(1991)30ΑπρΛ(ου, 1991 Ρ1ΙΚΗΣ,Δ/σιής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣΠ.Χ'ΠΑΥΛΗΣ ΚΑΙ ΑΛΛΟΣ, Αιτητές, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ.ΜΕΣΩ ΤΗΣΕΠΙΤΡΟΠΗΣΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ, Καθ'ωνηαίτηση. (ΥπόθεσηΑρ. 289/88). Εκπαιδευτικοί Λειτουργοί — Προαγωγές — Συστάσεις — Νόμος 65/67— Άρθρο 35(ΐχδ) — ΗΣύσταση τηςΣυμβουλευτικής Επι τροπήςαποτελείπροϋπόθεση γιατηνεπιλογή τονυποψηφίουγια προαγωγή καιηαπουσίατηςπροοιωνίζειτοναποκλεισμό του — Δενκωλύεται όμωςο υποψήφιοςνα αμφισβητήσει τηντελικήαπό φασηδιατηρώντας τηνευχέρεια που αναγνωρίζεται για αμφισβή τησητηςτελικήςπράξηςμεέρεισματηνπλημμέλειαπροπαρασχευασηχώνπράξεων. Εκπαιδευτική Υπηρεσία— Κατανομή των θέσεωντων καθηγητών μέσηςεκπαίδευσηςανάλογαμετιςχατάπεδίογνώσεωνεκπαιδευ τικές ανάγκες— Σύννομηηόληενέργεια, όπωςκρίθηκε και στην Α.Ε. 1014, μεαντίστοιχη απόδοση τηςέννοιαςτουόρου "καθηγη τής''. ΕκπαιδευτικοίΛειτουργοί —Αρχαιότητα — ΟΝόμος 157/87δεν ει σήγαγε οποιαδήποτε ουσιώδημεταβολήστον τρόπο αποτίμησης της. ΕκπαιδευτικοίΛειτουργοί — "Εμπιστευτικέςεκθέσεις''~ Η αντικα τάσταση του όρου αυτούτουΝόμον 10/69με τονόρο "υπηρεσια κέςεκθέσεις"τονΝόμου53/79είχελεκτικόχαρακτήρακαιδενεπέ φερε οποιεσδήποτε τροποποιήσεις στην υπόσταση των αξιολογήσεωνήστοκαθεστώςετοιμασίαςτουςμεβάσητηνΚ.ΑΠ. 223Π6(Α.Ε 1014). Προσφυγήβάσει του άρθρον 146τουΣυντάγματος—Λόγοιακυρώ σεως—Ηπαράβασηουσιώδουςτύπον —Ηπαρέκκλισηαπό την 1528 4ΑΛΛ. 5 10 15 20 25 30 35 ΧΊΙανλήςχΛ.ν.ΔημοκρατίαςκΑ. προβλεπόμενη στο άρθρο 35Β(4χα) του Νόμου65/87 διαδικασία εδικαιολογείτο απότιςεξαιρετικέςπεριστάσειςπουτηνπροκάλε σανκαιπουεξομοίωσαντηνδημιουργηθείσακατάστασημεανώτε ρηβία επιτρέπουσα τηνκατάχρηστήδιοίκηση απόκλιση απότον επιβαλλόμενο τύπο (Αναθεωρητική ΈφεσηΑρ. 1014με εναντία μειοψηφία). ΑναθεωρητικήΔικαιοδοσία—Δεσμευτικόπροηγούμενο—Δενυπάρ χει αντίθεσημεταξύτωνδύο προηγούμενωναποφάσεων τουΑνω τάτουΔικαστηρίου(Γεωργίουκαι άλλοιν. ΔημοκρατίαςχαιΑ.Ε. W14) —Και στιςδύοαποφάσειςαναγνωρίζεται ηαρχήτης υπε ροχήςτουνόμουέναντι κάθε άλληςαρχής ή σκοπιμότητας στην άσκηση τηςδιοικητικήςλειτουργίας—Ελλείψει συγκρούσεωςμε ταξύτωναποφάσεων τηςδευτεροβάθμιαςδικαιοδοσίαςδενπαρέ χεταιευχέρεια στο πρωτοβάθμιοδικαστήριο ναπροβεί σεεπιλογή χαιεφαρμογήεκείνηςπου κρίνεται ότιεξαντικειμένουαντανακλά τηνορθήαρχήδικαίου. ΑναθεωρητικήΔικαιοδοσία—Δεσμευτικόπροηγούμενο —Αρχέςκαι σημασία— Ηαρχήτουδεσμευτικούπροηγούμενουσκοπείστη θε μελίωση δύοβασικών στόχωντουδικαίου, τηςβεβαιότητας ως προς τοπεριεχόμενο τουχαι τοναπρόσωπονχαρακτήρα του— Διαφωνία τουΔικαστηρίου προς τηναπόφαση της πλειοψηφίας στηνΑ.Ε. 1014 καιαπόκλισηυπέρτηςαποφάσεωςτηςμειοψηφίας — Συμμόρφωση τουΔικαστηρίουπρος τοδεσμευτικό διχαστικό προηγούμενο,παράτηδιαφωνία. Μετηνπροσφυγήαυτήοιαιτητέςεπεδίωξαντηνακύρωση της προαγωγήςτωνέξιενδιαφερομένωνμερών,απότηνΕπιτροπήΕκ παιδευτικής Υπηρεσίας, στη θέση Εκπαιδευτή του κλάδουτων πρακτικώνμαθημάτων.Οιεγερθέντεςακυρωτικοίλόγοιήτανομο ειδείς με αυτούς πουπροβλήθηκαν και αποφασίστηκαν από το ΑνώτατοΔικαστήριοστηνΑ.Ε. 1014,Λιμνάτουχαι άλλοιν. Δημο κρατίας.Κεντρικόςήτανκαιολόγοςτηςαπουσίαςτων προβλε πόμενωναπότοΝ.65/87, άρθρο 35Β(4Χα), προϋποθέσεων προα γωγής(απουσία τωναπαιτουμένων αξιολογήσεων)στα πρόσωπα δυο ενδιαφερομένων μερών αλλά και δυο συστηθέντων υπαψηφίων. Οιαιτητέςισχυρίστηκανεπίσηςότιηκατανομήθέσεων με ταξύδιαφόρων εκπαιδευτικώνκλάδωνπροσκρούειστοαδιαίρετο τηςεκπαιδευτικήςυπηρεσίας. Το ΑνώτατοΔικαστήριο,απορρίπτοντας τηνπροσφυγή,απο φάσισεότι: 40 45
(1)Ηαπουσία σύστασης για προαγωγήπροοιώνιζε καιτον αποκλεισμότουαιτητήΠαύλου,εφόσονησύστασητηςσυμβουλευ τικήςεπιτροπήςαποτελεί,βάσειτωνσχετικώνδιατάξεων,προϋπό θεσηγιαεπιλογή(άρθρο35(1χδ)τουΝ.65/57). Δενκωλύεταιόμως ο αιτητής να αμφισβητήσει την τελική απόφαση, λαμβάνοντας υπόψητιςεπιπτώσειςπουείχεστασυμφέροντατου, καιτηνευχέ- 1529 Χ'Ήαυλήςκ.ά.ν.Δημοκρατίας*Μ.
