clr/1991/1991_4_2651.pdf

(2)του Νόμου 52/80 καταβολή του φόρου οπωσδήποτε πριν από τη μεταβίβαση του ακινήτου εξυπηρετεί τους σκοπούς τον ίδιου του Νόμου 52/80μόνον και δεν σημαίνει ότι ο Διευθυντής του Κτηματολογίου έχειδικαίωμα να μη δεχθεί 25 την εγγραφή,εφόσον δεν υπάρχει ρητή πρόνοια πον να του δίδει τέτοιο δικαίωμα — Η αναφορά στην παράγραφο (γ) του άρθρου 15 2651 Κνθραιώτη ν.Δημοκρατίαςκ.ά.

(1991)14 του Νόμου 9/65 "στιςδιατάξεις οποιουδήποτε νόμου" δεν αρκεί διότι γίνεται σε απόλυτη συνάφεια με την πράξη τηςμεταβίβασης της ακίνητης ιδιοκτησίας στην οποία και αναφέρεται — Τούτο επι­ βεβαιώνεται και από το περιεχόμενο τον άρθρον 18.30) του Νόμου 9/65που επίσης αποκλείει το συσχετισμό με την υποχρέωση 5 του πωλητή βάσει τον Νόμου 52/80 η οποία προβλέπεται ως προ­ σωπική και δεν συνιστά εμπράγματο βάρος της ακίνητηςιδιοκτη­ σίας — Η υπόθεση που κρίθηκε στην Ακίνητα Ανθούπολης Λτδ. κ.α. ν. της Δημοκρατίας — Διαφοροποιείται λόγω ύπαρξης στην περίπτωση εκείνη ρητής πρόνοιας απαγόρευσης της μεταβίβασης 10 που απουσιάζει από τον περί Φορολογίας Κεφαλαιουχικών Κερ­ δών Νόμο του

1. Η αιτούσα, ανήλικη και προσφεύγουσα δια των κηδεμόνων της, επιδίωξε την ακύρωση της άρνησης του Διευθυντή Τμήματος Κτηματολογίου και Χωρομετρίας να επιτρέψει την ολοκλήρωση 15 της μεταβίβασης σε αυτήν ακινήτου που αγόρασε από την Ιερά Μονή Κύκκου με το αιτιολογικό ότι ο πωλητής δεν κατέθεσε πι­ στοποιητικό, από το Τμήμα Εσωτερικών Προσόδων, πληρωμής του φόρου κεφαλαιουχικών κερδών. Η μη πληρωμή του φόρου οφειλόταν στη γενικότερη αμφισβήτηση,από την Ιερά Μονή Κύκ- 20 κου απόκοινού με την Ιερά Αρχιεπισκοπή Κύπρου με προσφυγές στο Ανώτατο Δικαστήριο, της εφαρμογής της σχετικής νομοθεσίας επί πωλήσεων ακινήτων τους.Των προσφυγών αυτών αποφάσισε να επιληφθεί απ* ευθείας η Ολομέλεια του Δικαστηρίου, αλλά την παρούσα προσφυγή το Δικαστήριο αποφάσισε να μην παραπέμψει 25 στην Ολομέλεια, απορρίπτοντας σχετική εισήγηση των καθ' ων η αίτηση. Το Ανώτατο Δικαστήριο, ακυρώνοντας την επίδικη απόφαση, αποφάσισε ότι:
2. Ηαπόφασητου διευθυντή,να αποδεχτεί ήνααπορρίψει αί­ τηση εγγραφής ακίνητης ιδιοκτησίας, εμπίπτει στη σφαίρατουΔη­ μοσίου Δικαίου γιατί ητέτοια εγγραφήδεν αφορά μόνο τους συμ­ βαλλόμενους αλλά και το ευρύ κοινό, εφόσο η εγγραφή αυτή αποτελεί εκ πρώτης όψεως απόδειξητης ιδιοκτησίας πάνωσε ακί­ νητη περιουσία, στην οποία ο κάθε πολίτης δικαιούται να κάμει αναφορά και έρευνα στα βιβλία του κτηματολογίου για τηδιακρί­ βωσηκαιδιασφάλιση των συναλλαγών του.
3. Μια απλή ανάγνωση των διατάξεων του άρΟου 18 του Νόμου 9/65, επί των οποίων ο διευθυντής βάσισε την επίδικηαπό­ φαση του,καθιστά φανερό πως ηεπίδικη απόφασητου διευθυντή 40 δεν εμπίπτει στη δικαιοδοσία που έχει σύμφωνα με αυτές. Στα πλαίσια της διαδικασίας της προσφυγής προβλήθηκε από τους καθ' ων η αίτηση πως ηαπόφασητου διευθυντή θεμελιώνεται στο άρθρο 14(γ) του Νόμου 9/65 και όχι στο άρθρο 18

