(1991)26Ιουνίου,1991 [ΚΟΥΡΡΗΣ, Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟ ΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ, Αιτητής, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ, Καθ' ων ηαίτηση. (Υπόθεση Αρ. 394/90). Εκπαιδευτικοί Λειτουργοί — Μισθοδοσία— Αποκοπές καιυποβιβα σμός μισθολογικής κλίμακας εκπαιδευτικού λειτουργού προϋποθέ τουν απόφαση της Επιτροπής Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας η οποία θακοινοποιηθεί στον λειτουργό. Διοικητικό Δίκαιο — Γενικές Αρχές — Αρχής τηςχρηστής διοίκησης — Επιβάλλει όπως οι Κανόνες που ρυθμίζουν το δικαίωμα ανάκ τησης αποδοχών που καταβλήθηκαν από λάθος ή πλάνη υπόκει νται σε περιορισμούς — Αναζήτησηαποδοχών που έλαβε υπάλλη λος καλόπιστα μετά πάροδο μακρού χρόνου δεν μπορούν να διεκδικηθούν. 5 10 Το νομικό ερώτημα το οποίο έχρηζε απάντησης στην παρούσα προσφυγή ήταν κατά πόσο ορθά ή όχι έγιναν αποκοπές από τον μισθό του αιτητή,πουήτανπλέον μόνιμος εκπαιδευτικός λειτουρ γός. Το Ανώτατο Δικαστήριο, ακυρώνοντας την επίδικη απόφαση, αποφάσισε ότι: 15
(1)Ηαποκοπήκαι ο υποβιβασμός της μισθολογικής κλίμακας του αιτητή προϋποθέτει απόφαση της Επιτροπής Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας ηοποία θαέπρεπε νακοινοποιηθεί επίσημα στον αιτη τή για να μπορεί να υποβάλει τις παραστάσεις και την ένσταση 20 του. Δεν μπορούσε άλλο όργανο ναπάρει τέτοια απόφαση και να ανάτρεψα ταδεδομένα με βάσηταοποίαο αιτητής αποδέχθηκετο διορισμό.
(2)Η αναζήτηση αποδοχών που έλαβε υπάλληλος καλόπιστα 2296 4ΑΛΛ. 5 XQiotoftovXovν.Δημοκρατίας μετά πάροδο μακρού χρόνου, δεν μπορούν ναδιεκδικηθούν από 5 τουςκαθ ωνηαίτηση. Υιοθέτησηαπόφασης στην υπόθεση 297/89 Άκης Τσικουρή ν.Αρχής Λιμένων Κύπρου που εκδόθηκε 18.12.90 όπου αποφασίστηκε ότι οι Κανόνες πουρυθμίζουν το δικαίωμα της Διοίκησης να αναζητεί αποδοχές που καταβλήθηκαν από λάθοςήπλάνηυπόκεινταισεπεριορισμούςσύμφωνα με τιςαρχές τηςχρηστήςκαι εύρυθμηςδιοίκησης. Επίδικη απόφαση ακυρώνεταιχωρίς έξοδα. Αναφερόμενηυπόθεση: 10 Τσικουρήςν.Αρχής ΛίκνωνΚύπρου (Προσφυγή Αρ.297/89ημερ. 18.12.90). Προσφυγή. Προσφυγή εναντίον της απόφασης της Επιτροπής Εκ παιδευτικής Υπηρεσίας να υποβαθμίσει τον αιτητήαπό 15 τηνκλίμακα Α10 στην κλίμακα Α8 καιναπροβεί σεαπο κοπέςτουμισθούτου. Δ.Χατζηνέστορος, για τοναιτητή. Ρ.Πετρίδον(Κα.), Δικηγόρος τηςΔημοκρατίαςΑ\ για τουςκαθ'ωνηαίτηση. 20 Cur.adv.vult. ΚΟΥΡΡΗΣ,Δ.ανάγνωσετηνακόλουθηαπόφαση.Οαιτητής με την προσφυγήαυτήζητάαπότο Δικαστήριο τις πιοκάτωθεραπείες: 25 30 "1. Δήλωση του Δικαστηρίου με τηνοποίανακηρύσσεται άκυρη και χωρίς νομικό αποτέλεσμα η χωρίς προειδοποίηση απόφαση του Καθ'ουηαίτησηγιααπο κοπή (αναδρομική αποκοπή και συνέχιση αποκοπής) απότομισθότουμεμηνιαίεςδόσεις,αποκοπήπουισο δυναμεί μεπαράνομοαναδρομικόυποβιβασμότου και/ ήπαράνομη σιωπηρήανάκλησητουαρχικού διορισμού του. 2.Δήλωση τουΔικαστηρίου μετην οποίανακηρύσ2297 Κούρρης,Δ. Χριστοδούλονν.Δημοκρατίας