(1991)ρεια που αναγνωρίζεται για αμφησβήτηση της τελικής πράξης με έρεισμα την πλημμέλεια προπαρασκευαστικών πράξεων. Ούτε έχειαμφισβητήσει το δικαίωματουναπροσφύγει.
(2)Ο προσδιορισμός των εκπαιδευτικών αναγκών, σε συνδυα σμό μετην εξασφάλισητηςλειτουργικότητας της Υπηρεσίας, απο5 τελεί,ως θέμααρχής,διοικητικήλειτουργία ηοποίαεμπίπτει,στο πλαίσιο πουκαθορίζειονόμος,στην αρμόδιαδιοικητικήΑρχή. Ο ορισμός τουόρου "καθηγητής",δενπροοιωνίζει τηδιάρθρωσητης Υπηρεσίας, ούτε ρυθμίζει τις προϋποθέσεις για ανέλιξη στην εκ παίδευση'απλώςυποδηλώνει τηνύπαρξηοργανικούδεσμού μετά- 10 ξύ των λειτουργών που περιλάμβαναο ορισμός καιτης εκπαιδευ τικής Υπηρεσίας. Επομένως τόσο ως θέμα αρχής, όσο και νομολογιακής τάξης (Α.Ε. 1014), η εισήγηση, ότι ο περιορισμός των θέσεων προαγωγήςγιακαθηγητέςπρακτικώνγνώσεων σε έξη έγινε σε αντίθεση με το νόμο, κρίνεται ανεδαφικήκαι απορρίπτε- 15 ται.
(3)ΣτηνΑ.Ε. 1014 αποφασίστηκεότι ησυντελεσθείσα μετατρο πή(αντικατάστασητουόρου"εμπιστευτικές εκθέσεις" τουΝ. 1CV69 με τον όρο "υπηρεσιακές εκθέσεις" του Ν.53/79)είχε λεκτικό χα ρακτήρα,δενεπέφερεοποιεσδήποτετροποποιήσειςστην υπόσταση των αξιολογήσεων καιάφησεαναλλοίωτο τοκαθεστώς ετοιμασίας 2 0 τους(ΚΛ.Π. 223/76).
(4)Οι επιπτώσεις απότην αξιολόγηση υποψηφίων στην απου σία τουπροβλεπόμενου αριθμούπρόσφατωναξιολογήσεων εξετά στηκε σε έκταση από το Ανώτατο Δικαστήριο στην Α.Ε. 1014, η πλειοψηφία του Δικαστηρίου κατέληξε ότι η παρέκκλιση από το 25 νόμο εδικαιολογείτο λόγω των εξαιρετικών περιστάσεων που οδή γησαν σ' αυτή, δηλαδή,την παράλειψητων εκπαιδευτικώνΑρχών να προβούν στη δέουσα αξιολόγηση των υποψηφίων. Η ύπαρξη εξαιρετικών περιστάσεων εξομοιώνει τηδημιουργούμενηκατάστα ση μεανώτερηβία,οπότανοι αρχέςτηςχρηστήςδιοίκησηςδίκαιο- 30 λογούν τη λειτουργία Αρχής ήοργάνου μέσα στο εξ αντικειμένου περιορισμένο πλαίσιογεγονότων. Εάνητήρησητύπου,προβλεπό μενου από τη νομοθεσία, κρίνεται, λόγω των πραγματικών περι στάσεων,αδύνατη,δικαιολογείταιηαπόκλισηαπό αυτόν. Ημειο ψηφία αποφάνθηκε ότι δενπαρεχότανευχέρεια για παράκαμψηή 35 απόκλισηαπότις ρητέςδιατάξειςτου νόμου ως προςτιςπροϋπο θέσειςγια την αξιολόγηση εκπαιδευτικώνγια προαγωγή. Συνάγε ται από την απόφασητηςμειοψηφίαςότι ηύπαρξητων προβλεπό μενων αξιολογήσεων δε συνιστά επουσιώδη τύπο αλλά κεφα λαιώδηπροϋπόθεση γιατην αποτίμησητης αξίαςτων εκπαιδευτι- 40 κών λειτουργών. Στην πραγματικότητα, το άρθρο 35Β(4Κα) του Ν.65/87οριοθετεί το νομικό πλαίσιοαξιολόγησης τωνεκπαιδευτι κώνλατουργών. Στηναπόφασητηςμειοψηφίαςεπισημαίνεται ότι οι όροι (τύποι)(formalities),πουθέτει ηνομοθεσία γιατη σύννομη λειτουργία διοικητικής αρχήςή οργάνου, συνιστούν προϋπόθεση 45 για τηνεγκυρότηταδιοικητικήςπράξης,καιότι παραγνώρισηπρο βλεπόμενου από τη νομοθεσία τύπου (όρου) συνεπάγεται και την 1530 4 ΑΛΛ. 5 10 15 20 25 30 35 40 45 Χ"ΠαυλήςκΔ. ν.Δημοκρατίαςκ.ά. ακυρότητα της πράξης, εκτός αν είναι επουσιώδους χαρακτήρα, και,γιατο λόγοαυτό,άνευσυνεπειών γιατηλαμβανόμενη απόφα ση. Ηαρχήαυτήσυνιστά, όπως υποδεικνύεται στην απόφαση της μειοψηφίας, γενική αρχήδικαίου η οποία έτυχε αναγνώρισης και από το Ανώτατο Δικαστήριο στη δευτεροβάθμια του δικαιοδοσία στην Γεωργίου και άλλοι ν.Δημοκρατίας.
