(1991)9Ιουλίου,1991 [ΝΙΚΗΤΑΣ.ΔΜής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟ ΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΧΡΙΣΤΑΚΗΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ, Αιτητής, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ, Καθ'cavηαίτηση. (Υπόθεση Αρ. 952/89). Αστυνομική Δύναμη — Ο περί ΣυντάξεωνΝόμος,Κεφ. 311,άρθρο 5
(2)— Καταδίκη για το πειθαρχικό παράπτωμα ανάρμοστης συ μπεριφοράς — Δύναται να επιφέρει μη καταβολή της σύνταξης — Αρμοδιότητα τον Υπουργικού Συμβουλίου η οποία δεν μεταβιβά ζεται στον Αρχηγό της Αστυνομίας. Ο αιτητής ο οποίος είχε απολυθεί απότο Αστυνομικό Σώμα με απόφασητης Πειθαρχικής Επιτροπής λόγω ανάρμοστης συμπερι φοράς προσέβαλε μετην προσφυγήτου την απόςκισητου Αρχηγού τηςΑστυνομίας μετηνοποίααπορρίφθηκεαίτηματουγιακαταβο λή του φιλοδωρήματος του και χορήγηση σύνταξης. Η επίδικη 10 απόφασηείχε ως αιτιολογία τηναπόλυση του αιτητήαπότην υπη ρεσία του. Το Ανώτατο Δικαστήριο, ακυρώνοντας την επίδικηαπόφαση, αποφάσισεότι:
(1)Σύμφωνα μετον Καν. 16της Κ.Δ.Π.53/89, στον οποίο απα- 15 ριθμούνται οι ποινές πουέχει τηδυνατότηταναεπιβάλειηπειθαρ χικήεπιτροπή,ηπιο βαρείαποινή είναι ηαπόλυση και έπεται εξα ναγκασμός σε παραίτηση. Ρητά δε ορίζεται ότι για συνταξιοδο τικούς σκοπούς η επιβολή της ποινής αυτής εξομοιώνεται μεπαραίτηαηπρος το δημόσιο συμφέρον. Ο θιγόμενος δε αστυνομικός 20 δεν χάνει το δικαίωμα σύνταξης. Παρόμοια πρόβλεψη όμως δεν υπάρχειγιατηνποινήτης απόλυσης.
(2)Μεβάσητο.άρθρο5 του Κεφ.311 το Υπουργικό Συμβούλιο διαθέτει αρμοδιότητα είτε να ελαττώσει το ύψος των ωφελημάτων είτε να αρνηθεί ολωσδιόλου την παροχή τους στις περιπτώσεις 25 που καθορίζονται και στις οποίες συγκαταλέγεται και ηενοχήγια ανάρμοστησυμπεριφορά. ΟΝόμοςαναθέτει την αρμοδιότητα στο 2494 5 4ΑΛΛ. Χριστοδούλονν.Δημοκρατίαςκ,α. ΥπουργικόΣυμβούλιο καιδενυπάρχειειδικήδιάταξη πουνα επι τρέπει σεοποιονδήποτεαπότουςχα& ωνη αίτησηναπαίρνεισχε τικέςαποφάσειςεκμέρουςτου. Οαιτητήςδικαιούταισεαπόφαση επίτου αιτήματοςτουαπότοκατάνόμο αρμόδιο όργανο. 5 Επίδικηαπόφασηακυρώνεταιχωρίςέξοδα. Αναφερόμενεςυποθέσεις: Ρ.Ι.Κ. ν.Καραγιώργηκαιάλλου
(1991)3ΑΛΛ. 159· The Board for Registration of Architects and G'vi/ Engineers v. Kyriakides
(1966)3CLR. 640 10 TheImprovementBoardofEylenjav. Constantmou
(1967)1CLSt. 167Κωνσταντίνουv. Δημοκρατίας
(1984)3ΑΛΛ. 456· Αουκάv.Δημοκρατίας
(1986)3ΑΛΛ. 1640 Σάββα ν.Δημοκρατίας(Α.Ε. 518ημερ.4.12.90). 15 Προσφυγή. Προσφυγή εναντίον της απόφασης του Αρχηγού της Αστυνομίας με την οποία ο αιτητής πληροφορήθηκε ότι δεν δικαιούται καταβολή φιλοδωρήματος και χορήγηση σύνταξης μετάτηναπόλυσητουαπότοΑστυνομικόσώμα 20 γιατοαδίκηματηςανάρμοστης συμπεριφοράς. Α.Παπαχαραλάμπονς, για τοναιτητή. Μ. Φλωρένχζος, Ανώτερος Δικηγόρος της Δημοκρα τίας, για τουςχαθ'ωνηαίτηση. Cur. adv. vult. 25 ΝΙΚΗΤΑΣ, Δ. ανάγνωσε την ακόλουθη απόφαση. Στις 9/10/89 Πειθαρχική Επιτροπή επέβαλε στον αιτητή την ποινή οριστικήςαπόλυσης του απότο ΑστυνομικόΣώμα για το αδίκημα της ανάρμοστης συμπεριφοράς. Ας ση μειωθεί διευκρινιστικά πως δεν τιμωρήθηκε για δεύτερο 2495 Νικήτας, Δ. Χριστοπούλουν.Δημοκρατίας ΧΛ.
