(1991)5IOTMOU, 1991 [ΧΑΤΖΚΓΣΑΓΓΑΡΗΣ,Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΦΩΠΓΟΣ ΦΩΤΙΑΔΗΣΚΑΙ ΣΙΑΛΤΔ., Αιτητές, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ. Καθ'ων ηαίτηση. (ΥπόθεσηΑρ. 744/89). Προσφυγήβάσει τον άρθρον 146τουΣυντάγματος—Προσβαλλόμε νες πράξεις — Κανονιστικές πράξεις νομοθετικού περιεχομένου δενμπορούννααποτελέσουναντικείμενοπροσφνγής. Το θέμαπουαπασχόλησεto ΑνώτατοΔικαστήριοστηνυπόθε ση αυτή ήταν ηπροδικαστική ένστασητουδικηγόρου τηςΔήμο5 κρατίαςότιηπροσβαλλόμενηπράξηδενμπορούσε νααποτέλεσα αντικείμενο της προσφυγής καθότι επρόκειτο περί κανονιστικής πράξηςνομοθετικούπεριεχομένου. ΗπροσφυγήπροσίβαλετηνΚΛ.Π. 172/89μετηνοποίαεκδίδο ντανοιΠερίΑλιείας(Τροποποιητικοί) Κανονισμοίτου 1989. 10 Το Ανώτατο Δικαστήριο, αποδεχόμενο τηνπροδικαστικήέν στασηκαιαπορρίπτονταςτηνπροσφυγή,αποφάσισεότι: Ηθέσητου δικηγόρου τηςΔημοκρατίαςείναιορθήκαιοι αιτητές προσβάλλουν κανονιστικήδιοικητική πράξηνομοθετικούπε ριεχομένου. Στην Κύπρο τέτοιες πράξειςδενμπορούν ναπροσ- 15 βληθούν απευθείας με προσφυγή κάτω από το άρθρο 146του Συντάγματος. Μόνο ατομικές διοικητικές πράξεις μπορούννα προσβληθούν απευθείας με προσφυγή (Αναφορά στην υπόθεση LanitisFarmLtd. v.Republic
(1982)3C.L.R. 124. Ηπροσφυγήαπορρίπτεταιχωρίςέξοδα. 2 0 Αναφερόμενεςυποθέσεις: Popuphffippouv.TheRepublic, 1RS.CC.62- 1968 4ΑΛΛ Φ.Φωίΐάδης&ΣΙαΛτδ.ν.Δημοκρατίας Police v.Hoadrou andanother, 3R.S.CC. 82· LanitisFarm Ltd. v.Republic
(1982)3C.LJt. 124· DhahHogsv.Republic
(1984)3 CLJt. 90S· / Chaialambides v.Republic
(1984)3 CJJt. 15165 Republicv. SalamisFlourMills
(1986)3CLR. 812. Προσφυγή. ΠροσφυγήγιαδήλωσητουΔικαστηρίουότιέκδοσητων Περί Αλιείας (Τροποποιητικών) Κανονισμών του1989 είναιεξυπαρχήςάκυρηκαιχωρίςκανένανομικόαποτέλε10 σμα. Χρ. Κληρίδης, για τουςαιτητές. Ν.Χαράλαμπος, ΑνώτεροςΔικηγόροςτης Δημοκρα τίας, για τουςκαθ'ων ηαίτηση. Cur. adv. vult. 15 ΟΔικαστήςκ. Χατζητσαγγάρηςανάγνωσετηνακόλου θηαπόφαση. ΧΑΤΖΗΤΣΑΓΓΑΡΗΣ,Δ: Μετηνπαρούσα προσφυγήη αιτήτρια εταιρείαζητάαπότοΔικαστήριο την ακόλουθη θεραπεία:Δήλωσηκαι/ήαπόφασητου Δικαστηρίου ότι η 20 Κ.Δ.Π. 172/89 όπωςδημοσιεύτηκε στην ΕπίσημηΕφημερί δαημερ.21.7.1989καιη σχετική απόφαση καιέκδοση των Περί Αλιείας (Τροποποιητικοί) Κανονισμοί του 1989 είναι εξυπαρχήςάκυροικαιχωρίς κανένανομικόαποτέ λεσμα. 25 Στηνένσταση τουοευπαίδευτοςδικηγόροςτηςΔημο κρατίαςέθεσεπροδικαστικήένσταση,ισχυριζόμενος ότιη προσβαλλόμενηπράξηαποτελείκανονιστικήπράξη νομο θετικού περιεχομένου και δενυπάγεται στην ακυρωτική δικαιοδοσία του Ανωτάτου Δικαστηρίου σύμφωνα με το 30 άρθρο146τουΣυντάγματος. Στις 17.2.90,όταν ηυπόθεση ετέθη ενώπιον μου για οδηγίες, οευπαίδευτος δικηγόρος της Δημοκρατίαςειση1969 Χ*Τοαγτ6φΚ>Δ. Φ.Φ*ηα*ης&ΣίαAU. ν.Δφοκβατίας