(1991)σεται άκυρηκαι χωρίς νομικό αποτέλεσμα η απόφαση του Καθ' ου ηαίτηση να υποβαθμίσει τον Αιτητή από την κλίμακα Α10 στην κλίμακα Α8, που έγινε χωρίς οποιαδήποτεσχετική ειδοποίηση καιαναδρομικά και/ή όπως κηρυχθεί άκυρη η σιωπηρή ή έμμεση ανάκληση 5 τουαρχικούνόμιμου διορισμού τουστηνκλίμακα Α
- Έξοδα." Ταγεγονότα τηςυπόθεσης σεσυντομία είναιταεξής: Ο αιτητής είναι καθηγητής Σωματικής Αγωγής. 'Οπως φαίνεται από την αγόρευση του, είχε υπηρεσία καθηγητή 10 στηνΕλλάδα. Μετάαπόαίτησητου περιλήφθηκε στις 21/8/87στους πίνακες διοριστέων καθηγητών Σωματικής Αγωγής στις κλίμακεςΑ8-Α
- Στις 30/9/88 του έγινε προσφοράδιορισμού, σύμφωνα 15 με τους περί Προσλήψεως Εκτάκτων Υπαλλήλων (Δημό σια και ΕκπαιδευτικήΥπηρεσία) Νόμους του 1985,πάνω σεέκτακτηβάση,από1/9/88-28.2.89 (Παρ. Στ).Μετηνπα ράγραφο2του εγγράφου αυτού,ο μισθός τουκαθορίστη κεστις £3,382από1/9/88, πάνωστις συνδυασμένες κλίμα- 20 κες Α8 και Α
- Η προσφορά αυτή έγινε αποδεκτήαπό τοναιτητή. Στησυνέχεια, ηυπηρεσίατουωςεκτάκτουπαρατάθηκε μέχρι τις 31/7/89, μετους ίδιους όρους όπωςκαιπροηγου μένως, εκτός του μισθού, πουκαθορίστηκε στις £3,493το 25 χρόνο από1/6/
- Ο αιτητής εργαζόταν και πληρωνόταν με βάση το μισθόαυτόμέχρι τηςλήξεως τηςσυμβάσεωςτου. 'Οπως φαίνεταιαπό σημείωμα τουΠροέδρουτηςΕπι τροπής Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας (Παρ. Γ) προς το Γένι- 30 κόΔιευθυντή του Υπουργείου Παιδείας,έγινε κάποιο πα ράπονο από συγκεκριμένο καθηγητή Σωματικής Αγωγής, 2298 4ΑΛΛ. Χριστοπούλουν.Δημοκρατίας Α Κοντής* - αναφορικά με την ύπαρξηδιαφοράςστο μισθό τουαπό αυτόάλλωνσυναδέλφων του.Κατόπινεπιστολής του κα θηγητή αυτού, ημερομηνίας 9/4/89,έγινε κάποια έρευνα καιδιαπιστώθηκεότι στις περιπτώσεις καθηγητών Σωμα5 τικήςΑγωγήςπουδιορίστηκαν μεσύμβασηήεπί μονίμου βάσεωςαπότουσχολικού έτους 1987/88 και είχανπερισ σότερα από9χρόνια εκπαιδευτική προϋπηρεσία, γινόταν κάποιο λάθος στον τρόπουπολογισμού του μισθού τους, μεαποτέλεσμα ναπαίρνουν'ψηλότερο μισθό απόάλλους 10 συναδέλφους τους πουβρίσκονταν ήδηστην υπηρεσία με ταίδιαπερίπουχρόνιαυπηρεσίας. Τοσημείωμασυνεχίζει ωςεξής: 15 "Έχουν γίνει εξυπαρχής οι υπολογισμοί των μι σθών των επηρεαζόμενωνως ανωτέρωκαθηγητών και οι μισθοί που προέκυψαν (πβ.σχετικές καταστάσεις στους οικείους φακέλλους) είναι αυτοί πουθαέπρεπε ναείχανδοθείκατάτοναρχικόδιορισμότους:" Και μετάτην παράθεσητης μισθολογικής καταστάσε ωςτουκαθενός απότους επηρεαζόμενους καθηγητές, κα20 ταλήγει: "Ενόψει τωνπιοπάνωπαρακαλώναγίνουν οιανα γκαίες ενέργειες.". Τοπιοπάνωσημείωμαδεφέρειημερομηνία. Σεφόρμαόμως του Λογιστηρίου (Παρ. Η)που φέρει 25 ημερομηνία 7/8/89, αναφέρεταιχειοογράφως ότι
(1)οαιτητής από 9/9/88 δικαιούται £3,049 και όχι £3,382 ετη σίως,
