(1991)24 Μαΐου, 1991 [ΑΡΤΕΜΙΛΗΣ,Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟ ΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΝΙΚΟΣΡΟΛΑΝΛΗΣ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ, Αιτψές, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΛΙΑ ΕΠΑΡΧΟΥ ΛΕΜΕΣΟΥ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ, Καθ'ωνηαίτηση. (ΥπόθεσηΑρ. 203/90). Ο περί Ακίνητου Ιδιοκτησίας (Αιαχατοχή, Εγγραφή χαι Εκτίμησις) Νόμος, Κεφ. 224, όπως έχει τροποποιηθεί — Αρθρα 65(Α)-65(Ε) — Για να δημιουργηθεί εμπράγματοδικαίωμα επί ενοικιάσεως ακινήτου ιδιοκτησίαςπρέπει να τηρηθούν οι προϋποθέσεις των άρθρωναυτών — Σεενάντιαπερίπτωσηηενοικιαστήριασύμβαση 5 παραμένειπροσωπικήκαιτερματίζεται με το θάνατοτωνσυμβαλ λομένων — Λεν δημιουργείκληρονομητό εμπράγματο δικαίωμα επί τονμσθίον. Ο περί ΕγγραφήςΜισθώσεωςΚρατικήςΑκινήτουΙδιοκτησίαςΝόμος 49/67— Άρθρο 9— Οιπρόνοιεςτου έχουνδιαφυλαχθείκαιη εγ- 10 γραφή τηςμισθώσεωςλογίζεται πως έχειδιενεργηθείσύμφωναμε τομέροςTV του περί Ακινήτου Ιδιοκτησίας(Αιαχατοχή, Εγγραφή χαι Εχτίμησις)Νόμου, Κεφ.224,μολονότιοι υπόλοιπεςδιατάξεις τωνπερί Κρατικής Ιδιοκτησίας(ΕγγραφήΜισθώσεως)Νόμωντου 1967και 1968,49/67και88/68, έχουνκαταργηθεί. 15 Οι αιιητές, έλκοντας ταδικαιώματα τους από τον αποβιώσα ντα Βάσο Α'φαλιώτη, ο πρώτος αιτητής ως διαχειριστής της πε ριουσίας του οι 6ε υπόλοιπο τρεις αιτητές ως τέκνακαι νόμιμοι κληρονόμοι του,«πιδιώκουν τηνακύρωσητηςαπόφασηςτωνκαθ' Λ ων η αίτηση με την οποία απορρίφθηκε αίτηση τους για έκδοση * υ άδειας οικοδομής εξοχικής κατοικίας σε κρατική δασική γη στο Τρόοδος, που εκμισθώθηκε από 1.2.1959 στον αποβιώσαντααπό τηντότεκυβέρνησητηςαποικιοκρατίαςγιαπερίοδο 99χρόνων. Η επίδικη μίσθωση συνομολογήθηκε υπό τον όρο ανέγερσης από το μισθωτή εξοχικής κατοικίας εντός τριών ετών από την 25 έναρξητης μισθώσεως, πράγμαπουδεν έγινεχωρίςόμωςκαμμία 1750 4ΑΛΛ. 5 10 15 20 25 30 35 40 _ 43 Ρολάνόης>ut ν.Δημοκρατίας χΛ. συνέπεια ακόμακαι μετά το θάνατο του Βάσου Α'ιβαλιώτη, Και οι αιτητές στη συνέχεια εξακολούθησαν νακαταβάλλουν το εκ£12 ετήσιο μίσθωμα με κατακλείδα την υποβολή της αίτησης τους για άδεια οικοδομής εξοχικής κατοικίας που αρχικά απορρίφθηκε λόγω της μησυνυποβολής ανανεωμένης σύμβασης μισθώσεως. Το αντεπιχείρημα των αιτητώνπωςησυνέχισητηςκαταβολήςτων