(3)που η ίδια επικαλείται. 45 Αν η απόφαση του διευθυντή μπορεί να στηριχθεί επάνω σε 2652 4 ΑΛΛ. Κυθραιώτην.Δημοκρατίαςχ.ά. άλληνομική διάταξη,το γεγονός ότι μνημονεύεται στην αιτιολο­ γία της άλλο άρθρο του νόμου δεν την καθιστά ακυρωτέα, αλλά αντίθετα επικυρώσιμη. 5 10 15 20 25 30 35 40 45 3. Το.άρθρο 14 του Νόμου 9/65 βρίσκεται στο μέρος III του Νόμου, με τίτλο: "Γενικαί Διατάξεις Αφορώσαι εις Δηλώσεις Με­ ταβιβάσεων ήΥποθηκών", ρυθμίζει δεστο πρώτοστάδιο τηνκατα­ χώριση και αποδοχή από το διευθυντή της δήλωσης μεταβίβασης, ενώ το άρθρο 18 είναι στο Κεφάλαιο IV με τον τίτλο: "Διατάξεις αφορώσαι εις Μεταβίβασιν". Η παράγραφος "γ" του άρθρου 14 παρέχει διακριτικήεξουσία στο διευθυντή να μην αποδεχθεί τη δή­ λωση μεταβιβάσεως ή υποθηκεύσεως εφόσον θα αντέβαινε ή θα αντέκειτο στις διατάξεις οποιουδήποτε νόμου. Η αναφορά όμως "στις διατάξεις οποιουδήποτε νόμου" γίνεται σε απόλυτη συνά­ φεια με την πράξητης μεταβίβασης της ακίνητης ιδιοκτησίας, στην οποίακαι αναφέρεται.Ο περί Φορολογίας Κεφαλαιουχικών Κερ­ δώνΝόμοςτου 1980, δεν έχεικαμιάσχέσημετη μεταβίβαση ακίνη­ της ιδιοκτησίας. Είναι καθαράφορολογικό νομοθέτημα, βάσει του οποίου και επιβάλλεται στον πωλητή ακίνητης περιουσίας φόρος επάνω στο κέρδος που αποκομίζει από τη συγκεκριμένη, πώληση. Ηυποχρέωση αυτήβαρύνει αποκλειστικά τον πωλητή και δεν συ­ ναρτάται καθόλου με την εγγραφή της ακίνητης ιδιοκτησίας. Το γεγονόςπωςπροβλέπεται στο άρθρο 17

(2)τουΝόμου,ότιο φόρος καταβάλλεται οπωσδήποτε πριν από τη μεταβίβαση του ακινήτου, δεν σημαίνει πως ο διευθυντής έχει δικαίωμα να μηδεχθεί την εγγραφήτης, εφόσο δενυπάρχει ρητήπρόνοια στο Νόμο που να του δίδει τέτοιο δικαίωμα. Ο προσδιορισμός του χρόνου πληρωμής του φόρου,σε συνδυασμό με την πράξητης εγγραφής της ιδιοκτη­ σίαςγίνεται στο Νόμοαφενόςγιανακαθοριστεί ηημερομηνία που αυτόςείναι πληρωτέος καιαφετέρουνασυντελεστούνταγεγονότα ηύπαρξητων οποίων οδηγεί στηδιάπραξητων ποινικώναδικημά­ των πουπροβλέπονται σταεπόμεναάρθρατουΝόμου. Το άρθρο 18.3(β)του Νόμου 9/65 περιέχει ρητή πρόνοια ανα­ φορικά με τα είδη των δικαιωμάτων, φόρων και τελών για τα οποία πρέπει να προσκομίζονται αποδείξεις προτού γίνει μεταβίβάση ακίνητης ιδιοκτησίας (βλ. την κρίσιμη επιφύλαξη του άρ­ θρου). Είναι πρόδηλο απότις πιο πάνωδιατάξειςπως οι φόροι,τέλη και άλλα δικαιώματα που αναφέρονται σε αυτές ορίζονται ως εμπράγματο βάρος στην ίδια την ακίνητη ιδιοκτησία, ηοποία μάλίστα υπόκειται και σε κατάσχεση και πώληση για την είσπραξη τους. Γι' αυτόκαι γίνεται ρητή πρόνοια πως πρέπει να προσκομί­ ζονταιαποδείξεις πληρωμής τουςπριναπότηνμεταβίβαση, Ο περί Φορολογίας Κεφαλαιουχικών Κερδών Νόμος του 1980 δεν καθιστά τον πληρωτέο φόρο πάνω στο αποκομισθέν κέρδος οπό διάθεση ακίνητης ιδιοκτησίας εμπράγματο βάρος πάνω σε αυτή. Είναι προσωπική υποχρέωση του πωλητή και εισπράττεται 2653 Κνθραιώτην.Δημοκρατίας κ.ά.