(5)Η τήρηση των όρων και τύπων, που θέτει η νομοθεσία για την έγκυρη γένεσηδιοικητικής πράξης είναι συνυφασμένη με την αρχήτηςυπεροχής τουνόμου έναντι κάθεάλλης αρχήςήσκοπιμότηταςστην άσκηση τηςδιοικητικής λειτουργίας. Ηαρχήαυτήανα γνωρίζεται και από την πλειοψηφία, στην απόφαση της οποίας αναφέρεται ότι, "αποτελεί πάγια θέσητης νομολογίας μαςότι πα ράβαση ουσιώδους τύπου συνιστά λόγο ακυρώσεως". Ο λόγος (ratio) της απόφασηςτης πλειοψηφίας συνίσταται στη διαπίστωση ότι παραγνώριση ή παρέκκλιση από ουσιώδη νομοθετικό όρο ή τύπο δικαιολογείται εφόσον επιβάλλεται από "εξαιρετικές περι στάσεις",οι οποίες εξομοιώνουν τηδημιουργούμενη κατάστασημε κατάστασηανώτερης βίας.Συνεπώς,δεδιαπιστώνεται άμεσηαντί θεσημεταξύ δύο προηγούμενων αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου (μεταξύτης Γεωργίου χαι της Α.Ε. 1014) στηδευτεροβάθ μια αναθεωρητική του δικαιοδοσία, οπόταν θα παρεχόταν ευχέρεια στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο να προβεί σε επιλογή μετα ξύτωνσυγκρουόμενων αποφάσεων(τωναρχώνπουπροκύπτουν), και εφαρμογή εκείνης πουκρίνεται ότι εξ αντικειμένουαντανακλά τηνορθήαρχήδικαίου. Η αρχήτου δεσμευτικού προηγούμενου δεσυναρτά τη δέσμευ ση με την τελευταία κατά χρονολογική σειρά απόφασητου Δικα στηρίου όπου διαπιστώνεται σύγκρουση μεταξύ δύο ή περισσότε ρων προηγούμενων εξίσου δεσμευτικών αποφάσεων. Εφόσον δε διαπιστώνεται σύγκρουση μετγαξύ προηγούμενων αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου, δεσμεύομαι ναακολουθήσω τηναπόφαση (πλειοψηφίας) του Εφετείου στην Α.Ε. 1014, η οποία απαντά και επιλύει το συγκεκριμένο θέμα,παρά τις σοβαρές μου επιφυλάξεις για την ορθότητα της. Οι επιφυλάξεις αυτές θεμελιώνονται στην υπεροχή του νόμου έναντι πάσης άλλης αρχής ή διοικητικής σκο πιμότητας, αφενός, και τη διαφωνία μου με τη διαπίστωση της πλειοψηφίας ότι συνέτρεχαν "εξαιρετικές περιστάσεις'', εξιαούμενες με ανώτερη βία,λόγω παράλειψης των εκπαιδευτικών Αρχών να προβούν στις προβλεπόμενες από το νόμο αξιολογήσεις. Το κενό απότην απουσίατου προβλεπόμενου αριθμού αξιολογήσεων θα μπορούσε να πληρωθεί με τηναναστολή πλήρωσης των θέσεων μέχρις ότου οι αρμόδιες αρχές προβούν στη γεφύρωση του κενού με τη διενέργεια της δέουσας αξιολόγησης. Τούτο, άλλωστε, επέ βαλλε και η αρχή της ίσης μεταχείρισης και της ίσης εφαρμογής τουνόμου,πουκατοχυρώνει τοάρθρο28 τουΣυντάγματος. Αποκλίνωυπέρτηςαπόφασηςτης μειοψηφίας στην Α.Ε 1014. Η συμφωνία όμως αυτήδε με απαλλάσσει απότην υποχρέωση να 1531 Χ'ΉαυλήςκΛ.ν.Δημοκρατίαςκ ϋ .