μι σθωμάτων συνεπαγόταν και τησιωπηρή αναγνώρισηαπότηΔιοί κησητου κύρους της συμβάσεως ενισχύθηκε και από γνωμάτευση της Νομικής Υπηρεσίας της Δημοκρατίας που υιοθετούσε την οπτικήαυτή. Του ζητήματος επιλήφθηκε και το Υπουργικό Συμ βούλιο πουαποφάσισετημηχορήγηση τηςοικοδομικής άδειαςκαι την επιστροφή του συνόλου των μισθωμάτων (τελικό ποσό £276) στουςαιτητές,μεαποδοχήκαιτουενδεχομένου αποζημίωσης τους κατά νόμον. Το Ανώτατο Δικαστήριο, απορρίπτοντας την προσφυγή, απο φάσισε ότι:
(1)Η παρούσα υπόθεση δεν έτυχε ορθών νομικών χειρισμών από τααρμόδιακυβερνητικά τμήματα,περιλαμβανομένης και της νομικής υπηρεσίας. Οι αιτητές δεν έχουν οποιοδήποτε δικαίωμα επάνω στην επίδικη σύμβαση η οποία και θεωρείται ότι τερματί στηκεμετο θάνατοτουΒ.Α'ιβαλιώτη το 1968. Η σύμβαση μισθώσεως ακινήτου δεν δημιουργεί εμπράγματο δικαίωμα στο μίσθιο που να μεταβιβάζεται με την κληρονιμική διαδοχή. Η μίσθωση είναι σύμβαση προσωπική και τερματίζεται με το θάνατο ενός των συμβαλλομένων. Για να δημιουργηθεί εμπράγματοδικαίωμασε μίσθωσηακινήτουπρέπει νατηρηθούν οι προϋποθέσεις τωνάρθρων65<Α)-65(Ε)τουπερίΑκινήτουΙδιοκτη σίας (Διακατοχή, Εγγραφήκαι Εκτίμησις) Νόμου.Κεφ.224, όπως έχει τροποποιηθεί.
(2)Το άρθρο 9 του περί Εγγραφής Μισθώσεως ΚρατικήςΑκι νήτου Ιδιοκτησίας Νόμου (49/67)έχει διαφυλαχθεί,η δε εγγραφή της μισθώσεως λογίζεται πως έχει διενεργηθεί σύμφωνα με το μέρος IV του Κεφ.224, όπως έχει τροποποιηθεί με το Νόμο 2/78, μολονότι οι υπόλοιπες διατάξεις των περί Κρατικής Ιδιοκτησίας (ΕγγραφήΜισθώσεως) Νόμων του 1967 και 1968,49/67και88/68, έχουν καταργηθεί. Οιπρόνοιεςαυτέςδεντηρήθηκανγιατηνεπίδι κησύμβαση. Γενικά, οι αιτητές στερούνται εννόμου συμφέροντος στην καταχώριση της κρινόμενης προσφυγής για τους λόγουςαυ τούς.
(3)Και αν ακαδημαϊκά θεωρηθεί πως ισχύει η σύμβαση, το Υπουργικό Συμβούλιο αποφάσισε τον τερματισμό της που με την επιστροφή των ενοικίων κατέστηγνωστός και στους αιτητές. Και σε επίπεδοδιακριτικής ευχέρειας τηςδιοίκησης, τέλος,ηαρνητική απόφασηγια τηνάδειαοικοδομής δενπάσχει υπότοφως της νέας πολιτικής διάσωσης τωνδασώνκαιτουφυσικού περιβάλλοντος. Η προσφυγή απορρίπτεται με έξοδα. 1751 ΡολανδηςκΑ.ν. Δημοκρατίαςκ.α.
(1991)Αναφερόμενεςυποθέσεις: Χατζηκυριάκουν. ΦΙΝΑ
(1978)2ΑΛΛ. 321• Βασιλείουν.ΓενικούΕισαοτελεα
(1987)1 ΑΛΛ.