(1991)απόαυτόνμετηνδιαδικασίαπουπροβλέπειο Νόμος. ΗυπόθεσηΑκίνηταΑνθούποληςΛτδκαι άλλοςν. τηςΔημο­ κρατίαςπουεπικαλέστηκαν οικαθ'ωνη αίτηση, προςυποστήριξη του ότι ο διευθυντής είχε εξουσία βάσει του άρθρου 14(γ) του Νόμου 9/65 να μη δεχθεί τη δήλωση μεταβίβασης, υποστηρίζει 5 ακριβώςτηναντίθετη άποψηαφούστηνπερίπτωσηεκείνηυπήρχε νομοθετική ρητή απαγόρευση διάθεσης ακίνητης ιδιοκτησίας (σε μόνιμο κάτοικο εξωτερικού)ενώπαρόμοια πρόνοιαδενυπάρχει στονπερίΦορολογίαςΚεφαλαιουχικών ΚερδώνΝόμο του1980. Επίδικηαπόφασηακυρώνεταιμεέξοδα.10 Αναφερόμενεςνποθέσεις:Αντωνίονκαι Αλλοι ν. Δημοκρατίας

(1984)3ΑΛΑ. 623· Μαχλουζαρίδηςν.Δημοκρατίας

(1985)3ΑΛΛ. 2342· ΕλληνικήΤράπεζαΑτδ. ν.Δημοκρατίας

(1986)3ΑΛΛ. 481· Tamasos Tobaco Supplies andCo.v.Δημοκρατίας

(1991)3ΑΛΛ. 15 407Ακίνητα ΑνθούποληςΑτδ και Αλλος ν. Δημοκρατίας

(1980)3 ΑΛΛ.

1. Προσφυγή. Προσφυγή εναντίον τηςαπόφασηςτουΔιευθυντήστο20 Επαρχιακό Κτηματολογικό Γραφείο Λευκωσίας μετην οποία αρνήθηκε να επιτρέψει τηναποδοχή τηςδήλωσης μεταβίβασης ενόςοικοπέδου πουηαιτήτριααγόρασεαπό την ΙεράΜονή Κυκκουγιατί οπωλητήςδενκατέθεσε ταυ­ τόχρονα και πιστοποιητικό απότο Τμήμα Εσωτερικών25 Προσόδων πληρωμήςτουφόρουκεφαλαιουχικώνκερδών. Κ.Βελάρης,γιατοναιτητή. Α. Ευαγγέλου, ΑνώτεροςΔικηγόρος τηςΔημοκρατίας, με τηΛ. Δημητριάδου (Δ/δα), Δικηγόρο τηςΔημοκρατίας,γιατουςκαθ'ωνηαίτηση. ^ Cur. adv. vult. ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ,Δ.ανάγνωσετηνακόλουθηαπόφαση. Η 2654 4 ΑΛΛ. Κυθραιώτην.Δημοκρατίας κ.ά. Αρτεμίδης,Δ. αιτούσα είναι ανήλικη και προσφεύγει δια των νομίμων κηδεμόνων της. Είναι ηδικαιοδόχος ενός οικοπέδουπου αγόρασεαπότηνΙεράΜονήΚύκκου.Στις 18.3.91οιαντι­ πρόσωποι της αιτήτριας και του πωλητή υπέβαλαν στο 5 Επαρχιακό Κτηματολογικό Γραφείο Λευκωσίας δήλωση μεταβίβασης, μαζί με όλα τα απαραίτηταέγγραφα που προβλέπει το άρθρο 18τουπερί ΜεταβιβάσεωςκαιΥπο­ θηκεύσεως Ακινήτων Νόμου του 1965, 9/65, όπως έχει τροποποιηθεί. Ο διευθυντής αρνήθηκε να επιτρέψει την 10αποδοχή της δήλωσης μεταβίβασης γιατί ο πωλητής δεν κατέθεσε ταυτόχρονα με αυτήκαι πιστοποιητικό απότο τμήμαεσωτερικών προσόδων πληρωμής του φόρου κεφα­ λαιουχικώνκερδών. Ηαιτιολόγηση της άρνησης του διευθυντή δόθηκεεγ15γράφως στην Ιερά Μονή Κύκκου στις 20.3.
2. Σε αυτή αναφέρονται και οι σχετικές διατάξεις των Νόμων στις οποίεςκατάτηνάποψητηςδιοίκησης βασίζεταιη απόφα­ ση.Παραθέτωαυτούσιατησχετικήπαράγραφο. 20 "Τούτο προβλέπεται στο άρθρο 18

(3)τουπερί Μεταβιβάσεως και Υποθηκεύσεως Ακινήτων Νόμου 9/65 καιαπότοάρθρο 17τουπερίΦορολογίας Κεφαλαιου­ χικών Κερδών Νόμου52/80,όπως ετροποποιήθημετο νόμο135/90" Ταγεγονότα αυτάείναιπαραδεκτά.Γιατησυμπλήρω25 σητης εικόναςπροσθέτωκαι ταπιοκάτω,πουείναι επί­ σης αδιαμφισβήτητα. ΗΙεράΜονήΚύκκου πράγματι δεν πλήρωσε τον φόρο κεφαλαιουχικών κερδών πάνω στην επίδικηπώλησηγιατί,μαζίμετην ΙεράΑρχιεπισκοπήΚύ­ πρου,μεπροσφυγές τους στο Ανώτατο Δικαστήριοαμφι30σβητούντηνεφαρμογήτηςσχετικής νομοθεσίας σεπωλή­ σεις ακινήτων που προβαίνουν.Τις αιτήσεις αυτές, στις οποίεςεγείρονταισοβαρότατασυνταγματικάκαιάλλανο­ μικά ζητήματα, αποφάσισε να επιληφθεί απ* ευθείας η ολομέλεια τουΑνωτάτουΔικαστηρίου. 35 Εφόσο βρίσκομαι σ' αυτό το σημείο θα μπορούσανα πωτηνάποψη μουπάνωστοζήτημαπουήγειρεοκ. Ευαγ­ γέλου,ότι δηλαδή ησυζητούμενηθεραπεία στην παρούσα 2655 Αρτεμίύης,Δ. Κνθραιώτην.Δημοκρατίας κ.ά.