(1991)ακολουθήσω τηναπόφαση τηςπλειοψηφίας ηοποία με δέσμευα ως θέμα νομολογιακής τάξης. Ηαρχήτου δεσμευτικού προηγού μενου δεσμεύει δικαστήριο το οποίο βρίσκεται ιεραρχικά στην πρώτη βαθμίδα -όπως το Ανώτατο Δικαστήριο στην άσκηση της πρωτοβάθμιαςαναθεωρητικής του δικαιοδοσίας -ναακολουθήσει τις αρχές πουπροκύπτουν από αποφάσεις δευτεροβάθμιου(για σκοπούς έφεσης) δικαστηρίου. Ηαρχήτου δεσμευτικού προηγού μενου σκοπεί στηθεμελίωσηδύοβασικών στόχων τουδικαίου,(α) τηβεβαιότηταως προςτο περιεχόμενο του,και (β)τοναπρόσωπο χαρακτήρατου. 5 10 Διαφορετική θαήτανίσωςηκατάληξη μουαναντιμετώπιζατο θέμα στα πλαίσια τηςδευτεροβάθμιας αναθεωρητικής δικαιοδο σίαςτου Ανωτάτου Δικαστηρίου,παρόλο πουχαι ο'εκείνη τηνπε ρίπτωση ηδιαφωνία,καιμόνο,μεπροηγούμενη απόφασητουΕφε τείου δε θα δικαιολογούσε αυτομάτως και απομάκρυνση ή 15 απόκλιση απότις αρχέςτης. Δεθα επεκταθώστην εξέταση εκείνου του θέματος το οποίο, σταπλαίσια της παρούσας διαδικασίας, είναι θεωρητικό. Καταλήγω ότι η απουσία τωνπροβλεπόμενων από το άρθρο 34Β(4χα)αξιολογήσεων τουΝ.65/87, σεσχέσημεορισμένουςυποψηφίουςκαι ενδιαφερόμενα μέρη,δεν επιφέρει τηνακυρότητατης πράξης, σύμφωνα με την απόφαση της πλειοψηφίας στην Α.Ε. 1014, την οποίαδεσμεύομαι Vακολουθήσω,καιτηνακολουθώ. 20 Προσφυγήαπορρίπτεταιχωρίςδιαταγή για 25 ταέξοδα. Αναφερόμενεςυποθέσεις: Λιμναίουκαι άλλοι ν.Δημοκρατίας(Α.Ε. 1014. ημερ. 28.11.90)· Alvaaisν.€Υ.ΤΛ.
(1985)3CLR.2695· Γεωργίουκαι άλλοι ν.Δημοκρατίας(Α.Ε. 525,ημερ. 16.10.89)· Δημοκρατίαν. Πιτσιλλίδηκαιάλλων(Α.Ε. 1086, ημερ. 13.12.90)· 30 θαλασσινός ν.Δημοκρατίας
(1991)4ΑΛΑ. 942· Republicv.Demeiriades
(1977)3CLR. 213· Πρωτογενείςεναρκτήριες αιτήσεις1/91 και2/91,απόφαση ημερ. 16.4.91. Προσφυγή. 35 Προσφυγήεναντίον τηςαπόφασης τηςΕπιτροπήςΕκ παιδευτικής Υπηρεσίας με την οποία ταενδιαφερόμενα 1532 4ΑΛΛ. Χ'ΉαυλήςκΛ. ν.Δημοκρατίαςκ,ά. μέρηπροάχθηκανστηθέση Εκπαιδευτήαντίτωναιτητών. Α.Σ.Αγγελίδης, για τουςαιτητές. Ρ.Πετρίδον(Κα.), ΔικηγόροςτηςΔημοκρατίαςΑ', για τουςκαθ'ων ηαίτηση. 5 Cur. adv. vult. Ο Δικαστής κ. Πικής ανάγνωσε την ακόλρυθη απόφα ση. 10 15 20 25 ΠΙΚΗΣ,Δ: Πολλά απότα νομικά θέματα που εγείρο νταισ'αυτήτηνπροσφυγή, έχουνεπιλυθεί μετηνπρόσφατηαπόφασητουΑνωτάτου Δικαστηρίου στην άσκησητης δευτεροβάθμιας αναθεωρητικής του δικαιοδοσίας - ΛΙΜΝΑΤΟΥ ΚΑΙ ΑΛΑΩΝ ν.ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ*. Ωςαποτέ λεσμα. το έργο μας σε ανάλογο βαθμό, απλουστεύεται. Άμεσοαποτέλεσμα της πιοπάνωαπόφασηςήτανη εγκατάλειψη,εκμέρους των αιτητών,ενός των λόγων γιατους οποίους επιδιωκόταν ηακύρωση της προαγωγής των έξι ενδια-φερόμενων μερών στη θέση Εκπαιδευτή, Κλίμακα Α10, εκείνου που αφοράτησύνθεσητης συμβουλευτικής επιτροπής.Σεσχέσημεάλλανομικά θέματαπουεπιλύθη*ανστην προαναφερθείσαέφεση,οι αιτητέςδιατηρούντις επιφυλάξεις τους και τις θέσεις τους, ενώ αναφορικάμε ένα συγκεκριμένο θέμα - εκείνο που αφορά την ύπαρξη των προβλεπομένων από τονόμο αξιολογήσεων, κάλεσαν το δικαστήριο να υιοθετήσει την απόφαση της μειαψηφίας. Ηδιαφοράηοποίαοδήγησεστην υποβολήτηςπροσφυ γής προέκυψε από την πλήρωση έξι θέσεων καθηγητή μέσης εκπαίδευσης στην κλίμακα Α10, στον κλάδο των πρακτικών μαθημάτων. Μετάαπότησχετική αξιολόγηση 30 των υποψηφίων,ησυμβουλευτική επιτροπή συμπεριέλαβε στονκατάλογοτωνσυστηθέντων, τόσοταενδιαφερόμενα •(ΑΝΑΘΕΩΡΗΤΙΚΗΕΦΕΣΗ 1014-εκδόθηκεστις28/11/90 (απόφα ση πλειοψηφίας)) 1533 Πικής,Δ, Χ'ΊΊανλήςχΛ. ν.Δημοκρατίαςκ.6.