- Προσφυγή. Προσφυγήεναντίον τηςαπόφασηςτα>ν καθ'ωνηαίτη- 5 σημετηνοποία απέρριψαντηναίτησητωναιτητών για έκδοσηάδειαςοικοδομής εξοχικής κατοικίαςσεκρατική δασικήγηστοΤρόοδος. Μ. Κονκχίδον (Δ/νίς) για Γ.Κακογιάννη, γιατους αιτητές. 10 Π. Κληρίδης,ΑνώτεροςΔικηγόροςτης Δημοκρατίας γιατουςκαθ*ωνηαίτηση. Cur. adv. vult. ΟΔικαστήςκ.Αρτεμίδηςανάγνωσετηνακόλουθηαπό- ^ φάση. ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ,Δ:Οπρώτοςαιτητήςείναι διαχειριστής της περιουσίας του αποβιώσανταΒάσου Α'ιβαλιώτη,ενώ οι2, 3και4 παιδιάτουκαινόμιμοικληρονόμοιτου. Με την παρούσαπροσφυγήπροσβάλλουν τηναπόφαση των καθ'ωνηαίτηση,μετηνοποίααπορρίπτεταιηαίτησηγια 20 έκδοσηάδειαςοικοδομής εξοχικής κατοικίαςστουςαιτητές σεκρατικήδασικήγηστο Τρόοδος,που ενοικιάστηκε από 1.2.1959στον αποβιώσαντααπότηντότε κυβέρνηση της αποικιοκρατίαςγια περίοδο 99 χρόνων. Το συμβό λαιο, Πειστήριο 1 στην προσφυγή, υπογράφηκε στις 25 4.2.
- Από τηνπαράβεση τωνγεγονότων που ακολουθούν, θακαταδεικτείονομικάεσφαλμένος, όπωςκρίνωβέβαια, τρόποςπουχειρίστηκαντηνυπόθεσητααρμόδιακυβερνη τικά τμήματα, περιλαμβανομένης καιτηςνομικής υπηρεσίας. Ηεπίδικηεκμίσθωσηέγινευπότον όροότιοενοικια στήςθαέκτιζεεξοχικήκατοικία, μέσασε3χρόνιααπότην 1752 ^ 4ΑΛΛ. Ρολάνδης*Α. ν.Δημοκρατίας*Α. ΑρτεμίΑης,Δ. 1.2.
- Αυτό δεν έγινε και ο Β. Α'ιβαλιώτης πέθανε το
- Οι αιτητές όμως συνέχισαν νακαταβάλλουντοετή σιοενοίκιο των£12καιστις29.3.86υπέβαλαν,στηνεπαρ χιακήδιοίκησηΛεμεσού, αίτησηγιατηνέκδοσηάδειαςοι5 κοδομήςεξοχικής κατοικίαςπάνωστηνεπίδικηδασικήγη. Στις20.7.89απορρίφθηκεηαίτησημετοαιτιολογικό πως δεν υποβλήθηκε με αυτή ανανεωμένη σύμβαση εκμίσθω σης. Οι αιτητές επανήλθαν με επιστολή των δικηγόρων τους, 13.10.89, γιανααναφέρουνπωςεπλήρωνανανελλι10 πώςτοενοίκιο,υποδηλώνονταςβεβαίωςπως μεαυτότον τρόποησυνέχισητηςεκμίσθωσης αναγνωριζόταναπότην διοίκηση. Πάνωστο ζήτημααυτό,των δικαιωμάτωνδηλαδήτων αιτητώνπουαπορρέουναπότην επίδικησύμβαση, έδωσε 15 και εμπεριστατωμένη γνωμάτευση ανώτερος δικηγόρος της Δημοκρατίας, υποστηρίζοντας πως η ανοχή από τη Δημοκρατία της παράβασηςτου όρου της σύμβασης, της ανέγερσης δηλαδήμέσα στο χρονικό διάστηματων 3χρό νων της εξοχικής κατοικίας, και ηείσπραξη των