(1991)προσφυγή αποτελεί αντικείμενο των προσφυγών, που αποφάσισεναεκδικάσει ηΟλομέλεια, καιεπομένως είναι ορθό και αυτή να αχθεί ενώπιον της. Διαφωνώ με αυτή την εισήγηση. Οιπιοπάνωαναφερόμενεςπροσφυγές είναι ορισμένες ενώπιον μου για να συμπληρωθούν οι φάκελοι 5 με την καταχώρηση της γραπτής αγόρευσης του Γενικού Εισαγγελέα, που πληροφορούμαι πως θακαταχωρηθεί σε λίγες ημέρες. Είμαι ως εκ τούτου σε θέση ναγνωρίζω την προσβαλλόμενη σ' αυτές επίδικη απόφαση. Η Εκκλησία, βασιζόμενη στηδικήτηςερμηνεία των διατάξεωντουπερί 10 Φορολογίας Κεφαλαιουχικών Κερδών Νόμου, εισηγείται πως εξαιρείται από αυτές για πολύ σοβαρούς νομικούς λόγους,πουδεν είναιτουπαρόντοςναεκτεθούν. Στησυζητούμενη προσφυγή ηαιτήτριαείναιη δικαιο­ δόχος οικοπέδου,τηδήλωση εγγραφής του οποίου αρνεί- 15 ται νααποδεκτεί οδιευθυντήςτου κτηματολογίου,γιατίο δικαιοπάροχος,ηΙεράΜονήΚύκκου,αρνείται ναπληρώ­ σει το φόροκεφαλαιουχικού κέρδους πουαποκόμισεαπό τη συγκεκριμένη πώληση. Η αιτούσα ισχυρίζεται πως η επίδικη απόφαση του διευθυντή είναι παραμονήκαι αυ-20 θαίρετη,γιατίσύμφωνα μετις διατάξειςτουπερί Μεταβι­ βάσεως και Υποθηκεύσεως Ακινήτων Νόμου του 1965, αυτή δικαιούται στην εγγραφήτης στα βιβλία τουκτημα­ τολογίου ως ιδιοκτήτριαςτουοικοπέδουπουαγόρασε. Προτούπροχωρήσω στησυζήτηση των ενδιαφερόντων 25 νομικών ζητημάτων που εγείρονται, τα οποία και έχουν σοβαρές επιπτώσεις στο ευρύ κοινό,απασχολήθηκααυτε­ πάγγελτα με το κατά πόσο η προσβαλλόμενη απόφαση εμπίπτει στη σφαίρατου δημοσίου ήτου ιδιωτικούδικαί­ ου,ενόψει μάλιστα καιτων διατάξεωντουάρθρου51 του 30 Νόμου 9/65, σύμφωνα με τις οποίες, αν τα συμφέροντα οποιουδήποτε παραβλάπτονται από διάταγμα, γνωστο­ ποίησηήαπόφασητουδιευθυντή,αυτόςμπορείναυποβά­ λει έφεση στο Επαρχιακό Δικαστήριο. Στην υπόθεση Αντωνίου κ.άλλοι ν.Δημοκρατίας

(1984)3Α.Α.Δ.623 ο 35 Δικαστής Πικής,αφού αναφέρθηκεστηνομολογία, είπετα εξής στησελίδα 626: "The ascertainment of the rights of citizens to 2656 4 Α*Α*Δ Κυθραιώτην.Δημοκρατίας κ.ά. Αρτεμίδης,Δ. immovable property is primarily of interest to the parties immediately affected thereby. The public has but a remoteinterest inthematter. Καιπιοκάτω,στησελίδα 627: 5 10 15 20 The Supreme Court was alive to the conceptual difficulties inherent in drawing the dividing line between acts of administration in the domain of public law on the one hand and in the domain of private law on the other. In one sense the public is interested in every decision of the administration. Underlying the above decisions is the appreciation by the Court that the degree of interest on the part of the public in actions of the administration varies inproportion totheextent to which such decisions are likely to affect the public or sections of it. The Supreme Constitutional Court adopted a practical test to chart the line of demarcation between decisions in the domain of public and private law. It revolves round the primary object of the act or decision. If the decision is primarily aimed to promote a public purpose it falls in thedomain of public law; otherwise inthatof private law. Naturally the public has a livelier interest in public purposes. Σεμετάφραση: 25 30 35 "Η διακρίβωση των δικαιωμάτων των πολιτών σε ακίνητη ιδιοκτησία ενδιαφέρει πρωτίστως τα μέρη τα οποία επηρεάζονταιάμεσα από αυτά. Το δημόσιο δεν έχει παρά απομακρυσμένο ενδιαφέρο στο ζήτημα. Το Ανώτατο Δικαστήριο επέδειξε ζωτικόενδιαφέρο για τις ενυπάρχουσεςθεωρητικέςδυσκολίες ως προςτο πούσύρεται ηδιαχωριστικήγραμμήμεταξύτων πράξε­ ων της διοίκησης στη σφαίρα του δημοσίου δικαίου από τη μια μεριά και του ιδιωτικού από την άλλη. Κατά κάποιοτρόποτο δημόσιο ενδιαφέρεταιγια κάθε απόφαση της διοίκησης. Η κοινή βάση των πιο πάνω αποφάσεωνείναι η εκτίμηση απότοΔικαστήριο πως ο 2657 ΑρτεμΙΑης,Δ. Κυθραιώτη ν.Δημοκρατίας κ.ά.

