(1991)10Ιουνίου, 1991 [ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ.Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ FAIRWAYS NICOSIA LIMITED, Αιτητές, v. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ,ΔΙΑ ΤΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΤΜΗΜΑΤΟΣΤΕΛΩΝΕΙΩΝ,ΜΕΣΩ ΓΕΝΙΚΟΥΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ, Καθ'ων ηαίτηση, (Υπόθεση Αρ. 481/87). Ο περί Τελωνειακών Δασμών χαι ΦόρωνΚαταναλώσεως Νόμος τον 1967(Ν. 82/67)— Οι διατάξεις τουΝόμου για δήμευσηαντικειμέ νων από το Δικαστήριο δεν αφορούν ποινική διαδικασία αλλά διοικητικό μέτρο και ως εκ τούτον ηδήμευση δεν αποτελεί ποινή ώστε να έχειεφαρμογή το άρθρο 12.3 τον Συντάγματος — Οι δια5 τάξεις τον Νόμου που παρέχουν το δικαίωμα στον Διενθνντή τον Τμήματος Τελωνείων να συμβιβάζει τις υποθέσεις (άρθρο 178) δεν αφορούν σεεκτελεστική λειτουργία ηοποία να εμπίπτει εντός της αναθεωρητικήςδικαιοδοσίας. Διοικητική Πράξη — Αιτιολογία — Εσφαλμένη νομική αιτιολόγηση μιας διοικητικής πράξης δενοδηγεί σε ακύρωση της αν υποστηρί ζεται από άλλη νομική διάταξη. 10 Συνταγματικότητα Νόμου — Προσφυγή βάσει του άρθρου 146 του Συντάγματος — ΤοΔικαστήριο δεν επιλαμβάνεται θεμάτων αντι συνταγματικότητας αν το θέμα δεν είναι απόλυτα απαραίτητο να 15 αποφασιστεί για την έκβασητης νπόθεσης. Οιαιτητέςπροσέβαλαν μετηνπροσφυγήτουςτηναπόφασητου ΔιευθυντήΤμήματος Τελωνείων νακατάσχειτο όχηματους και να τους επιβάλειπρόστιμο £5,000αντίτηςλήψηςδικαστικών μέτρων. Το Ανώτατο Δικαστήριο, απορρίπτοντας την προσφυγή,αποφάσισεότι:
(1)Έστωκαιανηνομικήαιτιολόγηση μιαςδιοικητικής πράξης είναι εσφαλμένη, αυτό δεν οδηγεί στην ακύρωση της, νοουμένου 2076 20 4ΑΛΛ. Fairways N'sia Ltd. v. Δημοκρατίας ότι ηπράξηήαπόφασηυποστηρίζεται απόάλληδιάταξη. 5 Η διαδικασία δήμευσης που προβλέπει τοάρθρο 6 του Δεύτε ρου Πίνακα του Νόμου 82/67δεν είναι ποινικής φύσης, και κατ' επέκταση ηκατάσχεση δεν αποτελεί ποινή,αλλά είναι διοικητικό μέτροτο οποίο προσβάλλεται με προσφυγή βάσει του άρθρου146 τουΣυντάγματος. 10
(3)Πρέπει ναγίνει διαφοροποίηση μεταξύ της κατάσχεσης που επιβάλλεται σαν ποινή κατόπιν καταδίκης απότο Ποινικό Δικα στήριοκαιτης κατάσχεσης που προνοείται στην τελωνειακήνομοθεσία. Στην προκειμένη περίπτωση τοάρθρο 12.3 του Συντάγμα τος δεν έχει εφαρμογή γιατί η παρούσα διαδικασία αποτελεί διοικητικό μέτρο. 