(1991)30Απριλίου.1991 [ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ,ΔΑπής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΧΡΙΓΠΑΝΑΛΟΪΖΙΔΟΥ-ΕΥΘΥΜΙΟΥ, Αιτήτρια, ν. ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣΤΗΣΚΥΠΡΟΥ,ΜΕΣΩ ΤΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΡΟΣΟΔΩΝ. Καθ'ον ηαίτηση. (ΥπόθεσηΑρ. 329/90). Φορολογία Κεφαλαιουχικών Κερδών — Ο Περί Φορολογίας Κεφα λαιουχικών Κερδών Νόμος του 1980 (Ν. 52/80) — Άρθρο 10(β)— Σκοπός τον νομοθέτηείναι ηφορολογία κεφαλαιουχικούκέρδους που προέκυψε στο παρελθόν και για το οποίο δεν πληρώθηκε φόροςλόγω δωρεώνπου δεν φορολογούνται — Μετηνλέξη "αρ- 5 χική"ο νόμοςανατρέχει στηναξίατηςιδιοκτησίαςκατάτονχρόνο απόκτησηςτηςαπό τονπρώτοδωρητή. Με την προσφυγήαυτήπροσβλήθηκε απόφασητου Διευθυντή τουΤμήματος ΕσωτερικώνΠροσόδων μετηνοποίαεπέβαλεστην αιτήτριαφορολογία κεφαλαιουχικώνκερδών πουπραγματοποιήθηκαν από τη διάθεση ακινήτου της στην Κάτω Λακατάμια. Το ακίνητο είχε αποκτηθεί από τηναιτήτριααπόδωρεά τουπατέρα της στις 16.6.86,ο οποίος το είχεαποκτήσει και αυτός με δωρεά απότησύζυγοτουστις21.12.84. Ο ΔιευθυντήςτουΤμήματος ΕσωτερικώνΠροσόδων έλαβεως βάσηυπολογισμού τηςαγοραίαςαξίαςτου ακινήτου, γιανα υπο λογίσει το κεφαλαιουχικόκέρδοςαπότηνδιάθεσητου,τονχρόνο κτήσης του από την μητέρα της αιτήτριας καταλήγοντας στην 27.6.78 μετά από εφαρμογή της πρώτης επιφύλαξης του άρθρου 10(β) του Περί Φορολογίας Κεφαλαιουχικών Κερδών Νόμου του 1980(Ν.52/80). . f Η αιτήτριαμε ένστασητης ανατέθηκε στηνερμηνείααυτήτης επιφύλαξηςτουάρθρου 10(β)απόμέρουςτουΔιευθυντήπροτείνο νταςωςχρόνουπολογισμού τονχρόνοκτήσεωςτουακινήτουαπό τονπατέρατης. 1510 15 20 25 4 ΑΛΛ. Ευθυμίου ν. Δημοκρατίας Ο Διευθυντής απέρριψε την ένσταση'της αιτήτριας και ως εκ τούτου ακολούθησε η παρούσαπροσφυγή στην οποία το μοναδικό θέμα που εγείρεται είναι νομικό και αφορά την ερμηνεία της πιο πάνω επιφύλαξης. QJ* 5 10 15 20 Το Ανώτατο Δικαστήριο, απορρίπτοντας την προσφυγή, απο Λ φάσισε ότι: "
(1)Σκοπός του νομοθέτη με την χρήση της λέξης "αρχική" στο κείμενο της επιφύλαξης του άρθρου 10(β) του Περί Φορολογίας Κεφαλαιουχικών Κερδών Νόμου του 1980 (Ν.52/80)ήταν ναφορολογήσει το κεφαλαιουχικό κέρδος που προέκυψε στο παρελθόν και για το οποίο δεν πληρώθηκε φόρος λόγω δωρεών πουδεν φο ρολογούνται. Σεάλλη περίπτωση καιακολουθώντας την ερμηνεία της αιτήτριας, δεν θα υπήρχε λόγος να χρησιμοποιηθεί η λέξη αυτή.