(1991)μέρη,όσο και τον πρώτο αιτητή,Ανδρέα Χ" Παυλή,όχι όμως το δεύτερο αιτητή,Ανδρέα Παύλου.Ηένσταση του τελευταίου στη μη συμπερίληψη του στον κατάλογο των συστηθέντων, απορρίφθηκε ως εκπρόθεσμη* γι' αυτό, ο αποκλεισμός του από το σχετικό πίνακαδεν επανεξετά- 5 στηκε. Η διαπίστωσητουαρμόδιουσώματος,ότι η ένστα ση υποβλήθηκε εκπρόθεσμα με κριτήριο την κανονιστική διάταξηπουδιέπει την υποβολήτης,είναιορθή. Η απου σία σύστασης γιαπροαγωγή προοιόνιζε καιτον αποκλει σμό του αιτητή Παύλου,εφόσον η σύσταση της συμβου- 10 λευτικής επιτροπής αποτελεί, βάσει των σχετικών διατάξεων,προϋπόθεσηγιαεπιλογή(άρθρο35
(1)(δ)του Ν 65/67). Δενκωλύεται όμωςοαιτητήςνααμφισβητήσειτην τελικήαπόφαση, λαμβάνονταςυπόψητις επιπτώσειςπου είχεστασυμφέροντα του, καιτηνευχέρειαπουαναγνωρί- 15 ζεται για αμφισβήτησητηςτελικής πράξηςμε έρεισματην πλημμέλεια προπαρασκευαστικώνπράξεων.Ούτεέχειαμ φισβητηθείτοδικαίωματουναπροσφύγει. Ο συνολικός αριθμός των κενών καθηγητικών θέσεων στηνκλίμακαΑ10 ήτανδεκαπέντε,έξι απότις οποίεςκα- 20 τανεμήθηκανσύμφωνα μετην παράγραφο(γ)του σχεδίου υπηρεσίαςγιατις ανάγκεςτουκλάδουπρακτικώνγνώσε ων. Στηνπαράγραφο (γ)του σχεδίου ενσωματώνονται οι όροι συμφωνίας μεταξύ των εκπαιδευτικών Αρχών και τηςσυντεχνίας των εκπαιδευτικώνγιατηνκατανομήθέσε- 25 ων μεταξύ διαφόρων κλάδωντης εκπαίδευσης,οι οποίοι κυρώθηκαν απότο Υπουργικό Συμβούλιο.Οι θέσειςπου κατανεμήθηκαν αντανακλούσαν τις διδακτικές ανάγκες των σχολείων, όπως αξιολογήθηκαν και καθορίστηκαν από την αρμόδιαεκπαιδευτικήΑρχή. Οπεριορισμός των 30 θέσεων για προαγωγή κατά κλάδο, προσκρούει, όπως ισχυρίστηκανοιαιτητές,στοαδιαχώριστοτηςεκπαιδευτι κής Υπηρεσίας που εξασφαλίζει δικαίωμαγιαπροαγωγή στους καθηγητές, ανεξάρτητααπότομέαγνώσεων. Οόρος "καθηγητής",όπωςορίζεταιστοάρθρο 2τουΝ. 10/69, δεν 35 κάμνει καμιά διάκριση μεταξύ των καθηγητών, γεγονός που υποδηλώνει το αδιαίρετο της εκπαιδευτικής Υπηρε σίας και κατοχυρώνει ανάλογο δικαίωμαγιαπροαγωγή, ανεξάρτητααπότοπεδίογνώσεων τουκαθηγητή. 1534 4AAA. Χ"ΠαυλήςχΜ.ν.Δημοκρατίαςκ.ά. Πικής,Δ. Στην απάντησητους οι καθ'ων ηαίτησηεπεσήμαναν ότιοίδιοςονόμοςπροβλέπειγιατηνκατανομήτωνθέσε ων ανάλογαμε τις εκπαιδευτικέςανάγκες (άρθρο35Γ
(2)του Ν. 65/87) και ότι το Υπουργείο Παιδείας ενήργησε 5 στα πλαίσια της νομοθεσίας, κατανέμοντας τις θέσεις, όπως προσδιορίζεται στην επιστολή της 17/1/
- Παρό μοια ένσταση στην κατανομή των θέσεων απορρίφθηκε στηνΑ.Ε. 1014, στην οποίακρίθηκεότι ηκατανομήέγινε σύννομα καιβάσει των σχετικών διατάξεωντου σχεδίου 10 υπηρεσίας. Ο προσδιορισμός των εκπαιδευτικών ανα γκών,σε συνδυασμό με την εξασφάλισητης λειτουργικό τηταςτηςΥπηρεσίας,αποτελεί, ωςθέμααρχής, διοικητική λειτουργίαη οποία εμπίπτει,στοπλαίσιοπουκαθορίζειο νόμος, στην αρμόδια διοικητική Αρχή. Ο ορισμός του 15 όρου "καθηγητή?, δεν προοιονίζει τη διάρθρωση της Υπηρεσίας, ούτε ρυθμίζει τις προϋποθέσεις για ανέλιξη στην εκπαίδευση*απλώςυποδηλώνει την ύπαρξη οργανι κούδεσμού μεταξύτων λειτουργών, πουπεριλαμβάνει ο ορισμός, και της εκπαιδευτικής Υπηρεσίας. Επομένως, 20 τόσο ως θέμααρχής,όσο και νομολογιακής τάξης (Α.Ε. 1014), ηεισήγησηότι ο περιορισμός των θέσεων προαγω γής για καθηγητές πρακτικών γνώσεων σε έξι έγινε σε αντίθεση μετο νόμο,κρίνεται ανεδαφικήκαιαπορρίπτε ται. 25 Η αποτίμησητης αρχαιότηταςτων υποψηφίωνέγινε κατ' ανάλογο τρόπο με εκείνο που ίσχυσε, και κρίθηκε έγκυρηαπότοΑνώτατοΔικαστήριοστηνΑ.Ε.