(1991)βαθμός ενδιαφέροντος απότης πλευράς του κοινού σε πράξειςτηςδιοίκησης ποικίλλει ανάλογαμετηνέκταση πουαυτές οι πράξεις πιθανόναεπηρεάζουντοκοινόή τμήματα του. Το Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο υιοθέτησε έναπρακτικότρόπογιανασύρειτη διαχωρι- 5 στική γραμμή μεταξύ των αποφάσεων στη σφαίρα του δημοσίου δικαίουκαιαυτώντου ιδιωτικού.Αυτή περι­ στρέφεται γύρω από τον πρωταρχικό σκοπό της πρά­ ξης ή απόφασης. Αν η απόφαση στοχεύει πρωτίστως την προώθηση δημόσιου σκοπού εμπίπτει στη σφαίρα 10 του δημοσίου δικαίου, άλλως σε αυτή του ιδιωτικού. Φυσικά το κοινό έχει πιο ζωτικό ενδιαφέρον για τους δημόσιους σκοπούς." Τα πιο πάνω υιοθετήθηκαν στην Μαχλουζαρίδης ν. Δημοκρατίας

(1985)3Α.Α.Δ.2342, Ελληνική ΤράπεζαΑτδ 15 ν. Δημοκρατίας

(1986)3 Α.Α.Δ. 481 και πολύ πρόσφατα στην Tamasos Tobaco Supplies and Co v. Δημοκρατίας

(1991)3Α.ΑΛ.

1. Έχω την άποψηότι ηαπόφαση του διευθυντή,να αποδεκτεί ήνααπορρίψει αίτησηεγγραφήςακίνητης ιδιοκτη- 20 σίας, εμπίπτει στη σφαίρα του Δημοσίου Δικαίου γιατί η τέτοια εγγραφή δεν αφορά μόνο τους συμβαλλόμενους αλλά και το ευρύ κοινό, εφόσο η εγγραφή αυτήαποτελεί εκ πρώτης όψεως απόδειξη της ιδιοκτησίας πάνωσε ακί­ νητηπεριουσία,στην οποίαοκάθεπολίτης δικαιούταινα 25 κάμει αναφοράκαι έρευνα σταβιβλία του κτηματολογίου γιατηδιακρίβωσηκαιδιασφάλισητωνσυναλλαγών του. Στις22.4.91οδικηγόρος τηςαιτήτριαςκαταχώρησεαί­ τηση για επείγον προσωρινό διάταγμα του Δικαστηρίου, προβάλλοντας τον ισχυρισμό πως η επίδικη απόφαση 30 είναι έκδηλα παράνομη. Η Δημοκρατία καταχώρησε έν­ σταση και άρχισε η ακρόαση στις 26.6.
2. Κατάτη διάρ­ κεια της ζήτησα τις απόψεις της δικηγόρου της Δημοκρα­ τίας αναφορικά με τις διατάξεις του άρθρου 18 του Νόμου 9/65, πάνωστις οποίες, υπενθυμίζω,ο διευθυντής 35 βάσισε την απόφασητου. Απλήανάγνωση τους καθιστά, νομίζω,φανερόπωςηεπίδικηαπόφασητουδιευθυντήδεν εμπίπτει στη δικαιοδοσία που έχει σύμφωνα με αυτές.Η 2658 4 ΑΛΛ Κυθραιώτην. Δημοκρατίαςκ.ά. Αρτεμί&ης, Δ. δικηγόρος της Δημοκρατίαςζήτησε αναβολήγια ναμελε­ τήσειτοζήτημα.Στις 10.7.91, πουορίστηκε γιανασυνεχι­ στεί ηακρόαση της αίτησης εμφανίστηκε στην υπόθεσηο κ.Ευαγγέλου,οοποίος, καιπολύορθά, πρότεινενακατα5 χωρήσει αμέσως την ένσταση της Δημοκρατίαςστηνπρο­ σφυγή για να προχωρήσει με προφορικές αγορεύσεις η ακρόασητηςουσίας,αντίνασυνεχιστείηδιαδικασίαστην αίτηση για προσωρινό διάταγμα,που ομολογουμένως η ενδιάμεση απόφασηπιθανό να έλυε την ουσία της προ10σφυγής. Στην ένσταση στο αίτηματης προσφυγής αναφέρεται πως η απόφασητου διευθυντή θεμελιώνεται στο άρθρο 14(γ)τουΝόμου9/65,καιόχι στο άρθρο 18