(2)Στην υπό κρίση υπόθεση υπήρξε και προηγούμενη δωρεά από την δωρεά του πατέρα της αιτήτριας προς αυτήν και αυτή ήτανηδωρεάτης μητέρας τηςαιτήτριαςπροςτον πατέρατηςαιτήτριας. Επομένως η αρχικήαξίαθαήτανεκείνη κατάτο χρόνο που η μητέρατηςαπέκτησε το ακίνητο ανο χρόνος αυτόςήταν μεταγε-. νέστερος της 27.6.78. Επειδή όμως ήταν προγενέστερος, ορθά ο καθ' ου η αίτηση υπολόγισε την αγοραία αξία κατά την 27.6.78, όπως προνοεί ηενλόγω επιφύλαξητου άρθρου 10(β). Η προσφυγή απορρίπτεται χωρίς έξοδα. .1) Αναφερόμενες υποθέσεις. 25 - r. Kyriakidesv. TheImprovement BoardofAglandjia
(1979)3 CLR. Σπνριδάκης v.Δημοκρατίας (προσφυγή αρ. 387/86, ημερ. 31.7.89)· Λ 1 Καρκώτης και άλλοι ν. Δημοκρατίας (Προσφυγή αρ. 648/88, ημερ. 142.90)· r.r 30 Sawa andOthersv. TheRepublic
(1978)3 CLR. 198. Προσφυγή. 35 " Προσφυγή εναντίον της απόφασης του Διευθυντή του Τμήματος Εσωτερικών Προσόδων με την οποία επέβαλε στην αιτήτρια φορολογία κεφαλαιουχικών κερδών που πραγματοποιήθηκαναπό τηδιάθεσηακινήτουστηνΚ. Λακατάμια ' ' 1511 Ενθυμίουν.Δημοκρατίας
(1991)Α. Διχηγορόπονλος, για τηναιτήτρια. Γ.Λαζάρου, Δικηγόρος τηςΔημοκρατίας, γιατουςκαθ' ωνηαίτηση. Cur. adv. vult. Ο Δικαστής κ. Χρυσοστομής ανάγνωσε την ακόλουθη απόφαση. 5 ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ, Δ: Η προσφυγή αυτή στρέφεται κατάτηςαπόφασηςτουΔιευθυντούτουΤμήματοςΕσωτε ρικώνΠροσόδων,πουπεριέχεταιστην επιστολήτουπρος τηναιτήτριαημερ.14.3.90.διατηςοποίαςεπέβαλεσεαυτή 10 φορολογία κεφαλαιουχικών κερδών που πραγματοποιή θηκαναπότηδιάθεσηακινήτουτηςμεαρ.εγγραφής Ε362, Φ/Σχ. 30/13/WT,Τεμ.370,στην ΚάτωΛακατάμια. Στις20.12.84ημητέρατηςαιτήτριας Λάγια Λοϊζίδου, μεταβίβασε μεδωρεάτοπιοπάνω ακίνητοστοόνοματου 15 συζύγου της και πατέρα της αιτήτριας,Αχιλλέα Λοϊζίδη. Στις 16.6.86ο πατέραςτης αιτήτριαςμεταβίβασεδιά δω ρεάς το ακίνητο αυτό στο όνομα της αιτήτριας. Στις 21.4.87ηαιτήτριαπώλησετοακίνητο,αντίτουποσούτων 9 η £13,
- Στις 53.87 ηαιτήτριαυπόβαλε δήλωση διάθεσηςακί νητης ιδιοκτησίας και δήλωσε σαν προϊόν διάθεσης το ποσότων£13,350καιτηναγοραίααξίαστις20.12.84,ημε ρομηνία που το απόκτησε ο πατέραςτης απότη μητέρα της,για το ποσό των £12,850,πλέον £250 προμήθεια σε 25 κτηματομεσίτη.(Τεκμήριο 1 στηναίτηση). Ο Διευθυντής με ειδοποίηση επιβολής φορολογίας προςτηναιτήτριαμεημερ. 15.12.88,αποδέχτηκετοπροϊ όν διάθεσης όπως'δηλώθηκε στο έντυπο διάθεσηςακίνη της ιδιοκτησίαςΙΑ. 401,όμωςδεναποδέχτηκετηνήμερο- 30 μηνία20.12.84σανβάσηυπολογισμού τηςαγοραίαςαξίας τουακινήτουγιασκοπούςκαθορισμούτουκέρδους, αλλά καθόρισε την αγοραία του αξία κατά την 27.6.78 στις £7,