(1991)πειθαρχικό παράπτωμα, που αντιμετώπιζε και παραδέ χθηκε, την καταδίκησε ποινικό αδίκημα.Είχε προηγηθεί ποινικήκατηγορία εναντίον του αιτητήγια φόνο εκπρο μελέτης. Στις20/1/89 Κακουργιοδικείο τηςΛευκωσίας τον καταδίκασε σε φυλάκιση 12 χρόνων για ανθρωποκτονία, έγκλημα που ομολόγησε ότι διέπραξε. Πρέπει περαιτέρω να σημειωθεί πως ο αιτητής κατατάγηκεστις 23/5/70 και υπηρέτησε ανελλιπώς ως απλός αστυφύλακας μέχρι την απόταξητουαπότηνΑστυνομική Δύναμη. 5 Στις 13/10/89ο αιτητής αποτάθηκε μέσω του δικηγό- 10 ρου του στον Αρχηγό τηςΑστυνομίας, ζητώντας καταβο λήτου φιλοδωρήματος τουκαιχορήγηση σύνταξης (βλέπε παράρτημα Α). Η απάντηση ήταν αρνητική. Ο αιτητής πληροφορήθηκε πως δεν δικαιούται στις παροχές αυτές διότι απολύθηκεαπότηνυπηρεσίατου.Η σχετική επιστο- 15 λή ημερ. 25/10/89(παράρτημα Β) υπογράφηκε εκ μέρους του Αρχηγού της Αστυνομίας. Το δε επιστολόχαρτο που χρησιμοποιήθηκε φέρει στην άνωδεξιά πλευρά τηνεπικε φαλίδα"Υπουργείο Εσωτερικών/Αρχηγείο Αστυνομίας". Ο δικηγόρος του αιτητή υποστήριξε πως επιβάλλεται 20 ακύρωσητηςπιο πάνωαπόφασης τουΑρχηγού τηςΑστυ νομίας και του Υπουργείου Εσωτερικών - εναντίον των οποίωνστρέφεται ηπροσφυγή-γιατουςεξής λόγους:
(1)Το άρθρο 5 του περί Συντάξεων Νόμου Κεφ. 311, στο οποίο προφανώςβασίστηκε ηαπόφαση,αντί- 25 κείται στη συνταγματικά κατοχυρωμένη αρχήτης ισό τητας.Διευκρινίζεται πωςτο εδ. 1έχεικαταργηθεί από το άρθρο5 του ν. 9/67. Ημόνη άλλη διάταξηείναι το εδ. 2 και είναι χρήσιμο να έχουμε υπόψη τι ακριβώς προβλέπει: 30 "Where it is established to the satisfaction of the Governor in Council that an officer has been guilty of negligence, irregularity or misconduct, the pension, gratuity or otherallowancemay bereduced or altogether withheld." 2496 35 4 ΑΛΛ. Χρκποδονλουν.Δημοκρατίας ΚΛ. Νικήτας,Δ. καισεμετάφραση 5 "Σε περίπτωση πουο Κυβερνήτης εν Συμβουλίω (και μετά τηνανεξαρτησία τοΥπουργικό Συμβούλιο) ικανοποιηθεί πως υπάλληλος υπήρξε ένοχος αμέλειας, παρατυπίας ήανάρμοστης διαγωγής, ησύνταξη, φιλο δώρημα ήάλλο επίδομα δυνατό ναμειωθεί ήνα μην πληρωθείκαθόλου." Έχωτην εντύπωση ότι το εγερθέν ζήτημαδεναναπτύ χθηκεολοκληρωμένα. Παραθέτωτοεπιχείρημασεόλητου 10 τηνέκτασηαπότηγραπτήαγόρευση. 15 "Είναιηεισήγηση μαςότιοδιαχωρισμός πουεπέβα λε ο νομοθέτης στοωςάνω άρθρο 5