(3)που αναφέ­ ρεταιστην ίδιατηνεπιστολή τουκαιστην ένστασητηςδι15κηγόρου της Δημοκρατίας στην αίτηση για προσωρινό διάταγμα.Οκ. Ευαγγέλου εισηγήθηκε πωςανη απόφαση του διευθυντή μπορεί να στηρικτεί πάνωσε άλλη νομική διάταξη,τογεγονός ότι μνημονεύεται στην αιτιολογίατης άλλο άρθροτου νόμου δεν την καθιστά ακυρωτέα,αλλά 20 αντίθετα επικυρώσιμη. Συμφωνώ με αυτή τη θέσηπάνω στην οποίαη νομολογία είναισταθερή.(Δες:Ακίνητα Ανθούπολης Ατδ χ.άλλος ν. Δημοκρατίας,

(1980)3 Α.Α.Δ. 296, που αναφέρεταιπαρακάτω για να υποστηρικτεί πιο ουσιώδεςγιατηνυπόθεσηζήτημα). 25 Ο κ. Βελάρης όμως με τη σειρά του υποβάλλει πως είναισύμφωναμετις διατάξειςτουάρθρου 18του Νόμου 9/65, που ο διευθυντής υποχρεούται να αποδεκτεί καινα εγγράψει τη μεταβίβαση,εφόσο δεν εμπίπτει στις απαριθμούμενες σε αυτόπεριπτώσεις, όπου μπορεί να ασκήσει 30 τηδιακριτικήτουευχέρεια,γιανατηναρνηθεί.Οπως είπα πιο πριν, ο κ. Ευαγγέλου εισηγείται πως ο διευθυντής άσκησε τη διακριτική του εξουσία που απορρέει από το άρθρο 14(γ)τουΝόμου9/65.Αυτόέχειωςεξής: 35 "Ο Διευθυντής δύναται να αρνηθήνα επιτρέψη την παρά του αρμοδίουλειτουργού Επαρχιακού Κτηματο­ λογικού Γραφείου ή παραρτήματοςαποδοχήν οιασδή­ ποτε δηλώσεως μεταβιβάσεως ή υποθήκης ή, οσάκις τοιαύτηδήλωσις εγένετοεις Επαρχιακόν Κτηματολογι2659 Αρτεμίδης,Δ. Κυθραιώτην.Δημοκρατίαςκ.ά.

(1991)κόν Γραφείον επαρχίαςετέραςή της επαρχίαςενη κεί­ ταιτοακίνητονούτινοςσκοπείταιη μεταβίβασιςήυποθήκευσις ή εις παράρτημα τι, ο Διευθυντής δύναται να αρνηθήναεγγράψητην τοιαύτην μεταβίβασινή υποθή5 κευσινειςοιανδήποτετωνεφεξήςπεριστάσεων,ήτοι(α) (β) (γ)οσάκιςησκοπούμενη μεταβίβασιςήυποθήκευσις θα αντέβαινεν ήαντέκειτο προς τας διατάξειςοιουδή­ ποτεετέρουεκάστοτε ενισχύϊνόμου." 10 Τοάρθρο 17

(2)τουπερίΦορολογίαςΚεφαλαιουχικών Κερδών Νόμου του 1980, 52/80,όπως έχει τροποποιηθεί απότοΝόμο 135/90, προβλέπειταεξής: "Ο φόρος καταβάλλεται ανεξαρτήτως οιασδήποτε ενστάσεωςή προσφυγήςαλλάοπωσδήποτεπριναπότη 15 μεταβίβασητης ιδιοκτησίαςεκτός εάνοδιευθυντήςδια­ τάξει τηναναστολήτης πληρωμής του φόρουήμέρους αυτούμέχριτης εντωτοιούτωδιατάγματικαθοριζομέ­ νηςημερομηνίας." Σημ.:"Διευθυντής" ορίζεταιαπότοΝόμοοΔιευθυντής 20 τουΤμήματοςΕσωτερικών Προσόδων. Υποβάλλει επί του προκειμένου ο κ. Ευαγγέλου ότι, εφόσο η πιο πάνω διάταξηκαθιστά τον φόρο πληρωτέο πριν απότημεταβίβαση,ανοδιευθυντής τουκτηματολο­ γίου επέτρεπε τημεταβίβασηπροτούβεβαιωθείπωςκατά-25 βλήθηκε ο προβλεπόμενος απότον περί Φορολογίας Κε­ φαλαιουχικών Κερδών Νόμο φόρος, αυτό θα γινόταν κατά παράβασητης πιο πάνω διάταξης του. Επομένως, σύμφωνα με τις πρόνοιες του άρθρου 14(γ) του Νόμου9/ 65 έχει εξουσία να μην επιτρέψει τη μεταβίβαση μέχρις 3 ότου υπάρξει συμμόρφωση με τις διατάξεις του άρθρου 17

