4AJLA. 8Ιουλίου,1991 [ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ.ΔΑπής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ. ΚΥΡΙΑΚΟΣ Μ.ΦΙΛΙΠΠΟΥ, Αιτητής, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ. ΜΕΣΩ ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ, Καθ1ων ηαίτηση. (Υπόθεση Αρ. 406/88). 5 10 15 20 Συνταγματικότητα Νόμου — Δικαίωμα Ιδιοκτησίας — Η θανάτωση ζώωνβάσει τον περί Μεταδοτικών Νόσων των Ζώων Νόμου τον 1967 (Ν.319/67) και των σχετικών Διαταγμάτων εμπίπτει και δεν αντιβαίνει στο άρθρο 23 τον Συντάγματος εφόσον γίνεται για σκοπους πρόληψης μετάδοσης νόσων—Απόλυτα απαραίτητη για το συμφέρον τηςδημόσιας υγείας. Το ζήτημα που τέθηκε στην παρούσα προσφυγή ήταν κατά πόσο ηθανάτωσητων ζώων του αιτητήβάσει του περί Μεταδοτι κώνΝόσωντων Ζώων Νόμουτου 1967 (Ν.319/67) καιηπεραιτέρω μηπαροχήσε αυτόναποζημίωσηςαντιβαίνει ήόχι στο άρθρο 23.2 του Συντάγματος που προστατεύει το δικαίωματης ιδιοκτησίας. Σύμφωνα με τις παραγράφους2 και 3της ΚΛ.Π. 134/75,που εκ δόθηκε βάσει του πιο πάνω Νόμου,τα 62 ερίφια που μετέφερε ο αιτητήςαπό τιςΤουρκοκρατούμενες περιοχές χωρίς τηνάδεια του Δι-ευθυντή Κτηνιατρικών Υπηρεσιών καθώςκαιταυπόλοιπαζώα του που αναμίχθηκαν με αυτά έπρεπε να θανατωθούν,όπως και έγινε. Ο δικηγόρος του αιτητή ισχυρίστηκε ότι οι πρόνοιες του Ν. 319/67 είναι αντισυνταγματικές γιατί αποτελούν στέρηση του δικαιώματος ιδιοκτησίας του ιδιοκτήτη αντίθετα από τις πρόνοιες τουάρθρου23.2 του Συντάγματος. Οι καθ'ων η αίτηση ισχυρίστηκαν ότι οι πρόνοιες αυτές είναι απόλυτα απαραίτητες για την προστασία της δημόσιαςυγείαςκαι τηνπρόληψητης μετάδοσης μεταδοτικών νόσων. 25 Το Ανώτατο Δικαστήριο, απορρίπτονταςτην προσφυγή, απο φάσισε ότι: 2477 Φιλίππου ν.Δημοκρατίας
(1991)Η ενέργεια των καθ'ων ηαίτηση,ηοποία ήτανσύμφωνη με τις διατάξεις του Νόμου και των Κανονισμών, εφόσον έγινε για σκο πούς πρόληψης μετάδοσης νόσων πρέπει ναθεωρηθεί ότι εμπίπτει στις πρόνοιες του άρθρου23 του Συντάγματος,ως απόλυτα απα ραίτητηγιατοσυμφέρον τηςδημόσιαςυγείας. 5 Ηπροσφυγή απορρίπτεται χωρίς έξοδα. Αναφερόμενη υπόθεση: The Improvement Board of Eylenpa v. Constantinou
(1967)1 CLJt.167. Προσφυγή. 1 0 Προσφυγή εναντίον της απόφασηςτων καθ'ων ηαίτη σηναθανατώσουνταζώατουαιτητή. Α. Ποιητής, για τοναιτητή. Π. Κληρίδης, ΑνώτεροςΔικηγόρος της Δημοκρατίας, για τους καθ'ων ηαίτηση. 15 Cur.adv. wit. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ, Δ. ανάγνωσε την ακόλουθηαπόφα ση. Με την προσφυγή αυτή ο αιτητής προσβάλλει την απόφασητωνκαθ'ωνηαίτησηναθανατώσουνζώατου. Ο αιτητής,που είναι βοσκός, μετέφερε 62 ερίφια από 20 τις Τουρκοκρατούμενες περιοχές, χωρίς την άδεια του Διευθυντή Κτηνιατρικών Υπηρεσιών. Στις27Απριλίου, 1988,λειτουργοί τουΤμήματοςΚτη νιατρικών Υπηρεσιών, αφούκατέσχαν τα ζώα,ταθανά τωσαν, όπως και τα ζώα του αιτητή με τα οποία είχαν 25 αναμειχθεί. Ο αιτητήςκαταδικάστηκεαπότο Επαρχιακό Δικασττ>ριο Λάρνακαςγια τη μεταφοράκαικατοχήτων πιοπάνω ζώων σε £150.