15 (α) Ηεξουσία του Διευθυντήνασυμβιβάζει αδικήματα,σύμφω να μετο άρθρο 178 του Νόμουκαι ηοποίαασκείται αντί δικαστικώνμέτρων δεναποτελεί άσκηση εκτελεστικής ήδιοικητικής λει τουργίας καιεπομένως δεν εμπίπτει εντός τηςδικαιοδοσίαςτου Δικαστηρίου αυτού. 20 (β)Όσον αφορά τοθέμα της αντισυνταγματικότητας των προ νοιών του Νόμου 82/67που αφορούν στη δήμευση,το Δικαστήριο δεν επιλαμβάνεται θεμάτων αντισυνταγματικότητας αν το θέμα δεν είναι απόλυτααπαραίτητο νααποφασιστεί για την έκβαση της υπόθεσης. Η προσφυγή απορρίπτεται μεέξοδα. Αναφερόμενες υποθέσεις: 25 Constantinou v. TheRepublic
(1985)3 C.L.R. 1142fstambouli Bros. v. Director Departmentof Customs andExcise
(1986)1C.LR. 465Herodotou v. TheRepublic
(1987)3C.L.R. 874' 30 The Board for Registration of Architects and Gvil Engineers v. Kyriakides
(1966)3C.LJi.640. Προσφυγή. Προσφυγή εναντίον της απόφασηςτου Διευθυντή του Τμήματος Τελωνείων μετην οποίακατέσχε το όχηματων αιτητώνκαιμετηνοποίαεπέβαλεστους αιτητές πρόστιμο 35 εκ £5,000αντί της λήψεως δικαστικών μέτρων εναντίον τους. 2077 FairwaysN'sia Ltd. ν. Δημοκρατίας
(1991)Κ. Ερωτοχρίτον, για τουςαιτηχές. Στ. Θεοδούλου, Δικηγόροςτης ΔημοκρατίαςΑ', για χουςκαθ'ων ηαίτηση. Cur. adv. vult Ο Δικαστής κ. Δημητριάδης ανάγνωσε την ακόλουθη απόφαση. 5 ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ,Δ:Μετηνπροσφυγήαυτήοιαιτητές ζητούνταακόλουθα: "(α)ΔήλωσιντουΔικαστηρίου ότιηαπόφασιςκαι/ή πράξις του Διευθυντού του Τμήματος Τελωνείων ημε- 10 ρομηνίας 23.3.87διάτης οποίαςκατέσχε το όχημαυπ. αρ.πλαισίου SCAZSOOO3HCHZ0818 είναι άκυρηκαι/ ή παράνομηκαι/ήελήφθη κατάπαράβασιντου Νόμου και/ή του Συντάγματος και/ή το εν λόγω όχημα δεν υπόκειταιειςκατάσχεσινκαι/ήδήμευσιν. 15 (β) Δήλωσιν του Δικαστηρίου ότι η απόφασις του Διευθυντού του Τμήματος Τελωνείων ημερομηνίας 13.4.87διάτηςοποίαςεπέβαλεπρόστιμο εκΛΚ5000.00 και7ήεζήτησε και/ήεδήλωσεόπως αντί της λήψεως δι καστικών μέτρων εναντίοντωνΑιτητών ενσχέσειμετο 20 ως άνω όχημα όπως ούτοι πληρώσουν το ποσό των ΛΚ5000.00 είναι άκυρηκαι/ήπαράνομηκαι7ή ελήφθη κατάπαράβασιντουΝόμουκαι/ήτου Συντάγματος." Οι αιτητές είναι οι αποκλειστικοί αντιπρόσωποι στην Κύπρο της εταιρείας ROLLS ROYCE MOTORS INTER- 25 NATIONAL SA, κατασκευαστών των αυτοκινήτων Rolls Royce. Κατά ήπερί την 16 Μαρτίου, 1987, οι αιτητές εισήξαν τοεπίδικοόχημακαιτοαποθήκευσανστηνΑποθήκη Απο ταμίευσης τουςστηΛεμεσό. Κατά ήπερί την 20 Μαρτίου, 1987, οι αιτητές συμφώ νησαν με κάποιοRobert Stambouli, διευθυντή και μέτοχο της υπεράκτιας εταιρείας COUNTERTRADE ENTER PRISES LTD. ναπωλήσουν τοαυτοκίνητοαυτό αφορολό2078 30 4 ΑΛΛ. 5 FairwaysN'sia Ltd. v. Δημοκρατίας Δημητριάδης,Δ. γητο έναντι της τιμής των λιρών στερλινών 56,000.