(2)τουΝόμου52/80. 2660 4Α^Δ Κυθραιώτη ν.Δημοκρατίας κ.ά. Αρτεμίδης,Δ. Οκ.Βελάρης διαφωνείμετηνπιοπάνωθέση υποστηρί­ ζονταςπωςηδιατύπωσητηςπαραγράφου"γ"τουάρθρου 14του Νόμου 9/65, και ιδιαίτερα οι λέξεις "μεταβίβασηή υποθήκευσηθααντέβαινενήαντέκειτοπροςταςδιατάξεις 5 οιουδήποτε ετέρου εκάστοτε εν ισχύι νόμου",καταδείχνει πως αυτές πρέπει να αφορούν άμεσα στη διάθεσηακίνη­ της ιδιοκτησίας, και όχι σε οποιαδήποτε διάταξη νόμου όπουδενγίνεται ρητήπρόνοιαγιααπαγόρευσητηςεγγρα­ φής μεταβίβασης ακίνητης ιδιοκτησίας εκτός αν πληρού10 νταιορισμένεςπροϋποθέσειςτου. Η γνώμη μου πάνωστα ζητήματαπου έχουν εγερθεί είναι ηακόλουθη.Το άρθρο 14 του Νόμου9/65 βρίσκεται στο μέρος III του Νόμου, με τίτλο: "Γενικαί Διατάξεις Αφορώσαι εις Δηλώσεις Μεταβιβάσεων ή Υποθηκών", *5 ρυθμίζει δεστοπρώτοστάδιοτηνκαταχώρησηκαιαποδο­ χή από το διευθυντή της δήλωσης μεταβίβασης, ενώ το άρθρο 18είναι στο Κεφάλαιο IV μετον τίτλο: "Διατάξεις αφορώσαι εις Μεταβίβασιν". Ηπαράγραφος"γ" τουάρ­ θρου 14παρέχει διακριτικήεξουσία στο διευθυντή ναμην 20 αποδεκτεί τη δήλωση μεταβιβάσεως ή υποθηκεύσεως εφόσοθααντέβαινενήαντέκειτοστιςδιατάξειςοποιουδή­ ποτε νόμου. Η αναφοράόμως "στις διατάξειςοποιουδή­ ποτε νόμου" γίνεται σε απόλυτη συνάφεια με την πράξη της μεταβίβασηςτηςακίνητης ιδιοκτησίας,στην οποία και 25 αναφέρεται. Ο περί Φορολογίας Κεφαλαιουχικών Κερ­ δώνΝόμοςτου 1980,δενέχεικαμιάσχέσημετη μεταβίβα­ σηακίνητης ιδιοκτησίας. Είναικαθαράφορολογικό νομο­ θέτημα, βάσει του οποίου και επιβάλλεται στον πωλητή ακίνητης περιουσίας φόρος πάνωστο κέρδος που αποκο30 μίζει από τη συγκεκριμένη πώληση. Η υποχρέωση αυτή βαρύνειαποκλειστικά τονπωλητήκαιδενσυναρτάταικα­ θόλου με την εγγραφήτης ακίνητης ιδιοκτησίας. Το γεγο­ νός πως προβλέπεται στο άρθρο 17

(2)του Νόμου,ότι ο φόροςκαταβάλλεταιοπωσδήποτεπριναπότημεταβίβαση 35 τουακινήτου, δεν σημαίνει πωςοδιευθυντής έχει δικαίω­ μαναμηδεχθεί τηνεγγραφήτης,εφόσοδενυπάρχειρητή πρόνοια στο Νόμο που να του δίδει τέτοιο δικαίωμα.Ο προσδιορισμός του χρόνου πληρωμής του φόρου,σε συν­ δυασμό με την πράξη της εγγραφήςτης ιδιοκτησίας, γίνε40 ταιστοΝόμοαφενόςγιανακαθοριστεί η ημερομηνίαπου 2661 Αρτεμιόης,Δ. Κυθραιώτην.Δημοκρατίαςκ.ά.

(1991)αυτός είναι πληρωτέος καιαφετέρου νασυντελεστούντα γεγονότα ηύπαρξητων οποίων οδηγεί στη διάπραξη των ποινικών αδικημάτων που προβλέπονται στα επόμενα άρθρατουΝόμου. Το άρθρο 18.3(β) του Νόμου 9/65 περιέχει ρητή πρό- 5 νοια αναφορικάμε ταείδη των δικαιωμάτων,φόρων και τελώνγιαταοποίαπρέπειναπροσκομίζονται αποδείξεις προτούγίνει μεταβίβασηακίνητης ιδιοκτησίας. Η σχετική πρόνοια έχει ως εξής, και υπογραμμίζω την κρίσιμηεπι­ φύλαξη. "18