(2)από 1/4/89δικαιούται£3,160καιόχι£3,382 ετη σίως και 3) από 1/6/89-31/7/89δικαιούται£3,160και όχι £3,493ετησίως. Υπάρχει τέλος ησημείωση"Νατου απο30 κοπεί ηυπερπληρωμή με δόσεις απότον 9/89 που διορί στηκε μόνιμος.Τοποσόπουυπερπληρώθηκε στοναιτητή ανέρχεταιστις£648.Στομεταξύέγινεστον αιτητή,μεεπι στολή ημερομηνίας 17/7/89, προσφοράδιορισμού σε μόνι μη θέση, απότην 1/9/89.Σύμφωναμε την παράγραφο 2 2299 Κονοοης,Δ. Χριστοπούλουν.Δημοκρατίας
(1991)της προσφοράς ο μισθός του ορίσθηκε στις £3,160 το χρόνο από1.9.89 και£3,271από1/5/90πάνωστην κλίμα καΑ8 (Παρ.Α). Ο αιτητής αποδέχτηκε αυτή την προσφορά χωρίς καμιά επιφύλαξη, με επιστολή του που λήφθηκε, όπως φαίνεταιαπότησφραγίδατης, στις27/7/89 (Παρ. θ). 5 Το ποσό των £648 άρχισε να αποκόπτεται από το μισθότουαιτητήμετάτοδιορισμό τουως μόνιμου. Είναι ο ισχυρισμός τουαιτητήότι η αποκοπήτουεπί δικου ποσού απότο μισθό του είναι παράνομη,καθότι η 10 ΕπιτροπήΕκπαιδευτικής Υπηρεσίας δεν πήρεκαμιάαπό φασηγιατηναποκοπήτουεπίδικουποσού. Η οποιαδήπο τε αποκοπή μισθού καταβληθέντος ήδη με απόφαση της Επιτροπής Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας, είναι δυνατό να αποφασιστεί μόνο από την Επιτροπή, εφόσον οΝόμοςτο 15 επιτρέπει. Οι καθ'ων ηαίτηση ισχυρίστηκαν ότι, όταν περιήλθε σε γνώσητης Επιτροπής Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας ηπιο πάνω καταγγελία σχετικά με το μισθό του αιτητή,ηΕπι τροπή απευθύνθηκε με σημείωμα στο Γενικό Διευθυντή 20 του Υπουργείου Παιδείας και καλούσε το Υπουργείο Παιδείαςναπροβείστιςαπαραίτητεςενέργειες. Η δικηγό ρος των καθ'ων η αίτηση εισηγήθηκε ότι καταδεικνύεται ότι η Επιτροπή Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας, μέσωτωναρ μοδίων λειτουργών της, διεξήγαγε τη δέουσα έρευνα και 25 μελέτη επίτου μισθοδοτικού ζητήματοςγιατοοποίοανά κυψε τοσφάλμακαιπαράπεμψετοθέμαγιατιςπεραπέρα ενέργειεςστο ΥπουργείοΠαιδείαςόπουδιάτουΛογιστη ρίουτου,τοοποίο είναιτοαρμόδιοόργανο,θαέπρεπενα διορθωθεί το υπάρχον σφάλμα. Το Λογιστήριο του 30 Υπουργείου Παιδείας ειδοποίησε το Γενικό Λογιστήριο για το υπάρχον σφάλμα, ανέγραψε αναλυτικά την ανα προσαρμογή του μισθού και ζήτησε να αποκοπεί απότο μισθό του αιτητήμε δόσεις ηυπερπληρωμή. Ηδικηγόρος των καθ' ων ηαίτηση, εισηγήθηκε ότι δεν χρειαζόταν πε- 35 ραιτέρω παραπομπήστην Επιτροπή Εκπαιδευτικής Υπη2300 4 ΑΛΛ. Χριστοπούλουν.Δημοκρατίας Κονρρης,Λ. ρεσίας για να πάρει άλλη απόφαση αναφορικά με την αποκοπήτου επίδικου ποσούαπότο μισθό τουαιτητήμε δόσεις. Είμαι της γνώμης ότι η αποκοπήκαι ο υποβιβασμός 5 της μισθολογικής κλίμακας του αιτητή,προϋπόθετε από φασητηςΕπιτροπήςΕκπαιδευτικήςΥπηρεσίας. Απόφαση που έπρεπε να κοινοποιηθεί επίσημα στον αιτητή για να μπορεί οαιτητήςναυποβάλειτιςπαραστάσειςκαιτηνέν σταση του. Τέτοια απόφασητης Επιτροπής,δεν υπάρχει. 