συνιστά εξαιρετικό μέτοο και κατ* επέκταση εξαίρεσητου κανόναότι αποφάσειςπου εκδίδονται βάσει τουάρ θρου 146 δεν αποστέλλονται -Υιοθέτησηαπόφασηςθαλασσινού 10 ν. Δημοκρατίας ημερομηνίας 24.10.90. Εξαιρετικές περιστάσεις μπορεί ναστοιχειοθετηθούν απότο ενδεχόμενο πρόκλησης ανεπα νόρθωτης ζημιάς στον αποτυχόντα αιτητη (στην προσφυγή). Η διασφάλιση της λειτουργίας της Πολιτείας μέσα στα πλαίσια της νομιμότητας καθιστάτην αναστολή πραγματικάεξαιρετικό μέτρο \$ δεδομένου ότι μετά την ακύρωσηπαραμερισμός τηςακυρωθείσας απόφασης συνιστά μορφή εκτροπής από τη νομιμότητα, ηοποία αποδυναμώνει την αρχήτουκράτουςδικαίουστην οποίαθεμελιώ νεταιηΚυπριακήΠολιτεία.
(3)Μετην παραγνώρισημέχρισήμερα της πρωτόδικης αποφασηςτίθεταιτο ερώτημαποιοείναιτοκύροςτωνοημοσίων υπαλλή λων οι οποίοι συνεχίζουν νακατέχουν παράνομα θέσεις μετάτην ακύρωσητουδιορισμού τουςαπό τοΑνώτατο Δικαστήριοκαικατ' επέκταση ποια η νομική υπόσταση των πράξεων τους απόθέσεις πουδεν νομιμοποιούνται νακατέχουν. 20 25 Η αίτηση απορρίπτεται. Αναφερόμενες υποθέσεις: θαλασσινού ν. Δημοκρατίας (Προσφυγές Αρ. 345/88, 10/89 και 747/89, ημερ. 24.10.90)· Δημοκρατία ν.θαλασσινοί)
(1991)3ΑΛΛ. 423- 30 θαλασσινοί) ν.Δημοκρατίας
(1991)4ΑΛΛ. 942· Christoudiasv.Republic
(1985)3 CLR. 1615· Republic v.Liverdoi
(1986)3 CLR. 936· VeisandOthers v.Republic
(1979)3 CLR. 390 Veisend Others v.Republic
(1979)3 C.LA. 537· Republicv.Petrides
(1981)3 CLR.
- 1480 3 5 4ΑΛΛ. ΜαυρομμάτηΚΛ.ν. Δημοκρατίας Αίτηση. Αίτηση για την αναστολή της ακυρωτικήςαπόφασης μέχριτηνεκδίκασητηςέφεσης. Μ. Τριανταφυλλίδης,ΓενικόςΕισαγγελέας τηςΔημο κρατίαςμεΑ Κονρσονμπά(Κα),ΑνώτεροςΔικηγό ρος τηςΔημοκρατίας και Τ. Πολυχρονίδον (Δ/νίς), ΔικηγόροςτηςΔημοκρατίας Α', για τους καθ'ων η αίτηση-αιτητές. Α.Σ. Αγγελίδης, για τηναιτήνρια-καθ'ηςηαίτησηστην υπόθεση228/
- Α. Ευτυχίου,για τον αιτητήκαθ'ου ηαίτησηστην υπό θεση284/
- Α. Παναγκότον, για τοενδιαφερόμενομέρος. Cur. adv. vult. Ο Δικαστής κ.Πικής ανάγνωσε την ακόλουθηαπόφα ση. ΠΙΚΗΣ,Δ: Το Ανώτατο Δικαστήριο στην άσκησητης αναθεωρητικής του δικαιοδοσίας που παρέχεται από το άρθρο 146 του Συντάγματος,(Βλ. άρθρο 11
(2)του περί Απονομής της Δικαιοσύνης (Ποικίλαι Διατάξεις) Νόμου του 1964 (Ν. 33/64),ακύρωσετοδιορισμόεπτάενδιαφερο μένων μέρων στη θέση του Διοικητικού Λειτουργού Α' στον κλάδο του Γενικού Προσωπικού. Η απόφαση έχει εφεσιβληθεί ΜεαίτησητηςΔιοίκησης (καθ'ωνηαίτηση) ημερομηνίας25/8V90επιζητείταιηαναστολήτηςακυρωτι κής απόφασης μέχρι την εκδίκαση της έφεσης. Άλληεν διάμεσηαίτησηγιααναστολήμέχρι τηναποπεράτωσητης εκδίκασηςτηςπαρούσαςαίτησηςκρίνεταιαπότουςδιαδί κους ότι έχει απωλέσει το αντικείμενο της καιδε θαμας απασχολήσει. Ο Γενικός Εισαγγελέας υιοθέτησε τηνομικήεπιχειρη ματολογία την οποίαπρόβαλεστην αίτησηστην υπόθεση 1481 Πιχής,Δ. Μαίφομματη ΧΛ.ν.Δημοκρατίας