- Ανα γνωρίστηκε απότοδικηγόροτωναιτητώνότιέχουνερμη νευθεί αυθεντικά οι σχετικές διατάξεις της νομοθεσίας 30 στον τομέααυτόστηνΑ.Ε. 1014 και,συγκεκριμένα,ότι ό Ν.157/87 δεν εισήγαγε οποιαδήποτε ουσιώδη μεταβολή στον τρόποαποτίμησηςτηςαρχαιότητας.Προκύπτει, άλ λωστε,απότηνέκθεση τηςσυμβουλευτικής επιτροπής,ότι οι αρμόδιοιδελειτούργησαν κάτωαπόκαθεστώςπλάνης 35 ωςπροςτοισχύονδίκαιο.Επομένως,ούτεηκρίσητηςαρ χαιότηταςαπότουςκαθ'ωνηαίτησηδενπάσχεισεοποιο δήποτεσημείο. 'Αλλοςλόγος τον οποίοέχουν επικαλεσθεί οιαιτητές, 1535 Πικής,Δ. Χ"Πανλήςκ.ά.ν.Δημοκρατίας» Α
(1991)προς υποστήριξη των αιτημάτων τους, συνίσταται στην ισχυριζόμενη παραγνώριση των επιπτώσεων της μεταβο λής του όρου "εμπιστευτικές εκθέσει?, που απαντάται στο Ν. 10/69, καιτηναντικατάστασητουμετον όρο"υπη ρεσιακές εκθέσει? απότο Ν.53/79.Στην Α.Ε. 1014 απο- 5 φασίστηκε ότιησυντελεσθείσα μετατροπήείχελεκτικόχα ρακτήρα, ότι δεν επέφερε οποιεσδήποτε τροποποιήσεις στην υπόσταση των αξιολογήσεων και ότι άφησε αναλ λοίωτο το καθεστώς ετοιμασίας τους (Κ..Δ.Π.223/76).Το σημείο απαντήθηκε από το Ανώτατο Δικαστήριο στην 10 Α.Ε. 1014με τρόπο καθοριστικό για την επίλυση τουθέ ματοςκαισ'αυτήτηνπροσφυγή. Παράτον ισχυρισμό των αιτητών περί τουαντιθέτου, προκύπτει απότοπρακτικότηςΕ.Ε.Υ., που στοιχειοθετεί την απόφαση, ότι όχι μόνο αιτιολογείται ηκρίση για την 15 απόδοση των υποψηφίων κατά τη συνέντευξη, αλλά και εύλογα μπορεί ηαιτιολογία,ηοποίαπαρέχεται,να χαρα κτηρισθεί ως εκτενής. Προσδιορίζονται τα θέματα σε σχέσημεταοποίααξιολογήθηκαν οι υποψήφιοι,καιανα γράφονταιοι εντυπώσεις τηςΕπιτροπήςαπότηναπόδοση 20 τους. Κατ' ανάλογο τρόπο κρίθηκαν και οι υποψήφιοι στην Α.Ε. 1014, χωρίς ναδιατυπωθείοποιαδήποτε επιφύ λαξηγιατην προσέγγιση του θέματοςκαιτην εγκυρότητα της διαδικασίας.Συνάγεται επίσης απότο πρακτικό της Επιτροπής, ότι η αξιολόγηση των υποψηφίων έγινε με 25 βάσητα κριτήρια που θέτει ο νόμος καισε συνάρτηση με τα στοιχεία που συνθέτουν τις διεκδικήσεις των υποψη φίωνγιαπροαγωγή. Ο ουσιωδέστερος λόγοςγια τον οποίοπροσβάλλεται η επίδικη απόφαση, συνίσταται στην προαγωγή δυο ενδια- 30 φερόμενων μερών, των κ.κ. ΗλιάδηκαιΤύλληρου, καιτη συμπερίληψη στις συστάσεις της συμβουλευτικής επιτρο πήςκαιάλλων δυουποψηφίων,τωνκ.κ.Γρήγορα καιΧα ραλάμπους,παρά την απουσία των προβλεπόμενων από το άρθρο35Β(4Χα), τουΝ.65/87, προϋποθέσεων γιαπρο- 35 αγωγή. Οι σχετικές διατάξεις του νόμου συναρτούν την αποτίμησητηςαξίαςτωνυποφηψίωνγιαπροαγωγήμετο τετραπλάσιο του μέσου όρου των τελευταίων δύοβαθμο1536 4AAA. Χ"ΠαυλήςκΑ ν.ΔημοκρατίαςκΑ Πικής,Δ. λογιών,σεσυνδυασμόμετονμέσοόροτηςσυνολικής βαθ μολογίαςτωντελευταίωνδέκαχρόνων.'Οπωςείναιπαρα δεκτό, τα δυο ενδιαφερόμενα μέρη,και οι άλλοι δύοσυστηθέντες απότην Επιτροπή,δενείχαντον προβλεπόμενο 5 απότο νόμο αριθμό αξιολογήσεων, γεγονός που εκθεμελιώνει, σύμφωναμετοναιτητή,τηνυπόστασητωνσυστά σεων της συμβουλευτικής επιτροπής και,κατ'επέκταση, τοβάθροτηςαπόφασης,πέραντουότιεπιφέρειτηνάμεση ακυρότητα των διορισμών των δυο ενδιαφερόμενων 10 μερών. 15 20 25 30 Οι επιπτώσεις απότην αξιολόγηση υποψηφίων στην απουσίατουπροβλεπόμενουαριθμούπρόσφατωναξιολο γήσεων, εξετάστηκε σε έκταση απότο Ανώτατο Δικαστή ριοστηνΑ.