ετησίων 20 ενοικίων, ισοδυναμούσε με εγκατάλειψη τουδικαιώματος τηςγιαακύρωσητηςσύμβασης καιεπιβεβαίωσητης συνέ χισης της. Ηγνωμάτευση καταλήγει μετηνάποψη πως οι αιτητές δικαιούνται να απαιτήσουν όλα τα δικαιώματα πουαπορρέουναπότησύμβαση,πουθεωρείταιναβρίσκε25 ταισε ισχύ. Η υπόθεση εξετάστηκε και από το υπουργικό συμβού λιο, μετά από σχετική πρόταση υπουργικής επιτροπής, μαζίμεάλλασυναφήθέματαπουαφορούσανστηνανέγερ ση ξενοδοχείων ή άλλων τουριστικών καταλυμάτων στο 30 Τρόοδος, την επέκταση τους καθώς και την εκμίσθωση απότηΔημοκρατίαδασικής γης.Αναφορικά δε με τησυ ζητούμενηπροσφυγή,τουπουργικόσυμβούλιο αποφάσισε να μηδοθεί άδεια οικοδομής στους αιτητές και να επι στραφούν σ* αυτούς όλα τα ενοίκια που εισπράχθηκαν 35 απότηνημερομηνία πουτέθηκεσε ισχύ ησύμβαση.Σε πε ρίπτωσημάλισταπουθακαταχωρείτοαγωγήεναντίοντης Δημοκρατίας, αποφασίστηκε να αναλάβει την πληρωμή αποζημιώσεων ανβεβαίωςκριθεί πως είναι υπεύθυνηπα1753 ΔριεμΙδης,Δ. Ρολόν6ηςκ.6.ν.Δημοκρατίαςκ.ά.
(1991)ρανόμου τερματισμού της. Μετά από αυτή τηναπόφαση επιστράφηκεστουςαιτητέςποσό£
- Είπα πιο πάνω, πως η υπόθεση δεν έτυχε, κατά τη γνώμη μου,ορθών νομικών χειρισμών. Προχωρώναεξη γήσω τους λόγους. Ο διαχειριστής και κληρονόμοι του 5 ΒάσουΑϊβαλιώτη δεν έχουν οποιοδήποτεδικαίωμαπάνω στην επίδικησύμβαση,ηοποίακαιθεωρείται πωςτερμα τίστηκε με το θάνατοτουτο
- Ησύμβαση ενοικίασης ακινήτου δεν δημιουργεί εμπράγματο δικαίωμα πάνω στην ακίνητη ιδιοκτησία, ώστε αυτό να μεταβιβάζεται 10 στον διαχειριστήτουαποβιώσανταενοικιαστήήτουςκλη ρονόμουςτου.Ηενοικιαστήρια σύμβασηείναιπροσωπική καιτερματίζεται μετοθάνατοτωνσυμβαλλομένων. Ηνο μική κατάστασηρυθμίζεται απότον περί Ακινήτου Ιδιο κτησίας (Διακατοχή, Εγγραφή και Εκτίμησης) Νόμο, * 5 Κεφ.224, όπως έχει τροποποιηθεί. Για να δημιουργηθεί εμπράγματο δικαίωμα πάνωσε ενοικίαση ακινήτου ιδιο κτησίας, πρέπει να τηρηθούν οι προϋποθέσεις των άρ θρων 65(Α)-65(Ε) του Νόμου. Η θέση αυτή υιοθετήθηκε στην υπόθεση Χ'Κνριάχον ν. ΦΙΝΑ
(1978)2 Α.ΑΛ. 321 20 από το πλήρες Επαρχιακό Δικαστήριο Αευκωσίας, αλλά έχειεπιβεβαιωθείνομολογιακά απότοΑνώτατο Δικαστή ριοστην υπόθεση Βασιλείου ν.Γενικού £ισαννελέα