-τοις μετρητοίς. Σύμφωναμε τους ισχυρισμούς των αιτητών,ο πιο πάνω αγοραστής ζήτησε παράδοση του οχήματος σ' αυτόν την21 Μαρτίου, 1987, διαφορετικάδενενδιαφέρετογιατηναγοράτουοχήματος. Επειδή,όπως ισχυρίζονται οι αιτητές,διαπίστωσαντο απόγευμα της 21 Μαρτίου, 1987, ημέρα Σάββατο,ότι η εκτελώνησηδεν είχε συμπληρωθεί, έβγαλαν το πιο πάνω όχημααπότηναποθήκητουςκαιτοπαράδωσανστοναγο10 ραστή. Σύμφωνα με το περιεχόμενο ένορκης δήλωσης Τελω νειακού Λειτουργού του Τμήματος Τελωνείων, κατά τη διάρκεια επίσκεψης για σκοπούς απογραφής και ελέγχου των αδασμολόγητων εμπορευμάτων των αιτητών που 15 ήταναποταμιευμέναστην πιοπάνωΑποθήκη Αποταμίευ σηςτους,απόΛειτουργούςτουΤμήματοςΤελωνείων, δια πιστώθηκε ότι το πιοπάνωόχημαείχε μετακινηθεί χωρίς να τηρηθεί η διαδικασίαπου προβλέπεται από το άρθρο 77τουπερίΤελωνείων καιΦόρωνΚαταναλώσεωςΝόμου 20 του 1967 (Νόμος82/67) αναφορικάμετοντελωνισμό αδα σμολόγητων εμπορευμάτων απότις αποθήκες αποταμίευ σης. Το αυτοκίνητο,αφούπαρουσιάστηκε από υπάλληλους των αιτητών,κατασχέθηκε απότους καθ' ων ηαίτησηως 25 υποκείμενο σεδήμευση. ΣύμφωναμετησφραγίδατουΤμήματοςΤελωνείων,τα σχετικά έγγραφαγιατοντελωνισμότουοχήματοςκατατέ θηκανστις27 Μαρτίου, 1987. Μετά την κατάσχεση του αυτοκινήτου, ο Διευθυντής 30 τουΤμήματοςΤελωνείων, μεεπιστολή του ημερ. 13Απρι λίου, 1987, ενασκώντας την εξουσία που του παρέχεται απότο άρθρο 178 του Νόμου82/67, πρότεινε στους αιτητές συμβιβασμό του αδικήματος με την καταβολή του ποσούτων£5,000.-αντίτηςποινικήςδίωξης τους,αλλάη 35 πρότασητουαπορρίφθηκεαπότουςαιτητές. 2079 Δημητριάδης, Δ. FairwaysN'sia Ltd. v. Δημοκρατίας
(1991)Σαναποτέλεσμα, τοΤμήμαΤελωνείων ζήτησετηνέναρ ξητης διαδικασίαςπουπροβλέπεταιστοΔεύτεροΠαράρ τηματουΝόμου82/67 γιατηδικαστικήκήρυξητου αυτο κινήτουσανδημευόμενου. Παράλληλα,οιαιτητέςκαταχώρησαναγωγήστο Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας εναντίον των καθ' ων η αί τηση για αποζημιώσεις για παράνομη κατακράτησητου πιοπάνωοχήματος. 