Ε. 1014. ΗπλειοψηφίατουΔικαστηρίου (Α. Ν. ΛΟΪΖΟΥ, Π., ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗ, ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ και ΧΑΤΖΗΤΣΑΓΓΑΡΗ,Δ.Δ.),κατέληξε,μεαπόφασηπου εκ δόθηκεαπότον Πρόεδροτου Δικαστηρίου Α. Ν. Λοΐζου, ότι ηπαρέκκλιση απότο νόμο εδικαιολογείτο λόγω των εξαιρετικών περιστάσεων που οδήγησαν σ' αυτή, δηλαδή, τηνπαράλειψητωνεκπαιδευτικώνΑρχώνναπροβούνστη δέουσα αξιολόγηση των υποψηφίων. Ηύπαρξηεξαιρετι κών περιστάσεων εξομοιώνει τη δημιουργούμενη κατά στασημεανώτερηβία,οπότανοι αρχέςτηςχρηστής διοί κησηςδικαιολογούν τηλειτουργία Αρχήςήοργάνουμέσα στο εξ αντικειμένου περιορισμένο πλαίσιο γεγονότων. Εάν ητήρηση τύπου,προβλεπομένου απότη νομοθεσία, κρίνεται, λόγω των πραγματικώνπεριστάσεων, αδύνατη, δικαιολογείται ηαπόκλιση απόαυτόν(στην απόφασηγί νεται εκτεταμένηαναφοράστο Σύγγραμμα του ΣΤ.Ι.ΔΕΛΗΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΥ "Η ΠαράβασιςΟυσιώδους Τύπου ωςΛόγοςΑκυρώσεωςτωνΔιοικητικώνΠράξεων",σσ.8789). Η μειοψηφία (ΜΑΛΑΧΤΟΣ, ΝΙΚΗΤΑΣ, ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ,ΔΛ.), σεαπόφασηπουεκδόθηκεαπότοΔικαστήΝι35 κήτα,αποφάνθηκεότι δεν παρεχότανευχέρεια για παρά καμψηήαπόκλισηαπότις ρητές διατάξειςτουνόμουως προςτιςπροϋποθέσεις γιατηναξιολόγησηεκπαιδευτικών 1537 Πικής,Δ. ΧΤΙαυλήςκΑ ν.ΔημοκρατίαςκΑ
(1991)για προαγωγή. Συνάγεταιαπότην απόφασητης μειοψη φίας ότι η ύπαρξητων προβλεπόμενων αξιολογήσεων δε συνιστά επουσιώδη τύπο αλλά κεφαλαιώδη προϋπόθεση για την αποτίμηση της αξίας των εκπαιδευτικών λει τουργών. Στηνπραγματικότητα,τοάρθρο35Β
(4)(α) του 5 Ν65/87 οριοθετεί τονομικό πλαίσιο αξιολόγησης των εκ παιδευτικών λειτουργών. Στην απόφασητης μειοψηφίας επισημαίνεται ότι οι όροι (τύποι)(formalities)πουθέτει η νομοθεσία γιατησύννομη λειτουργία διοικητικής αρχήςή οργάνου,συνιστούν προϋπόθεσηγιατηνεγκυρότητα διοι- 10 κητιχής πράξης, και ότι παραγνώριση προβλεπόμενου απότηνομοθεσία τύπου(όρου)συνεπάγεται καιτηνακυ ρότητατης πράξης,εκτός ανείναι επουσιώδουςχαρακτή ρα·καιγιατολόγοαυτό,άνευσυνεπειών γιατηλαμβανό μενηαπόφαση.Η αρχήαυτή συνιστά,όπωςυποδεικνύεται 15 στην απόφαση της μειοψηφίας, γενική αρχή δικαίου* η οποία έτυχε αναγνώρισης και από το Ανώτατο Δικαστή ριοστηδευτεροβάθμιατου δικαιοδοσίαστην ΓΕΩΡΓΙΟΥ καιΑΛΑΟΙ ν. ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ**. Η τήρηση των όρων καιτύπων πουθέτει η νομοθεσία 20 για την έγκυρη γένεσηδιοικητικής πράξης,είναι συνυφα σμένη με την αρχή της υπεροχής του νόμου έναντι κάθε άλλης αρχήςή σκοπιμότητας στην άσκησητηςδιοικητικής λειτουργίας. Η αρχή αυτή αναγνωρίζεται και από την πλειοψηφία, στην απόφαση της οποίας αναφέρεται ότι 25 "αποτελεί πάγιαθέσητης νομολογίας μας ότι παράβαση ουσιώδους τύπου συνιστά λόγο ακυρώσεως." Ο λόγος (ratio)τηςαπόφασηςτηςπλειοψηφίαςσυνίσταταιστηδια πίστωση ότι παραγνώρισηήπαρέκκλιση από ουσιώδηνο μοθετικό όρο ή τύπο δικαιολογείται εφόσον επιβάλλεται 30 από "εξαιρετικές περιστάσεις", οι οποίες εξομειώνουν τη δημιουργούμενηκατάστασημεκατάστασηανώτερηςβίας. *(BLALVANISv. CY.TA.