(1)Αι έγγραφαι δηλώσεις αίτινες προσάγονται τω Επαρχιακώ Κτηματολογικώ Γραφείω υπό του δι­ καιοπαρόχου και δικαιοδόχου οιουδήποτε ακινήτου διαλαμβάνουσιταακόλουθα στοιχεία: 3(β) επίσημαι αποδείξεις δεικνύουσαι ότι κατεβλή­ θησαν άπαντα τα δικαιώματα,τέληκαι φόροι, οιπλη­ ρωτέοι κατάήπροτηςημερομηνίαςκαθ'ην διενεργείται ηδήλωσιςπερίτοτοιούτονακίνητον: Νοείται ότι η παράγραφοςαύτη τυγχάνει εφαρμο- 20 γής μόνον καθ'όσον αφορά εις δικαιώματα,τέληκαι φόρους οίτινες δυνάμει των διατάξεων οιουδήποτε εκάστοτε εν ισχύι νόμου βαρύνουσι το ακίνητον ή ει­ σπράττονται δια της κατασχέσεως και πωλήσεως αυτού,καιδηανεξαρτήτως του εάν ελήφθησαν ταανα- 25 γκαία μέτρα ίνασυσταθή επιβάρυνσις επίτουακινήτου ούτινος σκοπείται η μεταβίβασις ή τα αναγκαίαπρος κατάσχεσανκαιπώλησιν αυτούτοιαύτα." Είναι πρόδηλο από τις πιο πάνω διατάξεις πως οι φόροι, τέλη και άλλα δικαιώματα που αναφέρονται σε 30 αυτές ορίζονται ως εμπράγματοβάρος στην ίδιατηνακί­ νητη ιδιοκτησία, ηοποία μάλιστα υπόκειται και σεκατά­ σχεσηκαιπώλησηγια την είσπραξητους. Γι' αυτόκαι γί­ νεται ρητή πρόνοια πως πρέπει να προσκομίζονται 2662 1ϋ 4 ΑΛΛ Κυθραιώτη ν.Δημοκρατίας κ.ά. Αρτεμϋης,Δ. αποδείξειςπληρωμήςτουςπριναπότηνμεταβίβαση. Ο περί Φορολογίας Κεφαλαιουχικών Κερδών Νόμος του 1980 δεν καθιστάτον πληρωτέο φόροπάνωστο αποκομισθέν κέρδος από διάθεση ακίνητης ιδιοκτησία 5 εμπράγματοβάροςπάνωσε αυτή. Είναι προσωπικήυπο­ χρέωσητουπωλητήκαιεισπράττεταιαπόαυτόνμετη δια­ δικασίαπουπροβλέπει οΝόμος. Η υπόθεση Ακίνητα Ανθούπολης Ατδ κ.άλλοςν. Της Δημοκρατίας,

(1980)3Α.Α.Δ. 296 τηνοποία επικαλέστηκε 10 οκ. Ευαγγέλου για ναυποστηρίξει την εισήγησητουπως ο διευθυντής είχε εξουσία βάσει του άρθρου 14(γ) του Νόμου 9/65 να μη δεκτεί την δήλωση μεταβίβασης,υπο­ στηρίζει ακριβώςτηναντίθετηάποψη.Στηνυπόθεσηαυτή ο διευθυντής τουκτηματολογίου, ενεργώντας σύμφωναμε 15 τις διατάξεις του πιο πάνωάρθρου,αρνήθηκε τη μεταβί­ βαση ακίνητης ιδιοκτησίας που πωλήθηκε από την αιτήτρια εταιρεία Ανθούπολη στον αιτητή Κυριάκο Κουννή, μόνιμο κάτοικο του εξωτερικού. Ο διευθυντής ενήργησε βάσει του άρθρου 31 του περί Ελέγχου Συναλλάγματος 20 Νόμου Κεφ. 199, όπως τροποποιήθηκε με το Νόμο53/72, οι πρόνοιες του οποίου απαγορεύουν, ελλείψει αδείας απότην Κεντρική τράπεζα, τηδιάθεσηστην Κύπρο ακίνη­ της ιδιοκτησίας σε πρόσωποπουμένει μόνιμα στοεξωτε­ ρικό. Ο Πρόεδρος του Ανωτάτου Δικαστηρίου έκρινε ότι 25 ο διευθυντής μπορούσε να επικαλεστεί τις εξουσίες του βάσειτουάρθρου 14(γ) τουΝόμου9/65,γιατίτοάρθρο31 του περί Ελέγχου Συναλλάγματος Νόμου απαγορεύει τη διάθεση της ακίνητης ιδιοκτησίας σε μόνιμο κάτοικο του εξωτερικού, εφόσο δενυπάρχειπροηγουμένως ηάδειατης 30 Κεντρικής Τράπεζας. Γίνεται δηλαδή, όπως είπα στα προηγούμενα, ρητή πρόνοια στον περί Ελέγχου Συναλ­ λάγματος Νόμο,για την απαγόρευση της διάθεσηςακίνη­ της περιουσίας στην Κύπρο, σε αλλοδαπό. Επαναλαμβά­ νω,παρόμοιαπρόνοιαδενυπάρχειστον περίΦορολογίας 35 Κεφαλαιουχικών ΚερδώνΝόμοτου 1980. Για τους λόγους που αναλύω πιο πάνω,η προσφυγή γίνεται αποδεκτή. Η επίδικη απόφαση ακυρώνεται με έξοδαειςβάροςτηςΔημοκρατίας. Επίδικηαπόαχιαηακυρώνεταιμεέξοδα. ' 2663