(1987)1 ΑΑΛ.358. Προφανώςότανηδιοίκησηανέφερεστην επιστολή της 25 στις 20.7.89, πως δεν θα εκδιδόταν η άδεια οικοδομής γιατί δεν είχε υποβληθεί ανανεωμένη σύμβαση εκμίσθω σης,θαεννοούσε πως δεν είχετηρηθεί ηπρόνοιατου άρ θρου 9 του περί Εγγραφής Μισθώσεως Κρατικής Ακινή τουΙδιοκτησίαςΝόμου,(49/67)πουπροβλέπει ταεξής: 30 "οιαδήποτε υφισταμένη μίσθωσις κρατικήςακινή του ιδιοκτησίας κατάτην ημερομηνίαν της ενάρξεως της ισχύος του παρόντος Νόμου εγγράφεται επί τη βάσει των διατάξεων του άρθρου 3, τηρουμένων των αναλογιών,εντός εξμηνώναπότηςημερομηνίαςτοιαύ- 35 της" 1754 4ΑΛΛ. 5 ΡολανδηςχΑ. ν.ΔημοκρατίαςχΑ. Αρτεμίδης,Δ. Η πιο πάνωπρόνοια διαφυλάχθηκε,ηδε εγγραφήτης μισθώσεως λογίζεται πωςέχειδιενεργηθεί σύμφωνα μετο μέρος IV του περί Ακινήτου Ιδιοκτησίας (ΔιακατοχήΕγ γραφή και Εκτίμησης) Νόμου,Κεφ.224, όπως έχειτροποποιηθείμετοΝόμο2/78, μολονότι οιυπόλοιπεςδιατάξεις των περί Κρατικής Ιδιοκτησίας (Εγγραφή Μισθώσεως) Νόμωντου 1967 και1968,49/67και88/68,έχουνκαταργη θεί.Τέτοιαεγγραφήδενέγινετηςεπίδικηςσύμβασης. Έχωκάμειτηνπιοπάνωνομικήανάλυσηγιαναδείξω 10 ότι οι αιτητές στερούνται εννόμου συμφέροντος στηνκα ταχώρησητηςκρινόμενης προσφυγής,γιατίδενέχουνκα νέναδικαίωμαστην επίδικησύμβαση,πουόπως είπαπιο πριν,τερματίστηκε μετοθάνατοτουΒάσου Αϊβαλιώτη. Η προσφυγή όμως είναι απορριπτέα και για άλλο 15 λόγο. Το Υπουργικό Συμβούλιο αποφάσισε,έστω καιαν ακαδημαϊκάθεωρηθεί πωςισχύειησύμβαση, τοντερματι σμό της. Είναι γεγονός πως δεν στάληκε στους αιτητές σχετική επιστολή, στην οποίαμε σαφήνειανα αναφέρεται η πιο πάνω απόφαση της διοίκησης. Αυτήν την έννοια 20 όμως έχει ηεπιστροφή στους αιτητές όλων των ενοικίων που πληρώθηκαν από την υπογραφήτης. Το υπόβαθρο, συνεπώς,στοοποίοστηρίζεταιηπροσφυγήδενυπάρχει. Τέλοςκαιπρόσθετα,αναφέρωτοεξής.Αν αντιμετωπι στείτοθέμαέστωκαιαπότησκοπιάτηςάσκησηςδιακρι25 τικήςευχέρειας εκ μέρους τηςδιοίκησης γιατηνέκδοση ή μητης άδειας οικοδομής, έχω τη γνώμη πως η αρνητική απόφασηείναι απόλυτααιτιολογημένη, δεν είναι προϊόν αυθαιρεσίας ούτε παρανομίας,μήτε και δυσμενούς διά κρισης. Ηδιοίκηση καθόρισε νέαπολιτική διάσωσης των 30 δασώνκαιτουφυσικούπεριβάλλοντος τουτόπουμας. Ηπροσφυγήαπορρίπτεταιμε έξοδα εις βάροςτωναι τητών. Προσφυγήαπορρίπτεταιμεέξοδα. 1755