(2)του Κεφ.311 είναι παράλογος,διαχωρίζει δυσμενώς τον αιτητή από άλλαμέλητηςΑστυνομικήςΔύναμηςκαιέρχεταιεμφανώς σεάμεση σύγκρουσημετο γράμμα καιτο πνεύμα τουάρθρου28.1 του Συντάγματος." Δεν προσδιορίζεται συγκεκριμένα σετι συνίσταται η δυσμενής μεταχείριση ούτε γίνεται καμιάάλλη εξειδίκευ ση.Ηελλειπτικότητα του επιχειρήματος είναι φανερήκαι 20 φτάνει σε σημείο πουδεν επιτρέπει στο δικαστήριονα διαμορφώσει την κρίσητου. Εκτός φυσικά αν συζητήσει εικασίες που δυνατό ναπροκύπτουν απότοεπιχείρημα, όπως διατυπώνεται, τακτική πουθαήταναπαράδεκτη. Παρόλο που δεν θα παραστεί ανάγκηνααποφασιστεί η 25 συνταγματικότητα της παραπάνω διάταξης για λόγους πουθαδιαφανούναργότερα,πρέπειναέχεικανείςυπόψη τις παρατηρήσεις τουΔικαστηρίου στην Ρ.Ι.Κ.ν.Χρί στου Καραγιώργηχαι Άλλον
(1991)3Α.ΑΛ. 159,αναφο ρικά με τηδιατύπωση ισχυρισμών αντισυνταγματικότη30 ταςδιοικητικήςαπόφασηςήνομοθετικής διάταξης.Βλέπε επίσης TheBoard forRegistration of Architects and Civil Engineers v. Christodoulos Kyriakides
(1966)3CUR.640 και The Improvement Board of Eylenja v.Andreas Constantinou
(1967)1 CL.R.167. 2497 Νικήτας,Δ. Χριστοπούλουν.Δημοκρατίας « Λ .
(1991)Ο δεύτερος και τελευταίος λόγος είναι ότι ενώκάτω απότοάρθρο5 του Κεφ.311 υφίσταται διακριτικήεξου σίαγιατηναπονομήσύνταξηςκαιφιλοδωρήματος εντού τοις η διοίκηση ενήργησε με δεσμευμένη αρμοδιότητα. Απέρριψε το αίτημα διότιείχεεκλάβει σανδεδομένοπως 5 ο αιτητήςδεν είχεδικαίωμασε σύνταξηεφόσοναπολύθη κε,πράγμα πουοι καθώναναφέρουνρητάστην επιστολή τους.Ηπαρερμηνείααυτήτουνόμουοδήγησεσεπεπλανη μένηαπόφασηπουαποτελείπρόσθετολόγοακύρωσης. Οικαθώνηαίτησηυπέβαλανπωςηεπίδικηπράξηστε- ^ ρείται εκτελεστότητας καισυνεπώς προσβάλλεταιαπαρά δεκτα. Το επιχείρημα είναι ότι ο Αρχηγός της Αστυνο μίας, λαμβανομένων υπόψη των σχετικών νομοθετικών διατάξεων,δενέχειαποφασιστική αρμοδιότητασεθέματα χορήγησης σύνταξης ή άλλων ωφελημάτων. Μάλιστα, 15 κατά τους ισχυρισμούς τουδικηγόρουτου αιτητή,τέτοια αρμοδιότητα έχει το Υπουργικό Συμβούλιοκάτωαπό το άρθρο 5 του Κεφ. 311. Κατάσυνέπεια ηπροσφυγήείναι πρόωρη. Η θέση των καθών,που αφοράστη φύση της προσβαλλόμενης πράξης, βρίσκει έρεισμα, όπως ανέφερε 20 ο κ. Φλωρέντζος, στην απόφασηΒαρνάβαςΓεωργίουν. Δημοκρατίας