(1991)Θαλασσινούν. Δημοκρατίας* γιατηνπαροχήαναστολής. Δεν την επανάλαβε όμως επειδή συνοψίζεται περιεκτικά στην πιόπάνωαπόφαση.Ηαναστολήπρωτόδικηςαπόφα σης αναθεωρητικού δικαστηρίου μετά την άσκηση έφεσης πρέπει,όπωςυπέβαλε,ναείναι οκανόναςκαιόχι ηεξαί- 5 ρεση*διευκρίνισε όμωςότι ηαναστολήκρίνεταιαναγκαία παράτηνπρόσφατηαπόφασητουΑνωτάτου Δικαστηρίου στην άσκηση της δευτεροβάθμιας αναθεωρητικής του δι καιοδοσίας στην υπόθεση Δημοκρατία ν. Θαλασσινού** στην οποίααποφασίστηκε ότι οι διοικητικές αρχές ή όρ- 10 γανα που επιδεικνύουν ανυπακοήή δε συμμορφώνονται με αποφάσεις του Δικαστηρίου που εκδίδονται βάσει του άρθρου 146 του Συντάγματος δεν υπόκεινται σε τιμωρία για καταφρόνησητουΔικαστηρίου. Δε θαασχοληθώ στην υπό εξέταση αίτηση μετηδέσμευσηπου δημιουργεί ηπιό 15 πάνωαπόφασηενόψειτης εκπρώτηςόψεως διαπιστούμε νης σύγκρουσης της με προηγούμενες αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου, όπως είχα την ευκαιρία να ανα φέρωστην θαλασσινοί) ν.Δημοκρατίας***.Ότιθαεπιση μάνωκαι θαχαιρετήσω είναι τηθέση του Γενικού Εισαγ- 20 γελέα ότι οι διοικητικές αρχές δε συναρτούν τη συμμόρφωση τους μετις δικαστικές αποφάσειςβάσει του άρθρου 146 με το ενδεχόμενο αντιμετώπισης κυρώσεων από τους λειτουργούς που υποχρεούνται να τις εφαρμό σουν. Οποιαδήποτεάλλη προσέγγιση θαήταναντινομική 25 προςτηναρχήτουκράτουςδικαίουπουεπιβάλλει τη δια κίνηση κάθε αρχής και οργάνου της Πολιτείας μέσα στα πλαίσια του δικαίου και καταστρεπτική για την ευνομία στην Πολιτεία. Ο Γενικός Εισαγγελέας, άσχετα από τις επιφυλάξεις που διατύπωσε για την ορθότητα του νομι- 30 κούβάθρουτηςαπόφασηςθαλασσινοί), της 24/10/90, τις *Συνεχδ. Υπ. 345/88,10*0και 747/89, εκδόθηκεσης 24/10/90και Θα δημοσιευτείστουςτόμους
(1990)3 ΑΛΛ. **
(1991)3ΑΛΑ. 203. ***
(1991)4ΑΛΛ. 942. 35 1482 4ΑΛΛ. Μαύρομματη ΧΛ.ν.Δημοκρατίας Πικής,Δ. οποίες όπως είπε θααναπτύξεικατά την έφεσηπουέχει ασκηθεί εναντίον της πρωτόδικης απόφασης,εισηγήθηκε ότι αποδοχήτων αρχών που περιέχονται σε εκείνητην απόφαση δενοδηγεί αυτομάτως στην απόρριψη και αυτής 5 της αίτησης. Στην θαλασσινοί), η παράλειψη εκ μέρους τηςΔιοίκησης νασυμμορφωθεί μετηνακυρωτική απόφα ση έπληττε ευθέως τα δικαιώματατου αιτητήκαι για το λόγο αυτόδιακρίνεταιαπότην παρούσααίτηση μεέρει σμα τα γεγονότα των δυο αιτήσεων. Στην υπό εκδίκαση 10 αίτησηεπεσήμανε ότι ημησυμμόρφωση τηςΔιοίκησης με την απόφασητου δικαστηρίου,ηοποίαείναι παραδεκτή, δεναποστερεί τουςεπιτυχόντες αιτητέςαπόοτιδήποτε. Η εισήγησητουΓενικούΕισαγγελέαπαραγνωρίζει:15 (α) Το ηθικό συμφέρον των επιτυχόντων αιτητών στηδιασφάλισητης ιεραρχίαςστο τμήματουςσύμφω ναμετονόμο,καιακόμησημαντικότερο, (β)Το συμφέρον του δημοσίου στη διαφύλαξη της νομιμότηταςστοπεδίοτηςκρατικήςλειτουργίας. Ηαπόφασηστην θαλασσινοί)της24/10/90 (ανωτέρω) 20 δεν είναι ημόνηστην οποίακρίθηκεότι η αναστολή ακυ ρωτικής απόφασης αναθεωρητικού δικαστηρίου συνιστά εξαιρετικό.μέτρο*. Και σε τρεις παλαιότερεςαποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου υιοθετείται το ίδιο κριτήριο για αναστολή,δηλαδή ότι ηαναστολήσυνιστά εξαιρετικό 25 μέτροκαικατ'επέκτασηεξαίρεση τουκανόναότι αποφά σειςπουεκδίδονταιβάσειτουάρθρου 146δεναναστέλλο νται. 30 35 *(Βλ.CHRISTOUDIASv.REPUBUC