10 Κατάτηγνώμη μου δεν μπορούσε άλλο όργανο ναπάρει τέτοιααπόφασηκαιναανατρέψει ταδεδομένα μεβάσητα οποίαοαιτητήςαποδέχθηκετοδιορισμό. Γιατολόγοαυτόκαιμόνοηπροσφυγήεπιτυγχάνει. θα εξετάσω το δεύτερο ισχυρισμό του αιτητή,ότι υπό 15 τις περιστάσεις η αναζήτηση των καταβληθέντων ποσών προσκρούει στις αρχές της χρηστής διοίκησης. Ο ισχυρι σμόςτουδικηγόρου του αιτητή,είναι ότι οι καθ"ων η αί τησηδενδικαιούνταιναδιεκδικήσουν ταεπίδικαποσάως "αχρεωστήτως καταβληθέντασ' αυτό",καθότι προσκρούει 20 στη Νομολογία. Ο δικηγόρος του αιτητή αναφέρθηκε σε υποθέσεις που αναφέρονται στο Ευρετήριο Νομολογίας 1961-1970, Συμβουλίου Επικρατείας,Τόμος 3ος,Ο-Υ, σε λίδα 486, παράγραφοι 1168, 1169 και 1170 που αναφέ ρουνταακόλουθα: 25 30 35 " -Η μετά πάροδονμακρούχρόνου αναδρομική ανάκλησιςαποφάσεωςπερί χορηγήσεως μισθολογικού επι δόματος και η εντεύθεν αναζήτησις των αχρεωστήτως πλην καλοπίστως ληφθεισών υπόυπαλλήλου χρηματι κών αμοιβών είναι νόμω ανεπίτρεπτος ως αντικείμενη εις τας αρχάς της ευρύθμου και χρηστής διοικήσεως" 2225/63,324/64,487/65,2332/69, 628/70,579/71. -.... εφ'όσον ηεκ πλάνηςκαταβολήδεν προεκλήθη εξ απατηλήςενέργειας του υπαλλήλου, αλλ' εκδεδικαιολογημένης παρερμηνείας των σχετικών νομοθετικών διατάξεων προβάντος εις την είσπραξιν των αμοιβών 2301 Κονρρης,Δ. Χριοτοδονλονν.Δημοκρατίας
(1991)τούτων,2226/63.487/65,628/
- - Ομοίως ανεπίτρεπτος τυγχάνει διά τους αυτούς λόγους και η αναζήτησις αχρεωστήτως καταβληθείσης υπερωριακήςαποζημιώσεως, 92/68." Επίσης, αναφέρθηκεστα Πορίσματα Νομολογίας του Συμβουλίου Επικρατείας, 1929-1959,σελίδα
- Τοσχε τικόαπόσπασμααναφέρει: 5 "Εγένετο τέλος, δεκτόν,ότι ημετάπάροδονμακρού χρόνου αναζήτησιςεπιστροφής τωναχρεωστήτως πλην καλοπίστως ληφθέντων παρά δημοσίων υπαλλήλων 10 χρημάτων,τίτλων, αποδοχών,δημιουργούσα απροβλέ πτους δι' αυτούς επιρροήν επί των μέσων διαβιώσεως των αντίκειται εις ταςαρχάςτηςευρύθμου καιχρηστής Διοικήσεως: 85
(33),274
(39),47,1280
(50),1198
(56)." Το πιο πάνω θέμα εξετάστηκε στην υπόθεση 297/89 15 Άκη Τσικονρή ν. Αρχή ΛιμένωνΚύπρου,που εκδόθηκε στις 18/12/90καιδενέχειακόμαδημοσιευτεί. Στηνυπόθε ση αυτήαποφασίστηκε ότι οι Κανόνες που ρυθμίζουν το δικαίωμα της Διοίκησης να αναζητούναποδοχές που κα ταβλήθηκαν από λάθος ή πλάνη, υπόκειται σε περιορι- 20 σμούς σύμφωνα με τις αρχές της χρηστής και εύρυθμης διοίκησης καιακύρωσε τηναπόφασημετηνοποίαη Αρχή Λιμένων Κύπρου αποφάσισεανάκτησηαποδοχώντουαι τητή. Συμφωνώ με το σκεπτικό της απόφασης Τσικουρή 25 (ανωτέρω). Στην προκειμένη περίπτωση, η αναζήτηση αποδοχών που έλαβε υπάλληλος καλόπιστα μετάπάροδο μακρού χρόνου, δεν μπορούν να διεκδικηθούν από τους καθ*ωνηαίτηση. Γιατουςπιοπάνωλόγους ηπροσφυγήεπιτυγχάνεικαι 30 ηεπίδικηαπόφασηακυρώνεται.Καμιάδιαταγήγιαέξοδα. Επίδικηαπόφασηακυρώνεταιχωρίςέξοδα. 2302