(1981)3 Α.Α.Δ. 591, στην οποία έγινε και εκτεταμένηαναφορά.Τοάλλοσκέλοςτης προδικαστικής ένστασης των καθών είναι πως ηεπίδικη επιστολήήταν απλώς πράξηγνωστοποίησης χωρίς να παράγει έννομο 25 αποτέλεσμαέναντιτουαιτητή. Με άλλαλόγιαηεπιστολή δεν έχει εκτελεστότητα γιατί ήτανπράξηκαθαράπληρο φοριακούχαρακτήρα. Οουσιαστικός λόγος πουπρόβαλανγιααπόρριψη της προσφυγής είναι πως ηαρνητική απόφασητου Αρχηγού 30 της Αστυνομίας λήφθηκεορθάκαινόμιμα. Η άποψη αυτή στηρίχθηκεστηνερμηνείαπου αποδόθηκεαπότοσυνήγο ροσταάρθρα 6και 7τουπερίΣυντάξεωνΝόμουσεσυν δυασμό με τον Καν.53 των περί Αστυνομίας(Πειθαρχι κών) Κανονισμών του 1989 (ΚΑΠ. 53/89),που ήταν σε 35 ισχύκατάτονκρίσιμοχρόνο.Ηπορείατης συλλογιστικής 2498 4ΑΛΛ. Χριστοόονλουν.Δημοκρατίας ΚΛ. Νικήτας,Δ. αυτής θαδιαφανεί αφούπροηγηθεί η αναγκαία ανάλυση των διατάξεωνπουαποτέλεσαντοπλαίσιοτης εισήγησης όπωςκαιτηςπροδικαστικήςένστασης. Ο Καν. 16της Κ.ΔΙΪ.53/89απαριθμείτις ποινέςπου 5 έχει τη δυνατότητα να επιβάλει η πειθαρχική επιτροπή που διορίζεταισύμφωνα μετις διατάξειςτου Καν. 13. Η πιοβαριάαπότιςπροβλεπόμενεςκυρώσεις είναιηαπόλυ ση.Έπεταισεσοβαρότηταοεξαναγκασμόςσεπαραίτηση. Μετις ρητέςδιατάξειςτουο Καν.53 εξομοιώνει τηνεπι10 βολήτηςποινήςαυτής,γιασυνταξιοδοτικούςσκοπούς, με παραίτησηπροςτοδημόσιοσυμφέρον. Οθιγόμενοςαστυ νομικόςδενχάνειτοδικαίωματουσεσύνταξη"πουχορη γείται με βάσητον τερματισμό υπηρεσίαςγια το δημόσιο συμφέρον." Είναι αναγκαίο να λεχθεί ότι ούτε στον περί 15 Αστυνομίας Νόμο Κεφ. 285 ούτε στους κανονισμούς υπάρχει παρόμοιαπρόβλεψη γιατην περίπτωση πουεπι βάλλεταιηποινήτηςαπόλυσης. Τοδικαίωμασεσύνταξηλόγω τερματισμούυπηρεσιών προς το δημόσιο συμφέρον προβλέπεται απότο άρθρο6 20 του Κεφ. 311 και ρυθμίζεται από τις διατάξεις τουάρ θρου 7 του ίδιου νόμου. Το επιχείρημα των καθών είναι πως το άρθρο 6 προβαίνει σε περιοριστική απαρίθμηση τωνσυνθηκώνυπότιςοποίεςείναιδυνατήη παραχώρηση σύνταξηςκαιάλλων ωφελημάτων.Δεν καλύπτειόμωςπε25 ρίπτωση, όπως ηκρινόμενη, που ο δημόσιος λειτουργός τιμωρήθηκε μεαπόλυση.Συγκαταλέγεταιμόνοη περίπτω σηεπιβολήςτηςαναγκαστικήςαφυπηρέτησηςγιατίοΚαν. 53 ρητάκαιαποκλειστικάπροβλέπειπως,παράτην κατάγνωσητηςποινήςαυτής,τοθιγόμενο μέλοςτηςΑστυνομι30 κής Δύναμης μπορεί να έχει τα ωφελήματα που παρέχο νταισεδημόσιουπάλληλοοοποίοςαπολύεταιγια λόγους δημοσίουσυμφέροντος. Ηεισήγησητωνκαθώνπλαισιώθηκεαπότις εξήςτρεις αποφάσειςστις οποίεςπαρέπεμψεοκ.Φλωρέντζος:Κων35 σταντίνον ν.Δημοκρατίας
(1984)3 ΑΛΑ. 456, Λουκά ν. Δημοκρατίας
(1986)3 Α.ΑΛ. 1640 και ΑΕ 518Χαράλα μπος Σάββα ν. Δημοκρατίαςημερ. 4/12/90, η οποία δεν 2499 Νικήτας»Δ. Χριστοπούλουν.Δημοκρατίας κ.α.