- Επίσης δεν παραχώρησε το ποσό των £250σαν έξοδακτηματομεσίτη(Τεκμήριο2στηναίτηση). 35 1512 υ 4ΑΛΛ. Ενθυμίουν.Δημοκρατίας Χρυσοστομής,Δ. Στις 9.1.89 ηαιτήτριαυπόβαλε ένσταση, ισχυριζόμενη ότι σαν αγοραία αξία του ακινήτου έπρεπε να ληφθεί υπόψη η 20.12.84 (ημερομηνία κτήσεως του οικοπέδου απότονπατέρατης)καιόχιη27.6.78(Τεκμήριο3στηναί τηση). Ο Διευθυντής στις 18.1.89,μεεπιστολή τουπρος την αιτήτρια, ζήτησε, μεταξύ άλλων, μελέτηαπόανεξάρτητο εκτιμητή,γιατονπροσδιορισμό τηςαγοραίαςαξίας του ακινήτουκατάτην27.6.78 (Τεκμήριο4στηναίτηση). Ηαιτήτριαστις 23.1.89.μεεπιστολή της,επέμενεότι θαπρέπειναληφθείυπόψη η ημερομηνία20.12.84γιατον προσδιορισμό τηςαγοραίαςαξίαςτου ακινήτου,με βάση τοάρθρο10(β)τουΝόμουαρ.52/80καιόχιη27.6.78(Τεκ μήριο5 στηναίτηση). Η όλη υπόθεση συζητήθηκε στις 11.2.89 μεταξύ του αντιπροσώπουτης αιτήτριαςκ.ΑχιλλέαΛοϊζίδηκαι του ΛειτουργούτουΤμήματοςΕσωτερικών Προσόδων, χωρίς ναεπέλθεισυμφωνία. ΟΔιευθυντής,μετάαπόμελέτη τουθέματος, αποφάσι σετην ένσταση τηςαιτήτριαςκαιαπέστειλε στονπατέρα της καιαντιπρόσωπο της, ειδοποίηση επιβολής φορολο γίας γιατοποσό των£220(Τεκμήριο 6στην αίτηση) και τηνεπιστολή ημερ. 14.3.90(Τεκμήριο6Α στηναίτηση) και τονπληροφόρησεταακόλουθα: Δεν μπορώναδεκτώ την άποψησας ότισαναξία του ακινήτου,γιασκοπούς υπολογισμού τουκέρδους, θαπρέπει ναλογιστείηαξίατουκατάτηνημερομηνία δωρεάςτουαπόεσάςστηνκόρησας. Με βάσητιςπρόνοιες τουάρθρου 1<Χβ)τουΠερί Κεφαλαιουχικών Κερδών Νόμου αρ.52/80 σαναξία του ακινήτου μεαρ. εγγραφής F
- λογίζεται η αξία 1513 Χρυσοστομής,Δ. Ευθυμίουν.Δημοκρατίας
(1991)τουκατάτην27 Ιουνίου 1978. ΑντίθετηερμηνείατουΝόμου θαοδηγούσεσεπαρά λογοαποτέλεσμα (βλέπετε απόφασηΔικαστηρίου στην υπόθεση Kyriakidesv. The ImprovementBoard of Aglandjia
(1979)3CLR.86* To μοναδικόθέμαπου εγείρεται στην προσφυγήαυτή είναι νομικό και αφοράτην ερμηνεία της πρώτηςεπιφύ λαξηςτουάρθρου 10(β)τουΠερίΦορολογίαςΚεφαλαιου χικών Κερδών Νόμου του 1980 (Ν.52/80), που έχει ως 10 ακολούθως: "
- Διά τους σκοπούς τουπαρόντοςΝόμου διάθεσις ιδιοκτησίαςπεριλαμβάνειπώλησιν,συμφωνίανπω λήσεως,ανταλλαγήν, μίσθωσιν, ήτις ενεγράφησυμφώνως προς τας διατάξεις του εκάστοτε εν ισχύϊ περί 15 Ακινήτου Ιδιοκτησίας (Διακατοχή,Εγγραφήκαι Εκτίμησις) Νόμουκαι δωρεάν ιδιοκτησίας ως και εγκατάλειψινχρήσεως ήεκμεταλλεύσεως οιουδήποτεσχετικού δικαιώματος,αλλάδενπεριλαμβάνει(α) ; 20 (β)δωρεάννενοιιένπν υπόγονέως ποοοτέκνον.