5 Είναιηθέση τωναιτητώνότι οισχετικές πρόνοιεςτων άρθρωντουΝόμουπουαναφέρονταιστηναπόδειξηκατά- 10 σχέσης, δηλαδή ταάρθρα77και 191, δενδίνουνστοΔιευ θυντή του Τμήματος Τελωνείων το δικαίωμακατάσχεσης και,επομένως,είναι παράνομηκαιάκυρηγιατίτοδικαίω μακατάσχεσηςδίνεταιμετοάρθρο 170τουΝόμου. Ηθέσητων καθ* ωνη αίτησηείναι ότι η παράλειψηνα 15 γίνει αναφορά στο άρθρο 170 πρόκειταιπερί απλής αβλε ψίας ηοποίαδεν επηρεάζει την εγκυρότητα τηςδιοικητι κήςπράξης. Εν πάσηπεριπτώσει, είναιηεισήγηση, μετην οποία συμφωνώ,ότι έστωκαιάνείναι εσφαλμένηηνομι κήαιτιολόγηση μιας διοικητικής πράξης,αυτόδεν οδηγεί 20 στην ακύρωση της, νοουμένου ότι η πράξη ή απόφαση υποστηρίζεται από άλλη νομική διάταξη. Βλ. σχετικά Kyriakos Constantinou v. The Republic
(1985)3 C.L.R. 1142 στησελ. 1148. Γιατολόγοαυτό,ο ισχυρισμός αυτός τωναιτητώναπορρίπτεται. 25 Ο επόμενος ισχυρισμός τωναιτητώνείναι ότι ο νόμος δενπαρέχειστοΔικαστήριο διακριτικήευχέρειααλλάεπι βάλλει σ' αυτό την υποχρέωση να διατάξει τη δήμευση όταν συντρέχουν οι προϋποθέσεις που αναφέρονται στο άρθρο 6 του Δεύτερου Πίνακα. Όσον αφορά το θέμα 30 αυτό,είναι ηεισήγηση τωναιτητώνότι η σχετικήπρόνοια του Νόμου περιορίζει τη διακριτική ευχέρεια του Δικα στηρίου για τον καθορισμό της ποινής και, επομένως, είναι αντισυνταγματική. Τοθέματηςσυνταγματικότηταςτουάρθρου6τουΔεύ- 35 2080 4 ΑΛΛ. FairwaysN'sia Ltd. v. Δημοκρατίας Δημητριάδης,Δ. τερου Πίνακατου Νόμου 82/67απασχόλησε το Δικαστή ριο στην Πολιτική 'Εφεση htambouliBros v. Director Department of Customs & Excise
(1986)1 C.L.R. 465, όπου στις σελ. 482-489και ειδικά στη σελ. 487 αποφασί· 5 στηκε ότιηπιοπάνωδιαδικασίαδενείναιποινικής φύσης και,κατ'επέκταση,η κατάσχεση δεναποτελεί ποινήαλλά είναιδιοικητικόμέτροτοοποίοπροσβάλλεται μεπροσφυ γήκάτωαπότοάρθρο146τουΣυντάγματος.Είναι επίσης ο ισχυρισμός των αιτητών ότι εφόσον το επίδικο όχημα 10 μετακινήθηκε απότην αποθήκηπου βρισκόταν μόνο για δύομέρες,τοποσόπουπροτάθηκεγιασυμβιβασμόαποτε λεί "ποινή"σαφώςδυσανάλογη προςτοαδίκημα πουδια πράχθηκεκαιαντίκειται προς τοάρθρο 12.3 και 12.4 του Συντάγματος. 15 Στοσημείο αυτόθαήθελαναπαρατηρήσωπωςπρέπει να γίνει διαφοροποίηση μεταξύ της κατάσχεσης που επι βάλλεται σαν ποινή κατόπιν καταδίκης από Ποινικό Δι καστήριο,καιτης κατάσχεσης πουπρονοείται στην τελω νειακή νομοθεσία. Διαφοροποίηση πρέπει να γίνει και 20 μεταξύ της ποινικής δίωξης που εγείρεται γιαδιάπραξη ποινικού τελωνειακού αδικήματοςκαιπολιτικής διαδικα σίας που εγείρεται σύμφωνα με τις διατάξεις του Δεύτε ρου Παραρτήματος του Νόμου για σκοπούς κήρυξης σε δήμευση. 