(1991)έχει ακόμη δημοσιευθεί. Ήταν όλες υποθέσεις αστυνομι κώνπουκαταδικάστηκαν,ύστερααπόπειθαρχικήδίκη, σε αναγκαστική παραίτηση. Το Υπουργικό Συμβούλιο, ως αρμόδιοόργανο,είχεαπορρίψειτοαίτημασυνταξιοδότη σηςτους.Τηβάσηκαιτοπλαίσιοτηςαξίωσης σεκάθεπε- 5 ρίπτωση αποτέλεσαν οι πρόνοιες των άρθρων6 και 7 σε συσχετισμό με τον Καν. 45 των περί Αστυνομίας (Πει θαρχικών)Κανονισμών του 1958 έως
- Πρέπεινα ει πωθείπωςοκανονισμόςαυτόςκαταργήθηκε,αλλάεπαναθεσπίστηκε αυτούσιος ως Καν. 53 στους νέους κανόνι- 10 σμούςτου
- Στις παραπάνω υποθέσεις συζητήθηκε κυρίως ο τρό πος άσκησης της διακριτικής εξουσίας του Υπουργικού Συμβουλίου υπό το φάσμα των νομοθετικών διατάξεων που αναλύσαμε. Δεν αντιμετωπίστηκε το ζήτημα με τη 15 μορφήπουανέκυψεσεαυτήτηνυπόθεση. Έχω μελετήσει με προσοχή τις απόψεις των αιτητών αλλά δεν μπορώ να τις αποδεχθώ. Ξεκινώ με την επισή μανσηπως δεν χωρεί παραλληλισμός με ό,τι συνέβη στη Γεωργίου, ανωτέρω. Η ειδοποιός διαφορά έγκειται στο 20 ότιστηνπερίπτωσηεκείνηηάρνησητουδημοσίουναπρο βεί σε χαριστικήπληρωμήήτανενέργεια εντελώςέξω από τα πλαίσια του νόμου. Γιαυτό και κρίθηκε πως δενήταν εκτελεστήδιοικητικήπράξη. Κατάτηγνώμη μουεδώυφίσταταιτοαναγκαίονομό- 25 θετικό βάθρο που θεμελιώνει αρμοδιότητα Με βάση το άρθρο5 του Κεφ.311 το Υπουργικό Συμβούλιοδιαθέτει αρμοδιότητα είτε ναελαττώσει το ύψος τωνωφελημάτων είτε να αρνηθεί όλως διόλου την παροχήτους στις περι πτώσεις πουκαθορίζονται.Ανάμεσα σ' αυτές είναι και η 30 ενοχή για ανάρμοστησυμπεριφορά. Εξυπακούεταιπωςη απόλυσηγιατέτοιο λόγο ενεργοποιεί τηδιακριτικήευχέ ρειαπουηδιάταξηαπονέμειστοΥπουργικό Συμβούλιο. Ο νόμος λοιπόν αναθέτειτηναρμοδιότηταστο Υπουρ γικό Συμβούλιο και δεν υπάρχει ειδικήδιάταξηπου επι- 35 τρέπεισε οποιοδήποτεαπότουςκαθώνηαίτησηναπαίρ2500 4 ΑΛΛ. Χριστοδονλουν.Δημοκρατίαςχ.α. Νικήτας,Δ. νει σχετικέςαποφάσεις εκ μέρους του.Έχοντας κατάνου τιςπαρατηρήσεις του Παπαχατζή"Σύστηματου εν Ελλάδι ισχύοντος διοικητικού Δικαίου", σελ. 452 και453αναφο ρικάμετηναναγκαιότηταακύρωσης ανυπόστατης διοικη5 τικής πράξης, η απόφαση του Αρχηγού της Αστυνομίας που αποσκοπούσε στην απόρριψη του αιτήματος για σύ νταξηπου υπέβαλε ο αιτητής ακυρώνεται. Διευκρινίζεται πως οτελευταίος δικαιούται σε απόφασηεπί τουαιτήμα τοςτου απότοκατάνόμοαρμόδιοόργανο.Επειδήηυπό10 θέσηδεν συζητήθηκε απότον αιτητή πάνωστην ορθήτης βάσηδενθαεκδώσω διάταγμαωςπροςταέξοδα. Επίδικηαπόφασηακυρώνεταιχωρίςέξοδα. 2501