-πρόστιμο και£371.15έξοδαγιατηνκατα στροφήκαιταφήτωνζώων. 2478 30 4 ΑΛΛ. 5 Φιλίππουν.Δημοκρατίας Δημητριάδης,Δ. Είναιο ισχυρισμόςτουαιτητήότιοπερί Μεταδοτικών Νόσων των Ζώων Νόμος του 1987 (Νόμος 319/87),στον οποίο δενυπάρχει πρόνοιαγιαπαροχή αποζημιώσεων σε ιδιοκτήτη ζώων των οποίων διατάχθηκε η κατάσχεση, σφαγή ή καταστροφή για παράβασητων διατάξεων του πιο πάνωνόμου,είναι αντισυνταγματικός γιατί αποτελεί στέρησητουδικαιώματος ιδιοκτησίας του ιδιοκτήτηαντί θετηπροςτιςπρόνοιεςτουάρθρου23.2 του Συντάγματος. Σύμφωνα με το περί Περιορισμού της Μετακινήσεως 10 ΜεταφοράςΖώων,Πτωμάτωνζώων,Ζωϊκών Προϊόντων ή οιωνδήποτε αντικειμένων, δυναμένων ναυποβοηθήσουν εις την εξάπλωσιν ασθενείας, Διάταγμα του 1975-1976, (ΚΛ.Π. 134/75 που δημοσιεύτηκε στο Τρίτο Παράρτημα της Επίσημης Εφημερίδας της Δημοκρατίας Αρ. 1203 15 ημερ. 11Ιουλίου, 1975,καιΚ.Δ.Π. 139/76πουδημοσιεύτη κε στο Τρίτο Παράρτημα της Επίσημης Εφημερίδας της ΔημοκρατίαςΑρ. 1283 ημερ.9Ιουλίου, 1976),πουεκδόθη κε με βάση τις πρόνοιες του περί Μεταδοτικών Νόσων των Ζώων Νόμου,Κεφ.45,ηισχύς του οποίουδιαφυλά20 χθηκε με το άρθρο 13του περί Μεταδοτικών Νόσων των Ζώων Νόμου 1967 (Νόμος 319/67), που κατήργησε και αντικατέστησε το Κεφ. 45, απαγορεύεται η μετακίνηση ή μεταφοράζώωνκ.λ.π.χωρίς τηγραπτήάδειατουΔιευθυ ντήΤμήματοςΚτηνιατρικών Υπηρεσιών. 25 30 35 Ηπαράγραφος2 του Διατάγματος αναφέρει τα ακό λουθα: "2.Απαγορεύεται ηάνευγραπτήςαδείαςτουΔιευθυ ντού Τμήματος Κτηνιατρικών Υπηρεσιών ή εκπροσώ πων αυτού, μετακίνησις ή μεταφοράζώων,πτωμάτων ζώων ή οιωνδήποτε αντικειμένων δυναμένων να υπο βοηθήσουν εις την εξάπλωσιν ασθενειών, εκ περιοχών εις αςδεν διενηργήθησαν αιεξετάσειςκαιεμβολιασμοί ζώων υπό του Τμήματος Κτηνιατρικών Υπηρεσιών συμφώνως προςταεκάστοτε ενισχύϊΔιατάγματα:" Ηδεεπιφύλαξητηςπαραγράφου3προνοείταεξής: 2479 Δημητριάδης,Δ. ΦιλΙπηονν.Δημοκρατίας
(1991)"Νοείται ότι θα κατακρατούνται και θα καταστρέφωνταιωσαύτωςόλαταζώα,ζωικάπροϊόνταή οιαδή ποτε αντικείμενα, δυνάμενα να υποβοηθήσουν ειςτην εξάπλωσιν της ασθενείαςκαι άτινα ήλθον εις οιανδή ποτε επαφήν και/ήανεμείχθησαν μετάζώων,ζωϊκών 5 προϊόντων ή οιωνδήποτεαντικειμένωνδυναμένων να υποβοηθήσουνειςτηνεξάπλωσιντηςασθενείαςπροερ χομένων εκ περιοχώνεις αςδενδιενεργήθησαν αιεξε τάσεις και οι εμβολιασμοί ζώων υπό τουΤμήματος Κτηνιατρικών Υπηρεσιών,συμφώνωςπρος ταεκάστο- 10 τεενισχύϊσχετικάΔιατάγματα" Είναι η θέση των καθ' ων η αίτησηότι οι πιο πάνω πρόνοιες αποτελούν περιορισμούς απόλυτα απαραίτη τουςγιατηνπροστασίατηςδημόσιαςυγείαςκαι την πρό ληψητης μετάδοσηςμεταδοτικών νόσων. Σχετικά θεωρώ 15 τα ακόλουθα αποσπάσματα απότηνυπόθεσηThe Impro vementBoard of Eylenja v. Constantinou