(1985)3CUU615 -Παραπέμπούμε επίσης στην υπόθεση REPUBUC v. UVERDOS
(1985)3 CLR. 936, στηνοποίαοΔιχαστήςΛ. Λοΐζονδιατύπωσεσοβαρέςαμ φιβολίεςανείναιχαν εφικτή ηαναστολήπρωτόδικηςαπόφασηςστον τομέα τηςαναθεωρητικήςδικαιοδοσίαςβάσει τηςΔ.35θ.18 υποδει κνύονταςότι ηδιάταξη αυτήπαρέχει εξουσίαγια τηναναστολή της εκτέλεσηςκαιόχι τηςαπόφασηςτονΔικαστηρίου, 1483 Πικής,Δ. Μαυρομμάτη«Λ. ν.Δημοκρατίας
(1991)Οι υποθέσεις αυτές είναι Veis & Others v. Republic* Veis andOthers v.Republic**, και Republic v. Petrides*** Και στις τρεις αυτές υποθέσεις ο πρώην Πρόεδρος του Ανωτάτου Δικαστηρίου, κ. Τριανταφυλλίδης, κατέληξε, μετά απόθεώρηση της φύσης της δικαιοδοσίας βάσει του 5 άρθρου 146καιτηςάσκησηςτηςστοπλαίσιοτουΚυπρια κού Συντάγματος ότι, η αναστολή αντενδείκνυται εκτός αν συντρέχουν εξαιρετικές περιστάσεις. 'Οπως συνάγεται από το αποτέλεσμα των πιό πάνωαποφάσεων, εξαιρετι κές περιστάσεις μπορεί ναστοιχειοθετηθούν απότο ενδε- 10 χόμενο πρόκλησης ανεπανόρθωτηςζημιάς στον αποτυχό ντα αιτητή (στην προσφυγή). Συγχρόνως υπέδειξε ότι η άσκησηέφεσης αποτελεί βάσιμολόγογιατοαρμόδιοδιοι κητικόόργανοναμηνπροβείστηνάσκησητηςδιακριτικής του ευχέρειας στην επανεξέτασητου θέματος πριντην εκ- 15 βάσητης έφεσης. Μπορεί επίσης ναλεχθεί ότι οπερίΔη μοσίας Υπηρεσίας Νόμος 1/90, όπως και ο νόμος που αντικατέστησε, (Ν. 33/67), παρέχει ευρείες εξουσίες για την πλήρωση λειτουργικών κενών στην Δημόσια Υπηρε σία για το χρόνο που μπορεί να μεσολαβήσει μεταξύ της 20 πρωτόδικηςαπόφασηςκαιτηςεκδίκασηςτης έφεσης'. Όπως είχα την ευκαιρία να υποδείξω στην θαλασσι νού,της24/10/90, καιστην ChristoudiaSy νωρίτερα, ηδια σφάλιση της λειτουργίας τηςΠολιτείας μέσασταπλαίσια της νομιμότητας καθιστά την αναστολήπραγματικάεξαι- 25 ρετικό μέτρο δεδομένου ότι μετάτην ακύρωση παραμερι σμός της ακυρωθείσας απόφασης συνιστά μορφή εκτρο πής απότηνομιμότητα, ηοποίααποδυναμώνειτηναρχή του κράτους δικαίουστην οποίαθεμελιώνεται η Κυπρια κήΠολιτεία- (Βλ,άρθρο179τουΣυντάγματος). 30 *
(1979)3CLR. 390 **
(1979)3CLR. 537. *ύ*
(1981)3 CLR.
- 1484 4ΑΛΛ. Μαΐφομρατΐ| tea. ν.Αξιοκρατίας Πικής,Δ. Δεθαεπαναλάβωτο σκεπτικότης θαλασσινοί), της 24/10/90 (ανωτέρω), το οποίο υιοθετώ καιεπισυνάπτω. Θέλω μόνο ναυπογραμμίσω το μέγεθος του κλονισμού τηςνομιμότητας στηλειτουργία τηςΔημόσιας Υπηρεσίας 5 μετηνπαραγνώρισημέχρι σήχερα τηςαπόφασηςπου εκ δόθηκε στις 7/7/
- Διερωτώμαι ποιο είναι τοκύρος των δημοσίων υπαλλήλων οι οποίοι συνεχίζουν να κατέχουν παράνομα θέσεις μετά τηνακύρωσητουδιορισμού τους απότοΑνώτατο Δικαστήριοκαιποια ηνομικήυπόσταση 10 τωνπράξεων τους απόθέσεις που δεννομιμοποιούνται νακατέχουν. Ηαίτησηωτορρΰττεκα. 1485