μετο£ύσυ^ύνων ήσυγγενών μέχρι δευτέρου βαθμούσυγ γενείας ή προς εταιρείανπεριορισμένης ευθύνης άπα ντες οι μέτοχοι της οποίας είναι μέλη και εξακολουθούν διά μίαν πενταετίανμετά την τοιαύτην 25 δωρεάνναείναιμέλητηςοικογενείαςτουδιαθέτου: Νοείται ότι, εν τοιαύτη περίπτωση. coc α£ία τικ ιδιοκτησίας λονί£εται η αρχικήα£ία κατάτον γρόνον τηςΧΐήσεως της ιδιοκτησίαςυπότου^ωρητονήη αξία αυτήςκατάτην27ηνΙουνίου,1978, οιαδήποτετωνημε- 30 ρομηνιωντούτωνήθελεν είναιημεταγενέστερα: 1514 4ΑΛΛ. Ευθυμίουν.Δημοκρατίας Χρυσοσνομής,Δ. (Οιυπογραμμίσειςείναιδικέςμου) Ο Διευθυντής του Τμήματος Εσωτερικών Προσόδων, ερμηνεύοντας τηνπιοπάνωδιάταξη για σκοπούςυπολο γισμού του κέρδους που προέκυψε απότην πώληση του 5 επίδικουακινήτου,έλαβευπόψηως τιμήκτήσης τηναξία κατάτην 27.6.78, ηοποίαήτανμεταγενέστερη τηςημερο μηνίαςπουοαρχικόςδωρητής, δηλαδήη μητέρατηςαιτήτριας,απόκτησετο επίδικοακίνητοκαιόχι τηνημερομη νία πουαπόκτησε ηαιτήτριατο ακίνητοαπότον πατέρα «> της. Ο δικηγόρος της αιτήτριας, στηγραπτήτουαγόρευση, ανάφερεότι δωρητής στην περίπτωσητηςαιτήτριαςείναι αναντίλεκτα ο πατέραςτης,ο οποίος τηςδώρησε τοακί νητο στις 16.6.86και η αιτήτριατο διάθεσε στις 21.4.87 15 καιυποστήριξε τηνάποψηπωςηαγοραίααξίατουακινή του έπρεπε νακαθοριστεί μεβάση την 16.6.86 καιόχι την 27.6.
- Ακολούθως, υποστήριξε τη θέση ότι το λεκτικό τηςσχετικής επιφύλαξηςείναι σαφέςκαισυνεπώς πρέπει να ερμηνευτεί μεβάσητη φυσικήκαισυνήθη έννοια των 20 λέξεωνκαιόχι όπως ο Διευθυντής τουΤμήματος Εσωτε ρικώνΠροσόδωντοερμήνευσε, αντίθεταπροςτουςκανό νες ερμηνείας νομοθετημάτων, όπως έχουν νομολογιακά προσδιοριστεί. Συνεχίζοντας,ανάφερεπωςκαμιάαναφοράστηναξία τουακινήτουκατάτοχρόνο τηςκτήσης τουαπότη σύζυ γο τουδωρητού (τον προηγούμενο ιδιοκτήτη) δεν γίνεται στηνπιοπάνω επιφύλαξη καιη ερμηνείαπουδίδεται από τονΈφοροείναιεντελώςαδικαιολόγητηκαιαυθαίρετη. Η τροποποίηση της επιφύλαξης απότο άρθρο6 τουΝόμου 30 135/90,με το οποίο επιτρέπεται η φορολογία κεφαλαιου χικού κέρδους που προέκυψε στο παρελθόν και για το οποίο δεν πληρώθηκε φόρος,βεβαιώνει το αυθαίρετο της ερμηνείαςτου Εφόρου. 25 Ο δικηγόρος των καθ'ων η αίτηση, εισηγείται πως ο 1515 Χρνσοοτομής,Δ, Ευθυμίουν.Δημοκρατίας