25 Στην προκειμένη περίπτωση το άρθρο 12.3 του Συν τάγματοςδενέχειεφαρμογήγιατί,όπωςέχειαποφασιστεί, βλ.IstambouliBrosv.Directorof Customs (πιοπάνω) και στις υποθέσεις που αναφέρονται στην απόφασηαυτή, η παρούσα διαδικασία αποτελεί διοικητικό μέτρο και όχι 30 ποινικήδιαδικασία. Μιαάλλη θέσητων αιτητών είναι ότι οι διατάξεις του Νόμου 82/67που αφορούν τηδήμευση και παρέχουν στο Διευθυντή τουΤμήματοςΤελωνείων τοδικαίωμανα συμ βιβάζει αδικήματαπου διαπράχθηκαν, είναι αντισυνταγ35 ματικές γιατί στερούν απότη δικαστική εξουσία τη δια κριτικήευχέρεια προςδήμευσηή μηδήμευση τουεπίδικου οχήματος ή οποιουδήποτε άλλου αντικειμένου που υπό κειταισεδήμευση.Κατάσυνέπεια,είναι οισχυρισμός των 2081 Δημητριάδης, Δ. FairwaysN'sia Ltd. τ. Δημοκρατίας
(1991)αιτητών, ηκατάσχεση του επίδικου οχήματος ήτανπαρά νομηκαιέγινεκατάπαράβασητουάρθρου23του Συντάγ ματος, το οποίο κατοχυρώνει το δικαίωμα της ιδιοκτη σίας.Οιαιτητέςεπίσης ισχυρίστηκαν ότιτοδικαίωμαπου παρέχεται στο Διευθυντή του Τμήματος Τελωνείων να συμβιβάζει αδικήματαμετηνπληρωμήχρηματικούποσού, συγκρούεται με την αρχή της διάκρισης των Εξουσιών αφούστην ουσίαασκείδικαστικήεξουσία. 5 Στην υπόθεση Herodotou v. The Republic
(1987)3 C.L.R.874, στη σελ. 883, έχει αποφασιστεί ότι ηεξουσία 10 του Διευθυντή να συμβιβάζει αδικήματα,που παρέχεται σ'αυτόν με τοάρθρο 178 τουΝόμουκαιηοποίαασκείται αντί δικαστικών μέτρων, η περαιτέρω λήψητων οποίων απαγορεύεται άμα τη πληρωμή του χρηματικού ποσού, δεν αποτελεί άσκηση εκτελεστικής ήδιοικητικής λειτουρ- 15 γίας σύμφωνα με το άρθρο 146.1 του Συντάγματοςκαι, επομένως, δεν εμπίπτει εντός της δικαιοδοσίας τουΔικα στηρίουαυτού. 'Οσοναφοράτο θέματης αντισυνταγματικότητας των προνοιών αυτών του Νόμου,έχει νομολογηθεί ότι το Δι- 20 καστήριο δεν επιλαμβάνεται θεμάτων αντισυνταγματικό τητας αν το θέμα δεν είναι απόλυτααπαραίτητονααπο φασιστεί για την έκβασητης υπόθεση. (Βλ. The Boardfor Registration ofArchitectsandCivilEngineers v. Kyriakides
(1966)3C.L.R. 640 στησελ. 655). 25 Στηνυπόθεση αυτή,όπωςέχωαναφέρειπιοπάνω,στε ρούμαι δικαιοδοσίας ναεπιληφθώ του θέματος και,επο μένως, δεν μπορώ να εξετάσω τη συνταγματικότητα των προνοιών τουΝόμου. Γιαόλουςτους πιοπάνωλόγους η προσφυγήαποτυγ- 30 χάνεικαιαπορρίπτεται. Οιαιτητέςναπληρώσουν ταέξοδα Ταέξοδαναυπολογιστούν απότον Πρωτοκολλητή. Προσφυγήαπορρίπτεταιμεέξοδα. 2082