(1985)3 C.LA. 2695,2701). ** (ΑΝΑΘΕΩΡΗΤΙΚΗΕΦΕΣΗ 525 - η απόφαση εκδόθηκεστις 16/10/89) 1538 4AAA. 5 Χ'ΉαυλήςκΑ v.ΔημοκρατίαςκΑ Πικής,Δ. Συνεπώς, δεδιαπιστώνεταιάμεσηαντίθεση μεταξύδυο προηγούμενων αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου (μεταξύτης ΓΕΩΡΓΙΟΥκαιτης Α.Ε. 1014) στηδευτερο βάθμια αναθεωρητικήτου δικαιοδοσία,οπότανθα παρεχότανευχέρειαστοπρωτοβάθμιοδικαστήριοναπροβείσε επιλογή μεταξύ των συγκρουόμενων αποφάσεων(των αρχών που προκύπτουν) καιτηνεφαρμογή εκείνηςπου κρίνεταιότι εξαντικειμένου αντανακλάτηνορθήαρχή δι καίου. '' *0 Όπωςκαιπρόσφαταείχατηνευκαιρίαναεπισημάνω,* ηαρχήτου δεσμευτικού προηγούμενου δε συναρτάτηδέ σμευσημετηντελευταία κατά χρονολογική σειράαπόφα σητουΔικαστηρίουόπουδιαπιστώνεταισύγκρουσημετα ξύ δύο ή περισσότερων προηγούμενων εξίσου 15 δεσμευτικών αποφάσεων.Εφόσον δεδιαπιστώνεται σύγ κρουση μεταξύπροηγούμενων αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου, δεσμεύομαι να ακολουθήσω την απόφαση (πλειοψηφίας)του Εφετείουστην Α.Έ: 1014 η οποία απα ντά και επιλύει τοσυγκεκριμένο θέμα,παρά τιςσοβαρές 20 μουεπιφυλάξεις γιατην ορθότητα.της. Οι επιφυλάξεις αυτές θεμελιώνονται στην υπεροχήαου νόμου έναντι πάσης άλλης αρχήςήδιοικητικής σκοπιμότητας,αφενός, και τηδιαφωνία μου μετηδιαπίστωση της πλειοψηφίας ότι συνέτρεχαν "εξαιρετικές περιστάσεις", εξισούμενες με 25 ανώτερηβία,λόγωπαράλειψηςτωνεκπαιδευτικώνΑρχών να προβούν στις προβλεπόμενες από τονόμο αξιολογή σεις.Τοκενό απότην απουσίατου προβλεπόμενου αριθ μούαξιολογήσεων θαμπορούσε ναπληρωθεί μετηνανα στολή πλήρωσης των θέσεων μέχρις ,ότου οι αρμόδιες ^ αρχέςπροβούν στηγεφύρωση του κενού μετηδιενέργεια τηςδέουσαςαξιολόγησης.Τούτο,άλλωστε, επέβαλλεκαιη αρχή τηςίσης μεταχείρισης καιτης ίσης εφαρμογής του νόμου,πουκατοχυρώνειτοάρθρο28του Συντάγματος. 35 * (Βλ. ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑν.ΠΓΓΣΙΛΛΙΔΗ &ΑΛΛΩΝ, Α.Ε. 1086-η απόφασηεκδόθηκεστις 13/12/90 καιΘΑΑΑΣΣΙΝΟΥ ν. ΔΗΜΟΚΡΑ ΤΙΑΣ
(1991)4ΑΛΛ. 942) 1539 Πική&Α Χ'ΉαυλήςκΑ ν.ΔημοκρατίαςκΑ
(1991)Αποκλίνω υπέρ της απόφασης της μειοψηφίας στην Α.Ε. 1014. Η συμφωνίαόμωςαυτή δε μεαπαλλάσσειαπό την υποχρέωση να ακολουθήσω την απόφασητης πλειο ψηφίαςηοποίαμεδεσμεύειως θέμανομολογιακής τάξης. Ηαρχήτουδεσμευτικού προηγούμενου δεσμεύειδικαστή- 5 ριο το οποίο βρίσκεται ιεραρχικά στην πρώτη βαθμίδαόπως το Ανώτατο Δικαστήριο στην άσκηση της πρωτο βάθμιαςαναθεωρητικής του δικαιοδοσίας -ναακολουθή σει τις αρχές που προκύπτουν από αποφάσεις δευτερο βάθμιου (για σκοπούς έφεσης) δικαστηρίου. Η αρχή του 10 δεσμευτικού προηγούμενου σκοπεί στηθεμελίωση δύο βα σικών στόχων του δικαίου,(α)τηβεβαιότηταως προς το περιεχόμενο του,και(β) τοναπρόσωποχαρακτήρατου. Διαφορετική θαήταν ίσωςηκατάληξη μουαναντιμε τώπιζα το θέμαστα πλαίσια της δευτεροβάθμιας αναθεω- 15 ρητικής δικαιοδοσίας του Ανωτάτου Δικαστηρίου, παρό λοπουκαισ' εκείνη τηνπερίπτωσηη διαφωνία,καιμόνο, με προηγούμενη απόφασητου Εφετείου δε θα δικαιολο γούσε αυτομάτως και απομάκρυνση ή απόκλιση από τις αρχέςτης*. Δεθαεπεκταθώστηνεξέτασηεκείνου του θέ- 2 0 ματος το οποίο, στα πλαίσια της παρούσηςδιαδικασίας, είναι θεωρητικό. Καταλήγω ότι η απουσία των προβλεπόμενων απότο άρθρο34Β.(4Χα)αξιολογήσεων του Ν65/87, σε σχέσημε ορισμένουςυποψηφίουςκαιενδιαφερόμενα μέρη, δεν επι- 25 φέρει τηνακυρότητατηςπράξης,σύμφωνα μετηναπόφα σητηςπλειοψηφίαςστηνΑ.Ε. 1014, τηνοποίαδεσμεύομαι Vακολουθήσω,καιτηνακολουθώ. Για τους πιο πάνωλόγους ηπροσφυγήαπορρίπτεται και η επίδικη απόφαση επικυρώνεται στην ολότητα της, 30 βάσειτουάρθρου 146.4(a)του Συντάγματος. Δενεκδίδεταιδιαταγήγια ταέξοδα. * (Βλ. REPUBLIC v. DEMEIKIADES
(1977)3 CLJt. 213,και ΠΡΩΤΟΓΈΝΕΙΣΕΝΑΡΚΤΗΡΙΕΣΑΙΤΗΣΕΙΣ 1/91 &2/91 - απόφασηημερ. 35 Ιά.4.91) 1540