(1991)σκοπός του νομοθέτη στησυγκεκριμένηπερίπτωση ήταν, όπως φαίνεταικαιαπότοκείμενοτουνομοθετήματος, να φορολογήσει το "κεφαλαιουχικό κέρδος" που προέκυψε στο παρελθόν και για το οποίο δεν πληρώθηκε φόρος, διότι το ακίνητοδιατέθηκεδιάδωρεάς μεταξύσυζύγων ή 5 συγγενών μέχριδευτέρου βαθμούσυγγένειας. Ηλέξη που ελέγχειείναιη "αρχική".Η χρήσητουόρου "αρχική" υπο στηρίζει την ερμηνείαπουδόθηκεαπότον καθ'ουηαίτη ση, δηλαδή στις περιπτώσεις που η διάθεση ακολουθεί σειρά δωρεών που δεν φορολογούνται, τότε σαν κόστος 10 λογίζεται η αξίατης ιδιοκτησίαςκατάτο χρόνο απόκτη σηςτηςαπότονπρώτοδωρητή. Εάνπρόθεσητουνομοθέτη,συνέχισε,ήτανναλογίζεται ηαξίατου ακινήτουκατάτο χρόνο κτήσεως της από τον τελευταίοδωρητή,τότεονομοθέτηςδεθαχρησιμοποιούσε 15 τον όρο "αρχική". Εξάλλου,αντίθετηερμηνείατουνομο θετήματοςαπότηνερμηνείαπουδόθηκεαπότονκαθ'ου η αίτησηθαοδηγούσε σεπαράλογα αποτελέσματα, δηλαδή. θα άνοιγε το δρόμοκαιθαενθάρρυνε πλασματικέςή δό λιες ή εικονικές δοσοληψίες,με σκοπότην αποφυγήπλη- 20 ρωμής φόρουκεφαλαιουχικώνκερδών και τηνκαταδολί ευσητωνδημοσίων προσόδων.Είναινομολογημένο, είπε, ότιπρέπεινααποφεύγονταιερμηνείεςπουοδηγούνσεπα ράλογα αποτελέσματα (Kyriakides v. The Improvement BoardofAglandjia
(1979)3C.LA. 86, ΦιλόκυπροςΣπνρι- 25 δάχης ν. Δημοκρατίας, Προσφ. 387/86, ημερ.απόφασης 31.7.89). Στην υπόθεση Γεωργίου Καρκώτηκαι άλλης ν. Κυ πριακής Δημοκρατίας, προσφ. 648/88, ημερ. απόφασης 14.2.90. ο Δικαστής κ.Στυλιανίδηςανάφερε ταακόλουθα 30 στησελ. 5, σχετικά μετον τρόποερμηνείας φορολογικών νομοθετημάτων,ταοποίαυιοθετώ: "'Οπουτολεκτικόείναισαφές, τοΔικαστήριοερμη νεύειτονόμο μεβάσητηφυσικήκαισυνήθηέννοιατων λέξεων. Όπουυπάρχειασάφεια,ολόκληροτο σχετικό 35 μέρος του νόμου ή ολόκληρος ο νόμος εξετάζονται. Λαμβάνονται υπόψη η κατάσταση της νομοθεσίας το 1516 4ΑΛΛ. 5 10 15 20 25 30 35 Ευθυμίου ν.Δημοκρατίας Χρυσοστομής,Δ. χρόνο θέσπισης τουνόμουκαιηανάγκηήτο κακό που σκόπευε να ικανοποιήσει ή θεραπεύσει. Η χρήση λεξι κών δεν είναι επιτρεπτήστις περιπτώσειςπουτοΔικα στήριο ερμηνεύει νομοθετική διάταξημε αναφορά στο κακόήτηνανάγκηπουο νομοθέτης επιδίωξενα ικανο ποιήσει ήθεραπεύσει.Παρόλοότι οι λέξεις σε ένανο μοθέτημα γενικά ερμηνεύονται με τη συνήθη σημασία τους,πρέπειναλαμβάνονταιυπόψητοαντικείμενοκαι ο σκοπόςτου νόμου,οπότεκαιοι λέξεις ερμηνεύονται μεβάσητασυμφραζόμενα,παρά μετηναυστηρήετυμο λογική ήσυνήθησημασίατους.(Βλ. Halsbury's Laws of England,4ηΈκδοση,Τόμος44,παράγραφοι 863-873)." Επίσης, στην υπόθεση Sawa and Others v. Vie Republic