(1991)γήθηκε να εκδικαστεί πρώτατο προδικαστικό νομικό ση μείοδιότι ηαπόφασηεπίτουσημείουαυτού θαήχοδυνα τό να επιλύσει την όλη υπόθεση. Οι δικηγόροι της αιτήτριαςεταιρείαςσυμφώνησαν μετηνπιοπάνωδιαδικασία. Καιοι δύοπλευρές καταχώρησανγραπτέςαγορεύσεις επί τουπιοπροδικαστικούνομικού θέματοςκαιτοΔικα στήριο θατοαποφασίσεισανπρώτοθέμα. 5 Ο δικηγόρος τηςΔημοκρατίαςανάφερεότι όπωςπρο κύπτει απότοπεριεχόμενο τωνπροσβαλλόμενων κανονι σμώναπαγορεύεταισεαπεριόριστο αριθμόπροσώπων να 10 προβαίνει σε ορισμένες πράξεις που αναφέρονται στις υποπαραγράφους(α),(β)τηςπαραγράφου 1 καιστιςυπο παραγράφους(α),(β)και(γ)τηςπαραγράφου2του κανο νισμού 10(β)σεορισμένεςπεριγραφόμενες περιοχές.Οδι κηγόρος της Δημοκρατίας υπέβαλε ότι με την προσφυγή 15 τους οι αιτητές προσβάλλουν κανονιστική πράξηνομοθε τικούπεριεχομένου. ΣτηνΚύπροοικανονιστικές πράξεις νομοθετικού περιεχομένου δεν μπορούν να προσβληθούν απ'ευθείας μεπροσφυγήκάτωαπότοάρθρο 146τουΣυν τάγματος. Μόνο ατομικές διοικητικές πράξεις μπορούν 20 να προσβληθούν απ' ευθείας με προσφυγή. George S. Papaphilippou v. The Republic (Council of Ministers),l R.S.C.C. 62, 64,Police v. TheodhorosNicola Hondrou and Another, 3R.S.C.C 82,LanitisFarmLtd. v.Republic
(1982)3 G U I . 124, Dbali Hogs v. Republic
(1984)3 CLR. 905, 25 912. Ο ευπαίδευτος δικηγόρος τηςΔημοκρατίας κατέληξε ότιείναι προφανέςαπότοπεριεχόμενο του προσβαλλόμε νουκανονισμού ότι συνιστά κανονιστικήπράξηνομοθετι κούπεριεχομένου διότιπεριέχεικανόνεςδικαίουγενικούς καιαφηρημένους πουαπευθύνονταισεόλουςκαιισχύουν 30 χωρίς οποιοδήποτε χρονικό περιορισμό σε περιπτώσεις αόριστες, οι οποίες είτε υπάρχουν είτε θα εμφανισθούν στομέλλον. Οδικηγόρος τηςαιτήτριαςεταιρείαςδιαφωνείμετοδι κηγόρο της Δημοκρατίας και εισηγείται ότι η επίδικη 35 πράξηδεν είναι κανονιστική. Αναφέρθηκε στις υποθέσεις Kratinos Oiaralambides v. Republic
(1984)3 CLR. 1516 1970 4ΑΛΛ Φ.ΦντιαΑηέ* ΣίαΑχ*,ν.Δφο*ρατ(ας ΧΤοβγγαφκ.Δ. και Republic v. Salamis Flour Mills
(1986)3 CUR.
- Κατά τη γνώμη των αιτητών η επίδικηαπόφαση αφορά την ΚΛ.Π. 172/
- Το γεγονός ότι πρόκειται "τύποις μόνον**γιακανονιστικήπράξηδενέχεισημασία. Σημασία 5 έχει ότι το περιεχόμενο και ουσιαστικά η επίδικηπράξη είναιαπαγορευτικήςφύσης.Περιέχει πολλαπλές ατομικές διοικητικές πράξεις. Στην ουσία της καθορίζει χρονικές περιόδους δηλαδή μήνες κάθε χρόνο και συγκεκριμένες περιοχές-ζώνες,δηλαδήυπάρχειχρονικόκαιτοπικόπλαί10 οιο. Σαναποτέλεσμαοιαιτητέςδενέχουνδικαίωμαναει σέρχονται στο κτήμα τους από το ηλιοβασίλεμμα μέχρι ανατολής στη ζώνη 90 μέτρων εκτός αν εξασφαλίσουν γραπτή άδεια. Υπάρχουν επίσης,και άλλοι περιορισμοί. Περαιτέρωοιαιτητέςισχυρίζονταιότιηαπαγόρευσηεπη15 ρεάζει απεριόριστο αριθμό προσώπων και μελλοντικούς ιδιοκτήτεςγης. ΣτηνυπόθεσηLanitisFarmLtd v.Republic(ανωτέρω)ο ΠρόεδροςτουΑνωτάτου Δικαστηρίουκ.Λοΐζου ανάφερε ταακόλουθαστησελίδα 130: 20 25 30 35 The very nature of the Order in question does not comewithin theambit of Article 146of theConstitution, as in substance it was a regulatory act of a legislative natureof ageneralapplication. Thetestof the distinction betweenregulatoryandindividualactsisnotaneasyone. As stated byStassinopoulosinhis Law onAdministrative Acts
(1951)atp. 105: "Οθεντοκριτήριονείναιουσιαστικόν,διάτούτοδε καιπερισοότερον δυσκαθόριστον.Προσπάθειακαθορι σμού των θεμάτων, άτινα, ως εκ της φύσεως αυτών, ανήκουνεις τηνκανονιστικήν εξουσίαν καιοριοθεσίας μεταξύ των θεμάτωντούτων και των θεμάτωντης νο μοθετικής λειτουργίας, αποτελεί ματαιοπονίαν,ωςάλ λωστε και η απόπειραόπως καθορίση τις μετ'απολύ του ακριβείας, πού άρχεται και πού τελευτά εκάστη τωνλειτουργιών τηςΠολιτείας Περιεχόμενον τηςκανονιστικής πράξεωςωςκαιτου 1971 ΚΤ©αγγΛβ*Ε6»Δ. Ο.®&uafa$ &ΣίαΑτ& ν.Δςροκφΐιιίας