(1967)1C.L.R. 167,στιςσελ. 177-178: "Therestrictions orlimitationslaid downintheDogs Law, Cap. 52, for the keeping of a dog appear to be 20 within the ambit of paragraph 3 of Article 23 which provides that restrictions or limitations absolutely necessary in the interests of public safety or the public healthorfor theprotectionoftherights of othersmaybe imposed by law on the exercise of theright to acquire, 25 own, possess, enjoy or dispose of any movable or immovable property underparagraph 1of Article 23.It follows as acorollary from this thatpersons who do not comply with such restrictions or limitations, which are madeintheinterest of public safety orthepublic health 30 or for the protection of the rights of others, are not protected by paragraph 1or2 of Article 23 and cannot have 'the right to respect for suchright*of property (paragraph 1);and,as already stated,paragraph 7ofthe same Article provides thatnothinginparagraphs 3and4 35 containedshall affect the provisions of anylaw made for thepreventionof dangertolifeorproperty." 2480 4ΑΛΛ. Φιλίππουν.Δημοκρατίας Δημητριάδης,Δ. Στησελ. 179:- 5 10 "It will be observed that it was held thatthe aforesaid statute was not unconstitutional as it was not an act to take private property for publicuse or to deprive parties of their property in dogs but merely to regulate the use and keeping of such property in a mannerwhich seemed to the legislature reasonable and expedient. This is the case with our Dogs Law which is madefor thepurpose of preventing danger to life or property, and for no other purpose." Στησελ. 181: 15 20 "In considering the question of prevention of danger to life or property, under the provisions of Article 23, paragraph 7, of our Constitution, I think that although decayed food, infectious rags andclothing,houses on fire, diseased cattle, obscene books or pictures and gambling instruments,are theproperty of individuals,'nevertheless, it cannotbe said thatit is notwithin thepolice power of the State to provide by law for their destruction when such articles or property are dangerous to life or property ofothers." Ενόψει τωνπιο πάνω, καταλήγω στο συμπέρασμα ότι η ενέργεια των καθ' ων η αίτηση, η οποία ήττανσύμφωνη μετις διατάξεις τουΝόμου καιτων Κανονισμών, εφόσον 25 έγινε γιασκοπούςπρόληψηςμετάδοσηςνόσων,πρέπει να θεωρηθεί ότι εμπίπτεικάτω από τις πρόνοιεςτου άρθρου 23 του Συντάγματος,ως απόλυτα απαραίτητηγιατοσυμ φέροντηςδημόσιαςυγείας. Για τους πιο πάνω λόγους, ηπροσφυγή αποτυγχάνει 30 καιαπορρίπτεται. Καμιάδιαταγήγιαέξοδα. Προσφυγή απορρίπτεται χωρίς έξοδα. 2481