(1978)3 C.L.R. 198, στη σελ. 201 το Δικαστήριο υιοθέτησε το ακόλουθο απόσπασμα από το Maxwell on Interpretation of Statutes, 12ηέκδοση,σελ. 256: "Statutes which impose pecuniary burdens are subject to thesame rule of strict construction. It is awell-settled rule of law that all charges upon the subject must be imposed by clear and unambiguous language, because in some degree they operate as penalties: the subject is not to be taxed unless the language of the statute clearly imposes the obligation, and language must not be strained in order to tax a transaction which, had the legislature thought of it, would have been covered by appropriate words. 'Ina taxing Act,' saidRowlatt J.,'one has to look merely at what is clearly said. There is no room for any intendment.There is noequity about a tax. Thereis nopresumption as toa tax.Nothingis to be read in,nothing is to be implied. One can only look fairly at the language used.' But this strictness of interpretation may not always enure to the subject's benefit, for 'if the person sought to be taxed comes within the letter of the law he must be taxed, however great the hardship may appeartothejudicial mindto be' H . 1517 Χρυσοοτομής,Δ. Ευθυμίουν.Δημοκρατίας
(1991)Μεβάσητην πιοπάνωνομολογία, εξέτασα το λεκτικό τηςσχετικής επιφύλαξης, καθώςκαιολόκληρο το κείμενο του σχετικού νόμου καικατάληξαστο συμπέρασμαπως, ανηερμηνείαήτανόπωςεισηγείται οδικηγόροςτηςαιτήτριας,τότε δεν θαυπήρχελόγος να ειχαχθεί στην επιφύ- 5 λαξηηλέξη"αρχική"καιτοκείμενο τηςεπιφύλαξηςέπρε πεναδιαβάζεταιχωρίςαυτήτηλέξη. Είναι φανερόν πως η λέξη "αρχική" αναφέρεται σε άλλη αξία προγενέστερη, η οποία υπολογίζεται κατάτο χρόνο κτήσεως της ιδιοκτησίας από το δωρητή. Αυτή η 10 αρχικήαξία,συμφωνώμετοδικηγόροτωνκαθ*ωνη αίτη ση ότι αναφέρεται στην αξία της ιδιοκτησίας κατά το χρόνοαπόκτησηςτηςαπότονπρώτοδωρητή, σεπερίπτω σηπουηδιάθεσηακολουθεί σειράδωρεώνπουδενφορο λογούνται. Οσκοπόςτουνομοθέτη μετηχρήσητηςλέξης 15 "αρχική", ήταν να φορολογήσει το "κεφαλαιουχικόκέρ δος" που προέκυψε στο παρελθόν και για το οποίο δεν πληρώθηκε φόρος,λόγωδωρεώνπουδεν φορολογούνται, αλλοιως δενυπήρχελόγος ναχρησιμοποιηθεί ηλέξη "αρ χική". 20 Στηνυπόκρίσηυπόθεσηυπήρξεκαιάλληδωρεά, εκτός από τη δωρεά του πατέρα προς την αιτήτρια και αυτή ήτανηδωρεάτης μητέραςπροςτονπατέρατης αιτήτριας. Επομένως, η αρχική αξία θα ήταν εκείνηκατάτο χρόνο πουημητέρααπόκτησετοακίνητο.Επειδήόμωςοχρόνος 25 αυτός ήταν προγενέστερος της 27.6.78, ορθά ο καθ'ουη αίτηση υπολόγισε την αγοραία αξία κατά την 27.6.78, όπωςπρονοείηπιοπάνωεπιφύλαξη. Κατά συνέπεια, η επίδικηαπόφασηήταν εύλογα επι τρεπτή, ορθή,νόμιμη καιδεόντως αιτιολογημένη και επι- 30 κυρώνεται. Ηπροσφυγή απορρίπτεται. Δεν επιδικάζονταιέξοδα. 1518