(1991)νόμουείναιηθέσιςκανόνοςδικαίου,βέσιν δεκανόνος δικαίου αποτελεί οκαθορισμός εκείνου,όπερ δέοννα ισχύηωςδίκαιονδιάπάντα,παράτωοποίωυφίσταται πραγματικήκατάστασιςσυγκεντρούσαχαρακτηριστικά γνωρίσματαγενικώςπροσδιοριζόμενα Ούτωςαναμφι- 5 σβήτητον εσωτερικόν γνώρισματηςκανονιστικήςπρά ξεως είναι η γενικότης. Εν τηγενίΛότητι έγκειταικυ ρίως τούτο,ότι τονομικόνπεριεχόμενον της πράξεως δεν εξαντλείται διά μιας και μόνος εφαρμογής,διά μιας και μόνης παροχής, αλλά διατηρεί την δύναμιν 10 ίνα προκαλήνέας εφαρμογάς,επί των αορίστων και μελλουσών περιπτώσεων, αίτινες συγκεντρούσι τας υπό της πράξεως τεθείσας γενικώς προϋποθέσεις. Ούτως ο ιδεώδης τύπος της κανονιστικής πράξεως είναιηπράξις,ηαπευθυνόμενηπροςπάντας,ισχύουσα 15 άνευτοπικούήχρονικούπεριορισμούκαιδυναμένη να εφαρμοσθή επίπλήθουςσχέσεων καιαντικειμένων." ThisinEnglish reads: "Hencethetest is asubstantive oneandfor thatmore difficult toascertain. Efforts tospecify thesubjectswhich 20 as of their naturebelong to theregulatory authority and to place boundaries between these matters and the matters of legislative function, are futile as also is to attempt to specify with absolute accuracy where it commences andwhere each of thefunctions of the State 25 ends. Thecontentof theregulatory act aswellas of thelaw is theestablishment of legalrules andsuchsituation of a legalrule constitutes thespecification of that,whichmust be valid as law for everyone, in respect of whom there 30 exists afactual situation concentrating characteristic fea tures generally specified. So an undoubtedly internal characteristic of theregulatory actisthegenerality. Inits generality Iks mainly this, that thelegal content of the act is not exhausted by one endonly allegation, by one 35 and only grant, but it retains its force to provoke new applications, on the undefined end future situations, 1972 4ΑΛΛ. 5 10 Φ.Φογιά*ικ&ΣίαΛτΑ. ν.Χημοχςατίας ΧΤααγγάρηί, Δ. which have thegeneral prerequisites set out by theact. Consequently the ideal type of theregulatory act isthe act which is addressed to everybody, is valid without limitation as to place or time and may be applied on a multitudeofrelationsandobjects. The order, subject-matter of this, recourse, comes clearly within this category of regulatory act creating legalrules of ageneral application,whichis addressed to everybody,isvalidwithout limitatiori'as toplace ortime and may be applied on a multitude of relations and objects." Έχω καταλήξειστο συμπέρασμαότι ηθέσητουδικη γόρουτηςΔημοκρατίαςείναιορθή καιότιοιαιτητέςπρο σβάλλουνκανονιστική διοικητική πράξηνομοθετικού πε15 ριεχομένου.'Οπωςέχει ήδητονισθεί στην Κύπροτέτοιες πράξεις δενμπορούνναπροσβληθούναπευθείας μεπρο σφυγέςκάτω απότο άρθρο 146 τουΣυντάγματος.Μόνο ατομικές διοικητικές πράξεις μπορούν ναπροσβληθούν απευθείαςμεπροσφυγή. 20 Γιατουςπιοπάνωλόγουςηπροδικαστικήένστασηγί νεταιαποδεκτή.Ηπροσφυγήαπορρίπτεταιάνευεξόδων. Προσφυγήαπορρίπτεταιχωρίςέξοδα. -ft ί 1973